10 მიზეზი, რატომ არ უნდა სვამდე ცხოველურ რძეს
საინტერესო ფაქტი: ძველქართულში "ცხოველური რძე" სულაც არ არსებობს. სულხან-საბას განმარტებით, რძე ლეღვის და ზოგიერთი სხვა მცენარის წვენია, ცხოველის სარძევე ჯირკვლებიდან გამოყოფილ სითხეს კი სძე ჰქვია.
ფოტო: Adobe Stock
ცხოველური რძისა და რძის პროდუქტების სარგებლიანობის შესახებ ინფორმაცია ფართოდაა გავრცელებული — ხშირად მათ კალციუმის შეუცვლელ წყაროდაც ასახელებენ. თუმცა, არსებობს მცენარეული ალტერნატივები — მაგალითად, ბრინჯის, სოიის, შვრიის ან ნუშის რძე — რომლებიც ბოლო წლებში უფრო და უფრო პოპულარული ხდება, ისევე, როგორც ვეგანური ცხოვრების სტილი.
ცხოველთა უფლებადამცველი ერთ-ერთი უდიდესი ორგანიზაცია PETA ამ სტატიაში აჯამებს იმ მიზეზებს, რომელთა გამოც ადამიანებს ცხოველურ რძეზე უარის თქმისკენ მოუწოდებს.
1. ძვლებს კი არ ამაგრებს, უფრო მსხვრევადს ხდის
გავრცელებული ცნობის საპირისპიროდ, ძროხის რძე კალციუმით კი არ ამდიდრებს ჩვენს ძვლებს, პირიქით, ამ ნივთიერებას აცლის კიდეც. ცხოველური ცილები დაშლისას მჟავას გამოყოფენ, კალციუმი კი მჟავის გამანეიტრალებელია. ამდენად, მჟავის გასანეიტრალებლად, ჩვენი ორგანიზმი არა მხოლოდ რძეში არსებულ კალციუმს იყენებს, არამედ სხეულში უკვე არსებული მარაგის ნაწილსაც.
სწორედ ამის გამო, არაერთი სამედიცინო კვლევა მოწმობს, რომ ადამიანებში, რომლებიც ძროხის რძის ყველაზე დიდ რაოდენობას მოიხმარენ, იმაზე მეტია მოტეხილობის შემთხვევები, ვიდრე მათში, ვინც მცირე რაოდენობას მოიხმარს ან საერთოდ არ იღებს.
2. პროსტატის კიბოს განვითარების რისკი
რძე და ყველი პროსტატის კიბოს განვითარების მაღალ რისკთანაა დაკავშირებული. რაციონიდან რძის პროდუქტების ამოღება კი პირიქით, ამ პროცესს ანელებს.
3. საკვერცხის კიბოს განვითარების რისკი
შვედური კვლევის თანახმად, ქალებში, რომლებიც რძის პროდუქტების ოთხ ან მეტ ულუფას მიირთმევდნენ ყოველდღიურად, საკვერცხის კიბოს განვითარების რისკი ორჯერ მეტი იყო.
4. ლაქტოზის აუტანლობა და ალერგიები
ფოტო: standard.co.uk
ლაქტოზა, რომელსაც ძროხის რძე შეიცავს, ადამიანის ორგანიზმისთვის რთულად გადასამუშავებელი შეიძლება აღმოჩნდეს, ეს კი ხშირად იწვევს გულისრევას, დიარეას, შებერილობას და მწვავე ტკივილს. ასეთი მდგომარეობა, შესაძლოა, ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე განვითარდეს, დროთა განმავლობაში კი სიმპტომები უარესდება.
ლაქტოზის აუტანლობის მსგავსად, რძის მოხმარებამ შეიძლება გამოიწვიოს მწვავე ალერგიული რეაქცია (განსაკუთრებით, მცირეწლოვან ბავშვებში), როგორიცაა პირღებინება ან ანაფილაქსია.
5. აკნე
რამდენიმე კვლევამ აჩვენა, რომ რძის ყველა სახის პროდუქტის მოხმარება უკავშირდება აკნეს, როგორც ბიჭებში, ასევე გოგოებში.
6. ქოლესტეროლი
ერთი ულუფა რძე გულისთვის საზიანო 24 მილიგრამამდე ქოლესტეროლს შეიძლება შეიცავდეს. მცენარეული საკვები პროდუქტები კი ქოლესტეროლს საერთოდ არ შეიცავს.
7. ანტიბიოტიკები
ფოტო: Syda Productions / Shutterstock
არაჰიგიენურ პირობებში გამომწყვდეულ ძროხებს სიცოცხლის შესანარჩუნებლად და მათგან რძის მისაღებად ხშირად აძლევენ დიდი რაოდენობით ანტიბიოტიკებს. მათი ასეთი ჭარბი გამოყენება კი ანტიბიოტიკ-რეზისტენტული ბაქტერიების რაოდენობასაც ზრდის. ადამიანის ორგანიზმში მოხვედრილი ამ ბაქტერიების წინააღმდეგ ანტიბიოტიკები, საუკეთესო შემთხვევაში, ნაკლებეფექტურია, ყველაზე ცუდ შემთხვევაში კი — საერთოდ უძლური.
საქართველოში მომხდარმა შემთხვევამ აჩვენა ისიც, რომ არსებობს მედიკამენტების, მათ შორის, ანტიბიოტიკებისა და ზრდის ჰორმონების, რძეში მოხვედრის რისკი.
8. ნაჯერი ცხიმების დიდი დოზა
მოუხდელი რძის ერთი ულუფა ნაჯერი ცხიმის რეკომენდებული დღიური დოზის 20%-ზე მეტს შეიძლება შეიცავდეს. ყველის შემთხვევაში საქმე კიდევ უფრო უარესადაა — ჰარვარდის უნივერსიტეტის ანგარიშის მიხედვით, ტრადიციულ ამერიკულ რაციონში ნაჯერი ცხიმების უდიდესი წყარო პიცა და ყველია.
9. ნატრიუმის მაღალი შემცველობა
28 გრამ ყველში 400 მილიგრამამდე ნატრიუმი შეიძლება იყოს. სხვადასხვა სახის ყველში — მაგალითად, ჰალუმში, ლურჯში, ფეტაში, ედამში — ნატრიუმის შემცველობა იმდენად მაღალია, რომ ზღვის წყალზე მარილიანადაც კი ჩაითვლება.
10. ეთიკური მიზეზები
ადამიანებისა და იმ ცხოველების გარდა, რომლებსაც ადამიანი კვებავს, არცერთი სხვა სახეობა არ სვამს რძეს გარკვეული ასაკის შემდეგ; მით უფრო, არ სვამს სხვა სახეობის ცხოველის რძეს. ძროხის რძე მორგებულია ხბოს საკვებ მოთხოვნილებებზე. ხბოს კი ოთხნაწილიანი კუჭი აქვს და რამდენიმე თვეში ათობით კილოგრამით მომატება უწევს.
სხვა საკითხია, როგორ პირობებში უწევთ ცხოვრება ძროხებს ფერმაში. რძის მისაღებად ცხოველებს გამუდმებით ამაკებენ ხელოვნურად, ხბოს დაბადების შემდეგ კი, დედას ნაშიერს რამდენიმე საათშივე აშორებენ. ძროხები ძალზედ სოციალური ცხოველები არიან და ძლიერი დედობრივი კავშირი აქვთ თავიანთ ხბოებთან. ნაშიერთან განშორებისას, ცხოველების სასოწარკვეთილი მოთქმა რამდენიმე დღის განმავლობაშიც გრძელდება ხოლმე.
ასევე იხილეთ:
- ვ.ე.გ.ა.ნ.ი. — ანუ 6 მიზეზი, რატომ უნდა თქვა უარი ცხოველური წარმოშობის საკვებზე
- რომელი რძეა ბუნებისთვის ყველაზე ნაკლებად საზიანო?
- 10 რამ, რაც ვეგანს არასდროს არ უნდა უთხრათ
- 8 რამ, რის გაკეთებამდეც ცხოველების მოყვარულს დაფიქრება მართებს
- სულაც არა ვართ ხორცეულის ქვეყანა — 10 სასიქადულო ქართული ვეგანური კერძი
-
აშშ-მა ირანის "ჩრდილოვან ფლოტს" ახალი სანქციები დაუწესა აშშ-მა ირანის "ჩრდილოვან ფლოტს" ახალი სანქციები დაუწესა
გადახედვა
-
STUDIO DROP — ახალი გამოცდილება სტუდიო ლიბერთის წევრებისთვის STUDIO DROP — ახალი გამოცდილება სტუდიო ლიბერთის წევრებისთვის
-
ფადი ასლი: სანქციების უგულებელყოფით ქართული ბანკები შეიძლება გლობალური ფინანსებისგან იზოლირებული აღმოჩნდნენ ფადი ასლი: სანქციების უგულებელყოფით ქართული ბანკები შეიძლება გლობალური ფინანსებისგან იზოლირებული აღმოჩნდნენ
გადახედვა
-
ეს მხოლოდ დასაწყისი უნდა იყოს — TI UK "იმედისა" და "პოსტვ"-ის დასანქცირებაზე ეს მხოლოდ დასაწყისი უნდა იყოს — TI UK "იმედისა" და "პოსტვ"-ის დასანქცირებაზე
გადახედვა
-
ქვიზი: რამდენად კარგი ინტუიცია გაქვს საჩუქრების შერჩევისას? ქვიზი: რამდენად კარგი ინტუიცია გაქვს საჩუქრების შერჩევისას?
-
სელფი მობაილის ქსელის სიახლეები: თებერვალი 2026 სელფი მობაილის ქსელის სიახლეები: თებერვალი 2026
-
რომან გოცირიძე: თურნავამ ბანკებს მოუწოდა, არ აღასრულოთ ბრიტანული სანქციებიო, ვინც ამ შუამავლობას იკისრებს, იმას შავი დღე დაადგება რომან გოცირიძე: თურნავამ ბანკებს მოუწოდა, არ აღასრულოთ ბრიტანული სანქციებიო, ვინც ამ შუამავლობას იკისრებს, იმას შავი დღე დაადგება
გადახედვა
-
ნიუ-იორკში, თიბისი Strategy Day 2026 გაიმართა ნიუ-იორკში, თიბისი Strategy Day 2026 გაიმართა
-
ვასილ მაღლაფერიძე: როგორც საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე, უპირობოდ მხარს დავუჭერ "პოსტივის" და "იმედს"!!! ვასილ მაღლაფერიძე: როგორც საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე, უპირობოდ მხარს დავუჭერ "პოსტივის" და "იმედს"!!!
გადახედვა
-
"რადიო თავისუფლების" ბულგარული და რუმინული სამსახურები 2026 წლის 31 მარტს დაიხურება "რადიო თავისუფლების" ბულგარული და რუმინული სამსახურები 2026 წლის 31 მარტს დაიხურება
გადახედვა
-
ნათია თურნავა: კომერციული ბანკები ვალდებულნი არიან, იმოქმედონ კონსტიტუციისა და კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების შესაბამისად ნათია თურნავა: კომერციული ბანკები ვალდებულნი არიან, იმოქმედონ კონსტიტუციისა და კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების შესაბამისად
გადახედვა
-
იმპოტენტური თავდასხმა გამოხატვის თავისუფლებაზე ბრიტანული დემოკრატიის სახელით — თეა წულუკიანი "იმედის" და "პოსტვ"-ის სანქცირებაზე იმპოტენტური თავდასხმა გამოხატვის თავისუფლებაზე ბრიტანული დემოკრატიის სახელით — თეა წულუკიანი "იმედის" და "პოსტვ"-ის სანქცირებაზე
გადახედვა
-
აშშ-ის კონგრეში კანონპროექტი წარადგინეს, რომელიც საქართველოში რუსეთისა და ჩინეთის სადაზვერვო აქტივებზე ანგარიშის მომზადებას ითვალისწინებს აშშ-ის კონგრეში კანონპროექტი წარადგინეს, რომელიც საქართველოში რუსეთისა და ჩინეთის სადაზვერვო აქტივებზე ანგარიშის მომზადებას ითვალისწინებს
გადახედვა
-
მაკა ბოჭორიშვილი აცხადებს, რომ ბრიტანეთის ელჩი საგარეო უწყებაში ახსნა-განმარტებისთვის დაიბარეს მაკა ბოჭორიშვილი აცხადებს, რომ ბრიტანეთის ელჩი საგარეო უწყებაში ახსნა-განმარტებისთვის დაიბარეს
გადახედვა
-
გარდაცვლილი დონორის საშვილოსნოდან ბრიტანეთში პირველი ბავშვი დაიბადა გარდაცვლილი დონორის საშვილოსნოდან ბრიტანეთში პირველი ბავშვი დაიბადა
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს 40 000 წლის წინანდელი სიმბოლოები, რომლებიც დამწერლობის ადრეულ ფორმას წააგავს აღმოაჩინეს 40 000 წლის წინანდელი სიმბოლოები, რომლებიც დამწერლობის ადრეულ ფორმას წააგავს
გადახედვა
-
ირაკლი რუხაძემ და "იმედის" სამეთვალყურეო საბჭოს სამმა წევრმა საჯარო რეესტრს საბჭოს დატოვების მოთხოვნით მიმიმართეს ირაკლი რუხაძემ და "იმედის" სამეთვალყურეო საბჭოს სამმა წევრმა საჯარო რეესტრს საბჭოს დატოვების მოთხოვნით მიმიმართეს
გადახედვა
-
ზუგდიდის სასამართლომ ვიტალი გუგუჩია, "პოსტვ"-ის ჟურნალისტ ნათია ბერიძისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის საქმეზე, გაამართლა ზუგდიდის სასამართლომ ვიტალი გუგუჩია, "პოსტვ"-ის ჟურნალისტ ნათია ბერიძისთვის საქმიანობაში ხელის შეშლის საქმეზე, გაამართლა
გადახედვა
-
არქეოლოგებმა პანამაში ადამიანების ნეშტი და ოქროულობა იპოვეს არქეოლოგებმა პანამაში ადამიანების ნეშტი და ოქროულობა იპოვეს
გადახედვა
-
ქვიზი: შენ უკეთ იცი ქართული ენა თუ სპორტულმა კომენტატორმა? ქვიზი: შენ უკეთ იცი ქართული ენა თუ სპორტულმა კომენტატორმა?
-
ვეძებთ მომავალ ჟურნალისტებს — NEWS.On.ge სტაჟირების პროგრამას იწყებს ვეძებთ მომავალ ჟურნალისტებს — NEWS.On.ge სტაჟირების პროგრამას იწყებს
გადახედვა
კომენტარები