სებასტიაო სალგადო — კაცი, რომელმაც მარტომ იხსნა ამაზონის ტყე გაუდაბნოებისგან
ფოტო: Getty Images
როდესაც ფოტოგრაფია ხელოვნების საზღვრებს სცდება და ეთიკურ პრაქტიკად იქცევა, ისეთი ადამიანები ჩნდებიან, როგორიც სებასტიაო სალგადო იყო. ბრაზილიელი დოკუმენტური ფოტოგრაფი, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში აღწერდა ადამიანურ ტრაგედიებსა და სიდიადეს მსოფლიოს ყველაზე მიტოვებულ კუთხეებში, ბოლოს მიხვდა, რომ თავად ბუნება იყო ის მთავარი სუბიექტი, რომელსაც დაცვა სჭირდებოდა. მისმა ობიექტივმა ფოკუსი ადამიანიდან გარემოზე გადაიტანა და ამ გადაწყვეტილებამ მისი დარჩენილი ცხოვრება სრულად განსაზღვრა.
სალგადო ეკონომისტად იწყებდა კარიერას, როცა ევროპაში მუშაობისას, შემთხვევით აღმოჩნდა ფოტოგრაფიის წიაღში და იქ სამუდამოდ დარჩა. 1980-იანი წლების მიწურულს უკვე მთელმა მსოფლიომ იცოდა მისი სახელი. მისმა შავ-თეთრმა ფოტოებმა — რომლებიც ასახავდნენ მუშებს, ლტოლვილებს, შიმშილის პირას მყოფებს — მაყურებელს არამხოლოდ ადამიანებზე აფიქრებდა, არამედ მათ აიძულებდა იმ ისტორიებისა და ადგილების დანახვას, რომლებსაც ხშირად გავურბივართ.
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
სებასტიაო სალგადოს ფოტოგრაფია
ფოტო: Sebastiao Salgado
მაგრამ ყველაფერი 1990-იანებში შეიცვალა, როცა სალგადო საკუთარ მშობლიურ სოფელში, ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის რეგიონში დაბრუნდა. ოდესღაც მწვანე და სიცოცხლით სავსე მიწა მაშინ მკვდარ უდაბნოს ჰგავდა. ეს აღმოჩენა მისთვის მძიმე ეკოლოგიური შოკი იყო, რამაც განაპირობა მისი გადაწყვეტილება, სიცოცხლე ბუნებაზე ზრუნვისთვის მიეძღვნა.
სალგადოს სოფელი 1998 წელს
ფოტო: Getty Images
1998 წელს, მეუღლესთან, ლელია დელუიზ ვანიკთან ერთად სალგადომ დააარსა გარემოსდაცვითი არასამთავრობო ორგანიზაცია Instituto Terra. მათი მთავარი მისია ერთი შეხედვით მარტივი იყო: განადგურებული ატლანტიკური ტყის აღდგენა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ბრაზილიის ეკონომიკურ საჭიროებებს შეეწირა. წყვილმა, კერძო საკუთრებაში არსებული მშრალი და ეროზირებული მიწა ნელ-ნელა გადააქცია სიცოცხლის წყაროდ. იქ, სადაც მიწა აღარ სუნთქავდა, დღეს 2.5 მილიონზე მეტი ხე დგას და ასეულობით სახეობის ცხოველის, ფრინველისა და მწერისათვის საცხოვრებელი გარემოა. იმ ტერიტორიაზე, სადაც ოდესღაც ბზარებიანი, დახეთქილი მიწაღა იყო დარჩენილი, ახლა საოცარი ეკოსისტემა შეიქმნა, ისე, თითქოს ადამიანს მასზე კვალი არც დაუჩნევია.
სებასტიაო სალგადო და მისი ცოლი, ლეილა
ფოტო: Getty Images
სალგადოსთვის ბუნების აღდგენა არასდროს ყოფილა განცალკევებული გეგმა — ეს იყო იმავე სამართლის ძიების გზა, რომელსაც ფოტოკამერით მთელი ცხოვრება ცდილობდა. ტყის გაშენების პარალელურად, მან თავისი ფოტოობიექტივიც მიმართა ეკოსისტემებისკენ და შექმნა პროექტები "Genesis", მოგვიანებით კი "Amazônia", რომლებშიც არა მხოლოდ პლანეტის ჯერ კიდევ დაუნგრეველი კუთხეებია ასახული, არამედ მათ გვერდით მცხოვრები, ხშირად გაუგებარი და მარგინალიზებული ხალხიც. ეს უკვე აღარ იყო ტრაგედიის გადმოცემა — ეს იყო მოწოდება, რომ ჯერ კიდევ გვაქვს შანსი გადავარჩინოთ ის, რაც გადარჩენად ღირს.
ფოტო: Getty Images
სებასტიანო სალგადო გარდაიცვალა 2025 წლის მაისში, 81 წლის ასაკში, თუმცა მან დაგვიტოვა არა მხოლოდ შთამბეჭდავი ფოტოარქივი, არამედ ცოცხალი ტყე, რომელიც დღესაც იზრდება. იმ დროს, როცა მსოფლიოს უდიდესი ნაწილისთვის ეკოლოგიური საკითხები პოლიტიკური ლოზუნგია, სალგადო იყო კაცი, რომელმაც რეალურად შეცვალა ლანდშაფტი — კამერით, ბარითა და ხის ნერგებით.
-
სასამართლომ შალვა პაპუაშვილის წინააღმდეგ მარიამ მეყანწიშვილის სარჩელი არ მიიღო სასამართლომ შალვა პაპუაშვილის წინააღმდეგ მარიამ მეყანწიშვილის სარჩელი არ მიიღო
გადახედვა
-
ყაველაშვილის ადმინისტრაციის ცნობით, დონალდ და მელანია ტრამპებმა მას და მის მეუღლეს შობა-ახალი წელი მიულოცეს ყაველაშვილის ადმინისტრაციის ცნობით, დონალდ და მელანია ტრამპებმა მას და მის მეუღლეს შობა-ახალი წელი მიულოცეს
გადახედვა
-
აშშ-ის სახდეპი 75 ქვეყანას, მათ შორის, საქართველოს საემიგრაციო ვიზების გაცემას უჩერებს — ქვეყნების ჩამონათვვალი აშშ-ის სახდეპი 75 ქვეყანას, მათ შორის, საქართველოს საემიგრაციო ვიზების გაცემას უჩერებს — ქვეყნების ჩამონათვვალი
გადახედვა
-
თამარ ჩერგოლეიშვილს შსს არჩილ გორდულაძის შესახებ დაწერილი პოსტის გამო უჩივის თამარ ჩერგოლეიშვილს შსს არჩილ გორდულაძის შესახებ დაწერილი პოსტის გამო უჩივის
გადახედვა
-
Euphoria ახალი სეზონით ბრუნდება — ნახეთ ტრეილერი Euphoria ახალი სეზონით ბრუნდება — ნახეთ ტრეილერი
-
რატომ გამოირჩევიან მოზარდები რისკიანი ქცევებით — კვლევა რატომ გამოირჩევიან მოზარდები რისკიანი ქცევებით — კვლევა
გადახედვა
-
კაცი ხელოვნურ ინტელექტთან "დაოჯახებას" გეგმავს: მისი შვილების დედა ჩატბოტი იქნება კაცი ხელოვნურ ინტელექტთან "დაოჯახებას" გეგმავს: მისი შვილების დედა ჩატბოტი იქნება
გადახედვა
-
ცნობილია, რომელი კომეტა შეიძლება იყოს ყველაზე კაშკაშა 2026 წელს ცნობილია, რომელი კომეტა შეიძლება იყოს ყველაზე კაშკაშა 2026 წელს
გადახედვა
-
მარჯანიშვილის ქუჩის მიმდებარედ ქალი, სავარაუდოდ, მეზობელმა მოკლა მარჯანიშვილის ქუჩის მიმდებარედ ქალი, სავარაუდოდ, მეზობელმა მოკლა
გადახედვა
-
MEGOBARI აქტის გეოგლიფის შექმნის გამო როსტომ ზარანდია მეორედ დააჯარიმეს MEGOBARI აქტის გეოგლიფის შექმნის გამო როსტომ ზარანდია მეორედ დააჯარიმეს
გადახედვა
-
კადიროვმა, თირკმლის უკმარისობის შესახებ გავრცელებული ცნობების შემდეგ, ვიდეო გამოაქვეყნა კადიროვმა, თირკმლის უკმარისობის შესახებ გავრცელებული ცნობების შემდეგ, ვიდეო გამოაქვეყნა
გადახედვა
-
საქართველოს სახელმწიფო დროშის დღეს ნარიყალას ციხეზე საქართველოსა და ევროკავშირის დროშები გაშალეს საქართველოს სახელმწიფო დროშის დღეს ნარიყალას ციხეზე საქართველოსა და ევროკავშირის დროშები გაშალეს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: ჩვენ ყველაზე სწრაფად განვითარებადი და მზარდი ეკონომიკა ვართ ირაკლი კობახიძე: ჩვენ ყველაზე სწრაფად განვითარებადი და მზარდი ეკონომიკა ვართ
გადახედვა
-
სიახლე პლასტიკურ ქირურგიაში: პაციენტებს გვამებიდან ამოღებულ ქსოვილებს უნერგავენ სიახლე პლასტიკურ ქირურგიაში: პაციენტებს გვამებიდან ამოღებულ ქსოვილებს უნერგავენ
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: კონსტიტუციაშია გაწერილი, რომ ევროკავშირის სრულფასოვანი წევრი გავხდეთ, მივყვებით ამ გეგმას ირაკლი კობახიძე: კონსტიტუციაშია გაწერილი, რომ ევროკავშირის სრულფასოვანი წევრი გავხდეთ, მივყვებით ამ გეგმას
გადახედვა
-
CBS News: ირანში დაღუპულთა რაოდენობა სულ მცირე 12 000-ს აღწევს და შესაძლოა 20 000-მდე გაიზარდოს CBS News: ირანში დაღუპულთა რაოდენობა სულ მცირე 12 000-ს აღწევს და შესაძლოა 20 000-მდე გაიზარდოს
გადახედვა
-
დავით მათიკაშვილი: "ირანს ვუსურვებთ მშვიდობას, ირანის საზოგადოებას ვუსურვებთ დამშვიდებას" დავით მათიკაშვილი: "ირანს ვუსურვებთ მშვიდობას, ირანის საზოგადოებას ვუსურვებთ დამშვიდებას"
გადახედვა
-
აშშ-იმ და სომხეთმა ე.წ. "ტრამპის მარშრუტის" განხორციელების ჩარჩო დოკუმენტი გამოაქვეყნეს აშშ-იმ და სომხეთმა ე.წ. "ტრამპის მარშრუტის" განხორციელების ჩარჩო დოკუმენტი გამოაქვეყნეს
გადახედვა
-
ხულიო იგლესიასს სექსუალურ ძალადობაში ადანაშაულებენ ხულიო იგლესიასს სექსუალურ ძალადობაში ადანაშაულებენ
გადახედვა
-
ინდოეთმა საკუთარ მოქალაქეებს თეირანის დატოვებისკენ მოუწოდა ინდოეთმა საკუთარ მოქალაქეებს თეირანის დატოვებისკენ მოუწოდა
გადახედვა
-
სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ BTS-მა მსოფლიო ტურნე დააანონსა სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ BTS-მა მსოფლიო ტურნე დააანონსა
გადახედვა
კომენტარები