მეცნიერები 80 წლის წინ გადაშენებული ტასმანიური მგლის გაცოცხლებას აპირებენ
ფოტო: Australian Museum
ტასმანიური მგელი 80 წელიწადზე მეტია, რაც გადაშენებულ სახეობათა რიცხვს მიეკუთვნება, თუმცა მალე შეიძლება ეს სიტუაცია შეიცვალოს. ტასმანიური მგელი - ცნობილი, როგორც ტილაცინი, ჩანთოსან ძუძუმწოვართა ოჯახს მიეკუთვნებოდა და ავსტრალიასა და ტასმანიის კუნძულზე ბინადრობდა. ავსტრალიიდან მისი კვალი დაახლოებით 3000 წლის წინ გაქრა, ხოლო ტასმანიის კუნძულზე ტილაცინებმა საკმაოდ დიდი ხანი იცხოვრეს. მე-19 საუკუნეში იმ მიზეზით, რომ ტასმანიურმა მგლებმა დიდი რაოდენობით ცხვრები გაწყვიტეს, მათი მოკვლისთვის ჯილდოც კი დაწესდა.
1936 წელს სიტუაცია იმდენად შეიცვალა, რომ ტასმანიის მთავრობამ ამ ცხოველებზე ნადირობა აკრძალა. სულ რაღაც 2 თვის შემდეგ, ვაშინგტონში ჰობარტის ზოოპარკში უკანასკნელი ტასმანიური მგელი მოკვდა. წლების განმავლობაში დადიოდა ხმები, რომ ჩრდილოეთ ავსტრალიაში ტილაცინები ისევ ბინადრობდნენ, თუმცა ამის არავითარი მტკიცებულება არ არსებობს.
უკანასკნელი ტილაცინი
ფოტო: Getty Images
2017 წლის დეკემბერში მელბურნის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფმა შეძლო ამ ჩანთოსანი ცხოველის მთლიანი გენომის აგება და მომავალში მის "გაცოცხლებასაც" გეგმავს. გენომის აგება შესაძლებელი აღმოჩნდა მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ლაბორატორიებში დღემდე შენახულია ტილაცინთა "ლეკვების" ნიმუშები. ტილაცინთა გაცოცხლების პროცესში მთავარი პრობლემა მათი ახლო მონათესავე სახეობის არარსებობაა. მაგალითისათვის, მეცნიერთა სხვა ჯგუფი უახლოეს მომავალში მამონტების დაბრუნებას აპირებს, რასაც ხელს ძალიან უწყობს ის ფაქტი, რომ თანამედროვე აზიური სპილოები და მამონტები ევოლუციურად ახლო მონათესავე სახეობები არიან. თანამედროვე ტექნოლოგიების წყალობით, მეცნიერებს შეუძლიათ, აზიური სპილოს დნმ მაქსიმალურად დაამსგავსონ მამონტის დნმ-ს და მიღებული შედეგი მამონტის გამოსაყვანად გამოიყენონ. ამისათვის ისინი CRISPR ტექნიკას იყენებენ, რომელსაც "მოლეკულურ მაკრატელსაც" უწოდებენ და რომლითაც საკმაოდ მოსახერხებელია დნმ-ს რედაქტირება. პროფესორ პასკის შეფასებით, ტილაცინის შემთხვევაში გენური რედაქტირების მოცულობა ათჯერ მეტი იქნება, ვიდრე მამონტების შემთხვევაში. ეს გასაკვირი სულაც არაა იმის გათვალისწინებით, რომ ტილაცინის დნმ-ს გამოსაყვანად მეცნიერები ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამიას დნმ-ს გამოყენებას აპირებენ (ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია ტილაცინებთან ევოლუციურად ყველაზე ახლო მონათესავე სახეობაა).
ჩანთოსანი ჭიანჭველაჭამია
ფოტო: Robert McLean
გენური ინჟინერია ახალგაზრდა სფეროა და სწორედ მამონტის გენომზე მომუშავე მეცნიერთა დამსახურებაა ამ სფეროს განვითარება. CRISPR ტექნიკით მუშაობა მხოლოდ 5 წელიწადია მიმდინარეობს და გადაშენებულ სახეობათა "გაცოცხლება" უკვე შესაძლებელია, ზუსტად ისე, როგორც მხატვრულ ფილმ "იურული პერიოდის პარკში" აცოცხლებენ დინოზავრებს. პროფესორ პასკის თქმით, ეს აღარაა სამეცნიერო ფანტაზიის ნაწილი და უკვე მეცნიერული ფაქტია. ამ ეტაპზე მელბურნის უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფი მამონტის პროექტზე მუშაობის დასრულებას ელოდება და გრძელვადიან შედეგებზე დაკვირვებას აპირებს. შესაბამისად, თუ შედეგები იმედისმომცემი აღმოჩნდა, შესაძლებელია ჩვენმა პლანეტამ კვლავ უმასპინძლოს ავსტრალიის ერთ-ერთ ყველაზე სიმბოლურ მაცხოვრებელს.
-
სილქ დეველოპმენტი მელიქ-აზარიანცის სახლის რეაბილიტაციას განაგრძობს სილქ დეველოპმენტი მელიქ-აზარიანცის სახლის რეაბილიტაციას განაგრძობს
-
ნიკოლ ფაშინიანი: მივაღწიეთ შეთანხმებას ქართველ პარტნიორებთან საქართველოსთან საზღვრის დემარკაციასთან დაკავშირებით ნიკოლ ფაშინიანი: მივაღწიეთ შეთანხმებას ქართველ პარტნიორებთან საქართველოსთან საზღვრის დემარკაციასთან დაკავშირებით
გადახედვა
-
"ფაქტები და ქმედებები ფაქტებად და ქმედებებად რჩება. სურათი, რომელსაც ვხედავთ, მიუღებელია" — მაკა ბოჭორიშვილი პაველ ჰერჩინსკისთან შეხვედრის შემდეგ "ფაქტები და ქმედებები ფაქტებად და ქმედებებად რჩება. სურათი, რომელსაც ვხედავთ, მიუღებელია" — მაკა ბოჭორიშვილი პაველ ჰერჩინსკისთან შეხვედრის შემდეგ
გადახედვა
-
მარიამ მეყანწიშვილი 9 აპრილის მემორიალთან ბექა დავითულიანისთვის სიტყვიერი შეურაცხყოფისთვის 4 000 ლარით დააჯარიმეს მარიამ მეყანწიშვილი 9 აპრილის მემორიალთან ბექა დავითულიანისთვის სიტყვიერი შეურაცხყოფისთვის 4 000 ლარით დააჯარიმეს
გადახედვა
-
თიბისის საერთაშორისო აღიარება — ყველაზე ინოვაციური ბანკი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში თიბისის საერთაშორისო აღიარება — ყველაზე ინოვაციური ბანკი ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში
-
"ხალხის ძალა" მამუკა მდინარაძისთვის ახალი სამინისტროს შექმნის საკითხზე კონსულტაციებს მართავს "ხალხის ძალა" მამუკა მდინარაძისთვის ახალი სამინისტროს შექმნის საკითხზე კონსულტაციებს მართავს
გადახედვა
-
ისლანდია "ძალიან ცუდ" ფოტოგრაფს ეძებს და მას $50 ათასს სთავაზობს — აი, რატომ ისლანდია "ძალიან ცუდ" ფოტოგრაფს ეძებს და მას $50 ათასს სთავაზობს — აი, რატომ
გადახედვა
-
ავლაბარში, ცერემონიების სასახლეში პაველ ჰერჩინსკისა და მაკა ბოჭორიშვილის შეხვედრა დასრულდა ავლაბარში, ცერემონიების სასახლეში პაველ ჰერჩინსკისა და მაკა ბოჭორიშვილის შეხვედრა დასრულდა
გადახედვა
-
დავით მათიკაშვილი: EU-ს ელჩს მოუწევს ახსნა, რას გულისხმობს, როდესაც ქვეყანას, ხალხს წარსულში დაბრუნებით ემუქრება დავით მათიკაშვილი: EU-ს ელჩს მოუწევს ახსნა, რას გულისხმობს, როდესაც ქვეყანას, ხალხს წარსულში დაბრუნებით ემუქრება
გადახედვა
-
POG: მუქარის ფაქტზე ლაზარე გრიგორიადისს ბრალდება წარუდგინეს POG: მუქარის ფაქტზე ლაზარე გრიგორიადისს ბრალდება წარუდგინეს
გადახედვა
-
ტომ ჰარდი კარიერაში ხანგრძლივ პაუზას აანონსებს — მსახიობს დასვენება სჭირდება ტომ ჰარდი კარიერაში ხანგრძლივ პაუზას აანონსებს — მსახიობს დასვენება სჭირდება
გადახედვა
-
POG: უცხო ქვეყნის 2 მოქალაქეს ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვა-რეალიზაცის საქმეზე ბრალი წაუყენეს POG: უცხო ქვეყნის 2 მოქალაქეს ნარკოტიკული საშუალების უკანონო შეძენა-შენახვა-რეალიზაცის საქმეზე ბრალი წაუყენეს
გადახედვა
-
აშშ-ის გენპროკურორი: ეჭვმიტანილის სამიზნე ტრამპის ადმინისტრაციის წევრები იყვნენ აშშ-ის გენპროკურორი: ეჭვმიტანილის სამიზნე ტრამპის ადმინისტრაციის წევრები იყვნენ
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი, რა ასხია ბოთლში/ჭიქაში ქვიზი: გამოიცანი, რა ასხია ბოთლში/ჭიქაში
-
დემოკრატიაში პოლიტიკური ძალადობის ადგილი არ არის — მსოფლიო ლიდერები თეთრი სახლის კორესპონდენტების სადილზე სროლას ეხმაურებიან დემოკრატიაში პოლიტიკური ძალადობის ადგილი არ არის — მსოფლიო ლიდერები თეთრი სახლის კორესპონდენტების სადილზე სროლას ეხმაურებიან
გადახედვა
-
ლადო ბოჟაძე: ჯადოსნური ჯოხის იმედზე არ ვართ, ბუნებრივია, და ვერც ვიქნებით იმიტომ, რომ არა გვაქვს ლადო ბოჟაძე: ჯადოსნური ჯოხის იმედზე არ ვართ, ბუნებრივია, და ვერც ვიქნებით იმიტომ, რომ არა გვაქვს
გადახედვა
-
Star Trek: Strange New Worlds-ის პრემიერის თარიღი ცნობილია — იხილეთ თიზერი Star Trek: Strange New Worlds-ის პრემიერის თარიღი ცნობილია — იხილეთ თიზერი
გადახედვა
-
ლევან გომშიაშვილმა Fintech in Focus 2026-ზე ლონდონის საფონდო ბირჟაზე საქართველოს ბანკის მიღწევები გააზიარა ლევან გომშიაშვილმა Fintech in Focus 2026-ზე ლონდონის საფონდო ბირჟაზე საქართველოს ბანკის მიღწევები გააზიარა
-
ზოგჯერ მგონია, რომ ციხეში ყოფნის წლები საერთოდ არ მემატება და საერთოდ 28 წლისადაც ვერ აღვიქვამ თავს. ძალიან მეხამუშება… ისევ 26-ის მინდა ვიყო. ზოგჯერ მგონია, რომ ციხეში ყოფნის წლები საერთოდ არ მემატება და საერთოდ 28 წლისადაც ვერ აღვიქვამ თავს. ძალიან მეხამუშება… ისევ 26-ის მინდა ვიყო.
გადახედვა
-
აუდიტის სამსახურის უფროსის პირველ მოადგილედ ირაკლი (დაჩი) ბერაია დაინიშნა აუდიტის სამსახურის უფროსის პირველ მოადგილედ ირაკლი (დაჩი) ბერაია დაინიშნა
გადახედვა
-
გუშინ ყველას ერთად გვირტყამდნენ, ერთმანეთის გადასარჩენად თავს საფრთხეში ვიგდებდით და დღეს ერთმანეთს ვლანძღავთ?! იმაზე სულელურს ვერაფერს ვიზამთ, როცა მტრის წინაშე ვდგავართ და ერთმანეთის კრიტიკით ვართ დაკავებული. გუშინ ყველას ერთად გვირტყამდნენ, ერთმანეთის გადასარჩენად თავს საფრთხეში ვიგდებდით და დღეს ერთმანეთს ვლანძღავთ?! იმაზე სულელურს ვერაფერს ვიზამთ, როცა მტრის წინაშე ვდგავართ და ერთმანეთის კრიტიკით ვართ დაკავებული.
გადახედვა
კომენტარები