თაგვებზე გამოცდილი წამლები ადამიანებზე, ხშირ შემთხვევაში, არ მოქმედებს
ფოტო: Sam Rowe
თაგვებზე ჩატარებული ცდებით გამოგონილი ახალი წამლები, ხშირად, ადამიანებზე არ ამართლებს. თუმცა მთავარი იმედგაცრუება ეს არ არის. უმთავრესი პრობლემა ისაა, რომ ამგვარი ექსპერიმენტის ჩაფლავების შემდეგ, ახალი წამლის გამოგონებაა საჭირო, რაც ხარჯებს კატასტროფულად ზრდის.
მეცნიერები ამბობენ, რომ ექსპერიმენტების ჩაფლავების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, წამლების თაგვებზე, ვირთხებსა და სხვა ცხოველებზე ტესტირებაა. მათზე დაკვირვებით მიღებული შედეგი ხშირად დიდ იმედს იძლევა, თუმცა რეალობა სხვაგვარი აღმოჩნდება ხოლმე.
მეცნიერების ნაწილი ცხოველებზე ჩასატარებელი ექსპერიმენტების ახალ მეთოდზე ფიქრობენ, რათა მომავალში მსგავსი იმედგაცრუებები აირიდონ და უფრო ეფექტური შედეგები მიიღონ.
დაახლოებით საუკუნის წინ, როდესაც მეცნიერებმა პირველად დაიწყეს ცხოველებზე ექსპერიმენტების ჩატარება, მიზანი ამ ცხოველების შესწავლა იყო და არა მათზე წამლების ან ადამიანების სამკურნალო მეთოდების გამოცდა.
„როგორც კი ეს პროცესი დაიძრა, ადამიანები ვეღარ აღიქვამდნენ ცხოველებს, როგორც სპეციფიკურ არსებებს და დროთა განმავლობაში უფრო და უფრო პროტოტიპულ ძუძუმწოვრებად მოიაზრებდნენ,“ - ამბობს ემორის უნივერსიტეტის მკვლევარი ტოდ პრეუსი.
არიან თუ არა ვირთხები უნივერსალური ძუძუმწოვრები? - ამ კითხვაზე პრეუსი გადაჭრით პასუხობს, რომ არა. მაგრამ არსებული არასწორი წარმოდგენა გახდა საფუძველი იმისა, რომ თავის დროზე მღრღნელების მეცნიერებისთვის მიყიდვა დაიწყეს.
"ამ საქმეში არ იყო მხოლოდ ფინანსური დაინტერესება. გამყიდველებს მართლა სჯეროდათ, რომ ამ ცხოველების დახმარებით შესაძლებელი იყო თითქმის ყველაფრის გამოკვლევა. მათი აზრით, მღრღნელებზე ჩატარებული ექსპერიმენტებით ადამიანის სხეულის ნებისმიერი ნაწილის მახასიათებლების შესწავლა და სხვადასხვა დაავადებების განკურნება იყო შესაძლებელი", - ამბობს ემორის უნივერსიტეტის მკვლევარი.
ჰაცელტონის ლაბორატორიის ვირთხების საცავი, 1967 წ; ვაშინგტონი
ფოტო: Fox Photos/Getty Images
ეს საკმაოდ სახიფათო და სარისკო ვარაუდი გახლდათ. მღრღნელები და ადამიანები საუკუნეების განმავლობაში დამოუკიდებლად განიცდიდნენ ევოლუციას. ადამიანებსა და მღრღნელებს თავისი უნიკალური თვისებები გამოუმუშავდათ და ისინი ერთმანეთისგან განსხვავდებიან.
რა გასაკვირია, რომ თაგვებზე წარმატებით გამოცდილი წამლები ხშირ შემთხვევაში ადამიანებზე არ მოქმედებს?
მიუხედავად ამისა, უამრავი რესურსი იხარჯება ცხოველების, როგორც ადამიანის შემცვლელების შენახვაში. დღევანდელი სამეცნიერო საზოგადოება სწორედ თაგვებზე, ვირთხებსა და სხვა ლაბორატორიული ცხოველებზეა დამოკიდებული.
პრეუსი ამბობს, რომ მეცნიერებამ უნდა შეწყვიტოს მღრღნელების ადამიანებთან გაიგივება. მისი აზრით, უმჯობესი იქნება თუ ძირითადი კონცენტრაცია მიმართული იქნება თავად ამ ცხოველების შესწავლაზე. ამ გზით, მეცნიერებს მაინც შეეძლებათ ბიოლოგიისა და დაავადებების შესახებ აღმოჩენების გაკეთება. მაგალითად, პრეუსის აზრით, მეცნიერებმა უნდა იკვლიონ თუ როგორ განსხვავდებიან მღრღნელები ადამიანებისგან ან რა საერთო აქვთ მათ.
ამგვარად, მეცნიერები უფრო მეტს გაიგებენ ბიოლოგიის შესახებ და თავს დააღწევენ გავრცელებულ მიდგომას, რომ რაც მუშაობს მღრღნელებზე, ის აუცილებლად იმუშავებს ადამიანებზეც.
-
"რატომ უნდა ვასწავლებინოთ ჭკუა სხვებს და რატომ არ უნდა მივუთითოთ სხვებს იმ ხარვეზებზე, რომლებიც მათ ქვეყნებში არის?!" — შალვა პაპუაშვილი შვედეთზე "რატომ უნდა ვასწავლებინოთ ჭკუა სხვებს და რატომ არ უნდა მივუთითოთ სხვებს იმ ხარვეზებზე, რომლებიც მათ ქვეყნებში არის?!" — შალვა პაპუაშვილი შვედეთზე
გადახედვა
-
ტაილანდში ტურისტებს ქელეხი რესტორანი ეგონათ, ჭირისუფლები კი მაინც გაუმასპინძლდნენ (ვიდეო) ტაილანდში ტურისტებს ქელეხი რესტორანი ეგონათ, ჭირისუფლები კი მაინც გაუმასპინძლდნენ (ვიდეო)
-
POG: რუსეთიდან საქართველოში ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი გ.პ.-ს ექსტრადირება მოხდა POG: რუსეთიდან საქართველოში ინტერპოლის წითელი ცირკულარით ძებნილი გ.პ.-ს ექსტრადირება მოხდა
გადახედვა
-
"არცთუ ისე აღმაშფოთებელი იყო", — ჩაპელ როუნი გრემის ჩაცმულობის კრიტიკას პასუხობს "არცთუ ისე აღმაშფოთებელი იყო", — ჩაპელ როუნი გრემის ჩაცმულობის კრიტიკას პასუხობს
გადახედვა
-
პროკურატურა: ვაგონსარემონტო ქარხნის რამდენიმე მისამართზე ჩხრეკები ჩატარდა პროკურატურა: ვაგონსარემონტო ქარხნის რამდენიმე მისამართზე ჩხრეკები ჩატარდა
გადახედვა
-
კინოდაჯილდოება — ელისო 2026 ნამუშევრების მიღებას იწყებს კინოდაჯილდოება — ელისო 2026 ნამუშევრების მიღებას იწყებს
-
ეს პარლამენტარი საკუთარი ხალხის დაცვას ტყუილისა და შვედეთის შეურაცხყოფას ამჯობინებს — შვედი დეპუტატი ირაკლი კირცხალიას ეს პარლამენტარი საკუთარი ხალხის დაცვას ტყუილისა და შვედეთის შეურაცხყოფას ამჯობინებს — შვედი დეპუტატი ირაკლი კირცხალიას
გადახედვა
-
საფრანგეთში სოციალურ ქსელ X-ის ოფისები გაჩხრიკეს — დაკითხვაზე ილონ მასკიც დაიბარეს საფრანგეთში სოციალურ ქსელ X-ის ოფისები გაჩხრიკეს — დაკითხვაზე ილონ მასკიც დაიბარეს
გადახედვა
-
სავალდებულო ფორმები, მობილურების აკრძალვა, ნებაყოფლობითი XII კლასი — "ოცნების" პარლამენტმა "ზოგადი განათლების" კანონში ცვლილებები I მოსმენით მიიღო სავალდებულო ფორმები, მობილურების აკრძალვა, ნებაყოფლობითი XII კლასი — "ოცნების" პარლამენტმა "ზოგადი განათლების" კანონში ცვლილებები I მოსმენით მიიღო
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: უნდა ვიფიქროთ, როგორ შეიძლება ექსტრემისტული გამოვლინებების მოწესრიგება შალვა პაპუაშვილი: უნდა ვიფიქროთ, როგორ შეიძლება ექსტრემისტული გამოვლინებების მოწესრიგება
გადახედვა
-
ბაზისბანკის მხარდაჭერით ახალი საცხოვრებელი კომპლექსი — კოხტა უბანი შენდება ბაზისბანკის მხარდაჭერით ახალი საცხოვრებელი კომპლექსი — კოხტა უბანი შენდება
-
შალვა პაპუაშვილის თქმით, საქართველო აშშ-თან პოლიტიკურ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კვლავ მოლოდინის რეჟიმშია შალვა პაპუაშვილის თქმით, საქართველო აშშ-თან პოლიტიკურ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კვლავ მოლოდინის რეჟიმშია
გადახედვა
-
ბორჯღალოსნები 2026 წელს რაგბი ევროპის ჩემპიონატით იწყებენ ბორჯღალოსნები 2026 წელს რაგბი ევროპის ჩემპიონატით იწყებენ
-
"ირანის გავლენა საქართველოში იზრდება" — საქართველო-ირანის ურთიერთობებზე დიდი ბრიტანეთის პარლამენტში იმსჯელეს "ირანის გავლენა საქართველოში იზრდება" — საქართველო-ირანის ურთიერთობებზე დიდი ბრიტანეთის პარლამენტში იმსჯელეს
გადახედვა
-
როგორ შეიცვალნენ The Devil Wears Prada-ს მსახიობები 2006 წლიდან დღემდე როგორ შეიცვალნენ The Devil Wears Prada-ს მსახიობები 2006 წლიდან დღემდე
გადახედვა
-
Human Rights Watch-ის 2025 წლის ანგარიში: საქართველოში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა Human Rights Watch-ის 2025 წლის ანგარიში: საქართველოში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის საკუთარ თავთან გზავნილის კამპანიის სუპერპრიზის გამარჯვებული გამოვლინდა საქართველოს ბანკის საკუთარ თავთან გზავნილის კამპანიის სუპერპრიზის გამარჯვებული გამოვლინდა
-
ტექნიკური უნივერსიტეტი სამთავრობო ტელეკომპანიებს, "იმედსა" და "რუსთავი 2"-ს საჯარო ბოდიშს სთხოვს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ComCom-ს მიმართავს ტექნიკური უნივერსიტეტი სამთავრობო ტელეკომპანიებს, "იმედსა" და "რუსთავი 2"-ს საჯარო ბოდიშს სთხოვს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ComCom-ს მიმართავს
გადახედვა
-
აშშ-ში ბეტმენივით ჩაცმულმა კაცმა საბჭოს ICE-თან თანამშრომლობის შეწყვეტა მოსთხოვა აშშ-ში ბეტმენივით ჩაცმულმა კაცმა საბჭოს ICE-თან თანამშრომლობის შეწყვეტა მოსთხოვა
გადახედვა
-
თსუ-ს და სტუ-ს წარმომადგენლები გივი მიქანაძეს 6 თებერვალს შეხვდებიან თსუ-ს და სტუ-ს წარმომადგენლები გივი მიქანაძეს 6 თებერვალს შეხვდებიან
გადახედვა
-
ოცნების ხელისუფლების საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ლაშა დარსალია სახდეპის თანაშემწეს შეხვდა ოცნების ხელისუფლების საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ლაშა დარსალია სახდეპის თანაშემწეს შეხვდა
გადახედვა
კომენტარები