ოდესმე გდომებიათ გაუჩინარება?

შესაძლოა ვალებში ხართ ჩაფლული. ან სამსახური გფიტავთ ნელ-ნელა. ან უიღბლო ქორწინება გთრგუნავთ.

ბევრი მიზეზია, რის გამოც ადამიანს შეიძლება გაუჩნდეს სურვილი ერთხელ და სამუდამოდ გაქრეს. იაპონიაში ასეთ ადამიანებს ერთ განსაკუთრებულ სახელს ეძახიან:

ჯოჰაცუ — აორთქლებული

ისინი ყველაფერს ტოვებენ — ცხოვრებას, სამსახურს, სახლს, ოჯახს — იმისთვის, რომ ყველაფერი თავიდან დაიწყონ. ეს არის ნამდვილი გაუჩინარების აქტი.

1990-იანი წლებიდან იაპონიაში ყოველწლიურად ფიქსირდება დაახლოებით 80,000 ჯოჰაცუ. ეს საზოგადოების უხილავი ზეწოლის ბნელი სარკეა, რომელიც ადამიანებს მორჩილებისკენ უბიძგებს.

მაგრამ სად მიდიან ისინი? რა ემართებათ მათ ოჯახებს? და რა შეგვიძლია ვისწავლოთ ამ ფენომენიდან ჩვენ, სხვაგან მცხოვრებმა ადამიანებმა?

სირცხვილის ტვირთი

Johatsu: Into Thin Air — ბერლინელი რეჟისორების მიერ გადაღებული ახალი დოკუმენტური ფილმია, რომელიც ამ საიდუმლო ფენომენს იკვლევს. ანდრეას ჰარტმანსა და არატა მორის, ექვს წელზე მეტი დასჭირდათ ამ მგრძნობიარე პროექტის დასასრულებლად.

ჯოჰაცუს ანონიმურობის დასაცავად ფილმს იაპონიაში საჯაროდ არასოდეს უჩვენებენ.

"ერთხელ მაინც ყველას გვიფიქრია ცხოვრებიდან გაქრობაზე", — ამბობს მორი.

იაპონიაში ეს სურვილი უკავშირდება საზოგადოების მძიმე მოლოდინებს. "დამარცხების სირცხვილი" — განქორწინება, ვალები, სამსახურის დაკარგვა, გამოცდაში ჩაჭრა — შეიძლება ერთგვარ მუდმივ ლაქად იქცეს.

ამას ემატება სამუშაო კულტურაც, სადაც, მიუხედავად სიკვდილამდე დამღლელი სამუშაო საათებისა, სამსახურიდან წამოსვლა ან სამსახურის დაკარგვაც სირცხვილად ითვლება.

ამ ზეწოლის წინაშე, აორთქლება ხშირად ერთადერთ გამოსავლად რჩება.

გადასვლა სიბნელეში

მიუხედავად იმისა, რომ ჯოჰაცუ ყველასგან გარბის, ის მარტო არ არის. მათ ე.წ. "ღამით გადამყვანი კომპანიები" ეხმარებიან.

ეს არის სერვისი, რომელსაც ღამით, ფარულად გადაჰყავს ადამიანი ახალ, საიდუმლო ადგილას. ისინი ისე მოქმედებენ, თითქოს სახლი გაქურდეს ან ადამიანი გაიტაცეს. ქაღალდის კვალი და ფინანსური ტრანზაქციები ქრება.

ეს მთელი სერვისია მათთვის, ვისაც სურს აღარასოდეს იპოვონ.

ჯოჰაცუს მიერ დატოვებული ოჯახებისთვისაც არსებობს სერვისები — თუმცა პოლიცია იშვიათად ერთვება იმ შემთხვევაში, თუ დანაშაულის კვალი არ ჩანს.

"ადგილობრივი პოლიციისგან დახმარების მიღება ძალიან ძნელია, რადგან იაპონიაში კონფიდენციალურობის კანონები მკაცრია" — ამბობს ჰარტმანი.

ამიტომ ოჯახები კერძო დეტექტივებს მიმართავენ, რომლებიც "ღამით გადამყვანი კომპანიების" საპირისპირო ფუნქციას ასრულებენ და გაუჩინარებული ადამიანის მოძებნას ცდილობენ.

"სირცხვილს სიკვდილი სჯობს"

"იაპონიას თვითმკვლელობით ღირსების დაცვის დიდი ისტორია აქვს", — ამბობს მორი.

მათთვის გაქრობა უფრო მიმზიდველი ალტერნატივაა. ოჯახისთვის გაურკვევლობა მტკივნეულია, მაგრამ თვითმკვლელობის მძიმე ფინანსურ ტვირთს — ვალებსა და ტრაგედიის ადგილთან დაკავშირებულ გადასახადებს — თავიდან ირიდებენ.

"ჯოჰაცუ შეიძლება ერთგვარ თვითმკვლელობადაც ჩანდეს, მაგრამ სინამდვილეში საპირისპიროა", — ამატებს მორი — "ეს არჩევანია — არა მოკვდე, არამედ იცხოვრო".

მეორე სიცოცხლე

ფილმი Into Thin Air აჩვენებს ჯოჰაცუს მძიმე ყოფას: ბევრი მათგანი პატარა, ანტისანიტარიულ ბინაში ცხოვრობს და შავი, ხშირად, სახიფათო სამუშაოებით ირჩენს თავს.

"ეს ფილმი მათთვის იყო შანსი, პირველად გაეზიარებინათ საკუთარი ამბავი, რომელსაც წლებია გულში ინახავდნენ", — ამბობს ჰარტმანი — "ფილმზე მუშაობა მათთვის ერთგვარი თერაპია გახდა".

მაგრამ ჯოჰაცუს მეორე ცხოვრება იოლი არ არის. სევდა და დანაკარგი მაინც თან სდევს.

გაურკვეველი დანაკარგი

ჯოჰაცუს ოჯახები განიცდიან "გაურკვეველი დანაკარგის" ტრაგიკულ ფორმას. ისინი ვერასოდეს იღებენ საბოლოო პასუხს — ცოცხალია თუ არა საყვარელი ადამიანი, დაბრუნდება თუ არა ოდესმე.

ზოგი ჯოჰაცუ ჩუმად ადევნებს თვალს საკუთარ ოჯახს, თითქოს "შუშის სარკმელის მიღმა" რომელსაც ვერასოდეს გააღებენ.

ხშირად კი, ეს ციკლი განმეორებადია: ზოგჯერ ნათესავები, ხანდახან კი გაქცეულთა შვილებიც მომავალში იმავე გზას ირჩევენ და უჩინარდებიან.

გაქცევის მიზეზები:

ფილმში ერთ-ერთი ჯოჰაცუ ჰალუცინაციებშია და ეჩვენება, რომ ვიღაც მუდმივად უთვალთვალებს. მაგრამ სხვებისთვის ეს საფრთხე — ყოფილი მოძალადე პარტნიორი, იაკუძა ან იარაღიანი მდევარი — ძალიან რეალურია. დოკუმენტური ფილმი სწორედ ასეთი დაძაბული სცენით იწყება: კაცს, რომელიც შანტაჟისტი პარტნიორისგან გარბის, "ღამით გადამყვანი კომპანიის" ფურგონში სვამენ.

"ეს ადამიანები ხშირად ვალებს, ოჯახში ძალადობას, მაფიას ან ოჯახის პრობლემებს გაურბიან" — ამბობს ჰარტმანი — "მათ უბრალოდ სურთ, ყველაფერი თავიდან დაიწყონ, იქ, სადაც არავინ იცის მათი წარსული".

თუმცა რეჟისორის თქმით, ზოგჯერ ჯოჰაცუს მთავარი მოტივაცია არა კონკრეტული საფრთხე, არამედ ძლიერი გაუცხოების განცდაა. "ხანდახან ადამიანი უბრალოდ ვეღარ გრძნობს, რომ ამ საზოგადოების ნაწილია".

იაპონია — იდეალური ადგილი გაქრობისთვის

იაპონია თითქოს სპეციალურადაა შექმნილი იმისთვის, რომ ადამიანი აორთქლდეს. განსხვავებით ბევრი სხვა ქვეყნისგან, იაპონიაში არ არსებობს დაკარგული ადამიანების ეროვნული ბაზა. პოლიციას კანონით ეკრძალება ორდერის გარეშე ბანკომატის ტრანზაქციებსა და ფინანსურ ჩანაწერებზე წვდომა. "კონფიდენციალურობისადმი უზარმაზარი პატივისცემა ანონიმური ცხოვრების დასაწყებად იაპონიას იდეალურ ადგილად აქცევს" — განმარტავს ჰარტმანი.

შერიგების იმედი

Into Thin Air-ის ყველაზე ძლიერი გზავნილი მაინც სხვაა: "შერიგებისთვის არასოდეს არის გვიან". ფილმში ერთ-ერთი ჯოჰაცუ, რომელიც თითქმის ოთხი ათეული წლის წინ გაუჩინარდა, ბოლოს კვლავ უკავშირდება თავის ოჯახს.

"ეს ისტორია გვაჩვენებს, რომ ყოველთვის არსებობს შანსი შერიგებისთვის", — ამბობს ჰარტმანი.