ჩვენ და ისინი - წარუმატებელი გზა ლიბერალური საზოგადოებისკენ
ვარდების რევოლუციის შემდეგ, ახლად არჩეულ მთავრობას საქართველოს მოსახლეობის უმრავლესობა უჭერდა მხარს. თუმცა არ მგონია რომ ეს მხარდაჭერა იყო გაცნობიერებული გადაწყვეტილება.
ახალი მთავრობა მოვიდა არა იმიტომ, რომ საზოგადოებამ აწონ-დაწონა მისი ეკონომიკური და სოციალური პოლიტიკა, არამედ იმიტომ, რომ საზოგადოებას უბრალოდ სურდა ცვლილება.
ერთადერთი გამოკვეთილი პოლიტიკური მოწოდება რაც გააჩნდა ნაციონალურ მოძრაობას, იყო კორუფციის შემცირება და ქვეყნისთვის დასავლური კურსის მინიჭება. ეს მესიჯი ცხადია უზარმაზარი მხარდაჭერით სარგებლობდა.
დღემდე, NDI-ს ბოლო მონაცემებით, გამოკითხულთა 70 პროცენტამდე ემხრობა მაგალითად ნატოში ინტეგრაციას, თუ არ ვცდები კიდევ უფრო მეტს სურს ევროკავშირში გაწევრიანება. თუმცა ჩემი დაკვირვებით, ფართო პუბლიკას თითქმის არანაირი ცოდნა არ აქვს ევროკავშირის შესახებ, როგორ მოქმედებს ის ან რა ეკონომიკური შედეგები ექნება საქართველოს ინტეგრაციას და ა.შ.
იმისთვის, რომ საქართველო გახდეს ლიბერალური სახელმწიფო, ლიბერალიზმმა ჯერ ფართო საზოგადოების გული უნდა მოიგოს.
მთავარი მიზეზი, რატომაც ქართველებს ევროკავშირში ან ნატოში გაწევრიანება სურთ, არის რუსული ოკუპაციის საფრთხე. ევროპისკენ და ამერიკისკენ სწრაფვა (თუ არსებობს საერთოდ ასეთი რამ) საზოგადოების დიდ ნაწილში არის გამოწვეული არა იმიტომ, რომ ევროპული მმართველობის მოდელი ან ლიბერალური დემოკრატია მომხიბვლელია, არამედ იმიტომ, რომ საქართველოს აგრესორი ქვეყანა ესაზღვრება.
ბევრისთვის ეს ალბათ საკმარისი მიზეზია, თუმცა ჩემთვის ნამდვილად არა. ის ფასეულობები და იდეალები, რომელზეც აშენდა თანამედროვე სახელმწიფოები და ლიბერალური დემოკრატია, შეიძლება სულაც მიუღებელი აღმოჩნდეს საქართველოს მოსახლეობისთვის.
იმისთვის, რომ საქართველო გახდეს ლიბერალური სახელმწიფო, ლიბერალიზმმა ჯერ ფართო საზოგადოების გული უნდა მოიგოს. ლიბერალური სახელმწიფოს ჩამოყალიბება ლიბერალური საზოგადოების გარეშე შეუძლებელია ან შორეულ პერსპექტივაში არამდგრადი.
იმისთვის, რომ სოციუმში რომელიმე იდეოლოგიამ გაიმარჯვოს, იქნება ეს ლიბერალიზმი, პროგრესივიზმი თუ სოციალიზმი, აუცილებელია ასპარეზი დაეთმოს იდეოლოგიურ დაპირისპირებას, რაც საქართველოს მოსახლეობას ნამდვილად აკლია.
ევროპაში, ბოლო საუკუნის ცვლილებები, ჩემი აზრით, სწორედ იდეოლოგიური ჭიდილის გამო მოხდა. იქნება ეს ქალთა უფლებების რეფორმა, შრომითი უფლებების რეფორმა, რასიზმის აღმოფხვრის მცდელობა და ა.შ.
სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, რომ ქართული ოცნება ხალხს იმიტომ არ აურჩევია, რომ მათი ეკონომიკური და სოციალური პროგრამებით იხიბლებოდნენ.
ფართო საზოგადოების ჩართულობა მსგავს დისკუსიებში, ევროპისთვის გადამწყვეტი იყო. არსებობს ძალიან კარგი წიგნი; The Intellectual Life of the British Working Classes, სადაც ავტორი დეტალურად აღწერს ყველაზე უბრალო ინგლისელების ინტელექტუალურ ცხოვრებას. რა წიგნებით ინტერესდებოდნენ, რა საკითხებზე დაობდნენ და ბოლოს, როგორ ერთვებოდნენ უბრალო, გაჭირვებული ადამიანები ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში.
დღეს, საქართველოში ხშირად ასეთი (კონსტრუქციული) დებატები ფილოსოფიის სემინარებს ან ინტერნეტ განხილვებს ნაკლებად ცდება. მაშინ, როდესაც საქართველოში, გაერთიანებული ერების განვითარების პროგრამის მონაცემებით, ინტერნეტით მოსახლეობის მხოლოდ 45% სარგებლობს.
პოპულარული მედია, მაგალითად იმედის ტელევიზია ან რუსთავი 2, მსგავს განხილვებს დროს იშვიათად უთმობს. ამის მთავარი მიზეზი ის არის, რომ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებას ორი პარტიის ყალბი ქილიკი წარმართავს.
სამწუხაროა, მაგრამ ფაქტია, რომ ქართული ოცნება ხალხს იმიტომ არ აურჩევია, რომ მათი ეკონომიკური და სოციალური პროგრამებით იხიბლებოდნენ. მმართველი პარტია დღეს, საზოგადოების ყველა უბედურებას წარმატებით აწერს ნაციონალურ მოძრაობას და მის ყოფილ წევრებს.
დაპირისპირება ნაციონალურ მოძრაობასა და ქართულ ოცნებას შორის, სრულებით მოკლებულია მნიშვნელოვან არგუმენტებს. შესაბამისად ტელევიზიების მთავარი კრიტიკის საგანი ან ქართული ოცნებაა ან ნაციონალური მოძრაობა. ის გადაცემებიც კი, სადაც იდეაში განიხილება მნიშვნელოვანი ეთიკური და საზოგადოებრივი პრობლემები, მაგალითად ინგა გრიგოლიას რეაქცია და ა.შ, რეალურად სხვა არაფერია გარდა იაფფასიანი პერფორმანსისა, რომელიც მაყურებლებს ინფორმაციის მაგივრად სანახაობას სთავაზობს.
ტელევიზიების უმეტესობა და მათი გადაცემები ძირითადად მიმართული ოპოზიციური ძალების ან მთავრობის დისკრედიტაციისკენ.
ჩემი დაკვირვებით, პროგრესივიზმის და ლიბერალიზმის ქართველი მომხრეები უფრო მეტ დროს უთმობენ შეთქმულების თეორიებს, ვიდრე იდეოლოგიურ დებატს.
იდეოლოგიური დაპირისპირება საზოგადოებაში (ისიც პატარა ნაწილში) მხოლოდ ახლა იწყება. იმისთვის, რომ საქართველომ აიღოს მყარი ლიბერალური გეზი, ლიბერალებმა რამენაირად უნდა შეძლონ და ხმა მიაწვდინონ საზოგადოების ყველაზე „უბრალო“ წევრებს. იქნება ეს გლეხი, მუშა თუ სანელებლების გამყიდველი. სამწუხაროა, მაგრამ უნდა ვაღიარო რომ ამის იმედი საერთოდ არ მაქვს. ამას მნიშვნელოვანი მიზეზი აქვს;
პირველი მიზეზი ალბათ ყველასთვის ცხადია; როგორც აქამდე აღვნიშნე, საქართველოში არ არსებობს რეალური იდეოლოგიური დაპირისპირება პოლიტიკურ პარტიებს შორის. ქართული ოცნება, რომელიც უკვე მეორე ვადით რჩება ხელისუფლებაში, სრულად ოპორტუნისტული და ინერციული კოალიციაა. მას არც გამოკვეთილი მიმართულება აქვს, არც გამოკვეთილი ეკონომიკური ან სოციალური პოლიტიკა. საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებას წარმართავს სრულიად ყალბი დიქოტომია.
მეორე მიზეზი შემდეგია: შედარებით ლიბერალური შეხედულებების მქონე ადამიანები ვინც გმობენ ულტრანაციონალიზმის აგორებულ ტალღას, იშვიათად მიმართავენ ეთნიკური ნაციონალიზმის მთავარი იდეების ჯანსაღ კრიტიკას. ჩემი დაკვირვებით, პროგრესივიზმის და ლიბერალიზმის ქართველი მომხრეები უფრო მეტ დროს უთმობენ შეთქმულების თეორიებს, ვიდრე იდეოლოგიურ დებატს.
მაგალითად მთავარი კრიტიკა რაც გაჟღერდა „ქართველთა მარშის“ და მისი ორგანიზატორების წინააღმდეგ, არის მათი (სავარაუდო) კავშირი რუსეთთან. მსგავსი ბრალდებები, გარდა იმისა რომ ჩემი აზრით ფაქტებს მოკლებულია, მეორეხარისხოვანია. მოწინააღმდეგის დისკრედიტაციის ყველაზე ეფექტური, გრძელვადიანი ხერხია მისი ლოგიკური ცდომილებების გამოვლენა. აუცილებელია, ამას მეტი დრო დაეთმოს.
ახალი ამბავი არ არის, რომ ნებისმიერი პარტია თუ ორგანიზაცია, რომელიც ქვეყნის უბედურებებს ემიგრანტებს აბრალებს, მარტივად იხვეჭს პოპულარობას. ამას გარდა, საქართველოს მოსახლეობის დიდ ნაწილს დღემდე სწამს, რომ ჩვენ ყველასგან გამორჩეული ერი ვართ, რომ ქართველობა ღვთის საჩუქარია და ასე შემდეგ. თუ ეს ფართოდ მიღებული აქსიომაა, მაშინ გასაკვირი არ არის, რომ როდესაც ხალხი იწყებს პრობლემების ძიებას, ბევრი თითს თურქებისკენ და ჩინელებისკენ იშვერს. „ჩვენ“ ღვთისმშობლის მადლი გვფარავას, „ისინი“ წარმართები არიან. ქართველთა მარშის მესიჯი საზოგადოების ბევრად დიდ ნაწილს წვდება, ვიდრე ლიბერალური ნააზრევი.
უნდა გვესმოდეს, რომ ვერ იარსებებს ლიბერალური სახელმწიფო, ლიბერალური საზოგადოების გარეშე. მე მჯერა, რომ ადამიანი თანდაყოლილად ლიბერალია. მხოლოდ ცრურწმენებს და კოერსიულ პროპაგანდას ძალუძს ის მიდრეკილი გახადოს ტოტალიტარიზმისკენ, კოერსიული იდეოლოგიებისკენ და ფაშისტური ნააზრევისკენ.
-
ქვიზი: რომელი სააღდგომო კვერცხი ხარ? ქვიზი: რომელი სააღდგომო კვერცხი ხარ?
-
ტესტი: რა იცი Artemis 2-ის მისიაზე? ტესტი: რა იცი Artemis 2-ის მისიაზე?
-
ქვიზი: გამოიცანი ქართული სიმღერა პირველი ფრაზით ქვიზი: გამოიცანი ქართული სიმღერა პირველი ფრაზით
-
ანდრია ჯაღმაიძე: არ გამოვრიცხავთ, რომ შემდგომში კიდევ გვქონდეს რაიმე საუბარი ამასთან [სინდისის პატიმრების შეწყალებასთან] დაკავშირებით ანდრია ჯაღმაიძე: არ გამოვრიცხავთ, რომ შემდგომში კიდევ გვქონდეს რაიმე საუბარი ამასთან [სინდისის პატიმრების შეწყალებასთან] დაკავშირებით
გადახედვა
-
მეუფე შიო: "გარეგნული თავისუფლება საღმრთო კანონისა და ზნეობრივი კანონის გარეშე სახიფათო შეიძლება გახდეს" მეუფე შიო: "გარეგნული თავისუფლება საღმრთო კანონისა და ზნეობრივი კანონის გარეშე სახიფათო შეიძლება გახდეს"
გადახედვა
-
ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ირანმა ჰორმუზის სრუტე ისევ ჩაკეტა ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ირანმა ჰორმუზის სრუტე ისევ ჩაკეტა
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი: 9 აპრილი გვახსენებს, რომ თავისუფლებისა და სუვერენიტეტის დაცვა დღესაც მტკიცე ერთობას, პასუხისმგებლობის მძაფრ შეგრძნებასა და ჩვენი ქვეყნის უკეთესი მომავლისთვის მუდმივ ბრძოლას მოითხოვს მიხეილ ყაველაშვილი: 9 აპრილი გვახსენებს, რომ თავისუფლებისა და სუვერენიტეტის დაცვა დღესაც მტკიცე ერთობას, პასუხისმგებლობის მძაფრ შეგრძნებასა და ჩვენი ქვეყნის უკეთესი მომავლისთვის მუდმივ ბრძოლას მოითხოვს
გადახედვა
-
გიგა ავალიანის საქმეზე ალექსანდრე გაბაშვილსა და გიორგი რიკაძეს 10,5 წლით, დემეტრე ჩიქოვანს კი 6 წლით და 9 თვით პატიმრობა მიესაჯათ გიგა ავალიანის საქმეზე ალექსანდრე გაბაშვილსა და გიორგი რიკაძეს 10,5 წლით, დემეტრე ჩიქოვანს კი 6 წლით და 9 თვით პატიმრობა მიესაჯათ
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივია დაიწყო — გაიგე, როგორ ჩაერთო სკოლის შეჯიბრში საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივია დაიწყო — გაიგე, როგორ ჩაერთო სკოლის შეჯიბრში
-
წალკაში ცოფის შემთხვევა დადასტურდა — ტერიტორიაზე კარანტინი გამოცხადდა წალკაში ცოფის შემთხვევა დადასტურდა — ტერიტორიაზე კარანტინი გამოცხადდა
გადახედვა
-
შსს: "სტუმრად მისული კაცი შეუძლოდ გახდა და გარდაიცვალა. ბრალდებულებმა ცხედარი ავტომობილით ტყეში დატოვეს" შსს: "სტუმრად მისული კაცი შეუძლოდ გახდა და გარდაიცვალა. ბრალდებულებმა ცხედარი ავტომობილით ტყეში დატოვეს"
გადახედვა
-
ვიდეო: რევაზ სოლომონია ილიაუნიში მოლეკულური ბიომეცნიერებების პროგრამის დახურვაზე ვიდეო: რევაზ სოლომონია ილიაუნიში მოლეკულური ბიომეცნიერებების პროგრამის დახურვაზე
გადახედვა
-
AI-ხილის ვიდეოები იმაზე ბევრად შემაშფოთებელია, ვიდრე გვგონია — აი, რატომ AI-ხილის ვიდეოები იმაზე ბევრად შემაშფოთებელია, ვიდრე გვგონია — აი, რატომ
გადახედვა
-
ბაზისბანკის მხარდაჭერით ფულის გლობალური კვირეულისადმი მიძღვნილი ნახატების კონკურსი — ჩემი რეგიონი — ჩემი ბანკნოტი დასრულდა ბაზისბანკის მხარდაჭერით ფულის გლობალური კვირეულისადმი მიძღვნილი ნახატების კონკურსი — ჩემი რეგიონი — ჩემი ბანკნოტი დასრულდა
-
პროკურატურა ჯუანშერ ბურჭულაძეს, მის მოადგილეს და ცოლის ძმას საპროცესო შეთანხმებაზე უარს ეუბნება პროკურატურა ჯუანშერ ბურჭულაძეს, მის მოადგილეს და ცოლის ძმას საპროცესო შეთანხმებაზე უარს ეუბნება
გადახედვა
-
ზურაბ ადეიშვილი უკრაინის საერთაშორისო საპოლიციო თანამშრომლობის დეპარტამენტის დირექტორად დაინიშნა ზურაბ ადეიშვილი უკრაინის საერთაშორისო საპოლიციო თანამშრომლობის დეპარტამენტის დირექტორად დაინიშნა
გადახედვა
-
როგორ შეთანხმდნენ აშშ და ირანი ორკვირიან ცეცხლის შეწყვეტაზე? როგორ შეთანხმდნენ აშშ და ირანი ორკვირიან ცეცხლის შეწყვეტაზე?
გადახედვა
-
RECSOL-მა Altaris-ის საუკეთესო მწვანე ინიციატივის ჯილდო მიიღო — თეგეტა ჰოლდინგის მხარდაჭერით საქართველოში საბურავების გადამამუშავებელი საწარმო შენდება RECSOL-მა Altaris-ის საუკეთესო მწვანე ინიციატივის ჯილდო მიიღო — თეგეტა ჰოლდინგის მხარდაჭერით საქართველოში საბურავების გადამამუშავებელი საწარმო შენდება
-
შემდეგი პოდკასტი: ყველაფერი Artemis 2-ის შესახებ შემდეგი პოდკასტი: ყველაფერი Artemis 2-ის შესახებ
-
ყველაზე მასშტაბური გუნდური ოლიმპიადა საქართველოში — როგორია საქართველოს ბანკისა და კომაროვის STEM ოლიმპიადა ყველაზე მასშტაბური გუნდური ოლიმპიადა საქართველოში — როგორია საქართველოს ბანკისა და კომაროვის STEM ოლიმპიადა
-
საოფისე სკამებით რბოლა — იაპონიის ქუჩებში სპორტული შეჯიბრება ჩატარდა საოფისე სკამებით რბოლა — იაპონიის ქუჩებში სპორტული შეჯიბრება ჩატარდა
გადახედვა

კომენტარები