ჩვენ და ისინი - წარუმატებელი გზა ლიბერალური საზოგადოებისკენ
ვარდების რევოლუციის შემდეგ, ახლად არჩეულ მთავრობას საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა უჭერდა მხარს. თუმცა არ მგონია რომ ეს მხარდაჭერა იყო გაცნობიერებული გადაწყვეტილება.
ახალი მთავრობა მოვიდა არა იმიტომ, რომ საზოგადოებამ აწონ-დაწონა მისი ეკონომიკური და სოციალური პოლიტიკა, არამედ იმიტომ, რომ საზოგადოებას უბრალოდ სურდა ცვლილება.
ერთადერთი გამოკვეთილი პოლიტიკური მოწოდება რაც გააჩნდა ნაციონალურ მოძრაობას, იყო კორუფციის შემცირება და ქვეყნისთვის დასავლური კურსის მინიჭება. ეს მესიჯი ცხადია უზარმაზარი მხარდაჭერით სარგებლობდა.
დღემდე, NDI-ს ბოლო მონაცემებით, გამოკითხულთა 70 პროცენტამდე ემხრობა მაგალითად ნატოში ინტეგრაციას, თუ არ ვცდები კიდევ უფრო მეტს სურს ევროკავშირში გაწევრიანება. თუმცა ჩემი დაკვირვებით, ფართო პუბლიკას თითქმის არანაირი ცოდნა არ აქვს ევროკავშირის შესახებ, როგორ მოქმედებს ის ან რა ეკონომიკური შედეგები ექნება საქართველოს ინტეგრაციას და ა.შ.
იმისთვის, რომ საქართველო გახდეს ლიბერალური სახელმწიფო, ლიბერალიზმმა ჯერ ფართო საზოგადოების გული უნდა მოიგოს.
მთავარი მიზეზი, რატომაც ქართველებს ევროკავშირში ან ნატოში გაწევრიანება სურთ, არის რუსული ოკუპაციის საფრთხე. ევროპისკენ და ამერიკისკენ სწრაფვა (თუ არსებობს საერთოდ ასეთი რამ) საზოგადოების დიდ ნაწილში არის გამოწვეული არა იმიტომ, რომ ევროპული მმართველობის მოდელი ან ლიბერალური დემოკრატია მომხიბვლელია, არამედ იმიტომ, რომ საქართველოს აგრესორი ქვეყანა ესაზღვრება.
ბევრისთვის ეს ალბათ საკმარისი მიზეზია, თუმცა ჩემთვის ნამდვილად არა. ის ფასეულობები და იდეალები, რომელზეც აშენდა თანამედროვე სახელმწიფოები და ლიბერალური დემოკრატია, შეიძლება სულაც მიუღებელი აღმოჩნდეს საქართველოს მოსახლეობისთვის.
იმისთვის, რომ საქართველო გახდეს ლიბერალური სახელმწიფო, ლიბერალიზმმა ჯერ ფართო საზოგადოების გული უნდა მოიგოს. ლიბერალური სახელმწიფოს ჩამოყალიბება ლიბერალური საზოგადოების გარეშე შეუძლებელია ან შორეულ პერსპექტივაში არამდგრადი.
იმისთვის, რომ სოციუმში რომელიმე იდეოლოგიამ გაიმარჯვოს, იქნება ეს ლიბერალიზმი, პროგრესივიზმი თუ სოციალიზმი, აუცილებელია ასპარეზი დაეთმოს იდეოლოგიურ დაპირისპირებას, რაც საქართველოს მოსახლეობას ნამდვილად აკლია.
ევროპაში, ბოლო საუკუნის ცვლილებები, ჩემი აზრით, სწორედ იდეოლოგიური ჭიდილის გამო მოხდა. იქნება ეს ქალთა უფლებების რეფორმა, შრომითი უფლებების რეფორმა, რასიზმის აღმოფხვრის მცდელობა და ა.შ.
სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, რომ ქართული ოცნება ხალხს იმიტომ არ აურჩევია, რომ მათი ეკონომიკური და სოციალური პროგრამებით იხიბლებოდნენ.
ფართო საზოგადოების ჩართულობა მსგავს დისკუსიებში, ევროპისთვის გადამწყვეტი იყო. არსებობს ძალიან კარგი წიგნი; The Intellectual Life of the British Working Classes, სადაც ავტორი დეტალურად აღწერს ყველაზე უბრალო ინგლისელების ინტელექტუალურ ცხოვრებას. რა წიგნებით ინტერესდებოდნენ, რა საკითხებზე დაობდნენ და ბოლოს, როგორ ერთვებოდნენ უბრალო, გაჭირვებული ადამიანები ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში.
დღეს, საქართველოში ხშირად ასეთი (კონსტრუქციული) დებატები ფილოსოფიის სემინარებს ან ინტერნეტ განხილვებს ნაკლებად ცდება. მაშინ, როდესაც საქართველოში, გაერთიანებული ერების განვითარების პროგრამის მონაცემებით, ინტერნეტით მოსახლეობის მხოლოდ 45% სარგებლობს.
პოპულარული მედია, მაგალითად იმედის ტელევიზია ან რუსთავი 2, მსგავს განხილვებს დროს იშვიათად უთმობს. ამის მთავარი მიზეზი ის არის, რომ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებას ორი პარტიის ყალბი ქილიკი წარმართავს.
სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, რომ ქართული ოცნება ხალხს იმიტომ არ აურჩევია, რომ მათი ეკონომიკური და სოციალური პროგრამებით იხიბლებოდნენ. მმართველი პარტია დღეს, საზოგადოების ყველა უბედურებას წარმატებით აწერს ნაციონალურ მოძრაობას და მის ყოფილ წევრებს.
დაპირისპირება ნაციონალურ მოძრაობასა და ქართულ ოცნებას შორის, სრულებით მოკლებულია მნიშვნელოვან არგუმენტებს. შესაბამისად ტელევიზიების მთავარი კრიტიკის საგანი ან ქართული ოცნებაა ან ნაციონალური მოძრაობა. ის გადაცემებიც კი, სადაც იდეაში განიხილება მნიშვნელოვანი ეთიკური და საზოგადოებრივი პრობლემები, მაგალითად ინგა გრიგოლიას რეაქცია და ა.შ, რეალურად სხვა არაფერია გარდა იაფფასიანი პერფორმანსისა, რომელიც მაყურებლებს ინფორმაციის მაგივრად სანახაობას სთავაზობს.
ტელევიზიების უმეტესობა და მათი გადაცემები ძირითადად მიმართული ოპოზიციური ძალების ან მთავრობის დისკრედიტაციისკენ.
ჩემი დაკვირვებით, პროგრესივიზმის და ლიბერალიზმის ქართველი მომხრეები უფრო მეტ დროს უთმობენ შეთქმულების თეორიებს, ვიდრე იდეოლოგიურ დებატს.
იდეოლოგიური დაპირისპირება საზოგადოებაში (ისიც პატარა ნაწილში) მხოლოდ ახლა იწყება. იმისთვის, რომ საქართველომ აიღოს მყარი ლიბერალური გეზი, ლიბერალებმა რამენაირად უნდა შეძლონ და ხმა მიაწვდინონ საზოგადოების ყველაზე „უბრალო“ წევრებს. იქნება ეს გლეხი, მუშა თუ სანელებლების გამყიდველი. სამწუხაროა, მაგრამ უნდა ვაღიარო რომ ამის იმედი საერთოდ არ მაქვს. ამას მნიშვნელოვანი მიზეზი აქვს;
პირველი მიზეზი ალბათ ყველასთვის ცხადია; როგორც აქამდე აღვნიშნე, საქართველოში არ არსებობს რეალური იდეოლოგიური დაპირისპირება პოლიტიკურ პარტიებს შორის. ქართული ოცნება, რომელიც უკვე მეორე ვადით რჩება ხელისუფლებაში, სრულად ოპორტუნისტული და ინერციული კოალიციაა. მას არც გამოკვეთილი მიმართულება აქვს, არც გამოკვეთილი ეკონომიკური ან სოციალური პოლიტიკა. საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებას წარმართავს სრულიად ყალბი დიქოტომია.
მეორე მიზეზი შემდეგია: შედარებით ლიბერალური შეხედულებების მქონე ადამიანები ვინც გმობენ ულტრანაციონალიზმის აგორებულ ტალღას, იშვიათად მიმართავენ ეთნიკური ნაციონალიზმის მთავარი იდეების ჯანსაღ კრიტიკას. ჩემი დაკვირვებით, პროგრესივიზმის და ლიბერალიზმის ქართველი მომხრეები უფრო მეტ დროს უთმობენ შეთქმულების თეორიებს, ვიდრე იდეოლოგიურ დებატს.
მაგალითად მთავარი კრიტიკა რაც გაჟღერდა „ქართველთა მარშის“ და მისი ორგანიზატორების წინააღმდეგ, არის მათი (სავარაუდო) კავშირი რუსეთთან. მსგავსი ბრალდებები, გარდა იმისა რომ ჩემი აზრით ფაქტებს მოკლებულია, მეორეხარისხოვანია. მოწინააღმდეგის დისკრედიტაციის ყველაზე ეფექტური, გრძელვადიანი ხერხია მისი ლოგიკური ცდომილებების გამოვლენა. აუცილებელია, ამას მეტი დრო დაეთმოს.
ახალი ამბავი არ არის, რომ ნებისმიერი პარტია თუ ორგანიზაცია, რომელიც ქვეყნის უბედურებებს ემიგრანტებს აბრალებს, მარტივად იხვეჭს პოპულარობას. ამას გარდა, საქართველოს მოსახლეობის დიდ ნაწილს დღემდე სწამს, რომ ჩვენ ყველასგან გამორჩეული ერი ვართ, რომ ქართველობა ღვთის საჩუქარია და ასე შემდეგ. თუ ეს ფართოდ მიღებული აქსიომაა, მაშინ გასაკვირი არ არის, რომ როდესაც ხალხი იწყებს პრობლემების ძიებას, ბევრი თითს თურქებისკენ და ჩინელებისკენ იშვერს. „ჩვენ“ ღვთისმშობლის მადლი გვფარავას, „ისინი“ წარმართები არიან. ქართველთა მარშის მესიჯი საზოგადოების ბევრად დიდ ნაწილს წვდება, ვიდრე ლიბერალური ნააზრევი.
უნდა გვესმოდეს, რომ ვერ იარსებებს ლიბერალური სახელმწიფო, ლიბერალური საზოგადოების გარეშე. მე მჯერა, რომ ადამიანი თანდაყოლილად ლიბერალია. მხოლოდ ცრურწმენებს და კოერსიულ პროპაგანდას ძალუძს ის მიდრეკილი გახადოს ტოტალიტარიზმისკენ, კოერსიული იდეოლოგიებისკენ და ფაშისტური ნააზრევისკენ.
-
გამოავლინეს დინოზავრის ახალი სახეობა, რომელიც ამ ცხოველთა ევოლუციის ისტორიას ცვლის გამოავლინეს დინოზავრის ახალი სახეობა, რომელიც ამ ცხოველთა ევოლუციის ისტორიას ცვლის
გადახედვა
-
"ოცნების" პარლამენტმა ზოგად და უმაღლეს განათლების შესახებ კანონში ცვლილებები III მოსმენით მიიღო "ოცნების" პარლამენტმა ზოგად და უმაღლეს განათლების შესახებ კანონში ცვლილებები III მოსმენით მიიღო
გადახედვა
-
ტექნიკური უნივერსიტეტი, "რუსთავი 2"-თან და "იმედთან" ერთად, POSTV-საც სთხოვს ბოდიშის მოხდას ტექნიკური უნივერსიტეტი, "რუსთავი 2"-თან და "იმედთან" ერთად, POSTV-საც სთხოვს ბოდიშის მოხდას
გადახედვა
-
ცნობილია ფასების შემსწავლელი კომისიის წევრების ვინაობა — კომისიას შოთა ბერეკაშვილი უხელმძღვანელებს, მისი მოადგილე ეკა სეფაშვილი იქნება ცნობილია ფასების შემსწავლელი კომისიის წევრების ვინაობა — კომისიას შოთა ბერეკაშვილი უხელმძღვანელებს, მისი მოადგილე ეკა სეფაშვილი იქნება
გადახედვა
-
POG: პოლიციელზე თავდასხმაში ბრალდებულ ჩოხატაურის საკრებულოს ყოფილ თავმჯდომარეს, დავით შარაშიძეს გირაო პატიმრობით შეეცვალა POG: პოლიციელზე თავდასხმაში ბრალდებულ ჩოხატაურის საკრებულოს ყოფილ თავმჯდომარეს, დავით შარაშიძეს გირაო პატიმრობით შეეცვალა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: ჩამოყალიბდება ტექნიკურ მიმართულების ცალკე სკოლად, რომელსაც ექნება ავტონომიის მაღალი ხარისხი ირაკლი კობახიძე: ჩამოყალიბდება ტექნიკურ მიმართულების ცალკე სკოლად, რომელსაც ექნება ავტონომიის მაღალი ხარისხი
გადახედვა
-
On.ge-ის 10 ქვიზი, რომელიც ავტობუსის ფანჯარაზე მიჭყლეტილმაც შეგიძლია გააკეთო On.ge-ის 10 ქვიზი, რომელიც ავტობუსის ფანჯარაზე მიჭყლეტილმაც შეგიძლია გააკეთო
გადახედვა
-
"რატომ უნდა ვასწავლებინოთ ჭკუა სხვებს და რატომ არ უნდა მივუთითოთ სხვებს იმ ხარვეზებზე, რომლებიც მათ ქვეყნებში არის?!" — შალვა პაპუაშვილი შვედეთზე "რატომ უნდა ვასწავლებინოთ ჭკუა სხვებს და რატომ არ უნდა მივუთითოთ სხვებს იმ ხარვეზებზე, რომლებიც მათ ქვეყნებში არის?!" — შალვა პაპუაშვილი შვედეთზე
გადახედვა
-
ტაილანდში ტურისტებს ქელეხი რესტორანი ეგონათ, ჭირისუფლები კი მაინც გაუმასპინძლდნენ (ვიდეო) ტაილანდში ტურისტებს ქელეხი რესტორანი ეგონათ, ჭირისუფლები კი მაინც გაუმასპინძლდნენ (ვიდეო)
-
POG: რუსეთიდან საქართველოში ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი გ.პ.-ს ექსტრადირება მოხდა POG: რუსეთიდან საქართველოში ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი გ.პ.-ს ექსტრადირება მოხდა
გადახედვა
-
"არცთუ ისე აღმაშფოთებელი იყო", — ჩაპელ როუნი გრემის ჩაცმულობის კრიტიკას პასუხობს "არცთუ ისე აღმაშფოთებელი იყო", — ჩაპელ როუნი გრემის ჩაცმულობის კრიტიკას პასუხობს
გადახედვა
-
პროკურატურა: ვაგონსარემონტო ქარხნის რამდენიმე მისამართზე ჩხრეკები ჩატარდა პროკურატურა: ვაგონსარემონტო ქარხნის რამდენიმე მისამართზე ჩხრეკები ჩატარდა
გადახედვა
-
კინოდაჯილდოება — ელისო 2026 ნამუშევრების მიღებას იწყებს კინოდაჯილდოება — ელისო 2026 ნამუშევრების მიღებას იწყებს
-
ეს პარლამენტარი საკუთარი ხალხის დაცვას ტყუილისა და შვედეთის შეურაცხყოფას ამჯობინებს — შვედი დეპუტატი ირაკლი კირცხალიას ეს პარლამენტარი საკუთარი ხალხის დაცვას ტყუილისა და შვედეთის შეურაცხყოფას ამჯობინებს — შვედი დეპუტატი ირაკლი კირცხალიას
გადახედვა
-
საფრანგეთში სოციალურ ქსელ X-ის ოფისები გაჩხრიკეს — დაკითხვაზე ილონ მასკიც დაიბარეს საფრანგეთში სოციალურ ქსელ X-ის ოფისები გაჩხრიკეს — დაკითხვაზე ილონ მასკიც დაიბარეს
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის YouTube პროექტ Creator-ის გამარჯვებული ვერიკო ბაზალი გახდა საქართველოს ბანკის YouTube პროექტ Creator-ის გამარჯვებული ვერიკო ბაზალი გახდა
-
სავალდებულო ფორმები, მობილურების აკრძალვა, ნებაყოფლობითი XII კლასი — "ოცნების" პარლამენტმა "ზოგადი განათლების" კანონში ცვლილებები I მოსმენით მიიღო სავალდებულო ფორმები, მობილურების აკრძალვა, ნებაყოფლობითი XII კლასი — "ოცნების" პარლამენტმა "ზოგადი განათლების" კანონში ცვლილებები I მოსმენით მიიღო
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: უნდა ვიფიქროთ, როგორ შეიძლება ექსტრემისტული გამოვლინებების მოწესრიგება შალვა პაპუაშვილი: უნდა ვიფიქროთ, როგორ შეიძლება ექსტრემისტული გამოვლინებების მოწესრიგება
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილის თქმით, საქართველო აშშ-თან პოლიტიკურ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კვლავ მოლოდინის რეჟიმშია შალვა პაპუაშვილის თქმით, საქართველო აშშ-თან პოლიტიკურ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კვლავ მოლოდინის რეჟიმშია
გადახედვა
-
მასწავლებელი, რომელმაც წიგნების აკრძალვა გააპროტესტა და ლიცენზია ჩამოართვეს მასწავლებელი, რომელმაც წიგნების აკრძალვა გააპროტესტა და ლიცენზია ჩამოართვეს
გადახედვა
-
ბორჯღალოსნები 2026 წელს რაგბი ევროპის ჩემპიონატით იწყებენ ბორჯღალოსნები 2026 წელს რაგბი ევროპის ჩემპიონატით იწყებენ

კომენტარები