სებასტიაო სალგადო — კაცი, რომელმაც მარტომ იხსნა ამაზონის ტყე გაუდაბნოებისგან
ფოტო: Getty Images
როდესაც ფოტოგრაფია ხელოვნების საზღვრებს სცდება და ეთიკურ პრაქტიკად იქცევა, ისეთი ადამიანები ჩნდებიან, როგორიც სებასტიაო სალგადო იყო. ბრაზილიელი დოკუმენტური ფოტოგრაფი, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში აღწერდა ადამიანურ ტრაგედიებსა და სიდიადეს მსოფლიოს ყველაზე მიტოვებულ კუთხეებში, ბოლოს მიხვდა, რომ თავად ბუნება იყო ის მთავარი სუბიექტი, რომელსაც დაცვა სჭირდებოდა. მისმა ობიექტივმა ფოკუსი ადამიანიდან გარემოზე გადაიტანა და ამ გადაწყვეტილებამ მისი დარჩენილი ცხოვრება სრულად განსაზღვრა.
სალგადო ეკონომისტად იწყებდა კარიერას, როცა ევროპაში მუშაობისას, შემთხვევით აღმოჩნდა ფოტოგრაფიის წიაღში და იქ სამუდამოდ დარჩა. 1980-იანი წლების მიწურულს უკვე მთელმა მსოფლიომ იცოდა მისი სახელი. მისმა შავ-თეთრმა ფოტოებმა — რომლებიც ასახავდნენ მუშებს, ლტოლვილებს, შიმშილის პირას მყოფებს — მაყურებელს არამხოლოდ ადამიანებზე აფიქრებდა, არამედ მათ აიძულებდა იმ ისტორიებისა და ადგილების დანახვას, რომლებსაც ხშირად გავურბივართ.
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
ფოტო: Sebastiao Salgado
მაგრამ ყველაფერი 1990-იანებში შეიცვალა, როცა სალგადო საკუთარ მშობლიურ სოფელში, ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის რეგიონში დაბრუნდა. ოდესღაც მწვანე და სიცოცხლით სავსე მიწა მაშინ მკვდარ უდაბნოს ჰგავდა. ეს აღმოჩენა მისთვის მძიმე ეკოლოგიური შოკი იყო, რამაც განაპირობა მისი გადაწყვეტილება, სიცოცხლე ბუნებაზე ზრუნვისთვის მიეძღვნა.
სალგადოს სოფელი 1998 წელს
ფოტო: Getty Images
1998 წელს, მეუღლესთან, ლელია დელუიზ ვანიკთან ერთად სალგადომ დააარსა გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაცია Instituto Terra. მათი მთავარი მისია ერთი შეხედვით მარტივი იყო: განადგურებული ატლანტიკური ტყის აღდგენა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ბრაზილიის ეკონომიკურ საჭიროებებს შეეწირა. წყვილმა, კერძო საკუთრებაში არსებული მშრალი და ეროზირებული მიწა ნელ-ნელა გადააქცია სიცოცხლის წყაროდ. იქ, სადაც მიწა აღარ სუნთქავდა, დღეს 2.5 მილიონზე მეტი ხე დგას და ასეულობით სახეობის ცხოველის, ფრინველისა და მწერისათვის საცხოვრებელი გარემოა. იმ ტერიტორიაზე, სადაც ოდესღაც ბზარებიანი, დახეთქილი მიწაღა იყო დარჩენილი, ახლა საოცარი ეკოსისტემა შეიქმნა, ისე, თითქოს ადამიანს მასზე კვალი არც დაუჩნევია.
სებასტიაო სალგადო და მისი ცოლი, ლეილა
ფოტო: Getty Images
სალგადოსთვის ბუნების აღდგენა არასდროს ყოფილა განცალკევებული გეგმა — ეს იყო იმავე სამართლის ძიების გზა, რომელსაც ფოტოკამერით მთელი ცხოვრება ცდილობდა. ტყის გაშენების პარალელურად, მან თავისი ფოტოობიექტივიც მიმართა ეკოსისტემებისკენ და შექმნა პროექტები "Genesis", მოგვიანებით კი "Amazônia", რომლებშიც არა მხოლოდ პლანეტის ჯერ კიდევ დაუნგრეველი კუთხეებია ასახული, არამედ მათ გვერდით მცხოვრები, ხშირად გაუგებარი და მარგინალიზებული ხალხიც. ეს უკვე აღარ იყო ტრაგედიის გადმოცემა — ეს იყო მოწოდება, რომ ჯერ კიდევ გვაქვს შანსი გადავარჩინოთ ის, რაც გადარჩენად ღირს.
ფოტო: Getty Images
სებასტიანო სალგადო გარდაიცვალა 2025 წლის მაისში, 81 წლის ასაკში, თუმცა მან დაგვიტოვა არა მხოლოდ შთამბეჭდავი ფოტოარქივი, არამედ ცოცხალი ტყე, რომელიც დღესაც იზრდება. იმ დროს, როცა მსოფლიოს უდიდესი ნაწილისთვის ეკოლოგიური საკითხები პოლიტიკური ლოზუნგია, სალგადო იყო კაცი, რომელმაც რეალურად შეცვალა ლანდშაფტი — კამერით, ბარითა და ხის ნერგებით.
-
ახალი კვლევის თანახმად, სიცოცხლე წებოვანი გელის სახით დაიწყო ახალი კვლევის თანახმად, სიცოცხლე წებოვანი გელის სახით დაიწყო
გადახედვა
-
მშობლები 6 წლამდე მიუღწეველი ბავშვების სკოლაში მიღების აკრძალვას აპროტესტებენ მშობლები 6 წლამდე მიუღწეველი ბავშვების სკოლაში მიღების აკრძალვას აპროტესტებენ
გადახედვა
-
"სათამაშო დედის" მეცნიერება: რას გვასწავლის პანჩის შემთხვევა და რატომ გვირჩევნია სითბო საკვებს "სათამაშო დედის" მეცნიერება: რას გვასწავლის პანჩის შემთხვევა და რატომ გვირჩევნია სითბო საკვებს
გადახედვა
-
რა წერია შრომის ბაზრის კვლევაში, რომელიც სახელმწიფო უნივერსიტეტებში კვოტირებას დაედო საფუძვლად? რა წერია შრომის ბაზრის კვლევაში, რომელიც სახელმწიფო უნივერსიტეტებში კვოტირებას დაედო საფუძვლად?
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია: უკრაინა აუცილებლად გაიმარჯვებს! ჩვენი ქვეყნისთვის ეს ომი დიდი გამოწვევაა — ჩვენი ჩამოსარეცხია "რუსული ოცნების" სისასტიკე ელენე ხოშტარია: უკრაინა აუცილებლად გაიმარჯვებს! ჩვენი ქვეყნისთვის ეს ომი დიდი გამოწვევაა — ჩვენი ჩამოსარეცხია "რუსული ოცნების" სისასტიკე
გადახედვა
-
რომან გოცირიძე: "იმედი" და POSTV ვერ მოიზიდავენ რეკლამას, ვერ გასცემენ ხელფასებს, ვერ გადარიცხავენ ფულს უცხოეთში რომან გოცირიძე: "იმედი" და POSTV ვერ მოიზიდავენ რეკლამას, ვერ გასცემენ ხელფასებს, ვერ გადარიცხავენ ფულს უცხოეთში
გადახედვა
-
პროპაგანდას და ისეთ ნარატივს ავრცელებენ, რომელიც ახლოსაა რუსულთან — ფიშერი POSTV-სა და "იმედის" დასანქცირებაზე პროპაგანდას და ისეთ ნარატივს ავრცელებენ, რომელიც ახლოსაა რუსულთან — ფიშერი POSTV-სა და "იმედის" დასანქცირებაზე
გადახედვა
-
მკვლელობებში ბრალდებულმა დანაშაულების დასაგეგმად ChatGPT გამოიყენა მკვლელობებში ბრალდებულმა დანაშაულების დასაგეგმად ChatGPT გამოიყენა
გადახედვა
-
კახა კალაძე: UK-ის მიერ “იმედისა” და “პოსტვ”-ის დასანქცირება არასამართლიანი დამოკიდებულებაა კახა კალაძე: UK-ის მიერ “იმედისა” და “პოსტვ”-ის დასანქცირება არასამართლიანი დამოკიდებულებაა
გადახედვა
-
გამოკითხვა: რომელია შვიდი სამეფოს რაინდის საუკეთესო პერსონაჟი? გამოკითხვა: რომელია შვიდი სამეფოს რაინდის საუკეთესო პერსონაჟი?
გადახედვა
-
ვოლოდიმერ ზელენსკი: რუსეთმა ვერ გატეხა უკრაინელები და ვერ მოიგო ომი ვოლოდიმერ ზელენსკი: რუსეთმა ვერ გატეხა უკრაინელები და ვერ მოიგო ომი
გადახედვა
-
მიშელი, მეცოლა, ლაიენი: ჩვენ მტკიცედ ვდგავართ უკრაინის გვერდით მიშელი, მეცოლა, ლაიენი: ჩვენ მტკიცედ ვდგავართ უკრაინის გვერდით
გადახედვა
-
ტვ იმედი: ბრიტანულ სანქციებს არავითარი ფასი არა აქვს ტვ იმედი: ბრიტანულ სანქციებს არავითარი ფასი არა აქვს
გადახედვა
-
ემანუელ მაკრონი: უკრაინელო ქალებო და კაცებო, ჩვენ თქვენზე დიდი ემოციით ვფიქრობთ, თქვენს ოჯახებზე, რომლებმაც ამდენს გაუძლეს ემანუელ მაკრონი: უკრაინელო ქალებო და კაცებო, ჩვენ თქვენზე დიდი ემოციით ვფიქრობთ, თქვენს ოჯახებზე, რომლებმაც ამდენს გაუძლეს
გადახედვა
-
UK-ს მთავრობა: დიდმა ბრიტანეთმა სანქციები დაუწესა Transneft-ს და ჩრდილოვანი ფლოტის 175 კომპანიას და უკრაინისთვის £30 მლნ გამოყო UK-ს მთავრობა: დიდმა ბრიტანეთმა სანქციები დაუწესა Transneft-ს და ჩრდილოვანი ფლოტის 175 კომპანიას და უკრაინისთვის £30 მლნ გამოყო
გადახედვა
-
სიამაყე და ცრურწმენა 20 წლის შემდეგ — ნახეთ ძველი და ახალი მსახიობები სიამაყე და ცრურწმენა 20 წლის შემდეგ — ნახეთ ძველი და ახალი მსახიობები
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი: ეს ომი თქვენ არ წაგიგიათ, სინამდვილეში რუსეთმა წააგო — ვერ შეძლო თავისი საომარი მიზნების მიღწევა. 4 წლის შემდეგ, ამ თითქოსდა დიდმა იმპერიამ ვერ მოახერხა თქვენი დაჩოქება და ეს ძალიან დიდი წარმატებაა სალომე ზურაბიშვილი: ეს ომი თქვენ არ წაგიგიათ, სინამდვილეში რუსეთმა წააგო — ვერ შეძლო თავისი საომარი მიზნების მიღწევა. 4 წლის შემდეგ, ამ თითქოსდა დიდმა იმპერიამ ვერ მოახერხა თქვენი დაჩოქება და ეს ძალიან დიდი წარმატებაა
გადახედვა
-
გარეტ უორდი: გაერთიანებულმა სამეფომ სანქციები დაუწესა დაახლოებით 300 კომპანიასა და ინდივიდს გარეტ უორდი: გაერთიანებულმა სამეფომ სანქციები დაუწესა დაახლოებით 300 კომპანიასა და ინდივიდს
გადახედვა
-
დიდმა ბრიტანეთმა სამთავრობო პროპაგანდისტული “იმედი” და “პოსტვ” დაასანქცირა დიდმა ბრიტანეთმა სამთავრობო პროპაგანდისტული “იმედი” და “პოსტვ” დაასანქცირა
გადახედვა
-
28 თებერვალს პლანეტების აღლუმს ვიხილავთ — რა უნდა ვიცოდეთ 28 თებერვალს პლანეტების აღლუმს ვიხილავთ — რა უნდა ვიცოდეთ
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე ასახელებს პროფესიებს, რომლებზეც ბაზარზე ყველაზე დიდი მოთხოვნაა ირაკლი კობახიძე ასახელებს პროფესიებს, რომლებზეც ბაზარზე ყველაზე დიდი მოთხოვნაა
გადახედვა
კომენტარები