13-14 ოქტომბერს, ევროპისა და საქართველოს გულის რიტმის ასოციაციებისა და სამედიცინო ტექნოლოგიების სფეროში მსოფლიო ლიდერი ორგანიზაცია მედტრონიკის (Medtronic) ორგანიზებითა და მხარდაჭერით გაიმართება საერთაშორისო საგანმანათლებლო კარდიოლოგიური სიმპოზიუმი თემაზე “თანამედროვე და სამომავლო ტექნოლოგიები რთული ტაქიარითმიების მართვაში” და მასტერ-კლასები ელექტროფიზიოლოგებისა და კარდიოლოგებისთვის.

საერთაშორისო საგანმანათლებლო სიმპოზიუმის მნიშვნელობაზე გვესაუბრება „ჯო ენის სამედიცინო ცენტრის“ არითმოლოგიის სამსახურის ხელმძღვანელი გიორგი პაპიაშვილი.

რა იქნება საერთაშორისო საგანმანათლებლო სიმპოზიუმის მთავარი მიზანი, რომელიც ტარდება თბილისში 13-14 ოქტომბერს?

დაგეგმილი საერთაშორისო საგანმანათლებლო სიმპოზიუმის მთავარი მიზანია, ქართულ სამედიცინო საზოგადოებას გააცნოს მკურნალობის თანამედროვე მეთოდები ისეთი რთული არითმიებისთვის, როგორიცაა წინაგულთა ფიბრილაცია (ე.წ. „მოციმციმე არითმია“) და პარკუჭოვანი ტაქიკარდიები. მკურნალობის აღნიშნული მეთოდების უფრო ფართოდ დანერგვა და პაციენტთათვის მათი ხელმისაწვდომობის გაზრდა შეამცირებს ავადობას და ისეთ მნიშვნელოვან გართულებებს, როგორებიცაა ინსულტი ან უეცარი კარდიული სიკვდილი.

როგორია მსოფლიო გამოცდილება თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებაში რთული ტაქიარითმიის მკურნალობისთვის? რა მდგომარეობაა საქართველოში ამ მიმართულებით?

თანამედროვე ტექნოლოგიები რთული ტაქიარითმიების მკურნალობაში მთელს მსოფლიოში ფართოდ გამოიყენება. რთული ტაქიარითმიების მკურნალობაში მედიკამენტური მკურნალობის როლი მათი არასაკმარისი ეფექტურობის გამო სულ უფრო მცირდება და პრაქტიკულად დამხმარე თერაპიად არის ქცეული. მეორეს მხრივ, მკურნალობის ინტერვენციული მეთოდები, როგორებიცაა კათეტერული აბლაცია ან გულის რიტმის დარღვევების სამკურნალო სპეციალური აპარატების (კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორი, გულის რესინქრონიზატორი) იმპლანტაცია დღეისათვის რუტინულ მკურნალობადაა ქცეული. მრავალი კვლევით და ხანგრძლივი გამოცდილებით ცალსახადაა დადასტურებული, რომ მკურნალობის ზემოთაღნიშნული მეთოდები მნიშვნელოვნად ამცირებენ ავადობას და სიკვდილობას. კათეტერულ აბლაციას რიგი არითმიების შემთხვევაში არითმიისგან სრული განკურნება შეუძლია, ხოლო უფრო რთული არითმიების შემთხვევაში ცხოვრების ხარისხის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება. კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორი პირდაპირი მნიშვნელობით უეცარი სიკვდილისგან იცავს ადამიანს და სამწუხაროდ, საქართველოში ბოლო პერიოდში არაერთი შემთხვევა იყო უეცარი სიკვდილის, მაგ. სპორტსმენების და სხვა სრულიად ახალგაზრდა ადამიანების. გულის რესიქრონიზაციური თერაპია მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს გულის უკმარისობის მქონე პაციენტთა მდგომარეობას და ამცირებს სიკვდილიანობას. საქართველოში მკურნალობის ყველა ეს მეთოდი დანერგილია და წარმატებით ხორციელდება ჩემი და ჩემი კოლეგების მიერ, მაგრამ სამწუხაროდ, იმის გამო, რომ საყოველთაო ჯანდაცვა მკურნალობის ამ მეთოდებს არ აფინანსებს, ძალიან ბევრი ჩვენი თანამემამულისთვის ეს მკურნალობა, რომელიც ხშირად პირდაპირი მნიშვნელობით გადამრჩენი თერაპიაა, ხელმიუწვდომელია.

ორიოდე სიტყვით გვითხარით ზოგადად, რას ნიშნავს წინაგულთა ფიბრილაცია? კონკრეტულად რა ტიპის არითმიები არსებობს და რომელია ყველაზე ხშირი ქართველი პაციენტებს შორის?

წინაგულთა ფიბრილაცია, იგივე „მოციმციმე არითმია“ არითმიის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა მთელ მსოფლიოში. ამ არითმიის დროს გულის ზედა კამერები ანუ წინაგულები კოორდინირებულად არ იკუმშება. წინაგულთა ფიბრილაცია ახასიათებს სწრაფი და არარეგულარული გულისცემა, რაც ხშირად მკვეთრად აუარსებს პაციენტების ცხოვრების ხარისხს, ზრდის გულის უკმარისობის რისკს და რაც ყველაზე მეტად საშიშია, წინაგულთა ფიბრილაცია ხუთჯერ ზრდის ინსულტის განვითარების ალბათობას. - რა იწვევს ამ არითმიას, რა არის მისი სიმპტომები, როგორია კლასიფიკაცია, კლინიკური სადიაგნოზო პროცედურები და რა გზებით ხდება მისი მკურნალობა? - წინაგულთა ფიბრილაციის განვითარებას მრავალი ფაქტორი განაპირობებს, მაგ. მაღალი არტერიული წნევა, შაქრიანი დიაბეტი, გულის იშემიური დაავადება, ხანდაზმული ასაკი, ფარისებრი ჯირკვლის დისფუნქცია და სხვ. თუმცა ეს არითმია ამ ფაქტორების გარეშეც შეიძლება აღმოცენდეს. დიაგნოსტიკა ადვილად ხდება ელექტროკარდიოგრაფიით. წინაგულთა ფიბრილაცია შეიძლება მიმდინარეობდეს ე.წ. პაროქსიზმული ფორმით, როდესაც პერიოდულად ეწყება პაციენტს და რამდენიმე საათში ან დღეში წყდება. პერსისტული ფორმის დროს არითმიის ეპიზოდები უფრო ხანგრძლივია და ჩარევის გარეშე არ წყდება და პერმანენტული ფორმის დროს არითმია წლობით, მუდმივად ნარჩუნდება. კონსერვატიული მკურნალობა მოიცავს გულისხემის სიხშირის გაიშვიათებას, ზოგჯერ არითმიის შეწყვეტას მედიკამენტებით ან ელექტრული კარდიოვერსიით და სისხლის შედედების დამაქვეითებელი პრეპარატების დანიშვნას, რათა არ მოხდეს გულში თრომბების წარმოქმნა და შევამციროთ ინსულტის რისკი. დღეს მთელ მსოფლიოში ფართოდაა გავრცელებული წინაგულთა ფიბრილაციის კათეტერული აბლაცია, რომელიც, განსაკუთრებით პაროქსიზმული ფორმის შემთხვევაში, მნიშვნელოვნად ამცირებს სიმპტომური ეპიზოდების სიხშირეს, აგრეთვე სიმპტომების სიმძაფრეს და აუმჯობესებს პაციენტების ცხოვრების ხარისხს.

რა გამოწვევებია პარკუჭოვანი არითმიის მკურნალობის მხრივ, და რა შეგიძლიათ გვითხრათ საქართველოზე ამასთან დაკავშირებით?

პარკუჭოვანი არითმიები ხშირად ვითარდება გადატანილი ინფარქტის შემდეგ, აგრეთვე გულის კუნთის სხვადასხვა დაავადებების დროს და პირდაპირ უკავშირდება უეცარი სიკვდილის რისკს, ამიტომ აუცილებელია ასეთ პაციენტებში მოხდეს უეცარი სიკვდილის რისკის შეფასება და მაღალი რისკის შემთხვევაში კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორის იმპლანტაცია, რომელიც ავტომატურად ახორციელებს ელექტრულ შოკს პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის ან გულის გაჩერების შემთხვევაში და იცავს ადამიანს უეცარი სიკვდილისგან. მეორეს მხრივ, როდესაც ადამიანს აღნიშნული არითმია ხშირად ემართება, აუცილებელია კათეტერული აბლაციის ჩატარებაც. სამწუხაროა, რომ არც კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორის იმპლანტაცია და არც კათეტერული აბლაცია საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის მიერ არ იფარება და ხშირად პაციენტები რჩებიან დაუცველი უეცარი სიკვდილის რისკის ქვეშ.

რამდენად არის ქართული საზოგადოება ინფორმირებული ზემოთაღნიშნული თერაპიის მეთოდებზე?

საქართველოს გულის რიტმის ასოციაცია უკვე რამდენიმე წელია, სისტემატურად აწყობს საგანმანათლებლო სემინარებს ქართველი ექიმებისთვის როგორც დედაქალაქში, ისე რეგიონებში და ამ მიმართულებით ექიმთა ინფორმირებულობა ნამდვილად გაზრდილია, თუმცა ჯერ კიდევ, ბევრია სამუშაო. ჩატარებული სამკურნალო პროცედურების რაოდენობაც მუდმივად მატულობს, თუმცა ჯერ კიდევ ბევრად ჩამოვუვარდებით ევროპულ მაჩვენებლებს და ბევრია გასაკეთებელი როგორც ექიმების, ისე სახელმწიფოს მიერ, რომ აღნიშნული თერაპიის მეთოდები ხელმისაწვდომი გახდეს ყველა მოქალაქისთვის.