სახალხო დამცველის ყოფილი მოადგილის, გიორგი ბურჯანაძის ინფორმაციით, საქართველომ რუსეთში პატიმრების ექსტრადირება განაახლა. ამ თემასთან დაკავშირებით მან ვრცლად "ნეტგაზეთთან" ისაუბრა.

ბურჯანაძის განმარტებით, მას შემდეგ, რაც 2022 წელს რუსეთი ევროსაბჭოდან გაირიცხა, საქართველო რუსეთში პატიმრების ექსტრადიციას არ ახდენდა. საქართველომ ევროსასამართლოშიც გამოთქვა მზაობა, რომ აღნიშნულ მორატორიუმს საბოლოო კონსენსუსამდე შეინარჩუნებდა.

მორატორიუმი — რაიმე პროცესის, ვალდებულების შესრულების ან კანონის მოქმედების დროებითი შეჩერება/გადავადება ოფიციალური გადაწყვეტილებით.

ბურჯანაძის განცხადებით, საქართველომ აღნიშნული გადაწყვეტილება შეცვალა და პატიმრების რუსეთში ექსტრადირებას აქტიურად ახდენს. უფლებადამცველი რუსეთის პროკურატურაზე დაყრდნობით ამბობს, რომ საქართველოდან ექსტრადირებასთან დაკავშირებით ინფორმაცია წელს გაჩნდა. საქართველოდან რუსეთში ექსტრადირებას დაექვემდებარნენ: რასულ კაიტმაზოვი, ნიკიტა პოდსტავკინი და, მაქსიმ შჩერბაკოვი.

რა საშიშროება დგას პატიმრების რუსეთში ექსტრადიციაზე?

უფლებადამცველი ხაზს უსვამს, რომ არაერთი დასკვნა ადასტურებს რუსეთში პატიმრების ექსტრადირების საშიშროებას.

"რუსეთში პატიმრის ექსტრადირება არ უნდა მოხდეს. […] ამასთან, არაერთი დამოუკიდებელი დასკვნით დასტურდება, რომ რუსეთის ციხეებში ადამიანის უფლებები უხეშად ირღვევა – ვხედავთ წამებას, არაადამიანურ მოპყრობასა და პატიმართა დაღუპვის შემთხვევებს. ხშირია ინფორმაციისა თუ აღიარების მოსაპოვებლად და დასჯის მიზნით გამოყენებული სასტიკი მეთოდებიც. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, რუსეთში ნებისმიერი პატიმრის გაგზავნა ადამიანის უდიდესი რისკის ქვეშ ჩაყენებას ნიშნავს. ეს განსაკუთრებით მაშინ არის საშიში, როცა პირს მიაჩნია, რომ წარსულში გამოთქმული მოსაზრებების გამო შესაძლოა დევნის მსხვერპლი გახდეს, რუსეთს კი ძირითადად სწორედ ასეთი ადამიანები ტოვებენ. ბუნებრივია, არსებობს საფრთხე, რომ საკუთარი შეხედულებებისა თუ სხვა გარემოებების გამო, ისინი იქ არასათანადო მოპყრობის მსხვერპლნი გახდებიან," — ამბობს ბურჯანაძე "ნეტგაზეთთან".

"ნეტგაზეთმა" აღნიშნულ თემაზე კითხვით იუსტიციის სამინისტროს მიმართა, მაგრამ უწყებამ კონკრეტული პასუხისგან თავი შეიკავა.

"იუსტიციის სამინისტრო განმარტავს, რომ საქართველო, ეროვნული კანონმდებლობისა და საერთაშორისო კონვენციების ფარგლებში, ექსტრადიციის სფეროში არაერთ სახელმწიფოსთან თანამშრომლობს. კერძოდ, სხვადასხვა ქვეყანაში წელიწადში, საშუალოდ, 200-250 ძებნილი პირის ექსტრადიცია ხორციელდება," — განუცხადა სამინისტრომ "ნეტგაზეთს".

დენის კულანინის საქმე

27 აგვისტოს რუსი აქტივისტი დენის კულანინი მიხეილ ყაველაშვილმა შეიწყალა, თუმცა გათავისუფლებისთანავე მიგრაციის დეპარტამენტში გადაიყვანეს და საქართველოდან გაძევების პროცედურა დაიწყო. 30 აგვისტოს სასამართლომ მისი მიგრაციის დეპარტამენტის დროებით განთავსების ცენტრში დატოვება გადაწყვიტა, მაქსიმუმ 3 თვით, გაძევების პროცედურის დასრულებამდე. SOVA-ს ცნობით, კულანინს უკვე ჰქონდა ბილეთი სომხეთში, ერევანში, და სწორედ იქ წასვლა სურდა, მაგრამ ადვოკატის ინფორმაციით, 1-ელ სექტემბერს გაფრენის საშუალება არ მიეცა.

კულანინის საქმეს Amnesty International-ც გამოეხმაურა. ორგანიზაციის აღმოსავლეთ ევროპისა და ცენტრალური აზიის დირექტორის მოადგილის, დენის კრივოშეევის განცხადებით, კულანინს რუსეთში გაძევების შემთხვევაში, მისი პოლიტიკური შეხედულებების გამო, თავისუფლების აღკვეთა, წამება და სხვაგვარი არასათანადო მოპყრობა ემუქრებოდა.

საზოგადოებრივი პროტესტის შემდეგ კულანინს 4 სექტემბერს საქართველოს დატოვება და მესამე, უსაფრთხო ქვეყანაში გასვლის უფლება მიეცა.