ჩეჩნეთის ახმად კადიროვის ფონდმა რუსეთის უკრაინაში ომის მხარდასაჭერად 2022 წლიდან დღემდე 40 მილიარდ რუბლზე (დაახლოებით 510 მილიონ დოლარზე) მეტი გამოყო — ეს განცხადება ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრემიერმინისტრმა, მაგომედ დაუდოვმა სამშაბათს გააკეთა და ეს ყველაფერი "საზღვრისპირა სულიერი და ზნეობრივი კამპანიად" შეაფასა.

დაუდოვის თქმით, თანხები გამოყენებულ იქნა როგორც სამხედრო მხარდაჭერისთვის, ასევე რუსეთ-საკუთრივ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობის დასახმარებლად.

აღნიშნული განცხადება გაკეთდა რეგიონული ფონდის, "სამშობლოს დამცველების" დაარსების მეორე წლისთავის ღონისძიებაზე. დაუდოვის თქმით, ამ ფონდმა უკვე დაამუშავა 15 000-ზე მეტი დახმარების მოთხოვნა. ფონდიდან დაფინანსდა სამედიცინო რეაბილიტაცია, საგანმანათლებლო პროგრამები, დასაქმების სერვისები და სოციალური დახმარება ომში მონაწილე სამხედროების ოჯახებისთვის.

ფონდი აქტიურად ახორციელებს ფინანსურ მხარდაჭერას სამხედრო ოპერაციებისთვის და ასევე ე.წ. "გათავისუფლებულ ტერიტორიებზე" მცხოვრები მოსახლეობისთვის. 2025 წლის მარტში დაუდოვმა აღნიშნა, რომ 37 მილიარდი რუბლი (დაახლოებით 460 მილიონი დოლარი) უკვე დახარჯული იყო სამხედრო აღჭურვილობასა და "ჰუმანიტარულ დახმარებაზე".

ახმად კადიროვის ფონდი 2004 წელს დაარსდა და მას ამჟამად ჩეჩნეთის ლიდერის, რამზან კადიროვის დედა, 70 წლის აიმანი კადიროვა ხელმძღვანელობს. ფონდს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც "ალტერნატიულ ხაზინას". ის ამერიკისა და ევროკავშირის სანქციების ქვეშაა, არასათანადოდ გამჭვირვალე ფინანსური საქმიანობისა და შესაძლო კორუფციული პრაქტიკის გამო. 2023 წლისთვის ფონდის ოფიციალურად დეკლარირებული აქტივები შეადგენდა მხოლოდ 5.3 მილიარდ რუბლს (დაახლოებით 67 მილიონ დოლარს), რაც ბევრად ნაკლებია მის მიერ გამოყოფილ ხარჯებთან შედარებით.

სანქციების მიუხედავად, ფონდი აგრძელებს ფუნქციონირებას და აფინანსებს სამხედრო საჭიროებებს, მათ შორის: 2 000-ზე მეტი სპეციალურად აღჭურვილი მანქანის შეძენა; 8 000-ზე მეტი დრონის; კომუნიკაციის საშუალებებისა და პირადი აღჭურვილობის მიწოდებას.

ფონდის დაფინანსების წყაროები საჯაროდ ცნობილი არ არის, ხოლო ოფიციალური საბუღალტრო დოკუმენტაცია შემოსულ შემოწირულობებს ნულად აჩვენებს.

დაუდოვის თქმით, ფონდის საქმიანობა წარმოადგენს "სისტემურ და ღრმა ძალისხმევას", რომელიც მიზნად ისახავს მებრძოლების, დაღუპულთა ოჯახებისა და ოკუპირებულ რეგიონებში მცხოვრები მოქალაქეების მხარდაჭერას. დაუდოვის თქმით, ამჟამად დაახლოებით 11,000 ჩეჩენი სამხედრო იმყოფება ომის ზონაში, მათგან 9,000-ს მეტი დაჯილდოებულია სახელმწიფოსგან.

2024 წლის შუა პერიოდში რამზან კადიროვმაც განაცხადა, რომ ჩეჩნეთმა ომში 34 მილიარდი რუბლი (დაახლოებით 420 მილიონი დოლარი) დახარჯა. მაშინდელი ინფორმაციით, ამ თანხის თითქმის ნახევარი მიმართული იყო დაღუპული და დაჭრილი სამხედროების ოჯახების დასახმარებლად. კადიროვის ადმინისტრაციამ მხოლოდ 2024 წლის მარტში და აპრილში სამხედრო მიზნებისთვის დამატებით გამოყო შესაბამისად 2.6 მილიარდი და 1.4 მილიარდი რუბლი.

2023 წელს ჩეჩნეთის ოფიციალური ბიუჯეტი შეადგენდა დაახლოებით 155 მილიარდ რუბლს (2 მილიარდი დოლარი). თუმცა, ამ თანხიდან მხოლოდ დაახლოებით 0.5% იყო პირდაპირ ომთან დაკავშირებული, რადგან კადიროვის ფონდი ითვლება ბიუჯეტს მიღმა მდგომ ორგანიზაციად.

ადამიანის უფლებათა დამცველი ორგანიზაციებისა და დამოუკიდებელი დამკვირვებლების განცხადებით, ფონდი ნაწილობრივ ივსება საჯარო სექტორში დასაქმებულთა იძულებითი "შემოწირულებებით". იარაღისა და "ჰუმანიტარული დახმარებისთვის" გამოყოფილი ხარჯები არ ექვემდებარება დამოუკიდებელ აუდიტს, და ფონდს არ გააჩნია საჯაროდ ხელმისაწვდომი ფინანსური ანგარიშგება.

დამოუკიდებელი რუსული გამოცემა Novaya Gazeta Europe-ის გამოძიების თანახმად, მხოლოდ 2024 წელს რუსეთის სხვადასხვა რეგიონებმა სამხედრო მიზნებისთვის 800 მილიარდ რუბლზე (დაახლოებით 10 მილიარდ დოლარზე) მეტი დახარჯეს. ზოგიერთ რეგიონში — მაგალითად, კურსკში, სადაც 2024 წლის აგვისტოდან სამხედრო მოქმედებები მიმდინარეობს — სამხედრო ხარჯებმა ბიუჯეტის თითქმის 29% შეადგინა, რაც აღემატება განათლებაზე გაწეულ ხარჯებს და ჯანდაცვის ხარჯებს ოთხჯერ აჭარბებს.

სტატიაში წარმოდგენილი შეხედულებები ეკუთვნის ავტორს და არ წარმოადგენს On.ge-ის პოზიციას. მასალა ქვეყნდება OC Media-სთან პარტნიორობის ფარგლებში, რომლის შედეგად, გამოცემის სტატიები ამიერიდან ოთხ ენაზე გავრცელდება.

საქართველოში OC Media-ის პარტნიორი On.ge-ა. სტატია ინგლისურად შეგიძლიათ წაიკითხოთ აქ.