მეცნიერები 80 წლის წინ გადაშენებული ტასმანიური მგლის გაცოცხლებას აპირებენ
ფოტო: Australian Museum
ტასმანიური მგელი 80 წელიწადზე მეტია, რაც გადაშენებულ სახეობათა რიცხვს მიეკუთვნება, თუმცა მალე შეიძლება ეს სიტუაცია შეიცვალოს. ტასმანიური მგელი - ცნობილი, როგორც ტილაცინი, ჩანთოსან ძუძუმწოვართა ოჯახს მიეკუთვნებოდა და ავსტრალიასა და ტასმანიის კუნძულზე ბინადრობდა. ავსტრალიიდან მისი კვალი დაახლოებით 3000 წლის წინ გაქრა, ხოლო ტასმანიის კუნძულზე ტილაცინებმა საკმაოდ დიდი ხანი იცხოვრეს. მე-19 საუკუნეში იმ მიზეზით, რომ ტასმანიურმა მგლებმა დიდი რაოდენობით ცხვრები გაწყვიტეს, მათი მოკვლისთვის ჯილდოც კი დაწესდა.
1936 წელს სიტუაცია იმდენად შეიცვალა, რომ ტასმანიის მთავრობამ ამ ცხოველებზე ნადირობა აკრძალა. სულ რაღაც 2 თვის შემდეგ, ვაშინგტონში ჰობარტის ზოოპარკში უკანასკნელი ტასმანიური მგელი მოკვდა. წლების განმავლობაში დადიოდა ხმები, რომ ჩრდილოეთ ავსტრალიაში ტილაცინები ისევ ბინადრობდნენ, თუმცა ამის არავითარი მტკიცებულება არ არსებობს.
უკანასკნელი ტილაცინი
ფოტო: Getty Images
2017 წლის დეკემბერში მელბურნის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა შეძლო ამ ჩანთოსანი ცხოველის მთლიანი გენომის აგება და მომავალში მის "გაცოცხლებასაც" გეგმავს. გენომის აგება შესაძლებელი აღმოჩნდა მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ლაბორატორიებში დღემდე შენახულია ტილაცინთა "ლეკვების" ნიმუშები. ტილაცინთა გაცოცხლების პროცესში მთავარი პრობლემა მათი ახლო მონათესავე სახეობის არარსებობაა. მაგალითისათვის, მეცნიერთა სხვა ჯგუფი უახლოეს მომავალში მამონტების დაბრუნებას აპირებს, რასაც ხელს ძალიან უწყობს ის ფაქტი, რომ თანამედროვე აზიური სპილოები და მამონტები ევოლუციურად ახლო მონათესავე სახეობები არიან. თანამედროვე ტექნოლოგიების წყალობით, მეცნიერებს შეუძლიათ, აზიური სპილოს დნმ მაქსიმალურად დაამსგავსონ მამონტის დნმ-ს და მიღებული შედეგი მამონტის გამოსაყვანად გამოიყენონ. ამისათვის ისინი CRISPR ტექნიკას იყენებენ, რომელსაც "მოლეკულურ მაკრატელსაც" უწოდებენ და რომლითაც საკმაოდ მოსახერხებელია დნმ-ს რედაქტირება. პროფესორ პასკის შეფასებით, ტილაცინის შემთხვევაში გენური რედაქტირების მოცულობა ათჯერ მეტი იქნება, ვიდრე მამონტების შემთხვევაში. ეს გასაკვირი სულაც არაა იმის გათვალისწინებით, რომ ტილაცინის დნმ-ს გამოსაყვანად მეცნიერები ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამიას დნმ-ს გამოყენებას აპირებენ (ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია ტილაცინებთან ევოლუციურად ყველაზე ახლო მონათესავე სახეობაა).
ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია
ფოტო: Robert McLean
გენური ინჟინერია ახალგაზრდა სფეროა და სწორედ მამონტის გენომზე მომუშავე მეცნიერთა დამსახურებაა ამ სფეროს განვითარება. CRISPR ტექნიკით მუშაობა მხოლოდ 5 წელიწადია მიმდინარეობს და გადაშენებულ სახეობათა "გაცოცხლება" უკვე შესაძლებელია, ზუსტად ისე, როგორც მხატვრულ ფილმ "იურული პერიოდის პარკში" აცოცხლებენ დინოზავრებს. პროფესორ პასკის თქმით, ეს აღარაა სამეცნიერო ფანტაზიის ნაწილი და უკვე მეცნიერული ფაქტია. ამ ეტაპზე მელბურნის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფი მამონტის პროექტზე მუშაობის დასრულებას ელოდება და გრძელვადიან შედეგებზე დაკვირვებას აპირებს. შესაბამისად, თუ შედეგები იმედისმომცემი აღმოჩნდა, შესაძლებელია ჩვენმა პლანეტამ კვლავ უმასპინძლოს ავსტრალიის ერთ-ერთ ყველაზე სიმბოლურ მაცხოვრებელს.
-
ევროპულმა ზონდმა მარსზე მასშტაბური წყალდიდობების კვალი გადაიღო ევროპულმა ზონდმა მარსზე მასშტაბური წყალდიდობების კვალი გადაიღო
გადახედვა
-
შსს-ში ახალი სამმართველო შეიქმნება, რომელიც საჯარო სივრცეში სიძულვილის ენას გაუწევს მონიტორინგს შსს-ში ახალი სამმართველო შეიქმნება, რომელიც საჯარო სივრცეში სიძულვილის ენას გაუწევს მონიტორინგს
გადახედვა
-
სულხან თამაზაშვილი ოფიციალური ვიზიტით აზერბაიჯანში გაემგზავრა სულხან თამაზაშვილი ოფიციალური ვიზიტით აზერბაიჯანში გაემგზავრა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ინგლისური იდიომი ემოჯით ქვიზი: გამოიცანი ინგლისური იდიომი ემოჯით
-
ირაკლი კობახიძე ბაქოში მსოფლიო ურბანულ სამიტში მიიღებს მონაწილეობას და ილჰამ ალიევს შეხვდება ირაკლი კობახიძე ბაქოში მსოფლიო ურბანულ სამიტში მიიღებს მონაწილეობას და ილჰამ ალიევს შეხვდება
გადახედვა
-
"ჩვენ იჯარით მივეცით დარბაზი, მაქსიმალური თანხა ავიღეთ, იქ ისეთი არაფერი არ იყო" — რუსთაველის თეატრის დირექტორი "ჩვენ იჯარით მივეცით დარბაზი, მაქსიმალური თანხა ავიღეთ, იქ ისეთი არაფერი არ იყო" — რუსთაველის თეატრის დირექტორი
გადახედვა
-
SJC: ადგილობრივები აცხადებენ, რომ დარბაზის ხეობაში სამუშაოები ისე დაიწყო, მოსახლეობისთვის წინასწარ ინფორმაცია არავის მიუწოდებია SJC: ადგილობრივები აცხადებენ, რომ დარბაზის ხეობაში სამუშაოები ისე დაიწყო, მოსახლეობისთვის წინასწარ ინფორმაცია არავის მიუწოდებია
გადახედვა
-
მიტროპოლიტი ანტონი: პირველი სინოდი როგორც კი შედგება, დავაყენებთ წამლის, შეწყალებების, პატიმრობების საკითხებს მიტროპოლიტი ანტონი: პირველი სინოდი როგორც კი შედგება, დავაყენებთ წამლის, შეწყალებების, პატიმრობების საკითხებს
გადახედვა
-
"აბორტების შემცირება აკრძალვით არა, ქალების და ოჯახების გაძლიერებით ხდება" — იდა ბახტურიძე შიო III-ის ქადაგებაზე "აბორტების შემცირება აკრძალვით არა, ქალების და ოჯახების გაძლიერებით ხდება" — იდა ბახტურიძე შიო III-ის ქადაგებაზე
გადახედვა
-
თიბისი კონცეპტი წარმოგიდგენთ ინოლა გურგულიას შემოქმედებისადმი მიძღვნილ კონცერტს თიბისი კონცეპტი წარმოგიდგენთ ინოლა გურგულიას შემოქმედებისადმი მიძღვნილ კონცერტს
-
RECSOL — თეგეტას პროექტი, რომელიც საქართველოში ნარჩენების მართვის სისტემას ცვლის RECSOL — თეგეტას პროექტი, რომელიც საქართველოში ნარჩენების მართვის სისტემას ცვლის
-
Tbilisi Pride: ბოლო წლებში ქართულმა ოცნებამ სცადა, ქვიარ ადამიანები საჯარო სივრცეებიდან და საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან გავექრეთ Tbilisi Pride: ბოლო წლებში ქართულმა ოცნებამ სცადა, ქვიარ ადამიანები საჯარო სივრცეებიდან და საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან გავექრეთ
გადახედვა
-
შიო III: გაგრძელდება ილია II-ის მიერ დამკვიდრებული საყოველთაო ნათლობების ტრადიცია შიო III: გაგრძელდება ილია II-ის მიერ დამკვიდრებული საყოველთაო ნათლობების ტრადიცია
გადახედვა
-
"ვერ ვიჯერებ, რომ ეს საქართველოში, რუსთაველის თეატრში მოხდა" — თამთა მიქელაძე რუსთაველის თეატრში გამართულ წარმოდგენაზე "ვერ ვიჯერებ, რომ ეს საქართველოში, რუსთაველის თეატრში მოხდა" — თამთა მიქელაძე რუსთაველის თეატრში გამართულ წარმოდგენაზე
გადახედვა
-
"ასეთი ოჯახი განწირულია? ასეთი უმოწყალო სიტყვები, ასეთი მკაცრი განაჩენი" — სალომე ზურაბიშვილი შიო III-ის ქადაგებაზე "ასეთი ოჯახი განწირულია? ასეთი უმოწყალო სიტყვები, ასეთი მკაცრი განაჩენი" — სალომე ზურაბიშვილი შიო III-ის ქადაგებაზე
გადახედვა
-
Gen Z-ის ფინანსური არჩევანი: რატომ ანაცვლებს ბირჟა უძრავ ქონებას? Gen Z-ის ფინანსური არჩევანი: რატომ ანაცვლებს ბირჟა უძრავ ქონებას?
-
მეუფე ზენონ იარაჯული: ოჯახის სიწმინდე იწყება იქ, სადაც დაცულია ადამიანის ღირსება მეუფე ზენონ იარაჯული: ოჯახის სიწმინდე იწყება იქ, სადაც დაცულია ადამიანის ღირსება
გადახედვა
-
ვინ როგორ შეაფასა ბზიკები და რა ქულები დაწერა საქართველომ — ევროვიზიის შედეგები დეტალურად ვინ როგორ შეაფასა ბზიკები და რა ქულები დაწერა საქართველომ — ევროვიზიის შედეგები დეტალურად
გადახედვა
-
შალვა ნათელაშვილი: სანამ მეუფეები გვაზეიმებენ ოჯახის სიწმინდის დღეებს და თავის რიგებში ვერ შეამჩნევენ არც თუ ცოტა ე.წ. ლგბტ ფიგურებს, არაფერი გვეშველება შალვა ნათელაშვილი: სანამ მეუფეები გვაზეიმებენ ოჯახის სიწმინდის დღეებს და თავის რიგებში ვერ შეამჩნევენ არც თუ ცოტა ე.წ. ლგბტ ფიგურებს, არაფერი გვეშველება
გადახედვა
-
ცოტნე ივანიშვილი: ბოლოს როდესაც ვისაუბრე ძალადობასთან დაკავშირებით, ძალიან დიდი გამოხმაურება მოჰყვა, თითქოს, ეს იყო პოლიტიკაში მოსვლისთვის სვლა, ეს არასერიოზულია ცოტნე ივანიშვილი: ბოლოს როდესაც ვისაუბრე ძალადობასთან დაკავშირებით, ძალიან დიდი გამოხმაურება მოჰყვა, თითქოს, ეს იყო პოლიტიკაში მოსვლისთვის სვლა, ეს არასერიოზულია
გადახედვა
-
მამა გიორგი წეროძე: დიუშენით დაავადებულთა მხარდამჭერი აქცია სოციალური აქცია არაა, ესაა შესაძლებლობა, რომ სიყვარული ოჯახის საზღვრებს გასცდეს მამა გიორგი წეროძე: დიუშენით დაავადებულთა მხარდამჭერი აქცია სოციალური აქცია არაა, ესაა შესაძლებლობა, რომ სიყვარული ოჯახის საზღვრებს გასცდეს
გადახედვა
კომენტარები