მეცნიერები 80 წლის წინ გადაშენებული ტასმანიური მგლის გაცოცხლებას აპირებენ
ფოტო: Australian Museum
ტასმანიური მგელი 80 წელიწადზე მეტია, რაც გადაშენებულ სახეობათა რიცხვს მიეკუთვნება, თუმცა მალე შეიძლება ეს სიტუაცია შეიცვალოს. ტასმანიური მგელი - ცნობილი, როგორც ტილაცინი, ჩანთოსან ძუძუმწოვართა ოჯახს მიეკუთვნებოდა და ავსტრალიასა და ტასმანიის კუნძულზე ბინადრობდა. ავსტრალიიდან მისი კვალი დაახლოებით 3000 წლის წინ გაქრა, ხოლო ტასმანიის კუნძულზე ტილაცინებმა საკმაოდ დიდი ხანი იცხოვრეს. მე-19 საუკუნეში იმ მიზეზით, რომ ტასმანიურმა მგლებმა დიდი რაოდენობით ცხვრები გაწყვიტეს, მათი მოკვლისთვის ჯილდოც კი დაწესდა.
1936 წელს სიტუაცია იმდენად შეიცვალა, რომ ტასმანიის მთავრობამ ამ ცხოველებზე ნადირობა აკრძალა. სულ რაღაც 2 თვის შემდეგ, ვაშინგტონში ჰობარტის ზოოპარკში უკანასკნელი ტასმანიური მგელი მოკვდა. წლების განმავლობაში დადიოდა ხმები, რომ ჩრდილოეთ ავსტრალიაში ტილაცინები ისევ ბინადრობდნენ, თუმცა ამის არავითარი მტკიცებულება არ არსებობს.
უკანასკნელი ტილაცინი
ფოტო: Getty Images
2017 წლის დეკემბერში მელბურნის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა შეძლო ამ ჩანთოსანი ცხოველის მთლიანი გენომის აგება და მომავალში მის "გაცოცხლებასაც" გეგმავს. გენომის აგება შესაძლებელი აღმოჩნდა მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ლაბორატორიებში დღემდე შენახულია ტილაცინთა "ლეკვების" ნიმუშები. ტილაცინთა გაცოცხლების პროცესში მთავარი პრობლემა მათი ახლო მონათესავე სახეობის არარსებობაა. მაგალითისათვის, მეცნიერთა სხვა ჯგუფი უახლოეს მომავალში მამონტების დაბრუნებას აპირებს, რასაც ხელს ძალიან უწყობს ის ფაქტი, რომ თანამედროვე აზიური სპილოები და მამონტები ევოლუციურად ახლო მონათესავე სახეობები არიან. თანამედროვე ტექნოლოგიების წყალობით, მეცნიერებს შეუძლიათ, აზიური სპილოს დნმ მაქსიმალურად დაამსგავსონ მამონტის დნმ-ს და მიღებული შედეგი მამონტის გამოსაყვანად გამოიყენონ. ამისათვის ისინი CRISPR ტექნიკას იყენებენ, რომელსაც "მოლეკულურ მაკრატელსაც" უწოდებენ და რომლითაც საკმაოდ მოსახერხებელია დნმ-ს რედაქტირება. პროფესორ პასკის შეფასებით, ტილაცინის შემთხვევაში გენური რედაქტირების მოცულობა ათჯერ მეტი იქნება, ვიდრე მამონტების შემთხვევაში. ეს გასაკვირი სულაც არაა იმის გათვალისწინებით, რომ ტილაცინის დნმ-ს გამოსაყვანად მეცნიერები ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამიას დნმ-ს გამოყენებას აპირებენ (ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია ტილაცინებთან ევოლუციურად ყველაზე ახლო მონათესავე სახეობაა).
ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია
ფოტო: Robert McLean
გენური ინჟინერია ახალგაზრდა სფეროა და სწორედ მამონტის გენომზე მომუშავე მეცნიერთა დამსახურებაა ამ სფეროს განვითარება. CRISPR ტექნიკით მუშაობა მხოლოდ 5 წელიწადია მიმდინარეობს და გადაშენებულ სახეობათა "გაცოცხლება" უკვე შესაძლებელია, ზუსტად ისე, როგორც მხატვრულ ფილმ "იურული პერიოდის პარკში" აცოცხლებენ დინოზავრებს. პროფესორ პასკის თქმით, ეს აღარაა სამეცნიერო ფანტაზიის ნაწილი და უკვე მეცნიერული ფაქტია. ამ ეტაპზე მელბურნის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფი მამონტის პროექტზე მუშაობის დასრულებას ელოდება და გრძელვადიან შედეგებზე დაკვირვებას აპირებს. შესაბამისად, თუ შედეგები იმედისმომცემი აღმოჩნდა, შესაძლებელია ჩვენმა პლანეტამ კვლავ უმასპინძლოს ავსტრალიის ერთ-ერთ ყველაზე სიმბოლურ მაცხოვრებელს.
-
ირაკლი კობახიძე: "ეუთოს ანგარიში არის სიცრუით გაჯერებული. ყველამ ვიცით, რომ დასკვნა წინასწარ იყო დაწერილი" ირაკლი კობახიძე: "ეუთოს ანგარიში არის სიცრუით გაჯერებული. ყველამ ვიცით, რომ დასკვნა წინასწარ იყო დაწერილი"
გადახედვა
-
BBC: საქართველოს რაგბის ნაკრების ექვსი მოთამაშე და გუნდის კიდევ წევრი 1 ანტიდოპინგური წესების დარღვევისთვის დაასანქცირეს BBC: საქართველოს რაგბის ნაკრების ექვსი მოთამაშე და გუნდის კიდევ წევრი 1 ანტიდოპინგური წესების დარღვევისთვის დაასანქცირეს
გადახედვა
-
საია: "დროებით გადავდივართ კრიზისულ სამუშაო რეჟიმზე და სამართლებრივ დახმარებას მხოლოდ სტრატეგიული მიმართულებით განვაგრძობთ" საია: "დროებით გადავდივართ კრიზისულ სამუშაო რეჟიმზე და სამართლებრივ დახმარებას მხოლოდ სტრატეგიული მიმართულებით განვაგრძობთ"
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ სამხედრო ტექნოლოგიების ისტორიას ტესტი: რამდენად კარგად იცნობ სამხედრო ტექნოლოგიების ისტორიას
-
რა წერია მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშში? — საიას მიმოხილვა რა წერია მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშში? — საიას მიმოხილვა
გადახედვა
-
ქეითი პერი ქეთი პერის წინააღმდეგ — დიზაინერმა მომღერალს სასამართლო დავა მოუგო ქეითი პერი ქეთი პერის წინააღმდეგ — დიზაინერმა მომღერალს სასამართლო დავა მოუგო
გადახედვა
-
განჯინა — ბებიის ინსპირაციით შექმნილი ბიზნესი განჯინა — ბებიის ინსპირაციით შექმნილი ბიზნესი
-
ლევან მაჭავარიანი: "მიუხედავად იმისა, რომ [ეუთოს ანგარიში] ჩვეულებრივი ფარატინა ფურცელია, უპასუხოდ მაინც არ დავტოვებთ" ლევან მაჭავარიანი: "მიუხედავად იმისა, რომ [ეუთოს ანგარიში] ჩვეულებრივი ფარატინა ფურცელია, უპასუხოდ მაინც არ დავტოვებთ"
გადახედვა
-
დევიდ გილმორის გიტარა აუქციონზე რეკორდულ ფასად, $14 მილიონად გაიყიდა დევიდ გილმორის გიტარა აუქციონზე რეკორდულ ფასად, $14 მილიონად გაიყიდა
გადახედვა
-
რა წვლილი მიუძღვის AI-ს ირანის დაწყებითი სკოლის დაბომბვაში? — გამოძიება დაწყებულია რა წვლილი მიუძღვის AI-ს ირანის დაწყებითი სკოლის დაბომბვაში? — გამოძიება დაწყებულია
გადახედვა
-
პირველად საქართველოში — სამართლის სწავლება ბლოკჩეინ სიმულატორის გამოყენებით პირველად საქართველოში — სამართლის სწავლება ბლოკჩეინ სიმულატორის გამოყენებით
-
აშშ-მა მესამე ქვეყნებს რუსული ნავთობის ყიდვაზე სანქცია დროებით მოუხსნა აშშ-მა მესამე ქვეყნებს რუსული ნავთობის ყიდვაზე სანქცია დროებით მოუხსნა
გადახედვა
-
საფრანგეთი მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშს ეხმაურება საფრანგეთი მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშს ეხმაურება
გადახედვა
-
პანჩი ერთადერთი არაა — ცხოველები, რომლებიც სანუგეშოდ სათამაშოებს იყენებენ პანჩი ერთადერთი არაა — ცხოველები, რომლებიც სანუგეშოდ სათამაშოებს იყენებენ
გადახედვა
-
წლის ქალთა გაძლიერების პროექტი — თეგეტა EBA-ს ფორუმზე დაჯილდოვდა წლის ქალთა გაძლიერების პროექტი — თეგეტა EBA-ს ფორუმზე დაჯილდოვდა
-
რა წერია ევროპარლამენტის რეზოლიციაში? რა წერია ევროპარლამენტის რეზოლიციაში?
გადახედვა
-
ეგვიპტის განსხვავებული მხარე — ფოტოები, რომლებიც სიმშვიდეს მოგგვრით ეგვიპტის განსხვავებული მხარე — ფოტოები, რომლებიც სიმშვიდეს მოგგვრით
გადახედვა
-
კახა კალაძე ეუთოს ანგარიშს "სრულ ბოდვას" უწოდებს კახა კალაძე ეუთოს ანგარიშს "სრულ ბოდვას" უწოდებს
გადახედვა
-
როგორ გაიყინა დედამიწა 700 მილიონი წლის წინ — კვლევა როგორ გაიყინა დედამიწა 700 მილიონი წლის წინ — კვლევა
გადახედვა
-
ხომ არ აქვს ამ კონკრეტულ ცვლილებას პოლიტიკური დატვირთვა? — საბა ბუაძე პლასტმასის ბოთლებში სასმელების წარმოების აკრძალვაზე ხომ არ აქვს ამ კონკრეტულ ცვლილებას პოლიტიკური დატვირთვა? — საბა ბუაძე პლასტმასის ბოთლებში სასმელების წარმოების აკრძალვაზე
გადახედვა
-
მთავრობის დადგენილებით პლასტმასის ბოთლებში 3 ლიტრამდე სასმელი წყლის და 20 ლიტრამდე გაზიანი სასმელის წარმოება იკრძალება მთავრობის დადგენილებით პლასტმასის ბოთლებში 3 ლიტრამდე სასმელი წყლის და 20 ლიტრამდე გაზიანი სასმელის წარმოება იკრძალება
გადახედვა
კომენტარები