რა არის გლოსოფობია და როგორ უნდა გაუმკლავდე მას
პირველ რიგში, რისი ცოდნაც გჭირდება ისაა, რომ გლოსოფობია სახიფათო დაავადება ან ქრონიკული მდგომარეობა არაა. ეს უბრალოდ სამედიცინო ტერმინია, რომელიც საჯაროდ სიტყვით გამოსვლის შიშს აღნიშნავს.
გლოსოფობიის მქონე ადამიანები სხვადასხვა ჯგუფის წინ საუბრისას დისკომფორტს და შფოთვას განიცდიან. ეს გამოიხატება უკონტროლო კანკალში, ოფლიანობასა და გულის აჩქარებაში. შესაძლოა, ამ დროს მოსაუბრეს ოთახიდან გაქცევის მოთხოვნილება გააჩნდეს, რათა სტრესულ სიტუაციას თავი დააღწიოს.
გლოსოფობია სოციალური ფობიაა, ან სოციალური შფოთვითი აშლილობა. ის წარმოქმნის შიშებს, რომლებიც ხშირად არალოგიკურია და უარესდება, თუ ხელს არ შევუშლით.
როგორ აღწერენ ადამიანები გლოსოფობიას?
ფოტო: Raúl Soria
პრეზენტაციის დროს არც ისე ცოტა ადამიანი განიცდის მდგომარეობას, როცა არჩევანის გაკეთება უწევს გაქცევასა და ბრძოლას შორის. ამ დროს სხეული საფრთხეს აღიქვამს და მოსალოდნელ, ხშირად უსაფუძვლო სიტუაციასთან თავდაცვის რეჟიმს რთავს და შესაბამისადაც რეაგირებს.
გონება გამოყოფს ადრენალინსა და სტეროიდებს. ეს ზრდის ენერგიისა და სისხლში შაქრის დონეს, იმატებს გულისცემა და კუნთებში სისხლის გაზრდილი ოდენობა მიედინება.
ამ დროს ადამიანები შემდეგ სიმპტომებს განიცდიან:
- გახშირებული გულისცემა;
- კანკალი;
- ოფლიანობა;
- გულისრევის შეგრძნება;
- სუნთქვის ინტერვალების შემოკლება და უჰაერობა;
- თავბრუსხვევა;
- კუნთების დაძაბულობა;
- გაქცევის ფიზიკური სურვილი.
რა იწვევს გლოსოფობიას?
"გაქცევის ან ბრძოლის" რეაქცია კარგად "მუშაობდა" მაშინ, როდესაც ადამიანები საშიშ ცხოველებს ებრძოდნენ ან მათგან თავს გამოქვაბულებში დამალვით იცავდნენ. ეს რეაქცია შეხვედრების ოთახში ეფექტური აღარაა, თუმცა შიშების საფუძვლებში ჩაღრმავება, შესაძლოა, მის მართვაში დაგეხმაროთ.
ადამიანებს გლოსოფობიის დროს ეშინიათ გაკიცხვის, გაკრიტიკების, შერცხვენისა და უარყოფის. მათი შიშების საფუძველი შესაძლოა წარსულში იმალებოდეს — არც ისე კარგად ჩაბარებული გაკვეთილი კლასის წინაშე ან პრეზენტაციის მოუმზადებლად გაკეთება. ზოგჯერ სოციალური ფობიები გენეტიკურიცაა, თუმცა ამ მოსაზრების განმტკიცებას დამატებითი კვლევები სჭირდება.
აშშ-ის მენტალური ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის მერ ტვინზე ჩატარებულმა ტესტებმა აჩვენა, რომ სოციალური შფოთვის მქონე ადამიანები უარყოფით შეფასებაზე განსხვავებულად მოქმედებენ. მათ ინფორმაციის ემოციური გადამუშავება უჭირთ. შემოწმებამ აჩვენა, რომ გამღიზიანებელს ტვინის ის უბანი პასუხობს, რომელიც თვითშეფასებაზეა პასუხისმგებელი. ეს რეაქცია არ აღენიშნებოდათ იმ ადამიანებს, რომლებსაც ეს აშლილობა არ ახასიათებთ.
როგორ მკურნალობენ გლოსოფობიას
საჯაროდ სიტყვით გამოსვლის შიშების დაძლევაში ადამიანებს ნევროლოგები, ფსიქოკონსულტანტები და ფსიქოთერაპევტები ეხმარებიან. ისინი ინდივიდუალურ მკურნალობის გეგმას ადგენენ. მასში შედის:
ფსიქოთერაპია
უამრავ ადამიანს გლოსოფობიის დაძლევაში კოგნიტიურ-ბიჰევიორისტული თერაპია ეხმარება, რა დროსაც ისინი შფოთვის წყაროს პოულობენ. ამ დროს შესაძლოა აღმოაჩინონ, რომ მათ ლაპარაკის პრობლემა სულ არ აწუხებთ და მიზეზი აუდიტორიისგან დამცინავი დამოკიდებულების მიღების შიშია, რადგან მსგავსი გამოცდილება ბავშვობაში აქვთ.
შიშებისა და ნეგატიური ფიქრების "გადამუშავება" მისგან გათავისუფლებაში ეხმარებათ. თერაპევტი ასევე ასწავლის ამ აზრებისთვის ფორმის ცვლილების გზებს.
მაგალითად:
- იმის ნაცვლად, რომ იფიქრო "მე შეცდომების დაშვების უფლება არ მაქვს", დაუშვი ის ფაქტი, რომ ადამიანებს პრეზენტაციის დროს შეცდომები მოსდით. არა უშავს. ხშირად აუდიტორია მათ ვერც ამჩნევს;
- იმის ნაცვლად, რომ იფიქრო "ყველას არაკომპეტენტური ვეგონები", ფოკუსირდი მსმენელის კეთილგანწყობაზე. შეახსენე თავს, რომ მომზადებული ხარ. როცა შიშებს სახელებს დაარქმევ, ივარჯიშე პატარა, კეთილგანწყობილ ჯგუფებთან. შენი თავდაჯერებულობა უფრო დიდ ჯგუფებთანაც გაიზრდება.
მედიკამენტები
თუ თერაპია სიმპტომების მოხსნაში საკმარისი არ აღმოჩნდა, თერაპევტმა პაციენტი შესაძლოა, ფსიქიატრთან გადაამისამართოს, რომელიც შფოთვით აშლილობებთან გასამკლავებლად მედიკამენტებს გამოუწერს. სხვადასხვა პრეპარატი სხვადასხვა სიმპტომისთვისაა განკუთვნილი — გულის დაავადებებისთვის, სისხლის მაღალი წნევისთვის და ა.შ.
ანტიდეპრესანტები დეპრესიის მკურნალობისას ინიშნება, თუმცა, მათ ზოგჯერ სოციალური შფოთვისგან გასათავისუფლებლადაც იყენებენ.
გლოსოფობიის დაძლევის სხვა სტრატეგიები
- მეტყველების გაკვეთილები ან ვორქშოპები საჯარო გამოსვლებზე;
- პრეზენტაციის კარგად მომზადება — ეს ის შემთხვევაა, როცა მხოლოდ შინაარსის დამახსოვრება საკმარისი არაა;
- შესავლისთვის განსაკუთრებული ყურადღების დათმობა — ამის შემდეგ კი მნიშვნელოვანი დეტალების გამოყოფა, ჩამოწერა და თანმიმდევრობის დამახსოვრება;
- ვარჯიში საკუთარ თავთან — როცა იცი, რომ კარგად გამოგდის იმაზე ლაპარაკი, რითაც აუდიტორიის წინაშე უნდა წარდგე, თავდაჯერებულობა გემატება;
- გადაიღე შენი პრეზენტაცია — შესაძლოა შენიშნო დეტალები, რასაც სამომავლოდ შეცვლი, ან აღმოაჩინო, რომ ძალიან კარგი წარმდგენი ხარ;
- წინასწარ გათვალე სიტუაციები — მაგალითად, მოამზადე პასუხები კითხვებზე, რომლებიც შეიძლება პრეზენტაციის გარშემო დაგისვან;
- პრეზენტაციის წინ კოფეინი და საჭმელი არ მიიღო;
- საკუთარ თავს დრო მიეცი — ადგილზე მისვლისას, შეამოწმე როგორ მუშაობს ინტერნეტი, ლეპტოპი, პროექტორი, მიკროფონი და სივრცე შენთვის ახლობლური გახადე.
არ დაგავიწყდეს, რომ პრეზენტაციის დროს ადამიანების 40% ნერვიულობს, მათ შორის არიან ისინიც, ვინც შენს აუდიტორიაშია. ასე რომ, ვალდებული არ ხარ, შფოთვისთვის ბოდიში მოიხადო. გაიღიმე. სტრესი ნორმალურია და ის შეგიძლია ენერგიულობისთვის გამოიყენო.
რუბრიკის სპონსორია ექიმო. ექიმო არის აპლიკაცია, რომელიც სამედიცინო სერვისების მიღებას გიმარტივებთ. მისი გამოყენებით, შეძლებთ სახლში გამოიძახოთ ლაბორატორიული ანალიზები, დაჯავშნოთ ექიმთან ვიზიტი, რიგში დგომის გარეშე მიიღოთ სამედიცინო მომსახურება, მოძებნოთ მედიკამენტები და ელექტრონულად მიიღოთ კვლევებისა და მედიკამენტების დანიშნულებები, დიაგნოზები და სადაზღვევო მიმართვები.
-
ასტრონომებმა რგოლის ნისლეულში რკინის უზარმაზარი "ჯოხი" აღმოაჩინეს ასტრონომებმა რგოლის ნისლეულში რკინის უზარმაზარი "ჯოხი" აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
რა არის თოვლი და როგორ წარმოიქმნება ის რა არის თოვლი და როგორ წარმოიქმნება ის
გადახედვა
-
ChatGPT შეიძლება რეკლამები დაემატოს — ვის შეეხება ცვლილება და როგორ ვისარგებლებთ ჩატბოტით ChatGPT შეიძლება რეკლამები დაემატოს — ვის შეეხება ცვლილება და როგორ ვისარგებლებთ ჩატბოტით
გადახედვა
-
"ჭიათურელების სასტიკი დასჯის უკან დგას სახელმწიფოს დიდი გზავნილი და მუქარა" — თამთა მიქელაძე მაღაროელების განაჩენზე "ჭიათურელების სასტიკი დასჯის უკან დგას სახელმწიფოს დიდი გზავნილი და მუქარა" — თამთა მიქელაძე მაღაროელების განაჩენზე
გადახედვა
-
რუსული კანონის აქციაზე დაკავებულმა, გიორგი მექვაბიშვილმა "ოცნების" ხელისუფლებას სტრასბურგის სასამართლოში დავა მოუგო რუსული კანონის აქციაზე დაკავებულმა, გიორგი მექვაბიშვილმა "ოცნების" ხელისუფლებას სტრასბურგის სასამართლოში დავა მოუგო
გადახედვა
-
ქვიზი: რომელი პერსონაჟი ხარ Friends-დან? ქვიზი: რომელი პერსონაჟი ხარ Friends-დან?
-
კამჩატკის ნახევარკუნძულზე რეკორდული რაოდენობის თოვლი მოვიდა — არის მსხვერპლიც კამჩატკის ნახევარკუნძულზე რეკორდული რაოდენობის თოვლი მოვიდა — არის მსხვერპლიც
გადახედვა
-
მოკლული გიგა ავალიანის საქმეზე დაკავებულმა არასრულწლოვანმა დ.ჩ.-მ შიმშილობა დაიწყო მოკლული გიგა ავალიანის საქმეზე დაკავებულმა არასრულწლოვანმა დ.ჩ.-მ შიმშილობა დაიწყო
გადახედვა
-
სუს: თავისუფალია ორი მოქალაქე, რომლებიც სოფელ დვანის მიმდებარედ, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, 13 იანვარს უკანონოდ დააკავეს სუს: თავისუფალია ორი მოქალაქე, რომლებიც სოფელ დვანის მიმდებარედ, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე, 13 იანვარს უკანონოდ დააკავეს
გადახედვა
-
ანასტასია ზინოვკინა დახურული ტიპის ციხეში გადაიყვანეს, სადაც სატელეფონო ზარების განხორციელების უფლება და პაემნების რაოდენობა შეეზღუდება ანასტასია ზინოვკინა დახურული ტიპის ციხეში გადაიყვანეს, სადაც სატელეფონო ზარების განხორციელების უფლება და პაემნების რაოდენობა შეეზღუდება
გადახედვა
-
რეზო კიკნაძე: ზვიადაური მკვლელობისთვის არაა დაჭერილი, ტერიშვილმა ქაღალდი ისროლა და იმაზე მეტ ხანს უნდა იჯდეს, ვიდრე ზვიადაური რეზო კიკნაძე: ზვიადაური მკვლელობისთვის არაა დაჭერილი, ტერიშვილმა ქაღალდი ისროლა და იმაზე მეტ ხანს უნდა იჯდეს, ვიდრე ზვიადაური
გადახედვა
-
ადამ კადიროვის ავარიის შემდეგ, ჩეჩნეთის ხელისუფლება დუმს ადამ კადიროვის ავარიის შემდეგ, ჩეჩნეთის ხელისუფლება დუმს
გადახედვა
-
სუს: "გაზპრომის" დოკუმენტთან დაკავშირებით ინტენსიური საგამოძიებო მოქმედებები მიმდინარეობს სუს: "გაზპრომის" დოკუმენტთან დაკავშირებით ინტენსიური საგამოძიებო მოქმედებები მიმდინარეობს
გადახედვა
-
ფულადი გზავნილის წინასაახალწლო კამპანიის გამარჯვებული გამოვლინდა ფულადი გზავნილის წინასაახალწლო კამპანიის გამარჯვებული გამოვლინდა
-
რას ვუსმენდით 2016-ში? — 10 სიმღერა, რომელსაც წელს 10 წელი უსრულდება რას ვუსმენდით 2016-ში? — 10 სიმღერა, რომელსაც წელს 10 წელი უსრულდება
გადახედვა
-
ყავაში მოხალული ბარდის გამოყენების გამო, სეს-მა ყავის საწარმოს, რომელიც ყავა "ვილას" და "ვილა გოლდს" აწარმოებდა, საქმიანობა შეუჩერა ყავაში მოხალული ბარდის გამოყენების გამო, სეს-მა ყავის საწარმოს, რომელიც ყავა "ვილას" და "ვილა გოლდს" აწარმოებდა, საქმიანობა შეუჩერა
გადახედვა
-
როგორი ამინდი იქნება 24 იანვრამდე? როგორი ამინდი იქნება 24 იანვრამდე?
გადახედვა
-
სახალხო დამცველმა შეკრება-მანიფესტაციის შემზღუდველ კანონში შეტანილი ცვლილებები საკონსტიტუციო სასამართლოში გაასაჩივრა სახალხო დამცველმა შეკრება-მანიფესტაციის შემზღუდველ კანონში შეტანილი ცვლილებები საკონსტიტუციო სასამართლოში გაასაჩივრა
გადახედვა
-
ტრამპი, გრენლანდიის გამო, 1-ელი თებერვლიდან 8 ევროპულ ქვეყანას ტარიფებს დაუწესებს ტრამპი, გრენლანდიის გამო, 1-ელი თებერვლიდან 8 ევროპულ ქვეყანას ტარიფებს დაუწესებს
გადახედვა
-
ჯგუფური ძალადობისთვის დაკავებულ ჭიათურელ მაღაროელებს 6 წლით და 3 თვით და 4 წლით და 3 თვით პატიმრობა მიესაჯათ ჯგუფური ძალადობისთვის დაკავებულ ჭიათურელ მაღაროელებს 6 წლით და 3 თვით და 4 წლით და 3 თვით პატიმრობა მიესაჯათ
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, სასტუმრო ამბასადორი გოდერძი გაფართოვდა საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით, სასტუმრო ამბასადორი გოდერძი გაფართოვდა
კომენტარები