როგორ დაადგინა ოლე რომერმა, რომ სინათლის სიჩქარე უსასრულო არ არის
ფოტო: Google
340 წლის წინ დანიელმა მეცნიერმა ოლე რომერმა წარმატებით გამოთვალა სინათლის სიჩქარე და კოსმოსზე არსებული წარმოდგენა მთლიანად შეცვალა.
რომერის გამოთვლებამდე, ასტრონომები ფიქრობდნენ, რომ სინათლის სიჩქარე უსასრულო იყო. არსებობდა საპირისპირო აზრიც. მაგალითად, გალილეო გალილეი დარწმუნებული იყო, რომ სინათლის სიჩქარის გაზომვა შეიძლებოდა და ამისთვის საკუთარი მეთოდიც ჰქონდა შემუშავებული. ცდის ფარგლებში ორი ადამიანი ხელში ფანრებით ერთმანეთისგან ერთი კილომეტრის მოშორებით უნდა დამდგარიყვნენ. შემდეგ, ერთ-ერთი მათგანი ფანარს რამეს ააფარებდა, ხოლო მეორეს უნდა დაეფიქსირებინა, რამდენი ხანი დასჭირდებოდა სინათლეს მის ლოკაციამდე მისასვლელად. ცხადია, ეს ცდა წარუმატებელი გამოდგა, რადგან სინათლე წამში 299 700 კილომეტრს გადის.
რომერმა სხვა მეთოდს მიმართა. 1676 წელს ის იუპიტერის მთვარის იოს დაბნელებას აკვირდებოდა. ეს მოვლენა ყოველ 421/2 საათში ერთხელ ხდება. ამ დროს მან ერთი უცნაურობა შეამჩნია. რაც უფრო უახლოვდებოდა დედამიწა იუპიტერის ორბიტას, მით უფრო მცირდებოდა დრო იოს დაბნელებებს შორის, ხოლო რაც უფრო შორდებოდა - შესაბამისად, მით მეტი დრო გადიოდა. რომერმა იცოდა, რომ დედამიწას იოსა და იუპიტერზე გავლენა ვერ ექნებოდა, ამიტომ ცხადი გახდა, რომ ეს ფენომენი სხვა რამესთან იყო კავშირში.
რომერი სწორედ ამ დროს მიხვდა, რომ მან სინათლის სიჩქარე გაზომა. მან გამოთვალა, რომ დაბნელებები მოსალოდნელზე 11 წუთით ადრე ხდებოდა, როცა დედამიწა და იუპიტერი ერთმანეთთან უახლოეს წერტილში მდებარეობდნენ, ხოლო 11 წუთით გვიან - როცა ყველაზე მეტად დაშორებულები იყვნენ.
რომერმა და სხვა დანიელმა ასტრონომმა, კრისტიან ჰაიგენსმა, სინათლის სიჩქარის ზუსტი გამოთვლაც სცადეს, მაგრამ ნამდვილ მაჩვენებელს ასცდნენ. მიუხედავად ამისა, რომერი მაინც პირველი მეცნიერია, რომელმაც აღმოაჩინა, რომ სინათლის სიჩქარე არსებობს და სულაც არ არის უსასრულო.
-
რა ვიცით ირანის ომზე ხელოვნური ინტელექტით გენერირებულ ვიდეოებზე, რომლებიც ვირუსულად ვრცელდება რა ვიცით ირანის ომზე ხელოვნური ინტელექტით გენერირებულ ვიდეოებზე, რომლებიც ვირუსულად ვრცელდება
გადახედვა
-
ოკუპირებული გალში ახალი "საბაჟო ტერმინალი" შენდება, რომელიც "რუსეთს საერთაშორისო ვაჭრობაში დაეხმარება" ოკუპირებული გალში ახალი "საბაჟო ტერმინალი" შენდება, რომელიც "რუსეთს საერთაშორისო ვაჭრობაში დაეხმარება"
გადახედვა
-
"გერმანიაში რაც ადმინისტრაციულ სამართალსაც კი არ დაარღვევდა, აქ სისხლის სამართლის დანაშაულია" — ვახუშტი მენაბდე "არაღიარების" კრიმინალიზაციაზე "გერმანიაში რაც ადმინისტრაციულ სამართალსაც კი არ დაარღვევდა, აქ სისხლის სამართლის დანაშაულია" — ვახუშტი მენაბდე "არაღიარების" კრიმინალიზაციაზე
გადახედვა
-
TI 15 პირს ასახელებს, რომლებიც დაკავების შემდეგ გააშიშვლეს TI 15 პირს ასახელებს, რომლებიც დაკავების შემდეგ გააშიშვლეს
გადახედვა
-
გამოკითხვა: რომელი ფილმი გახდება წელს ოსკარის მფლობელი? გამოკითხვა: რომელი ფილმი გახდება წელს ოსკარის მფლობელი?
გადახედვა
-
როგორ გამოიყურება ქვიშის კატა — ნახეთ ფოტოები უდაბნოდან როგორ გამოიყურება ქვიშის კატა — ნახეთ ფოტოები უდაბნოდან
-
"სახელი შეიცვალა, მაგრამ რეალობა — არა" — ისრაელის საელჩო ირანის ახალი სულიერი ლიდერის დანიშვნაზე "სახელი შეიცვალა, მაგრამ რეალობა — არა" — ისრაელის საელჩო ირანის ახალი სულიერი ლიდერის დანიშვნაზე
გადახედვა
-
ხატია დეკანოიძე: თუ ევროკავშირი არაფერია, რატომ ეხვეწებოდნენ ამოეღოთ ყულევი ამ სანქციების პაკეტიდან? ხატია დეკანოიძე: თუ ევროკავშირი არაფერია, რატომ ეხვეწებოდნენ ამოეღოთ ყულევი ამ სანქციების პაკეტიდან?
გადახედვა
-
ვთქვი, რომ რისკები იმისა, რომ ტერაქტების სერია დაიწყოს, მაღალია — რატომ დაიბარეს გია ხუხაშვილი სუს-ში? ვთქვი, რომ რისკები იმისა, რომ ტერაქტების სერია დაიწყოს, მაღალია — რატომ დაიბარეს გია ხუხაშვილი სუს-ში?
გადახედვა
-
არამიწიერ ცივილიზაციასთან კომუნიკაციას შეიძლება "კოსმოსური ამინდი" უშლიდეს ხელს — კვლევა არამიწიერ ცივილიზაციასთან კომუნიკაციას შეიძლება "კოსმოსური ამინდი" უშლიდეს ხელს — კვლევა
გადახედვა
-
ირანში "შავი წვიმა" წამოვიდა — როგორ დაფარა თეირანი ტოქსიკურმა ნალექმა ირანში "შავი წვიმა" წამოვიდა — როგორ დაფარა თეირანი ტოქსიკურმა ნალექმა
გადახედვა
-
კვლევის თანახმად, ასტრონავტების ტვინი დეფორმაციებს განიცდის და გადაადგილდება კვლევის თანახმად, ასტრონავტების ტვინი დეფორმაციებს განიცდის და გადაადგილდება
გადახედვა
-
ნონა ქურდოვანიძე: შსს-ის დაკავებების სტატისტიკა აჩვენებს იმ რეპრესიული რეგულაციების შედეგებს, რომლებიც 2024-2025 წლებში ამოქმედდა ნონა ქურდოვანიძე: შსს-ის დაკავებების სტატისტიკა აჩვენებს იმ რეპრესიული რეგულაციების შედეგებს, რომლებიც 2024-2025 წლებში ამოქმედდა
გადახედვა
-
ჯეკ უაითი: ტეილორ სვიფტის სტილში დაშორებებზე სიმღერების წერა უინტერესოა ჯეკ უაითი: ტეილორ სვიფტის სტილში დაშორებებზე სიმღერების წერა უინტერესოა
გადახედვა
-
სიუზან სარანდონის თქმით, ღაზაზე საუბრის გამო ჰოლივუდის შავ სიაში მოხვდა სიუზან სარანდონის თქმით, ღაზაზე საუბრის გამო ჰოლივუდის შავ სიაში მოხვდა
გადახედვა
-
"იმედის" ცნობით, ევროკავშირმა ყულევის ნავთობტერმინალი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციათა მე-20 პაკეტიდან ამოიღო "იმედის" ცნობით, ევროკავშირმა ყულევის ნავთობტერმინალი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციათა მე-20 პაკეტიდან ამოიღო
გადახედვა
-
UK მკაცრ პოზიციას იკავებს იმ ქართული სუბიექტების მიმართ, რომლებიც რუსეთთან აფილირებულ დეზინფორმაციას ავრცელებენ — ჯენი ჩაპმანი მოსალოდნელ სანქციებზე UK მკაცრ პოზიციას იკავებს იმ ქართული სუბიექტების მიმართ, რომლებიც რუსეთთან აფილირებულ დეზინფორმაციას ავრცელებენ — ჯენი ჩაპმანი მოსალოდნელ სანქციებზე
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძემ მამუკა მდინარაძეს სახელმწიფო უსაფრთხოების ვიცე-პოლკოვნიკის წოდება მიანიჭა. ირაკლი კობახიძემ მამუკა მდინარაძეს სახელმწიფო უსაფრთხოების ვიცე-პოლკოვნიკის წოდება მიანიჭა.
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძემ მოჯთაბა ხამენეის, ირანის ისლამური რესპუბლიკის უმაღლეს ლიდერად არჩევა ირაკლი კობახიძემ მოჯთაბა ხამენეის, ირანის ისლამური რესპუბლიკის უმაღლეს ლიდერად არჩევა
გადახედვა
-
ნახეთ: ევროპის ცაზე მეტეორმა გაიელვა — მისი ფრაგმენტი გერმანიაში სახლს დაეცა ნახეთ: ევროპის ცაზე მეტეორმა გაიელვა — მისი ფრაგმენტი გერმანიაში სახლს დაეცა
გადახედვა
-
ჰადსონის ინსტიტუტის პრეზიდენტი სუს-ში დაწყებულ გამოძიებასა და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების დაბარებას ეხმაურება ჰადსონის ინსტიტუტის პრეზიდენტი სუს-ში დაწყებულ გამოძიებასა და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების დაბარებას ეხმაურება
გადახედვა
კომენტარები