2020 წელს პანდემიის შედეგად მთელი მსოფლიოს მასშტაბით სკოლების კარები დაიხურა. ის, თუ როგორ ატარებდნენ მასწავლებლები გაკვეთილებს და როგორ სწავლობდნენ მათ მოსწავლეები, ფაქტობრივად, ერთ ღამეში შეიცვალა. როგორც ბოსტონის საშუალო სკოლის ერთ-ერთმა სტუდენტმა ბოლოდროინდელ კვლევაში აღნიშნა, "საძინებლები საკლასო ოთახებად იქცა, საცხოვრებელი ოთახები — სამეცნიერო ლაბორატორიებად, კორპუსების ეზოები კი — სავარჯიშო დარბაზებად".

პანდემიიდან ორი წლის შემდეგ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ დისტანციურ და შემდგომ ჰიბრიდულ სწავლებაზე გადასვლამ მრავალი გამოწვევის წინაშე დაგვაყენა. სწავლის ამ მეთოდებმა მასწავლებლებსა და მოსწავლეებში სტრესი და დაბნეულობა გამოიწვია. მიუხედავად ამისა, ცვლილებებმა, რომლებიც საგანმანათლებლო სივრცეში მოხდა, სარგებელიც მოიტანა.

ბოლოდროინდელი ანგარიშის მიხედვით, რომელიც 38 ქვეყნის საშუალო სკოლის 81 კვლევის შედეგს აერთიანებს, ციფრული მეთოდი სრულყოფს სწავლების ტრადიციულ გზას. მოსწავლეებმა აღმოაჩინეს, რომ საკუთარი ტემპით, საკლასო ოთახში არსებული სოციალური ზეწოლის გარეშე მუშაობას დადებითი მხარეც აქვს. ვინაიდან 2022 წელს კვლავ ვდგავართ სასწავლო პროცესის შეფერხების საფრთხის წინაშე, მსგავსი შეფასებები იმედის მომცემია.

ციფრული უნარები

პანდემიის გამო ბევრი სკოლა დადგა გამოწვევის წინაშე — გამოეყენებინა სწავლის მართვის სისტემები და აპლიკაციები, რათა სკოლასა და სახლს შორის კომუნიკაცია ეფექტიანი ყოფილიყო. დისტანციურად მუშაობის აუცილებლობამ როგორც მასწავლებლები, ისე მოსწავლეები აიძულა, ხელახლა მიბრუნებოდნენ ან პირველად შეეძინათ ციფრული უნარები. როგორც აშშ-ში ჩატარებულ კვლევაშია ნათქვამი, ამან გამოიწვია ინოვაციური და შემოქმედებითი აზროვნების სტიმულირება და მოსწავლეებს მრავალი ციფრული ხელსაწყოს გამოყენებისა და, შესაბამისად, ციფრული უნარების განვითარებისაკენ უბიძგა.

ბევრმა მოსწავლემ დამოუკიდებლად სწავლისა და პრობლემის გადაჭრის უნარი გაიუმჯობესა. ჰონგ-კონგში მასწავლებლების განცხადების მიხედვით, მოზარდებს პრობლემების გადაჭრის ისეთი მეთოდები განუვითარდათ, რომლებიც თავად მათ არ უსწავლებიათ.

ამავდროულად, საშუალო სკოლის 2824 მოსწავლიდან, რომლებიც სლოვაკეთში გამოიკითხნენ, უმეტესობამ თქვა, რომ მათ მიერ არჩეული ტემპით სწავლა ფასდაუდებელია. სასწავლო ვიდეოების ხელახლა ყურების შესაძლებლობა მათ საგნების უკეთ გაგებაში დაეხმარა. ამასთანავე, მათ შეძლეს, შეენარჩუნებინათ კავშირი მასწავლებლებთან.

ინგლისში, შვედეთსა და შეერთებულ შტატებში რამდენიმე მოსწავლემ, რომელსაც პანდემიამდე გაკვეთილების მსვლელობაში აქტიურად მონაწილეობა ან, საერთოდ, მათზე დასწრებაც კი ეძნელებოდა, აღნიშნა, რომ დისტანციური სწავლების პერიოდში მეტად იყო სასწავლო პროცესში ჩართული, რადგან ნაკლებ სოციალურ ზეწოლას განიცდიდა. ამასთანავე, ავსტრალიაში მუსიკალური სკოლის მოსწავლეებმა სოციალური — მათ შორის, კომუნიკაციის, მოლაპარაკებისა და აქტიური მოსმენის — უნარები გაიუმჯობესეს.

ასევე, ავსტრიაში, აშშ-სა და პორტუგალიაში გამოკითხულმა მოსწავლეებმა კლასელებთან უკეთ დაამყარეს ურთიერთობა. დისტანციური სწავლების შედეგად მათ თანამშრომლობის ახალი მეთოდები აღმოაჩინეს — მათ შორის, ინტერაქციული ელექტრონული პორტფოლიოს შემუშავება, იდეების გაზიარებისა და ჯგუფური დავალებების შესრულების მიზნით სადისკუსიო დაფების გამოყენება, ციფრული პოსტერებისა და ვიდეოების გაერთიანებული ძალებით შექმნა და მათი სოციალური ქსელებით გავრცელება. აშშ-ში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, თანამშრომლობისა და კონტაქტის დამყარების კუთხით მოსწავლეებისთვის განსაკუთრებულად სასარგებლო აღმოჩნდა გაკვეთილის Google Meet-ში მიმდინარეობისას მიმოწერის ფუნქციის გამოყენება და საზიარო Google Docs-ში ტექსტების რედაქტირება და კომენტირება.

კომუნიკაცია და შეფასება

იმ ქვეყნებისათვის, რომლებსაც მკაცრად სტანდარტიზებული, ტესტირებაზე დაფუძნებული შეფასების კულტურა აქვთ, ონლაინშეფასებებზე გადასვლა საკმაოდ რთული აღმოჩნდა. მათ დასჭირდათ ისეთი ალტერნატიული მეთოდების მოძიება, რომლებიც შედეგების სანდოობას უზრუნველყოფდა. მართალია, ზოგიერთმა ქვეყანამ დისტანციური სწავლების პირობებში შეფასებები აკრძალა, თუმცა კვლევათა მიმოხილვამ მინიმუმ 21 ონლაინშეფასების სტრატეგია გამოავლინა. ამრიგად, კარანტინის დროს ტექნოლოგიების გამოყენების აუცილებლობამ შეფასების ფორმისა და მიწოდების ორიგინალური შესაძლებლობები აღმოგვაჩენინა.

განხილული კვლევების 16%-ში ყველაზე ხშირად "მოსწავლეთა განმავითარებელი შეფასება" და ონლაინტესტები გამოიყენებოდა. პირველი მათგანი პანდემიამდეც დაკავშირებული იყო მოსწავლეთა სწავლის ხარისხის გაუმჯობესებასთან, თუმცა ეს ორივე სტრატეგია დისტანციური სწავლებისას არაერთი მიზნით გამოიყენეს.

"მოსწავლეთა განმავითარებელი შეფასება" ვიდეოკონფერენციის ფუნქციების დახმარებით გამოიყენებოდა ხოლმე. ასეთი მიდგომა მასწავლებლებს საშუალებას აძლევდა, ფიზიკურად დაენახათ თავიანთი სტუდენტები და მოესმინათ მათთვის. ეს კი ისეთი ზეპირსიტყვიერი დავალებების შეფასებას აადვილებდა, როგორიცაა ლიტერატურაზე საუბარი, როლური თამაშები, ონლაინ დებატები და თეატრალური სცენების დადგმა. მასწავლებლების აზრით, ეს ხელს უწყობდა სოციალიზაციას და ქმნიდა იმის შეგრძნებას, თითქოს რეალურად იმყოფებოდი საკლასო ოთახში, რაც მნიშვნელოვანია მოსწავლეთა კეთილდღეობისთვის.

ამავდროულად, ონლაინტესტების გამოყენება საშუალებას აძლევდა მოსწავლეებს, მათთვის ხელსაყრელ დროსა და ტემპში გამოეცადათ საკუთარი ცოდნა. ინდონეზიური კვლევის თანახმად, რომლის ფარგლებშიც მეათე კლასელი მოსწავლეები გამოიკითხნენ, მსგავსი ტიპის დავალებები მათ მოწყენილობისგანაც იცავდა. ამასთან, ქვიზები ავტომატურ შესწორებას ექვემდებარება — შესაბამისად, მასწავლებლებს სამუშაო დატვირთვა შეუმცირდათ. დაბოლოს, მასწავლებლებს მარტივად შეეძლოთ ამ ტიპის ციფრული აქტივობების ერთმანეთთან გაზიარება, რაც შეფასებათა სამართლიანობას და ტესტების არაერთხელ გამოყენების შესაძლებლობას უზრუნველყოფდა.

მშობლების ჩართულობა

ზოგიერთი მშობლის აზრით, პანდემიამ მათი ციფრული უნარებიც განავითარა. თუმცა მთავარი, რაც დისტანციურმა მეთოდმა მშობლებისთვის მოიტანა, სასწავლო პროცესში მათი მეტი ჩართულობაა.

ნიგერიაში ჩატარებული კვლევის მიხედვით, სწავლის პროცესზე მშობლების აქტიურმა წვდომამ მათი შვილების აკადემიური მოსწრება გააუმჯობესა. ვიეტნამში კი მშობლების ჩართულობამ მთელი პროცესი მეტად ეფექტიანი გახადა.

ზოგიერთი ოჯახისათვის მასწავლებლებთან ვირტუალურმა შეხვედრებმა შეამცირა სოციალური ბარიერები. ParentPing-ის მიერ 2020 წლის დეკემბერში ჩატარებულმა გამოკითხვამ დაადგინა, რომ მშობლებსაც და მასწავლებლებსაც სურდათ, შეენარჩუნებინათ დისტანციური შეხვედრების პრაქტიკა ან, მინიმუმ, ამ ვარიანტის არჩევის შესაძლებლობა ჰქონოდათ.

სკოლა, პანდემიის კონტექსტის მიღმაც, მეტად მოქნილი უნდა გახდეს, რაც ხელს შეუწყობს უთანასწორობათა აღმოფხვრას, განათლებაზე ხელმისაწვდომობასა და სწავლის იმ უნარების გაუმჯობესებას, რომლებიც მთელი ცხოვრების განმავლობაში გვადგება.