რატომ შეიძლება იყოს სიმების თეორია ყველაფრის თეორიის მთავარი გასაღები?
ფოტო: Shutterstock
სიცოცხლე, სამყარო და ყველაფერი
თანამედროვე ფიზიკოსების მთავარი მიზანი არის ერთი თეორიის პოვნა, რომელსაც შეუძლია ახსნას მთელი სამყარო და გააერთიანოს ბუნების ძალები. მაგალითად, სტანდარტული მოდელი მხედველობაში არ იღებს ბნელ მატერიას, ბნელ ენერგიას და გრავიტაციასაც კი - რაც იმას ნიშნავს, რომ ის შეეხება სამყაროს ძალიან, ძალიან მცირე ნაწილს.
სიმების თეორია აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის კონცეპტს აკავშირებს კვანტურ მექანიკასთან - შედეგი არის გრავიტაციაზე მორგებული კვანტური თეორია. სიმების თეორია ნებას გვრთავს, სამყარო დავშალოთ სუბატომური ნაწილაკების დონის მიღმა ვიბრირებად სიმებამდე, რომელთა ურთიერთქმედებები და ვიბრაციები ქმნის სამყაროს.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ყველა მატერია შედგება ატომებისგან, ყველა ატომი შედგება ელექტრონებისგან, ნეიტრონებისა და პროტონებისაგან. და ამ ყველაფრის დაშლა კვარკებამდე შეიძლება. კვარკები შედგება ამ დინამიური სიმებისაგან, რომელთა სივრცეში მოძრაობა უმთავრესია სამყაროს შეცნობისთვის - ასე ხსნის მიჩიო კაკუ, სიმების ველის თეორიის (სიმების თეორიის განშტოება) ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი.
რა არის სიმების თეორია და როგორ მუშაობს ის?
გარდაქმნის თუ არა ყველაფრის თეორია ჩვენს სამყაროს?
კარგი ვიბრაციები
Big Think-თან ინტერვიუში მიჩიო კაკუ სიმების თეორიას ასე ხსნის: ფიზიკის სტანდარტული მოდელი, ჰიგსის ბოზონის ჩათვლით, ვიბრირებადი სიმის ყველაზე დაბალ ოქტავას წარმოადგენს. ბნელი მატერია, რომელიც სამყაროს 23%-ს შეადგენს, უფრო მაღალი ვიბრაციაა. ბნელი ენერგია მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც სუპერ-სიმის სიმეტრია დაიშლება. ბნელი ენერგია კი სამყაროს 68%-ს შეადგენს.
აქედან გამომდინარე, სიმების თეორიის თანახმად, თითოეული ვიბრირებადი სიმი შეესაბამება განსხვავებულ ნაწილაკს, რაც იმას ნიშნავს, რომ იმაზე ბევრად უფრო მეტი განზომილებაა სამყაროში, ვიდრე აქამდე გვეგონა (ოთხი: სამი სივრცითი, ერთი დროის). კაკუს თქმით, სიმების თეორია უნიკალურია ამ დროისათვის, რადგან ის არის ერთადერთი თამაში, რომელსაც ნამდვილად აქვს პოტენციალი, იყოს ყველაფრის თეორია - თეორია, რომლის შექმნასაც აინშტაინმა სიცოცხლის უკანასკნელი 30 წელიწადი დაუთმო.
-
WhiteBIT-მა საქართველოს ეროვნული ბანკისგან უვადო ფიუჩერსებით ვაჭრობის ლიცენზია მოიპოვა WhiteBIT-მა საქართველოს ეროვნული ბანკისგან უვადო ფიუჩერსებით ვაჭრობის ლიცენზია მოიპოვა
-
თეონა ჭალიძე: ქალებო, დედებო, ნუთუ არ გესმით დიუშენით დაავადებული ბავშვების დედების განწირული კივილი? თეონა ჭალიძე: ქალებო, დედებო, ნუთუ არ გესმით დიუშენით დაავადებული ბავშვების დედების განწირული კივილი?
გადახედვა
-
მაკა ბოჭორიშვილი: [EU-ს მიერ განსაზღვრული] 9 ნაბიჯიდან ბევრი რამ შესრულებულია, ნაწილი კი დროის გათვალისწინებით უკვე ნაკლებად რელევანტურია მაკა ბოჭორიშვილი: [EU-ს მიერ განსაზღვრული] 9 ნაბიჯიდან ბევრი რამ შესრულებულია, ნაწილი კი დროის გათვალისწინებით უკვე ნაკლებად რელევანტურია
გადახედვა
-
8 ქალმა ევროსაბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარს იზოლატორებში გაშიშვლების პრაქტიკის შესახებ წერილით მიმართა 8 ქალმა ევროსაბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარს იზოლატორებში გაშიშვლების პრაქტიკის შესახებ წერილით მიმართა
გადახედვა
-
"ამას ვერ მივიღებთ, როგორც ტექნიკურ ხარვეზს, არაა რთული ორი გვარის ჩასწორება" — მაკა ბოჭორიშვილი გერმანიის საგარეო უწყებას აკრიტიკებს "ამას ვერ მივიღებთ, როგორც ტექნიკურ ხარვეზს, არაა რთული ორი გვარის ჩასწორება" — მაკა ბოჭორიშვილი გერმანიის საგარეო უწყებას აკრიტიკებს
გადახედვა
-
რამდენადაა საქართველო რუსეთზე ეკონომიკურად დამოკიდებული? — რისკები და პერსპექტივები რამდენადაა საქართველო რუსეთზე ეკონომიკურად დამოკიდებული? — რისკები და პერსპექტივები
გადახედვა
-
სასამართლომ ნინო ზაუტაშვილის სარჩელი საზოგადოებრივი მაუწყებლის წინააღმდეგ არ დააკმაყოფილა სასამართლომ ნინო ზაუტაშვილის სარჩელი საზოგადოებრივი მაუწყებლის წინააღმდეგ არ დააკმაყოფილა
გადახედვა
-
რა არის დუშენის კუნთოვანი დისტროფია და როგორ ებრძვის მას მედიცინა რა არის დუშენის კუნთოვანი დისტროფია და როგორ ებრძვის მას მედიცინა
გადახედვა
-
ვიდეო: ელენე ჟურავლიოვა ილიაუნიზე, პროგრამების დახურვასა და განათლების რეფორმაზე ვიდეო: ელენე ჟურავლიოვა ილიაუნიზე, პროგრამების დახურვასა და განათლების რეფორმაზე
გადახედვა
-
მასშტაბური კვლევის თანახმად, ქორწინება კიბოს განვითარების რისკის შემცირებასთანაა დაკავშირებული მასშტაბური კვლევის თანახმად, ქორწინება კიბოს განვითარების რისკის შემცირებასთანაა დაკავშირებული
გადახედვა
-
SJC: აფგან სადიგოვიs შემთხვევა კიდევ ერთი მძიმე მაგალითია ტრანსნაციონალური რეპრესიის პრაქტიკის SJC: აფგან სადიგოვიs შემთხვევა კიდევ ერთი მძიმე მაგალითია ტრანსნაციონალური რეპრესიის პრაქტიკის
გადახედვა
-
ბოლნისელი აქტივისტი ნურადინ ნაბიევი: "ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები ფიზიკურად გამისწორდნენ" ბოლნისელი აქტივისტი ნურადინ ნაბიევი: "ქართული ოცნების“ წარმომადგენლები ფიზიკურად გამისწორდნენ"
გადახედვა
-
მაღალი წნევა – მიზეზები, სიმპტომები და დიაგნოსტიკის გზები მაღალი წნევა – მიზეზები, სიმპტომები და დიაგნოსტიკის გზები
-
რა იქნება Artemis 2-ის შემდეგ — ყველაფერი, რაც NASA-ს სამომავლო მისიებზე უნდა იცოდეთ რა იქნება Artemis 2-ის შემდეგ — ყველაფერი, რაც NASA-ს სამომავლო მისიებზე უნდა იცოდეთ
გადახედვა
-
ნახეთ — ზოოპარკში მცხოვრები მსოფლიოს ყველაზე ხანდაზმული გორილა 69 წლის გახდა ნახეთ — ზოოპარკში მცხოვრები მსოფლიოს ყველაზე ხანდაზმული გორილა 69 წლის გახდა
გადახედვა
-
გიორგი შარაშიძე: ქალბატონი მაკა ბოჭორიშვილია პირველ რიგში პასუხისმგებელი საქართველოს საგარეო კურსზე გიორგი შარაშიძე: ქალბატონი მაკა ბოჭორიშვილია პირველ რიგში პასუხისმგებელი საქართველოს საგარეო კურსზე
გადახედვა
-
მილიონერი ხელოვანი, რომელიც ადამიანიც კი არ არის მილიონერი ხელოვანი, რომელიც ადამიანიც კი არ არის
გადახედვა
-
ჩატბოტები გვეპირფერებიან — ახალი კვლევის შედეგები არასახარბიელოა ჩატბოტები გვეპირფერებიან — ახალი კვლევის შედეგები არასახარბიელოა
გადახედვა
-
Avatar: The Last Airbender-ის ანიმატორმა ოფიციალურ პრემიერამდე ფილმის გავრცელების შემდეგ Paramount გააკრიტიკა Avatar: The Last Airbender-ის ანიმატორმა ოფიციალურ პრემიერამდე ფილმის გავრცელების შემდეგ Paramount გააკრიტიკა
გადახედვა
-
ირაკლი კუპრაძე: ივანიშვილის მთავრობა 1.5 მლნ-ს გამოყოფს იმისთვის, რომ პოლიციის დღესთან დაკავშირებული ღონისძიებისთვის პირდაპირი შესყიდვის წესი გამოაცხადოს ირაკლი კუპრაძე: ივანიშვილის მთავრობა 1.5 მლნ-ს გამოყოფს იმისთვის, რომ პოლიციის დღესთან დაკავშირებული ღონისძიებისთვის პირდაპირი შესყიდვის წესი გამოაცხადოს
გადახედვა
-
რუსულ ნავთობზე დაწესებული აშშ-ის სანქციები სრულად ამოქმედდა რუსულ ნავთობზე დაწესებული აშშ-ის სანქციები სრულად ამოქმედდა
გადახედვა

კომენტარები