სებასტიაო სალგადო — კაცი, რომელმაც მარტომ იხსნა ამაზონის ტყე გაუდაბნოებისგან
ფოტო: Getty Images
როდესაც ფოტოგრაფია ხელოვნების საზღვრებს სცდება და ეთიკურ პრაქტიკად იქცევა, ისეთი ადამიანები ჩნდებიან, როგორიც სებასტიაო სალგადო იყო. ბრაზილიელი დოკუმენტური ფოტოგრაფი, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში აღწერდა ადამიანურ ტრაგედიებსა და სიდიადეს მსოფლიოს ყველაზე მიტოვებულ კუთხეებში, ბოლოს მიხვდა, რომ თავად ბუნება იყო ის მთავარი სუბიექტი, რომელსაც დაცვა სჭირდებოდა. მისმა ობიექტივმა ფოკუსი ადამიანიდან გარემოზე გადაიტანა და ამ გადაწყვეტილებამ მისი დარჩენილი ცხოვრება სრულად განსაზღვრა.
სალგადო ეკონომისტად იწყებდა კარიერას, როცა ევროპაში მუშაობისას, შემთხვევით აღმოჩნდა ფოტოგრაფიის წიაღში და იქ სამუდამოდ დარჩა. 1980-იანი წლების მიწურულს უკვე მთელმა მსოფლიომ იცოდა მისი სახელი. მისმა შავ-თეთრმა ფოტოებმა — რომლებიც ასახავდნენ მუშებს, ლტოლვილებს, შიმშილის პირას მყოფებს — მაყურებელს არამხოლოდ ადამიანებზე აფიქრებდა, არამედ მათ აიძულებდა იმ ისტორიებისა და ადგილების დანახვას, რომლებსაც ხშირად გავურბივართ.
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
ფოტო: Sebastiao Salgado
მაგრამ ყველაფერი 1990-იანებში შეიცვალა, როცა სალგადო საკუთარ მშობლიურ სოფელში, ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის რეგიონში დაბრუნდა. ოდესღაც მწვანე და სიცოცხლით სავსე მიწა მაშინ მკვდარ უდაბნოს ჰგავდა. ეს აღმოჩენა მისთვის მძიმე ეკოლოგიური შოკი იყო, რამაც განაპირობა მისი გადაწყვეტილება, სიცოცხლე ბუნებაზე ზრუნვისთვის მიეძღვნა.
სალგადოს სოფელი 1998 წელს
ფოტო: Getty Images
1998 წელს, მეუღლესთან, ლელია დელუიზ ვანიკთან ერთად სალგადომ დააარსა გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაცია Instituto Terra. მათი მთავარი მისია ერთი შეხედვით მარტივი იყო: განადგურებული ატლანტიკური ტყის აღდგენა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ბრაზილიის ეკონომიკურ საჭიროებებს შეეწირა. წყვილმა, კერძო საკუთრებაში არსებული მშრალი და ეროზირებული მიწა ნელ-ნელა გადააქცია სიცოცხლის წყაროდ. იქ, სადაც მიწა აღარ სუნთქავდა, დღეს 2.5 მილიონზე მეტი ხე დგას და ასეულობით სახეობის ცხოველის, ფრინველისა და მწერისათვის საცხოვრებელი გარემოა. იმ ტერიტორიაზე, სადაც ოდესღაც ბზარებიანი, დახეთქილი მიწაღა იყო დარჩენილი, ახლა საოცარი ეკოსისტემა შეიქმნა, ისე, თითქოს ადამიანს მასზე კვალი არც დაუჩნევია.
სებასტიაო სალგადო და მისი ცოლი, ლეილა
ფოტო: Getty Images
სალგადოსთვის ბუნების აღდგენა არასდროს ყოფილა განცალკევებული გეგმა — ეს იყო იმავე სამართლის ძიების გზა, რომელსაც ფოტოკამერით მთელი ცხოვრება ცდილობდა. ტყის გაშენების პარალელურად, მან თავისი ფოტოობიექტივიც მიმართა ეკოსისტემებისკენ და შექმნა პროექტები "Genesis", მოგვიანებით კი "Amazônia", რომლებშიც არა მხოლოდ პლანეტის ჯერ კიდევ დაუნგრეველი კუთხეებია ასახული, არამედ მათ გვერდით მცხოვრები, ხშირად გაუგებარი და მარგინალიზებული ხალხიც. ეს უკვე აღარ იყო ტრაგედიის გადმოცემა — ეს იყო მოწოდება, რომ ჯერ კიდევ გვაქვს შანსი გადავარჩინოთ ის, რაც გადარჩენად ღირს.
ფოტო: Getty Images
სებასტიანო სალგადო გარდაიცვალა 2025 წლის მაისში, 81 წლის ასაკში, თუმცა მან დაგვიტოვა არა მხოლოდ შთამბეჭდავი ფოტოარქივი, არამედ ცოცხალი ტყე, რომელიც დღესაც იზრდება. იმ დროს, როცა მსოფლიოს უდიდესი ნაწილისთვის ეკოლოგიური საკითხები პოლიტიკური ლოზუნგია, სალგადო იყო კაცი, რომელმაც რეალურად შეცვალა ლანდშაფტი — კამერით, ბარითა და ხის ნერგებით.
-
მთავრობა სარეზერვო ფონდიდან საპატრიარქოს 5 300 000 ლარს გამოუყოფს მთავრობა სარეზერვო ფონდიდან საპატრიარქოს 5 300 000 ლარს გამოუყოფს
გადახედვა
-
"საქართველოს გაწევრიანების გზას მხარს დავუჭერთ, თუ ხელისუფლება ამჟამინდელი მოქმედების კურსის შეცვლას გადაწყვეტს" — EU-ის წერილი ოპოზიციას "საქართველოს გაწევრიანების გზას მხარს დავუჭერთ, თუ ხელისუფლება ამჟამინდელი მოქმედების კურსის შეცვლას გადაწყვეტს" — EU-ის წერილი ოპოზიციას
გადახედვა
-
ექსპერიმენტის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის სიცრუეში დარწმუნება შეგვიძლია ექსპერიმენტის თანახმად, ხელოვნური ინტელექტის სიცრუეში დარწმუნება შეგვიძლია
გადახედვა
-
როგორ გახდა საბავშვო ბაღის მასწავლებელი 200 სამეფო პინგვინის მფარველი როგორ გახდა საბავშვო ბაღის მასწავლებელი 200 სამეფო პინგვინის მფარველი
გადახედვა
-
ზღვის დონის მატებამ მოლოდინს გადააჭარბა — ბოლო ათწლეულებში ეს მაჩვენებელი გაორმაგდა ზღვის დონის მატებამ მოლოდინს გადააჭარბა — ბოლო ათწლეულებში ეს მაჩვენებელი გაორმაგდა
გადახედვა
-
აპალაჩის მთებში იმდენი ლითიუმია, რომ მისგან 500 მილიარდი ტელეფონიც კი დამზადდება აპალაჩის მთებში იმდენი ლითიუმია, რომ მისგან 500 მილიარდი ტელეფონიც კი დამზადდება
გადახედვა
-
ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ გამოთქმებს ცხოველებზე? ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ გამოთქმებს ცხოველებზე?
-
Aqualia-მ Global Water Summit 2026-ზე წლის საუკეთესო წყალარინების პროექტის ჯილდო მიიღო Aqualia-მ Global Water Summit 2026-ზე წლის საუკეთესო წყალარინების პროექტის ჯილდო მიიღო
-
ადამ კადიროვის მეგობარმა ავტოავარიაში, სავარაუდოდ, 9 წლის ბავშვი მოკლა ადამ კადიროვის მეგობარმა ავტოავარიაში, სავარაუდოდ, 9 წლის ბავშვი მოკლა
გადახედვა
-
გახდი საქართველოს ბანკის სტიპენდიატი და ისწავლე Miami Ad School-ში სრული დაფინანსებით: რჩევები მადრიდის კამპუსის კოორდინატორისგან გახდი საქართველოს ბანკის სტიპენდიატი და ისწავლე Miami Ad School-ში სრული დაფინანსებით: რჩევები მადრიდის კამპუსის კოორდინატორისგან
-
ერთი უბრალო, ცხენებზე შეყვარებული გოგო — გაიცანით პირველი ქართველი ცხენოსანი, რომელმაც მაროკოს საერთაშორისო ტრეკზე იასპარეზა ერთი უბრალო, ცხენებზე შეყვარებული გოგო — გაიცანით პირველი ქართველი ცხენოსანი, რომელმაც მაროკოს საერთაშორისო ტრეკზე იასპარეზა
გადახედვა
-
"მგონია, რაღაცის თუ მჯერა, გამოვიყვან" — თარაშ ბარამიას კარიერული გზა და ინვესტირება ყველასთვის "მგონია, რაღაცის თუ მჯერა, გამოვიყვან" — თარაშ ბარამიას კარიერული გზა და ინვესტირება ყველასთვის
-
საჯარო სივრცეში სიძულვილის ენის მონიტორინგსა და მასზე სამართლებრივ რეაგირებას შსს-ს ადამიანის უფლებების დაცვის დეპარტამენტი მოახდენს საჯარო სივრცეში სიძულვილის ენის მონიტორინგსა და მასზე სამართლებრივ რეაგირებას შსს-ს ადამიანის უფლებების დაცვის დეპარტამენტი მოახდენს
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილს 8 ქვეყნის ელჩებმა რწმუნებათა სიგელები გადასცეს მიხეილ ყაველაშვილს 8 ქვეყნის ელჩებმა რწმუნებათა სიგელები გადასცეს
გადახედვა
-
ქრთამის აღების ბრალდებით დაკავებული გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილის, ლევან ახობაძის ადვოკატი რაჟდენ კუპრაშვილი იქნება ქრთამის აღების ბრალდებით დაკავებული გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილის, ლევან ახობაძის ადვოკატი რაჟდენ კუპრაშვილი იქნება
გადახედვა
-
სუს: განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ქრთამის აღების ფაქტზე გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილე ლევან ახობაძე დააკავეს სუს: განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ქრთამის აღების ფაქტზე გრიგოლ ლილუაშვილის ყოფილი მოადგილე ლევან ახობაძე დააკავეს
გადახედვა
-
თიბისის კონცეპტის მხარდაჭერით ZEG Storytelling Festival გაიმართება თიბისის კონცეპტის მხარდაჭერით ZEG Storytelling Festival გაიმართება
-
შეავსე ქვიზი და გაიგე, რამდენად მომთმენი ხარ შეავსე ქვიზი და გაიგე, რამდენად მომთმენი ხარ
-
2013-2025 წლებში ხელფასები ნომინალურად 220%-ით და რეალურად 86%-ით გაიზარდა 2013-2025 წლებში ხელფასები ნომინალურად 220%-ით და რეალურად 86%-ით გაიზარდა
გადახედვა
-
დიმიტრი ცქიტიშვილი: ისინი [ხელისუფლება] უკვე ტკეპნიან აზრს, რომ საქართველომ უარი უნდა თქვას ევროკავშირზე დიმიტრი ცქიტიშვილი: ისინი [ხელისუფლება] უკვე ტკეპნიან აზრს, რომ საქართველომ უარი უნდა თქვას ევროკავშირზე
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას? ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ საქართველოს ბიომრავალფეროვნებას?
კომენტარები