ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე საქართველო რუსეთის წინააღმდეგ (II) ცნობილი დღეს გახდა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი: სტრასბურგის სასამართლომ ოკუპანტი სახელმწიფო კიდევ ერთხელ გაამტყუნა და კომპენსაციების გადახდა დააკისრა.

• სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთმა დატოვა ევროპის საბჭო, ეს მას არ ათავისუფლებს ევროპული კონვენციის იურისდიქციით გათვალისწინებული ვალდებულებებისგან იმ ქმედებებზე, რომლებსაც ადგილი ჰქონდა წევრობის შეწყვეტამდე.
• გადაწყვეტილებაში, ასევე, ნათქვამია, რომ ოკუპანტი სახელმწიფო არ ასრულებდა პროცედურულ ვალდებულებას, ჩაეტარებინა ადეკვატური და ეფექტიანი გამოძიება იმ დანაშაულებზე, რომლებიც აქტიური კონფლიქტის დროს ან ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ ხდებოდა.
• მუხლები, რომელთა დარღვევაც სტრასბურგის სასამართლომ აგვისტოს ომის საქმეზე დაადგინა, ეხება მშვიდობიანი მოსახლეობის დახოცვას, დამცირებას, არაადამიანურ მოპყრობას, წამებას, სახლების გადაწვასა და გაძარცვას და სხვ.

დეტალები: რუსეთმა საქართველოს კომპენსაცია სხვადასხვა დანაშაულისთვის უნდა გადაუხადოს, ჯამში, ეს თანხა 129 827 500 ევროს შეადგენს.

• 3 250 000 მილიონი ევრო — ოკუპირებული ცხინვალსა და ბუფერულ ზონაში მოქალაქეების დახოცვისა და მკვლელობების ადეკვატური და ეფექტიანი გამოძიების პროცედურული ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო;
• 2 697 500 ევრო — სულ მცირე, 166 დაზარალებულის მიმართ არაადამიანური და დამამცირებელი მოპყრობისთვის, ასევე, უკანონო დაკავებებისთვის ე.წ. სამხრეთ ოსეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს სარდაფებში 2008 წლის აგვისტოში;
• 640 000 ევრო — სულ მცირე, 16 დაზარალებულისთვის, რომლებსაც ზიანი მიადგათ ცხინვალის სეპარატისტული ძალების მიერ ქართველი ომის ტყვეების წამების ადმინისტრაციული პრაქტიკის შედეგად;
• 115 000 000 ევრო — სულ მცირე, 23 000 დაზარალებულისთვის ოკუპირებულ ცხინვალის რეგიონსა და აფხაზეთში საკუთარ საცხოვრებლებში დაბრუნებაში ხელშეშლის გამო;
• 8 240 000 ევრო — სულ მცირე, 412 ადამიანისთვის ომის აქტიური ფაზის პერიოდის სიკვდილის შემთხვევების ადეკვატური და ეფექტიანი გამოძიების პროცედურული ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო.

აგვისტოს ომის საქმეზე სტრასბურგის სასამართლოს დიდმა პალატამ გადაწყვეტილება 2021 წლის 21 იანვარს, 12 წლიანი ლოდინის შემდეგ გამოიტანა.

• საქართველო რუსეთს ევროპული კონვენციის 8 მუხლის დარღვევაში ადანაშაულებდა.
• ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რუსეთი პასუხისმგებელია ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის ექვსი მუხლის დარღვევაზე, ასევე, პროცედურული თვალსაზრისით მე-2 მუხლის დარღვევაზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ მან ვერ უზრუნველყო ეფექტიანი გამოძიება 2008 წლის ომის შემდეგ სიცოცხლის უფლების სავარაუდო დარღვევის ფაქტზე.
• ასევე, ნათქვამია, რომ 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დადებისა და ომის აქტიური ფაზის დასრულების შემდეგ განვითარებული მოვლენები რუსეთის ფედერაციის პასუხისმგებლობაა.

საქართველომ გაიმარჯვა ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოშიც.

• აგვისტოს ომის დროს ქართველი სამოქალაქო ტყვეების წამებისა და არასათანადო მოპყრობის ეპიზოდზე სასამართლოს პროკურორმა დაკავების ბრძანებები გამოსცა 3 ბრალდებულის მიმართ: მიხაილ მინძაევი (მითითებულ პერიოდში ცხინვალის რეგიონის ე.წ. შინაგან საქმეთა მინისტრი); ჰამლეტ გუჩმაზოვი (მითითებულ პერიოდში ცხინვალის რეგიონის ე.წ. შს სამინისტროს წინასწარი დაკავების იზოლატორის უფროსი); დავით სანაკოევი (მითითებულ პერიოდში ე.წ. ომბუდსმენი).