არა, რუსებს ხარკოვი არ აუღიათ — გავრცელებული დეზინფორმაცია ამ დროისათვის
ფოტო: Mikhail Svetlov / Getty; The Atlantic
რუსეთი ფიზიკურის გარდა, საინფორმაციო ომსაც აწარმოებს, რომელიც დაძაბულობის მატებასთან ერთად, პიკს აღწევს. ქვემოთ შევაგროვეთ პროპაგანდის რამდენიმე მაგალითი. არ აჰყვეთ პანიკას, არ გაავრცელოთ ცრუ ინფორმაცია. ახლა უკრაინელი ხალხი იბრძვის და მათ ჩვენი მხარდაჭერა სჭირდებათ.
1. არა, რუსებს ხარკოვი არ აუღიათ
24 თებერვალს ფეისბუქ გვერდმა The Caucasian Telegraph გამოაქვეყნა ფოტო, რომელზეც ჩანს, თუ როგორ აღმართავენ რუსეთის დროშას შენობაზე, ხარკოვში. პოსტში აღნიშნულია, რომ ინტერნეტში ხარკოვიდან ფოტოები ვრცელდება, რაც ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ მოვლენები 2022 წლის 24 თებერვალს, რუსეთის მიერ უკრაინის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგომ განვითარებულ მოვლენებს ასახავს.
ფოტო სინამდვილეში 2014 წლის მოვლენებს ასახავს, კერძოდ პრო-რუსი აქტივისტების აქციას და მისი 2022 წლის რუსეთ-უკრაინის ომის მიმდინარეობის დროს გავრცელება მკითხველს უქმნის შთაბეჭდილებას, რომ ხარკოვი რუსებმა აიღეს, რაც ოფიციალური წყაროებით არ დასტურდება. შესაბამისად, პოსტი დეზინფორმაციულია.
გაიგეთ მეტი: მითების დეტექტორი
2. არც უკრაინელებს დაუყრიათ იარაღი
აღნიშნული ნარატივი რუსული პროპაგანდისა და ჰიბრიდული ომის ნაწილია.
Facebook-მომხმარებელმა ირაკლი ზაქარეიშვილმა გაავრცელა რუსული დეზინფორმაციული გზავნილი, თითქოს უკრაინის შეიარაღებული ძალები რუსეთს ნებდებიან:
"უკრაინის ბანდერული შეიარაღებული ძალები, ფრონტის სხვადასხვა პოზიციებზე იარაღს ყრიან და რუსებს გასაქცევ გზას - ჰუმანიტარული კორიდორის მიცემას სთხოვენ!.."
უკრაინაში რუსული სამხედრო ძალების უკანონო შეჭრის პარალელურად რუსეთმა უკრაინის წინააღმდეგ საინფორმაციო ომიც გააძლიერა. მაგალითად, რუსული მედია ავრცელებს დეზინფორმაციას, თითქოს უკრაინის სამხედრო პერსონალი კრემლის საოკუპაციო ძალებს წინააღმდეგობას არ უწევენ.
გაიგეთ მეტი: Factcheck.ge
3. ტყუილია ისიც, თითქოს უკრაინის ჯანდაცვის მინისტრმა, ვიქტორ ლიაშკომ კიევსა და სხვა ქალაქებში საავადმყოფოების ევაკუაცია გამოაცხადა
ეს დეზინფორმაცია თავად ლიაშკომ უარყო. სავარაუდოდ, ეს კიდევ ერთი ფსიქოლოგიურ ოპერაციაა, რომელიც პანიკის გამოწვევას ემსახურება.
გაიგეთ მეტი: Ukraine World
4. ალტ-ინფო რუსეთ-უკრაინის ომზე საუბრისას ჩინეთში ქიმიური ნივთიერებების საწყობის აფეთქების კადრებს ავრცელებს
უკრაინაში რუსეთის სამხედრო ძალების სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ კრემლისტურმა მედია ალტ-ინფომ საგანგებო ეთერი დაიწყო, რომელსაც ფონად საბრძოლო მოქმედებების და აფეთქებების ამსახველი კადრები გასდევს. ერთ-ერთ ვიდეოში ისმის ინგლისური საუბარი: "მგონი ბენზინგასამართი სადგური აფეთქდა".
ალტ-ინფოს ეთერში გასული ეს კადრები არა უკრაინაში რუსეთის მიერ განხორციელებულ დაბომბვას, არამედ 2015 წლის აგვისტოში ჩინეთში ქიმიური ნივთიერებების საწყობში მომხდარ აფეთქებას ასახავს.
გაიგეთ მეტი: მითების დეტექტორი
5. უკრაინის ცაზე სამხედრო თვითმფრინავების ამსახველი ვიდეო ყალბია
24 თებერვალს საქართველოში სამხედრო თვითმფრინავების ამსახველი ვიდეო ფართოდ გავრცელდა. აღწერების მიხედვით, კადრები უკრაინაში იყო გადაღებული, ხოლო თვითმფრინავები რუსეთის სამხედრო ძალებს ეკუთვნოდა. ვიდეოები “ალტ-ინფოს” წამყვანმა ნიკოლოზ მჟავანაძემ, ბლოგერმა ბექა ვარდოსანიძემ და ფეისბუკ გვერდმა “კარდჰუ” გაავრცელეს.
გავრცელებული კადრები ყალბი აღწერით ვრცელდება, რეალურად ვიდეო არა 2022 წელს უკრაინაში, არამედ 2020 წელს რუსეთში მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვების აღსანიშნავი აღლუმის რეპეტიციის დროსაა გადაღებული.
გაიგეთ მეტი: მითების დეტექტორი
6. პარაშუტისტების ვიდეოც 2016 წლისაა და სულაც არ ასახავს რუსეთ-უკრაინის ომს
24 თებერვალს ფეისბუქ მომხმარებელმა Levan Pruidze დესანტის გადასხმის ამსახველი ვიდეო შემდეგი აღწერით გამოაქვეყნა: “გისურვებთ არცერთი აღარ დაბრუნდეთ სახლში!” მომხმარებელი კომენტარში წერს, რომ ვიდეო, სავარაუდოდ, ხარკოვთანაა გადაღებული.
ვიდეო არასწორი აღწერით ვრცელდება. რეალურად, კადრები არა 2022 წელს, არამედ 2016 წელსაა გადაღებული და ყველაზე ადრეული აღწერის მიხედვით, რუს პარაშუტისტებს ასახავს.
- რუსეთმა უკრაინის წინააღმდეგ ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაცია დღეს გამთენიისას დაიწყო.
- 15 თებერვალს, ვლადიმერ პუტინი უკრაინას დონბასში გენოციდის მოწყობაში ადანაშაულებდა, რაც ტყუილია. რუსეთი ამ ტიპის დეზინფორმაციას ადრეც იყენებდა - 2008 წელს კრემლი სამხრეთ ოსეთში გენოციდის მოწყობაში საქართველოს ადანაშაულებდა. სინამდვილეში, სამხრეთ ოსეთში რუსეთის მიერ ქართველების ეთნიკური წმენდა მოხდა, რასაც სტრასბურგის სასამართლოც ადასტურებს.
- რუსეთის აგრესიული ქმედებების შედეგად, უკრაინაში, დაახლოებით, 1.5 მილიონი, ხოლო, საქართველოში, დაახლოებით, 270 000 იძულებით გადაადგილებული პირია.
-
რა ქონებას ფლობს ძებნაში მყოფი რკინიგზის ყოფილი გენერალური დირექტორი დავით ფერაძე? რა ქონებას ფლობს ძებნაში მყოფი რკინიგზის ყოფილი გენერალური დირექტორი დავით ფერაძე?
გადახედვა
-
ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერის განცხადება ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერის განცხადება
-
როგორ მუშაობს გულის პატარა მოწყობილობა, რომელმაც კრისტიან ერიქსენის სიცოცხლე იხსნა როგორ მუშაობს გულის პატარა მოწყობილობა, რომელმაც კრისტიან ერიქსენის სიცოცხლე იხსნა
გადახედვა
-
როგორ გადაარჩინა სახელოსნო ფესვებმა უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობა — ნინო ბახუტაშვილის ამბავი როგორ გადაარჩინა სახელოსნო ფესვებმა უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობა — ნინო ბახუტაშვილის ამბავი
-
მეცნიერებმა ადამიანების სიარულში უჩვეულო კანონზომიერება გამოავლინეს — კვლევა მეცნიერებმა ადამიანების სიარულში უჩვეულო კანონზომიერება გამოავლინეს — კვლევა
გადახედვა
-
ბართლომე I: "ვერც ერთი არგუმენტი ვერ გაამართლებს კიევ-პეჩერის ლავრაზე ბარბაროსულ თავდასხმას" ბართლომე I: "ვერც ერთი არგუმენტი ვერ გაამართლებს კიევ-პეჩერის ლავრაზე ბარბაროსულ თავდასხმას"
გადახედვა
-
მიწისქვეშა დეტექტორით "მოჩვენება ნაწილაკის" შესახებ ახალი მონაცემები მოიპოვეს მიწისქვეშა დეტექტორით "მოჩვენება ნაწილაკის" შესახებ ახალი მონაცემები მოიპოვეს
გადახედვა
-
"პოლიციის უფროსს ხელს რომ გაარტყამს ქალი, კრიმინალია!" — დავით თედორაძე მზია ამაღლობელზე "პოლიციის უფროსს ხელს რომ გაარტყამს ქალი, კრიმინალია!" — დავით თედორაძე მზია ამაღლობელზე
გადახედვა
-
2030 წლისთვის AI-ის იმდენივე წყალი დასჭირდება, რამდენიც 1.3 მილიარდ ადამიანს 2030 წლისთვის AI-ის იმდენივე წყალი დასჭირდება, რამდენიც 1.3 მილიარდ ადამიანს
გადახედვა
-
ვფიქრობ, მალე ფულის ქონას აზრი აღარ ექნება — ტრილიონერი ილონ მასკი ვფიქრობ, მალე ფულის ქონას აზრი აღარ ექნება — ტრილიონერი ილონ მასკი
გადახედვა
-
რუსებმა კიევში დოვჟენკოს კინოსტუდია დაბომბეს, სადაც 100 000 უნიკალური კოსტიუმი ინახებოდა რუსებმა კიევში დოვჟენკოს კინოსტუდია დაბომბეს, სადაც 100 000 უნიკალური კოსტიუმი ინახებოდა
გადახედვა
-
მსოფლიო რაგბის მომავალი საქართველოში იკრიბება — 27 ივნისიდან ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატი იწყება მსოფლიო რაგბის მომავალი საქართველოში იკრიბება — 27 ივნისიდან ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატი იწყება
-
პოლონეთში პუტინის კრიტიკოსი რუსი მხატვარი და სატირიკოსი სემიონ სკრეპეცკი მოკლეს პოლონეთში პუტინის კრიტიკოსი რუსი მხატვარი და სატირიკოსი სემიონ სკრეპეცკი მოკლეს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: ახლა აღმოჩნდა, რომ არა მხოლოდ EU-ში შესვლისთვის უნდა ვიდგეთ ცალ ფეხზე, არამედ შესვლის შემდეგაც შალვა პაპუაშვილი: ახლა აღმოჩნდა, რომ არა მხოლოდ EU-ში შესვლისთვის უნდა ვიდგეთ ცალ ფეხზე, არამედ შესვლის შემდეგაც
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის წარმომადგენელმა NextGen Payments & RegTech Forum-ზე გამოცდილება გააზიარა საქართველოს ბანკის წარმომადგენელმა NextGen Payments & RegTech Forum-ზე გამოცდილება გააზიარა
-
რა არის Helium-3 და რამდენად შესაძლებელია მთვარეზე მისი მოპოვება რა არის Helium-3 და რამდენად შესაძლებელია მთვარეზე მისი მოპოვება
გადახედვა
-
მხოლოდ ერთეულებმა შეძლეს ისეთი შედეგის დადება ევროპაში, რაც თქვენ გაქვთ — ალექსანდარ ვუჩიჩი ირაკლი კობახიძეს მხოლოდ ერთეულებმა შეძლეს ისეთი შედეგის დადება ევროპაში, რაც თქვენ გაქვთ — ალექსანდარ ვუჩიჩი ირაკლი კობახიძეს
გადახედვა
-
ფისო რომეო და ჯულიეტას ფინალური სცენის დროს სცენაზე აიჭრა, რომეოს თმაზე გაეთამაშა და არსად უშვებდა ფისო რომეო და ჯულიეტას ფინალური სცენის დროს სცენაზე აიჭრა, რომეოს თმაზე გაეთამაშა და არსად უშვებდა
გადახედვა
-
"ჩრდილოვანი ფლოტი", Yandex , Wildberries — დიდმა ბრიტანეთმა რუსეთს ახალი სანქციები დაუწესა "ჩრდილოვანი ფლოტი", Yandex , Wildberries — დიდმა ბრიტანეთმა რუსეთს ახალი სანქციები დაუწესა
გადახედვა
-
House of the Dragon-ის პრემიერამდე სულ ცოტა დრო რჩება — ყველაფერი, რაც მესამე სეზონზე ვიცით House of the Dragon-ის პრემიერამდე სულ ცოტა დრო რჩება — ყველაფერი, რაც მესამე სეზონზე ვიცით
გადახედვა
-
ახალი ჰიპოთეზის თანახმად, მომაკვდავ ვარსკვლავში შეიძლება "მინი სამყარო" წარმოიქმნას ახალი ჰიპოთეზის თანახმად, მომაკვდავ ვარსკვლავში შეიძლება "მინი სამყარო" წარმოიქმნას
გადახედვა

კომენტარები