თაგვებზე გამოცდილი წამლები ადამიანებზე, ხშირ შემთხვევაში, არ მოქმედებს
ფოტო: Sam Rowe
თაგვებზე ჩატარებული ცდებით გამოგონილი ახალი წამლები, ხშირად, ადამიანებზე არ ამართლებს. თუმცა მთავარი იმედგაცრუება ეს არ არის. უმთავრესი პრობლემა ისაა, რომ ამგვარი ექსპერიმენტის ჩაფლავების შემდეგ, ახალი წამლის გამოგონებაა საჭირო, რაც ხარჯებს კატასტროფულად ზრდის.
მეცნიერები ამბობენ, რომ ექსპერიმენტების ჩაფლავების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, წამლების თაგვებზე, ვირთხებსა და სხვა ცხოველებზე ტესტირებაა. მათზე დაკვირვებით მიღებული შედეგი ხშირად დიდ იმედს იძლევა, თუმცა რეალობა სხვაგვარი აღმოჩნდება ხოლმე.
მეცნიერების ნაწილი ცხოველებზე ჩასატარებელი ექსპერიმენტების ახალ მეთოდზე ფიქრობენ, რათა მომავალში მსგავსი იმედგაცრუებები აირიდონ და უფრო ეფექტური შედეგები მიიღონ.
დაახლოებით საუკუნის წინ, როდესაც მეცნიერებმა პირველად დაიწყეს ცხოველებზე ექსპერიმენტების ჩატარება, მიზანი ამ ცხოველების შესწავლა იყო და არა მათზე წამლების ან ადამიანების სამკურნალო მეთოდების გამოცდა.
„როგორც კი ეს პროცესი დაიძრა, ადამიანები ვეღარ აღიქვამდნენ ცხოველებს, როგორც სპეციფიკურ არსებებს და დროთა განმავლობაში უფრო და უფრო პროტოტიპულ ძუძუმწოვრებად მოიაზრებდნენ,“ - ამბობს ემორის უნივერსიტეტის მკვლევარი ტოდ პრეუსი.
არიან თუ არა ვირთხები უნივერსალური ძუძუმწოვრები? - ამ კითხვაზე პრეუსი გადაჭრით პასუხობს, რომ არა. მაგრამ არსებული არასწორი წარმოდგენა გახდა საფუძველი იმისა, რომ თავის დროზე მღრღნელების მეცნიერებისთვის მიყიდვა დაიწყეს.
"ამ საქმეში არ იყო მხოლოდ ფინანსური დაინტერესება. გამყიდველებს მართლა სჯეროდათ, რომ ამ ცხოველების დახმარებით შესაძლებელი იყო თითქმის ყველაფრის გამოკვლევა. მათი აზრით, მღრღნელებზე ჩატარებული ექსპერიმენტებით ადამიანის სხეულის ნებისმიერი ნაწილის მახასიათებლების შესწავლა და სხვადასხვა დაავადებების განკურნება იყო შესაძლებელი", - ამბობს ემორის უნივერსიტეტის მკვლევარი.
ჰაცელტონის ლაბორატორიის ვირთხების საცავი, 1967 წ; ვაშინგტონი
ფოტო: Fox Photos/Getty Images
ეს საკმაოდ სახიფათო და სარისკო ვარაუდი გახლდათ. მღრღნელები და ადამიანები საუკუნეების განმავლობაში დამოუკიდებლად განიცდიდნენ ევოლუციას. ადამიანებსა და მღრღნელებს თავისი უნიკალური თვისებები გამოუმუშავდათ და ისინი ერთმანეთისგან განსხვავდებიან.
რა გასაკვირია, რომ თაგვებზე წარმატებით გამოცდილი წამლები ხშირ შემთხვევაში ადამიანებზე არ მოქმედებს?
მიუხედავად ამისა, უამრავი რესურსი იხარჯება ცხოველების, როგორც ადამიანის შემცვლელების შენახვაში. დღევანდელი სამეცნიერო საზოგადოება სწორედ თაგვებზე, ვირთხებსა და სხვა ლაბორატორიული ცხოველებზეა დამოკიდებული.
პრეუსი ამბობს, რომ მეცნიერებამ უნდა შეწყვიტოს მღრღნელების ადამიანებთან გაიგივება. მისი აზრით, უმჯობესი იქნება თუ ძირითადი კონცენტრაცია მიმართული იქნება თავად ამ ცხოველების შესწავლაზე. ამ გზით, მეცნიერებს მაინც შეეძლებათ ბიოლოგიისა და დაავადებების შესახებ აღმოჩენების გაკეთება. მაგალითად, პრეუსის აზრით, მეცნიერებმა უნდა იკვლიონ თუ როგორ განსხვავდებიან მღრღნელები ადამიანებისგან ან რა საერთო აქვთ მათ.
ამგვარად, მეცნიერები უფრო მეტს გაიგებენ ბიოლოგიის შესახებ და თავს დააღწევენ გავრცელებულ მიდგომას, რომ რაც მუშაობს მღრღნელებზე, ის აუცილებლად იმუშავებს ადამიანებზეც.
-
საქართველოს ბანკის ბიზნეს მობილბანკს ინვოისების მართვის ფუნქციონალი დაემატა საქართველოს ბანკის ბიზნეს მობილბანკს ინვოისების მართვის ფუნქციონალი დაემატა
-
ლევან მაჭავარიანი: "რომ არ გვცოდნოდა, რომ ღარიბაშვილის წერილი იყო, ვიფიქრებდით, ან სააკაშვილის, ან ელისო კილაძის დაწერილი იყო" ლევან მაჭავარიანი: "რომ არ გვცოდნოდა, რომ ღარიბაშვილის წერილი იყო, ვიფიქრებდით, ან სააკაშვილის, ან ელისო კილაძის დაწერილი იყო"
გადახედვა
-
განცხადებები, რომლებსაც არანაირი საფუძველი არ გააჩნია, პოლიტიკური სპეკულაციებია — კალაძე ლაზარე ჯორბენაძის გარდაცვალებაზე განცხადებები, რომლებსაც არანაირი საფუძველი არ გააჩნია, პოლიტიკური სპეკულაციებია — კალაძე ლაზარე ჯორბენაძის გარდაცვალებაზე
გადახედვა
-
ხატვის მანერით პარკინსონის დაავადების ამოცნობა 99%-იანი სიზუსტითაა შესაძლებელი — კვლევა ხატვის მანერით პარკინსონის დაავადების ამოცნობა 99%-იანი სიზუსტითაა შესაძლებელი — კვლევა
გადახედვა
-
თიბისი ტექი Tester’s Day 2026-ის მთავარი მხარდამჭერია თიბისი ტექი Tester’s Day 2026-ის მთავარი მხარდამჭერია
-
ახალი ერა იწყება? — მაილი საირუსმა სახელი შეიმოკლა და მორიგი ალბომი დააანონსა ახალი ერა იწყება? — მაილი საირუსმა სახელი შეიმოკლა და მორიგი ალბომი დააანონსა
გადახედვა
-
Amnesty International: შეწყალებული დენის კულანინის რუსეთში გაძევება დაუშვებელია Amnesty International: შეწყალებული დენის კულანინის რუსეთში გაძევება დაუშვებელია
გადახედვა
-
იოსელიანი აცხადებს, რომ ღარიბაშვილს შვილებთან პაემანი რემონტის გამო გაუუქმეს იოსელიანი აცხადებს, რომ ღარიბაშვილს შვილებთან პაემანი რემონტის გამო გაუუქმეს
გადახედვა
-
12 საუკეთესო ფილმი, რომელიც 2026 წელს გამოვიდა (ჯერჯერობით) 12 საუკეთესო ფილმი, რომელიც 2026 წელს გამოვიდა (ჯერჯერობით)
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის შეთავაზებები მასწავლებლებისთვის — მოემზადეთ ახალი სასწავლო წლისთვის საქართველოს ბანკის შეთავაზებები მასწავლებლებისთვის — მოემზადეთ ახალი სასწავლო წლისთვის
-
1.4 მილიონი წლის ნაფეხურები ადამიანის ზომის ჰომინინების აღმოჩნდა — რა გავიგეთ მათზე 1.4 მილიონი წლის ნაფეხურები ადამიანის ზომის ჰომინინების აღმოჩნდა — რა გავიგეთ მათზე
გადახედვა
-
რა არის საფონდო ბირჟა და როგორ მუშაობს ის რეალურად? რა არის საფონდო ბირჟა და როგორ მუშაობს ის რეალურად?
-
ზელენსკი აცხადებს, რომ უკრაინული დრონების გამო რუსეთის ცა დაიკეტება — პუტინის პასუხი ზელენსკი აცხადებს, რომ უკრაინული დრონების გამო რუსეთის ცა დაიკეტება — პუტინის პასუხი
გადახედვა
-
ირმა ინაშვილი: სრულიად ბუნებრივად მიჩნდება განცდა, რომ ირაკლი ღარიბაშვილის სიცოცხლე ახლა უკვე საფრთხეშია ირმა ინაშვილი: სრულიად ბუნებრივად მიჩნდება განცდა, რომ ირაკლი ღარიბაშვილის სიცოცხლე ახლა უკვე საფრთხეშია
გადახედვა
-
თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავას დღეს დაკრძალავენ თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავას დღეს დაკრძალავენ
გადახედვა
-
პროკურატურამ ადვოკატ ია სირანაშვილის მიმართ განხორციელებული შესაძლო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო პროკურატურამ ადვოკატ ია სირანაშვილის მიმართ განხორციელებული შესაძლო ძალადობის ფაქტზე გამოძიება დაიწყო
გადახედვა
-
საია პროკურატურას მოუწოდებს, ია სირანაშვილზე პოლიციელების შესაძლო ძალადობის ფაქტი გამოიძიოს საია პროკურატურას მოუწოდებს, ია სირანაშვილზე პოლიციელების შესაძლო ძალადობის ფაქტი გამოიძიოს
გადახედვა
-
კროსვორდი: ააწყვე სიტყვა არეული ასოებით (თემა: საქართველოს მდინარეები) კროსვორდი: ააწყვე სიტყვა არეული ასოებით (თემა: საქართველოს მდინარეები)
გადახედვა
-
ბიზნესმენი თამაზ ელიზბარაშვილი საკუთარ ბინაში ჩხრეკისას დააკავეს — რა ვიცით? ბიზნესმენი თამაზ ელიზბარაშვილი საკუთარ ბინაში ჩხრეკისას დააკავეს — რა ვიცით?
გადახედვა
-
ისპანახიანი პური ინსულინისა და შიმშილის სამართავად? — მეცნიერთა ახალი ექსპერიმენტი ისპანახიანი პური ინსულინისა და შიმშილის სამართავად? — მეცნიერთა ახალი ექსპერიმენტი
გადახედვა
-
"მდინარაძის გამოგზვანილი წერილი" და ლაზარე ჯორბენაძის გარდაცვალება — რას წერს ღარიბაშვილი მე-5 წერილში? "მდინარაძის გამოგზვანილი წერილი" და ლაზარე ჯორბენაძის გარდაცვალება — რას წერს ღარიბაშვილი მე-5 წერილში?
გადახედვა
კომენტარები