ის, რაც რეალური გგონიათ, შესაძლოა, უბრალოდ თქვენს მოსატყუებლად შექმნილი ილუზია იყოს. ფოტოების მონტაჟი, დადგმა და გაყალბება — გასართობად თუ პროპაგანდისთვის — ახალი სულაც არ არის; კაცობრიობა ამას ფოტოგრაფიის გამოგონების დღიდან აკეთებს.

აი, ის 10 ფოტო, რომლებიც გაყალბდა:

1. "ტურისტი ბიჭი", 2001 წელი

11 სექტემბრის ტერაქტიდან რამდენიმე დღეში ინტერნეტში გავრცელდა ფოტო, რომელშიც ტურისტი მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის სახურავზე დგას, მის უკან კი თვითმფრინავი ჩანს. ამბობდნენ, რომ კადრი ნანგრევებში ნაპოვნ ფოტოაპარატში იპოვეს. თუმცა, სიცრუე მალევე გამოაშკარავდა — თვითმფრინავის მოდელი არასწორი იყო, ფოტოზე მითითებული თარიღი და ტურისტის თბილი ტანსაცმელი კი სექტემბრის თბილ ამინდს არ შეესაბამებოდა.

2. საბჭოთა დროშის აღმართვა რაიხსტაგზე, 1945 წელი

ეს მეორე მსოფლიო ომის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კადრია, თუმცა გამოქვეყნებამდე ის საბჭოთა პროპაგანდისტებმა კარგად დაამუშავეს. ფოტოგრაფმა ევგენი ხალდეიმ სცენა წინასწარ დადგა, მოგვიანებით კი, ფოტოლაბორატორიაში, კადრს დრამატულობისთვის კვამლი დაამატა.

3. ალბომ Abbey Road-ის გარეკანი, 1969 წელი

The Beatles-ის ამ საკულტო გარეკანზე ჯგუფის ოთხივე წევრი გზაზე გადადის. ორიგინალ ფოტოზე პოლ მაკარტნის ხელში სიგარეტი უჭირავს, თუმცა მოგვიანებით ამერიკულმა სარეკლამო კომპანიამ ის კადრიდან ყოველგვარი ნებართვის გარეშე წაშალა.

სიგარეტის გაქრობა იმ პერიოდის ამერიკული ტენდენციის ნაწილი იყო, რაც ფოტოების "გასუფთავებას" გულისხმობდა — განსაკუთრებით იმ პროდუქტებზე, რომლებიც მოზარდებისთვისაც იყო განკუთვნილი. მათ გადაწყვიტეს, რომ მავნე ჩვევის პოპულარიზაციისთვის ხელის შესაშლელად, სიგარეტი კადრიდან საერთოდ უნდა გაექროთ.

4. ლოსზე ამხედრებული რუზველტი, 1912 წელი

თეოდორ რუზველტის 1912 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს გავრცელდა დამონტაჟებული ფოტო, რომელშიც ის ლოსზეა ამხედრებული. ეს კადრი ერთდროულად პოლიტიკური პროპაგანდაც იყო და იუმორიც. ყველამ იცოდა, რომ ფოტო ყალბი იყო, თუმცა მისი მიზანი ხალხის მოტყუება არ ყოფილა — ის უბრალოდ რუზველტის, როგორც "მებრძოლი" ლიდერის იმიჯს უსვამდა ხაზს.

5. "ყველაზე დიდი სიმინდის ტარო", 1908 წელი

ამერიკულ ღია ბარათებზე შუა დასავლეთს ხშირად ისე წარმოაჩენდნენ, თითქოს იქ ყველაფერი გიგანტური იზრდებოდა. ფოტოგრაფ უილიამ მარტინის ეს 1908 წლის ნამუშევარიც სრულიად აბსურდული და რეალობასთან შეუსაბამოა, თუმცა მისი მიზანი უბრალოდ მკითხველის გახალისება იყო.

6. Ralph Lauren-ის სარეკლამო პოსტერი, 2009 წელი

Ralph Lauren-მა სარეკლამო კამპანიის ფარგლებში გამოაქვეყნა ფოტო, რომელშიც მოდელი ფოტოშოპით ისე დააწვრილეს, რომ მისი თეძოები თავზე უფრო ვიწრო ჩანდა. პროპორციები ფიზიკურად შეუძლებელი იყო და გოგო ადამიანზე მეტად მულტფილმის პერსონაჟს ჰგავდა. კრიტიკის შემდეგ ბრენდმა აღიარა, რომ ფოტოს დამუშავებისას ზედმეტი მოუვიდა.

7. "სადილი ცათამბჯენზე", 1932 წელი

ეს ფოტო ნიუ-იორკში, როკფელერის ცენტრის მშენებლობისას არის გადაღებული. ფოტოზე ვხედავთ მუშებს, რომლებიც 260 მეტრის სიმაღლეზე ლითონის კონსტრუქციაზე მშვიდად სადილობენ. ათწლეულების განმავლობაში ყველას მიაჩნდა, რომ ეს რეალური კადრი იყო, რომელიც დიდი დეპრესიის დროს მუშების ყოველდღიურ სიმამაცეს ასახავდა. მოგვიანებით გაირკვა, რომ ეს წინასწარ დაგეგმილი სარეკლამო ხრიკი იყო, რომელიც ახალი შენობის პოპულარიზებისთვის გადაიღეს.

8. ავტომობილისა და ასფალტის სატკეპნის შეჯახება, 1915 წელი

ხშირად ფოტოების მონტაჟს რაღაც ნეგატიურ ან მზაკვრულ მოვლენად აღვიქვამთ, თუმცა საუკუნის წინ ადამიანები ამას გასართობად იყენებდნენ. ალფრედ სტენლი ჯონსონის ეს ნამუშევარი სწორედ ასეთი სახალისო ხუმრობაა.

9. აზიის ცუნამი, 2004 წელი

ეს დრამატული ფოტო, რომელზეც ხმელეთისკენ მომავალი გიგანტური ტალღაა გამოსახული, 2004 წლის ინდოეთის ოკეანის ცუნამის შემდეგ გავრცელდა. კადრი მართლაც შემაძრწუნებლად გამოიყურება, თუმცა ის სრულიად ყალბია.

10. "ოცნება", 1870–1890 წლები

ფოტოშოპის გამოგონებამდე დიდი ხნით ადრე, ვიქტორიანული ეპოქის ფოტოგრაფები უკვე ატარებდნენ ექსპერიმენტებს ვიზუალური ისტორიების გადმოსაცემად, თანაც საოცრად დახვეწილი მეთოდებით. ფოტომონტაჟში კარგად ჩანს, რომ ახალგაზრდა ქალი სართავ ჯარასთან ოჯახურ ცხოვრებაზე ოცნებებშია წასული.