რატომ შეიძლება იყოს სიმების თეორია ყველაფრის თეორიის მთავარი გასაღები?
ფოტო: Shutterstock
სიცოცხლე, სამყარო და ყველაფერი
თანამედროვე ფიზიკოსების მთავარი მიზანი არის ერთი თეორიის პოვნა, რომელსაც შეუძლია ახსნას მთელი სამყარო და გააერთიანოს ბუნების ძალები. მაგალითად, სტანდარტული მოდელი მხედველობაში არ იღებს ბნელ მატერიას, ბნელ ენერგიას და გრავიტაციასაც კი - რაც იმას ნიშნავს, რომ ის შეეხება სამყაროს ძალიან, ძალიან მცირე ნაწილს.
სიმების თეორია აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის კონცეპტს აკავშირებს კვანტურ მექანიკასთან - შედეგი არის გრავიტაციაზე მორგებული კვანტური თეორია. სიმების თეორია ნებას გვრთავს, სამყარო დავშალოთ სუბატომური ნაწილაკების დონის მიღმა ვიბრირებად სიმებამდე, რომელთა ურთიერთქმედებები და ვიბრაციები ქმნის სამყაროს.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ყველა მატერია შედგება ატომებისგან, ყველა ატომი შედგება ელექტრონებისგან, ნეიტრონებისა და პროტონებისაგან. და ამ ყველაფრის დაშლა კვარკებამდე შეიძლება. კვარკები შედგება ამ დინამიური სიმებისაგან, რომელთა სივრცეში მოძრაობა უმთავრესია სამყაროს შეცნობისთვის - ასე ხსნის მიჩიო კაკუ, სიმების ველის თეორიის (სიმების თეორიის განშტოება) ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი.
რა არის სიმების თეორია და როგორ მუშაობს ის?
გარდაქმნის თუ არა ყველაფრის თეორია ჩვენს სამყაროს?
კარგი ვიბრაციები
Big Think-თან ინტერვიუში მიჩიო კაკუ სიმების თეორიას ასე ხსნის: ფიზიკის სტანდარტული მოდელი, ჰიგსის ბოზონის ჩათვლით, ვიბრირებადი სიმის ყველაზე დაბალ ოქტავას წარმოადგენს. ბნელი მატერია, რომელიც სამყაროს 23%-ს შეადგენს, უფრო მაღალი ვიბრაციაა. ბნელი ენერგია მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც სუპერ-სიმის სიმეტრია დაიშლება. ბნელი ენერგია კი სამყაროს 68%-ს შეადგენს.
აქედან გამომდინარე, სიმების თეორიის თანახმად, თითოეული ვიბრირებადი სიმი შეესაბამება განსხვავებულ ნაწილაკს, რაც იმას ნიშნავს, რომ იმაზე ბევრად უფრო მეტი განზომილებაა სამყაროში, ვიდრე აქამდე გვეგონა (ოთხი: სამი სივრცითი, ერთი დროის). კაკუს თქმით, სიმების თეორია უნიკალურია ამ დროისათვის, რადგან ის არის ერთადერთი თამაში, რომელსაც ნამდვილად აქვს პოტენციალი, იყოს ყველაფრის თეორია - თეორია, რომლის შექმნასაც აინშტაინმა სიცოცხლის უკანასკნელი 30 წელიწადი დაუთმო.
-
ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ სიმღერებს წყალზე ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ სიმღერებს წყალზე
-
რა არის C ვიტამინი და როდის გვჭირდება ის რა არის C ვიტამინი და როდის გვჭირდება ის
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია: "ჩემს ოთხ შვილს რუსის მოწყალება არ სჭირდება. მათ კარგად იციან, რისთვის იღებენ ამ განსაცდელს, ქოცზე ბევრად უფრო კარგად!" ელენე ხოშტარია: "ჩემს ოთხ შვილს რუსის მოწყალება არ სჭირდება. მათ კარგად იციან, რისთვის იღებენ ამ განსაცდელს, ქოცზე ბევრად უფრო კარგად!"
გადახედვა
-
27 მარტამდე დარეგისტრირდი ევერესტის ოლიმპიადაზე — საქართველოს ბანკი, განათლების მთავარი მხარდამჭერი 27 მარტამდე დარეგისტრირდი ევერესტის ოლიმპიადაზე — საქართველოს ბანკი, განათლების მთავარი მხარდამჭერი
-
მერაბ The machine დვალიშვილი X თეგეტა — პარტნიორობა ახალი გამარჯვებებისთვის მერაბ The machine დვალიშვილი X თეგეტა — პარტნიორობა ახალი გამარჯვებებისთვის
-
რა არის უცნაური სტრუქტურა მარსზე, რომელიც ძველეგვიპტურ პირამიდას ჰგავს რა არის უცნაური სტრუქტურა მარსზე, რომელიც ძველეგვიპტურ პირამიდას ჰგავს
გადახედვა
-
ქალი პოლიტიკოსები: ოთხი შვილის დედისთვის წლინახევრით თავისუფლების აღკვეთა უფრო მეტია, ვიდრე უსამართლობა ქალი პოლიტიკოსები: ოთხი შვილის დედისთვის წლინახევრით თავისუფლების აღკვეთა უფრო მეტია, ვიდრე უსამართლობა
გადახედვა
-
Euronews: საქართველოში სახელმწიფო პენსია ცხოვრების საჭირო ხარჯების 22%-ს ფარავს, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ევროპაში Euronews: საქართველოში სახელმწიფო პენსია ცხოვრების საჭირო ხარჯების 22%-ს ფარავს, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ევროპაში
გადახედვა
-
თენგიზ შარმანაშვილი: მას გირაო შესთავაზეს, მაგრამ თავი ჟანა დ’არკად წარმოგვიდგინა. როცა რაღაცას აკეთებს, თავად უნდა ახსოვდეს, რომ ქალი და ოთხი შვილის დედაა თენგიზ შარმანაშვილი: მას გირაო შესთავაზეს, მაგრამ თავი ჟანა დ’არკად წარმოგვიდგინა. როცა რაღაცას აკეთებს, თავად უნდა ახსოვდეს, რომ ქალი და ოთხი შვილის დედაა
გადახედვა
-
Nini Iris მზადაა, ევროვიზიაზე ისევ სცადოს ბედი — მოისმინეთ მომღერლის ორი ახალი სინგლი Nini Iris მზადაა, ევროვიზიაზე ისევ სცადოს ბედი — მოისმინეთ მომღერლის ორი ახალი სინგლი
გადახედვა
-
გიორგი ზვიადაძე: არანაირი ანდერძი არ არსებობს. ილია II-მ თავის სიცოცხლეში გამოაცხადა, რომ მეუფე შიო ყოფილიყო საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე გიორგი ზვიადაძე: არანაირი ანდერძი არ არსებობს. ილია II-მ თავის სიცოცხლეში გამოაცხადა, რომ მეუფე შიო ყოფილიყო საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრე
გადახედვა
-
ადამიანის ემოციები შეგვიძლია მისი სიარულის მანერით ამოვიცნოთ — როგორ ადამიანის ემოციები შეგვიძლია მისი სიარულის მანერით ამოვიცნოთ — როგორ
გადახედვა
-
ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები ელენე ხოშტარიას ბანერის საქმეზე სასამართლოს გადაწყვეტილებას ეხმაურებიან ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები ელენე ხოშტარიას ბანერის საქმეზე სასამართლოს გადაწყვეტილებას ეხმაურებიან
გადახედვა
-
ALDE: ელენე ხოშტარიასთვის 1.5 წლიანი პატიმრობა სრულიად არაპროპორციულია მის მიერ ჩადენილ დანაშაულთან ALDE: ელენე ხოშტარიასთვის 1.5 წლიანი პატიმრობა სრულიად არაპროპორციულია მის მიერ ჩადენილ დანაშაულთან
გადახედვა
-
ქვიზი: იქნებოდი თუ ვერა მეოთხე ბზიკი? ქვიზი: იქნებოდი თუ ვერა მეოთხე ბზიკი?
-
მოსამართლის გადაწყვეტილება უკანონო და პოლიტიკური მართლმაჯულების ნიშანია — თამთა მიქელაძე ელენე ხოშტარიას განაჩენზე მოსამართლის გადაწყვეტილება უკანონო და პოლიტიკური მართლმაჯულების ნიშანია — თამთა მიქელაძე ელენე ხოშტარიას განაჩენზე
გადახედვა
-
როგორი ზეგავლენა ექნება მარსის გრავიტაციას ასტრონავტებზე — კვლევა როგორი ზეგავლენა ექნება მარსის გრავიტაციას ასტრონავტებზე — კვლევა
გადახედვა
-
თიბისი კამპუსში — ტექნოლოგიებისა და Data კურსებზე — მიღება დაიწყო თიბისი კამპუსში — ტექნოლოგიებისა და Data კურსებზე — მიღება დაიწყო
-
რაგბის კავშირი: 2023-24 წლების სეზონის შემდეგ არც ერთი ქართველი მორაგბე ანტისადოპინგო წესების დარღვევაში შემჩნეული არაა რაგბის კავშირი: 2023-24 წლების სეზონის შემდეგ არც ერთი ქართველი მორაგბე ანტისადოპინგო წესების დარღვევაში შემჩნეული არაა
გადახედვა
-
კალაძის საარჩევნო ბანერზე "რუსული ოცნების" დაწერისთვის ელენე ხოშტარიას 1,5 წლით პატიმრობა მიესაჯა კალაძის საარჩევნო ბანერზე "რუსული ოცნების" დაწერისთვის ელენე ხოშტარიას 1,5 წლით პატიმრობა მიესაჯა
გადახედვა
-
არ გადაიხადო მოგზაურობაში სრული თანხა, გაანაწილე მერე ბარათით არ გადაიხადო მოგზაურობაში სრული თანხა, გაანაწილე მერე ბარათით

კომენტარები