რატომ შეიძლება იყოს სიმების თეორია ყველაფრის თეორიის მთავარი გასაღები?
ფოტო: Shutterstock
სიცოცხლე, სამყარო და ყველაფერი
თანამედროვე ფიზიკოსების მთავარი მიზანი არის ერთი თეორიის პოვნა, რომელსაც შეუძლია ახსნას მთელი სამყარო და გააერთიანოს ბუნების ძალები. მაგალითად, სტანდარტული მოდელი მხედველობაში არ იღებს ბნელ მატერიას, ბნელ ენერგიას და გრავიტაციასაც კი - რაც იმას ნიშნავს, რომ ის შეეხება სამყაროს ძალიან, ძალიან მცირე ნაწილს.
სიმების თეორია აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის კონცეპტს აკავშირებს კვანტურ მექანიკასთან - შედეგი არის გრავიტაციაზე მორგებული კვანტური თეორია. სიმების თეორია ნებას გვრთავს, სამყარო დავშალოთ სუბატომური ნაწილაკების დონის მიღმა ვიბრირებად სიმებამდე, რომელთა ურთიერთქმედებები და ვიბრაციები ქმნის სამყაროს.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ყველა მატერია შედგება ატომებისგან, ყველა ატომი შედგება ელექტრონებისგან, ნეიტრონებისა და პროტონებისაგან. და ამ ყველაფრის დაშლა კვარკებამდე შეიძლება. კვარკები შედგება ამ დინამიური სიმებისაგან, რომელთა სივრცეში მოძრაობა უმთავრესია სამყაროს შეცნობისთვის - ასე ხსნის მიჩიო კაკუ, სიმების ველის თეორიის (სიმების თეორიის განშტოება) ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი.
რა არის სიმების თეორია და როგორ მუშაობს ის?
გარდაქმნის თუ არა ყველაფრის თეორია ჩვენს სამყაროს?
კარგი ვიბრაციები
Big Think-თან ინტერვიუში მიჩიო კაკუ სიმების თეორიას ასე ხსნის: ფიზიკის სტანდარტული მოდელი, ჰიგსის ბოზონის ჩათვლით, ვიბრირებადი სიმის ყველაზე დაბალ ოქტავას წარმოადგენს. ბნელი მატერია, რომელიც სამყაროს 23%-ს შეადგენს, უფრო მაღალი ვიბრაციაა. ბნელი ენერგია მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც სუპერ-სიმის სიმეტრია დაიშლება. ბნელი ენერგია კი სამყაროს 68%-ს შეადგენს.
აქედან გამომდინარე, სიმების თეორიის თანახმად, თითოეული ვიბრირებადი სიმი შეესაბამება განსხვავებულ ნაწილაკს, რაც იმას ნიშნავს, რომ იმაზე ბევრად უფრო მეტი განზომილებაა სამყაროში, ვიდრე აქამდე გვეგონა (ოთხი: სამი სივრცითი, ერთი დროის). კაკუს თქმით, სიმების თეორია უნიკალურია ამ დროისათვის, რადგან ის არის ერთადერთი თამაში, რომელსაც ნამდვილად აქვს პოტენციალი, იყოს ყველაფრის თეორია - თეორია, რომლის შექმნასაც აინშტაინმა სიცოცხლის უკანასკნელი 30 წელიწადი დაუთმო.
-
შსს-ს მაღალჩინოსანმა, იოსებ სიგუამ, რომელსაც მეუღლე ფიზიკურ ძალადობაში ადანაშაულებს, თანამდებობა დატოვა შსს-ს მაღალჩინოსანმა, იოსებ სიგუამ, რომელსაც მეუღლე ფიზიკურ ძალადობაში ადანაშაულებს, თანამდებობა დატოვა
გადახედვა
-
ექსპედიცია სვანეთში | როგორ ვკარგავთ კავკასიონის მყინვარებს — მომთაბარე პოდკასტი #3 ექსპედიცია სვანეთში | როგორ ვკარგავთ კავკასიონის მყინვარებს — მომთაბარე პოდკასტი #3
-
"ძლიერი საქართველო": ჩვენი კოალიციის ლიდერისთვის, 13-წლიანი პატიმრობის შეფარდება არის უსამართლო "ძლიერი საქართველო": ჩვენი კოალიციის ლიდერისთვის, 13-წლიანი პატიმრობის შეფარდება არის უსამართლო
გადახედვა
-
თეგეტამ Rainmaking-ისა და Startupbootcamp Georgia-ს ლიდერშიფსერიის პირველ ღონისძიებას უმასპინძლა თეგეტამ Rainmaking-ისა და Startupbootcamp Georgia-ს ლიდერშიფსერიის პირველ ღონისძიებას უმასპინძლა
-
ირაკლი დგებუაძემ და იოსებ სიგუამ შსს-ში თანამდებობები გაცვალეს ირაკლი დგებუაძემ და იოსებ სიგუამ შსს-ში თანამდებობები გაცვალეს
გადახედვა
-
თაზო დათუნაშვილი ელისაშვილის განაჩენზე: ეს არის "ქართული ოცნების" ერთი პოლიტიკური ძალის ანგარიშსწორება მის პოლიტიკურ ოპონენტებზე თაზო დათუნაშვილი ელისაშვილის განაჩენზე: ეს არის "ქართული ოცნების" ერთი პოლიტიკური ძალის ანგარიშსწორება მის პოლიტიკურ ოპონენტებზე
გადახედვა
-
პაწაწინა ნამარხის მეშვეობით მეცნიერებმა გიგანტური დინოზავრის სახეობა აღმოაჩინეს პაწაწინა ნამარხის მეშვეობით მეცნიერებმა გიგანტური დინოზავრის სახეობა აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
GGU ჯგუფი საქართველოში ერთადერთი არასაფინანსო კომპანიაა, რომელმაც 2026 წელს ორი საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტოსგან BB stable შეფასება დაიმსახურა GGU ჯგუფი საქართველოში ერთადერთი არასაფინანსო კომპანიაა, რომელმაც 2026 წელს ორი საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტოსგან BB stable შეფასება დაიმსახურა
-
ძალიან მივქარავთ, როცა ამ კაცს ყურადღების მიღმა ვტოვებთ — გვარამია ელისაშვილის განაჩენზე ძალიან მივქარავთ, როცა ამ კაცს ყურადღების მიღმა ვტოვებთ — გვარამია ელისაშვილის განაჩენზე
გადახედვა
-
საინფორმაციო სააგენტო BMG-მ ონლაინ მედიასაშუალება On.ge იყიდა საინფორმაციო სააგენტო BMG-მ ონლაინ მედიასაშუალება On.ge იყიდა
გადახედვა
-
Farizon საქართველოში — კომერციული ტრანსპორტი ბიზნესისთვის ფლობის 3-ჯერ შემცირებული ხარჯით Farizon საქართველოში — კომერციული ტრანსპორტი ბიზნესისთვის ფლობის 3-ჯერ შემცირებული ხარჯით
-
"ქურდულ სამყაროს" საქმეზე ერთ-ერთი დაკავებული ცაგერის საკრებულოს ფრაქცია "ხალხის ძალის" თავმჯდომარეა "ქურდულ სამყაროს" საქმეზე ერთ-ერთი დაკავებული ცაგერის საკრებულოს ფრაქცია "ხალხის ძალის" თავმჯდომარეა
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს უძველესი კვაზარები, რომელთაც ტრილიონი მზის სინათლე აქვს აღმოაჩინეს უძველესი კვაზარები, რომელთაც ტრილიონი მზის სინათლე აქვს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე ნიკა გვარამიას სტრატეგიას — "შიგნით აქცია, გარეთ სანქცია", "მოღალატეობრივ მიდგომას" უწოდებს ირაკლი კობახიძე ნიკა გვარამიას სტრატეგიას — "შიგნით აქცია, გარეთ სანქცია", "მოღალატეობრივ მიდგომას" უწოდებს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: ჯო უილსონის დონემდე დავიდა ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეა ირაკლი კობახიძე: ჯო უილსონის დონემდე დავიდა ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეა
გადახედვა
-
ოკუპირებულ აფხაზეთში საქართველოს მოქალაქე გელა მებონია დააკავეს ოკუპირებულ აფხაზეთში საქართველოს მოქალაქე გელა მებონია დააკავეს
გადახედვა
-
ნიკა გვარამია: ეუთოს ჰააგის დეკლარაციამ საბოლოოდ დაასრულა "ქართული ოცნების" დელეგიტიმაციის პროცესი ნიკა გვარამია: ეუთოს ჰააგის დეკლარაციამ საბოლოოდ დაასრულა "ქართული ოცნების" დელეგიტიმაციის პროცესი
გადახედვა
-
პუტინის რეიტინგი რუსეთში ზედიზედ მეორე კვირაა მცირდება პუტინის რეიტინგი რუსეთში ზედიზედ მეორე კვირაა მცირდება
გადახედვა
-
პუტინი აცხადებს, რომ უკრაინა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს ქვეყანაში "ნერვული ატმოსფეროს" შესაქმნელად ბომბავს პუტინი აცხადებს, რომ უკრაინა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს ქვეყანაში "ნერვული ატმოსფეროს" შესაქმნელად ბომბავს
გადახედვა
-
ისრაელმა აშშ-ს, ირანის მიერ ტრამპის მკვლელობის გეგმის შესახებ, სადაზვერვო ინფორმაცია გაუზიარა ისრაელმა აშშ-ს, ირანის მიერ ტრამპის მკვლელობის გეგმის შესახებ, სადაზვერვო ინფორმაცია გაუზიარა
გადახედვა
-
TI აქტივისტ თამარ ფერაძეს ტროტუარზე დგომის საქმეზე ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში დაიცავს TI აქტივისტ თამარ ფერაძეს ტროტუარზე დგომის საქმეზე ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში დაიცავს
გადახედვა

კომენტარები