წარმოიდგინეთ, რა გრძნობაა, როცა იცით, რომ ყოველი საკვები, რომელსაც შეჭამთ, შეიძლება, თქვენთვის უკანასკნელი აღმოჩნდეს; რომ საუზმე, სადილი და ვახშამი პოტენციურად სასიკვდილოა და თქვენ მათზე უარს მაინც ვერ იტყვით.

მესამე რაიხის ახალგაზრდა ქალთა ჯგუფისათვის ეს ყოველდღიური რეალობა იყო: ისინი მეორე მსოფლიო ომის ბოლო ორ-ნახევარი წლის განმავლობაში ჰიტლერის საკვების დეგუსტატორები იყვნენ. ფიურერი მოითხოვდა, რომ მისთვის მომზადებული საჭმელი პირველად ამ სუფთა სისხლის გერმანელ ქალებს გაესინჯათ, იმ შემთხვევისთვის, თუ საკუთარი გარემოცვიდან ვინმე მის მოწამვლას შეეცდებოდა. ქალების ეს როლი დიდ პატივად აღიქმებოდა - ამ გზით ისინი სამშობლოს ემსახურებოდნენ.

ახალგაზრდა ქალების გამოცდილების გამაოგნებელი ამბავი მხოლოდ 2013 წელს, მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც 95 წლის მარგო ვოლკმა გერმანულ ჟურნალ Der Spiegel-თან ინტერვიუს დროს თავისი წარსული საქმიანობის შესახებ ისაუბრა. მას შემდეგ კი თეატრის სცენაზე გამოჩნდა მიშელ ხოლოს ბრუკსის პიესა, ჰიტლერის დეგუსტატორები, სადაც რეჟისორი წარმოიდგენს, რა გრძნობა იქნებოდა ყოველი ლუკმის გადაყლაპვისას სიკვდილის მოლოდინით ცხოვრება.

სპექტაკლში მხოლოდ ქალი მსახიობები მონაწილეობენ და ის, ძირითადად, ოთხი გოგოს შესახებ მოგვითხრობს. თუმცა, სინამდვილეში, ფიურერის საკვებს თხუთმეტამდე დეგუსტატორი სინჯავდა. ეს ქალები აღმოსავლეთ პრუსიაში (ახლანდელი პოლონეთის ტერიტორია) ჰიტლერის საფრონტო შტაბის, მგლის ბუნაგის გვერდით მდებარე სკოლის შენობაში ცხოვრობდნენ.

ბრუკსმა ჰიტლერის დეგუსტატორების შესახებ მეგობარი მწერლისგან სრულიად შემთხვევით, აეროპორტში ყოფნისას შეიტყო, როცა ფრენამდე დროის გაყვანას ცდილობდნენ. "ვუთხარი: 'აპირებ, ამის შესახებ დაწერას? იმიტომ, რომ თუ არ აპირებ, მაშინ მე დავწერ'", - იხსენებს ის. ამ ქალების ამბავი ბრუკს მაშინვე ძალიან საინტერესო და თემატურად მდიდარი ეჩვენა, - "ის ყველა იმ მნიშვნელოვან საკითხს ეხებოდა, რომელზეც გამუდმებით ვფიქრობ და მაწუხებს: როგორ ეპყრობიან ახალგაზრდა ქალებს; როგორ იყენებენ ბავშვებს ომის ველზე; რამდენად რთულია მოზარდ გოგოდ ყოფნა; როგორ მუშაობს პოლიტიკური მანიპულაციები...".

ეს თემები უდაოდ მძიმე ფიქრებს აღძრავენ, მაგრამ თავად პიესა კომედიური ჟანრისაა; თუმცა, რა თქმა უნდა, შავი იუმორით გაჯერებული. ბრუკსი ისტორიულ კონტექსტს კი ინარჩუნებს, მაგრამ ჰიტლერის ხაფანგში მოქცეულ მოზარდ გოგოებს თანამედროვე თინეიჯერებად წარმოიდგენს. გოგოები პოპ მუსიკაზე ცეკვავენ, სელფებისთვის პოზიორობენ და ფრენკ სინატრას, კლარკ გეიბლისა და თავად ჰიტლერის შესახებაც კი ჭორაობენ. ისინი კალიფორნიელი გოგოებივით საუბრობენ, თუმცა იქაურ აქცენტსა და სლენგს შიგადაშიგ ებრაელი ხალხის მიმართ ნათქვამ საძულველ სიტყვებს ურევენ.

"ერთ დღეს გოგოების ჯგუფს ვუყურებდი; დიდი მონდომებით ცდილობდნენ კარგი სელფის გადაღებას და უცებ მივხვდი, რომ ისინი არაფრით განსხვავდებოდნენ ჰიტლერის დეგუსტატორი ახალგაზრდა ქალებისგან; განსხვავება მხოლოდ დროში იყო", - ამბობს ბრუკსი სპექტაკლში ორმაგი პერსპექტივის შემოტანის გადაწყვეტილების მიღების შესახებ საუბრისას, - "არ მინდოდა, რომ ეს პერსონაჟები ისტორიული მანძილით გაუცხოებული, ნაცრისფერი გმირები ყოფილიყვნენ. მსურდა, რომ ისინი აწმყოსეულებად მექცია".

სპექტაკლი მეორე მსოფლიო ომის ისტორიის ამ უცნაურ ფურცელს ახალგაზრდა ქალად ყოფნის უნივერსალური გამოცდილების გასაშიშვლებლად იყენებს - მიუხედადავად იმისა, რომ კონკრეტულად ამ გოგოებს ცხოვრება არაორდინალურად სახიფათო გარემოში მოუწიათ. თუმცა მაშინ, როცა დეგუსტატორებისთვის თითოეული ლუკმა სასიკვდილო საფრთხეს შეიცავდა, მათი ცხოვრება მაინც წარმოუდგენლად ბანალურ და მოსაწყენ არსებობასაც იტევდა.

ისიც უნდა ითქვას, რომ, ერთი მახასიათებლით მაინც, ამ გოგოების ომისდროინდელი ყოფა ბევრი სხვა ადამიანის გამოცდილებაზე გაცილებით უკეთესი იყო - 1944 წლისთვის, როდესაც გერმანიაში ბევრი ადამიანი შიმშილის ზღვარზე იმყოფებოდა, მათ დღეში სამჯერადი კვება გარანტირებული ჰქონდათ. რა თქმა უნდა, საკვები ვეგეტარიანული იყო - ცნობილია, რომ ჰიტლერი ხორცს არ ჭამდა. ვოლკის თქმით, მათ ბოსტნეულს, ბრინჯს, სპაგეტის და ეგზოტიკურ ხილს აჭმევდნენ, რაც იმ დროისათვის იშვიათობა იყო. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ საკვები "კარგი იყო, ძალიან კარგიც", მან ისიც აღნიშნა, რომ მისი ჭამით სიამოვნებას ვერ იღებდნენ.

"ზოგიერთ გოგოს იმდენად ეშინოდა, რომ ჭამისას ცრემლებს ვერ იკავებდა", - ამბობს ვოლკი 2013 წელს მიცემულ ინტერვიუში, - "ვალდებულები ვიყავით, რომ მოცემული საკვები მთლიანად შეგვეჭამა. შემდეგ ერთი საათი უნდა მოგვეცადა. ყოველ ჯერზე გვეშინოდა, რომ ცუდად გავხდებოდით. მერე კი მთელი ემოციით ვტიროდით, რადგან გვიხაროდა, რომ გადავრჩით".

SS-ის წევრებს მათთვის საკვები მიჰქონდათ და ერთი საათი იცდიდნენ, რათა ენახათ, მოკვდებოდნენ თუ არა გოგოები. როცა დარწმუნდებოდნენ, რომ დეგუსტატორები სიკვდილს გადაურჩნენ, მხოლოდ ამის მერე მიართმევდნენ საჭმელს ჰიტლერს. ყოველი ჭამის შემდეგ ახალგაზრდა ქალების ერთადერთი საქმე იმის ლოდინი იყო, მოკვდებოდნენ თუ გადარჩებოდნენ.

ამ ქალების ადგილას საკუთარი თავის წარმოდგენას ბრუკსი იმაზე ფიქრით ცდილობდა, თუ "როგორ გაჰყავდათ მათ დრო, როგორ კლავდნენ მოწყენილობას, რაზე საუბრობდნენ? ვფიქრობ, რომ გადარჩენის გზა მათთვის გოგოებად დარჩენაზე გადიოდა: ერთმანეთის თმა უნდა დაეწნათ, ეცინათ ბევრი და არსებული სიგიჟიდან რამენაირი აზრის გამოტანა ეცადათ".

რამდენადაც ჩვენთვის ცნობილია, საკვებით არც ერთი გოგო არ მოწამლულა. თუმცა ამ ამბის შესახებ თითქმის ვერანაირ ცნობას ვერ ნახავთ. რომ არა ვოლკის მონათხრობი, მათ შესახებ საერთოდ არაფერი გვეცოდინებოდა. როგორც ჩანს, ჰიტლერის დეგუსტატორებიდან მხოლოდ ის გადარჩა: როდესაც საბჭოთა ძალებმა წინ წაწევა დაიწყეს, ერთმა ლეიტენანტმა ის იოზეფ გებელსის მატარებელში ფარულად ჩასვა და ბერლინში გაამგზავრა. ფიქრობენ, რომ ყველა დანარჩენი გოგო საბჭოთა ჯარისკაცებმა დახვრიტეს.

მსგავსი ამბიდან კომედიის გაკეთება ბეწვის ხიდზე გავლას ჰგავს და ბრუკსი ამას კარგად აცნობიერებს. მას ხშირად იმასაც ეკითხებიან, რამდენად სწორია ამ სპექტაკლისას სიცილი, ზოგიერთი კი საერთოდ უარს აცხადებს მის ნახვაზე. "ზოგმა თქვა, რომ მათ არ სურდათ ამის ნახვა, რადგან ჩვენ რაღაც საშინელზე ვიცინით. მაგრამ თუ წარმოდგენას ნახავდნენ, ეცოდინებოდათ, რომ ასე არ არის. ჩვენ ჰიტლერთან გარიგებულები არ ვართ. სინამდვილეში, სულაც არ მოგვწონს ის!" - ხუმრობს ბრუკსი და უკვირს, რომ მსგავსი რამ მტკიცებას საჭიროებს. ჰიტლერის დეგუსტატორების მიზანი ამ ახალგაზრდა, არსებითად უდანაშაულო ქალებთან ერთად სიცილია და იმ იდეის გამყარებას ცდილობს, რომ მეგალომანიაკი ფაშისტების დაცინვა მათი ძალაუფლების დაკნინების ერთ-ერთი გზაა.