5 ფილოსოფოსი, რომელიც ნარკოტიკებს მოიხმარდა - როგორ აისახა ეს გამოცდილება მათ ნაშრომებზე
ფოტო: Central Press/Hulton Archive/Getty Images/BigThink
ჩვენ ყველას შეგვიძლია დავასახელოთ უამრავი როკვარსკვლავი, რომლებიც თავიანთი მოღვაწეობის პერიოდში ნარკოტიკებს მოიხმარდნენ, თუმცა ფილოსოფოსებისა და გამორჩეული გონების მქონე ადამიანების შემთხვევაში, ეს წარმოუდგენლად გვეჩვენება. არადა, ნარკოტიკები ძალიან ბევრი ფილოსოფოსის ცხოვრებაში არსებობდა და მათ ნაშრომებზე გავლენასაც ახდენდა. ამის მაგალითი ის ხუთი დიდებული ფილოსოფოსია, რომელსაც ჩვენ წარმოგიდგენთ.
ცხადია, ნარკოტიკების მოხმარება არ ნიშნავს იმას, რომ მხოლოდ მათი გავლენის გამო გახდნენ ეს ფილოსოფოსები ცნობილები და წარმატებულები. უბრალოდ, სუბსტანციები მათ ახალი რაღაცების აღმოჩენაში დაეხმარა, რაც საბოლოოდ ნაწერებშიც აისახა.
ჟან-პოლ სარტრი
მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ეგზისტენციალისტი ფილოსოფოსი, ჟან-პოლ სარტრი ახალგაზრდობაში მძიმე სუბსტანციას, მესკალინს აქტიურად მოიხმარდა. ნარკოტიკის ზემოქმედების ქვეშ სარტრი ხშირად ფიქრობდა არსებობისა და არარსებობის შესახებ, ადამიანის ინდივიდუალიზმზე და კონფორმისტულ სამყაროზე.
ნარკოტიკების მოხმარების შედეგად, სარტრის მოჩვენებები დაეწყო. ის დიდი ხნის განმავლობაში ხედავდა კიბორჩხალებს, რომლებიც თავს არ ანებებდნენ. მოგვიანებით, ფრანგმა ფილოსოფოსმა დაასკვნა, რომ კიბორჩხალები მარტოობის განცდისადმი არსებული შიშის მანიფესტაცია იყო. ამის შემდეგ, მან შეწყვიტა ყურადღების გამახვილება მოჩვენებებზე და კიბორჩხალებიც გაქრნენ.
რა გავლენა ჰქონდა სარტრის ნამუშევრებზე ნარკოტიკებს?
სარტრის ცნობილი ნამუშევარი "გულისრევა" მოიცავს ისეთ თემებს, რომელიც შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ ნარკოტიკებთან ურთიერთობის გამოცდილებითაა დაწერილი. განსაკუთრებით კი ისეთ ეპიზოდებში, რომლებშიც პერსონაჟები ეგზისტენციალურ გარღვევებს განიცდიან. მის ერთ-ერთ პიესაში "ალტორნის ტუსაღები" აღწერილია კიბორჩხალების რასა, რომლებიც მეოცე საუკუნის ადამიანების ცხოვრებას განიკითხავენ.
უოლტერ ბენიამინი
ებრაული წარმოშობის გერმანელი ფილოსოფოსი, რომელიც ფილოსოფიის ფრანკფურტის სკოლას წარმოადგენდა, ცნობილი გარდაცვალების შემდეგ გახდა. ის წერდა ფილოსოფიის ისტორიის, ესთეტიკისა და კულტურის შესახებ.
ჩვენი ყურადღება უოლტერ ბენიამინმა მისი დაუმთავრებელი წიგნის გამო მიიპყრო, რომელშიც ფილოსოფოსი ჰაშიშის მოხმარებაზე ჩატარებულ ექსპერიმენტს აღწერდა. წიგნი "ჰაშიშის შესახებ" მისი სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნდა და მასში მოყოლილია მისი მოხმარების მეთოდები, გამოცდილება და გამოფხიზლების გზები. გარდა ამისა, წიგნში შესულია სტატიები, რომელიც ნარკოტიკების ზეგავლენითაა დაწერილი.
ბენიამინი, თავისი ექსპერიმენტის ფარგლებში, ოპიუმსა და მესკალინსაც მოიხმარდა. ის იმდენად იყო შეპყრობილი თავისი ექსპერიმენტით, რომ ხარისხიანი ნარკოტიკის მოსაპოვებლად არასდროს იყენდება ე.წ. "დილერებს", არამედ მუდმივად ექიმების რეკომენდაციას ეყრდნობოდა. ის მუდმივად აკონტროლებდა დოზებს, რათა არ დაეკარგა დაკვირვებისა და შემეცნების უნარი.
რა გავლენა ჰქონდა ბენიამინის ნამუშევრებზე ნარკოტიკებს?
იგი ამბობდა, რომ მისი ნამუშრევრების უდიდესი ნაწილი სწორედ ნარკოტიკების მოხმარებით იყო შთაგონებული. ბენიამინი ნარკოტიკების მოხმარების პროცესში ჩანაწერებს აკეთებდა, თუ როგორ ეხმარებოდა ის სხვადასხვა მოვლენების დაკავშირებაში. ერთი კი ცხადია, რომ ნარკოტიკებმა ბენიამინს შთააგონა მისი ერთ-ერთი ესსე "სიურეალიზმი", რომელშიც ინტტოქსიკაციასა და მოვლენების ინტერტპრეტაციაზე წერს.
უილიამ ჯეიმსი
ამერიკელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი უილიამ ჯეიმსი პრაგმატიზმის სკოლის ერთ-ერთი დამფუძნებელია. ის იყო პირველი განმანათლებელი, რომელმაც აშშ-ში ფსიქოლოგიის შესახებ ლექციების კითხვა დაიწყო. უფრო კარგად რომ მიხვდეთ ვისზეა საუბარი, უილიამი ცნობილი ამერიკელი მწერლის, ჰენრი ჯეიმსის ძმა იყო.
უილიამ ჯეიმსი, სხვა ყველაფერთან ერთად, ერთ-ერთი პირველი დასავლელი ფილოსოფოსი იყო, რომელმაც ფსიქოდელიურ ნარკოტიკებზე დაიწყო საუბარი. მის წიგნში "რელიგიური გამოცდილებების განსხვავებები", უილიამი წერდა სხვადასხვა სახის ნარკოტიკებისგან მიღებულ შთაბეჭდილებებზე.
რა გავლენა ჰქონდა უილიამ ჯეიმსის ნამუშევრებზე ნარკოტიკებს?
ნარკოტიკებთან ურთიერთობამ უილიამ ჯეიმსი მისტიციზმით გაიტაცა და ამ დარგის განვითარებაში დიდი წვლილიც შეიტანა. ის ამბობდა, რომ ნარკოტიკი მას ეხმარებოდა უკეთესად ჩასწვდომოდა რელიგიური გამოცდილების გავლენას ადამიანის ცხოვრებასა და გონებრივ ჩამოყალიბებაზე. ჯეიმსი იმასაც ამბობდა, რომ ჰეგელის ნაშრომების აღქმა მხოლოდ მაშინ შეეძლო, როდესაც ნარკოტიკების ზემოქმედების ქვეშ იმყოფებოდა.
მიშელ ფუკო
მიშელ ფუკო ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფრანგი ფილოსოფოსია, რომელიც მეოცე საუკუნეში მოღვაწეობდა. ის 1984 წელს, გახდა პირველი საჯარო ფიგურა, რომელიც შიდსით გარდაიცვალა. მისი ახალგაზრდობის წლებში, მიშელ ფუკო არაერთი სახეობის ნარკოტიკს მოიხმარდა, თუმცა მისი ყველაზე მძიმე ნარკოტიკი ჰეროინი იყო.
მოგვიანებით, როდესაც ფუკომ სერიოზული მოღვაწეობა დაიწყო, გააანალიზა ნარკოტიკების გავლენა ადამიანის ცხოვრებაზე და "თრიფებს" ფილოსოფიურად შეხედა. 1975 წელს, ფუკო ლექციის ჩასატარებლად კალიფორნიაში გაემგზავრა, სადაც სიკვდილის ველი მოინახულა და LSD მიიღო. მისი თანმხლები პირები აღწერენ, რომ მიშელ ფუკოს გასაოცარი "თრიფი" ჰქონდა, რომელიც მოიცავდა მუსიკას, ველზე ნებივრობასა და სხვ.
რა გავლენა ჰქონდა მიშელ ფუკოს ნამუშევრებზე ნარკოტიკებს?
სიმონ ვეიდი, რომელმაც ფუკოს მჟავა გაასინჯა, იხსენებს, რომ ფრანგმა ფილოსოფოსმა ნარკოტიკისგან მიღებული გამოცდილების შესახებ მას წერილი მისწერა. წერილში ნათქვამია, თუ როგორ შეაცვლევინა მჟავამ ფუკოს თავისი ნაშრომებისადმი დამოკიდებულება და რომ, "სექსუალობის ისტორიის" სერიების წერა სულ სხვა გეგმით განაგრძო..
ნიცშე
ერთ-ერთი ყველაზე კონტრავერსიული ფილოსოფოსი, ნიცშე, ეგზისტენციალიზმის თეორიების შემქმნელად მიიჩნევა. მისმა ფილოსოფიამ არაერთი მოაზროვნის ნაშრომებს დაუდო სათავე. ნიცშეს ალკოჰოლის მიმართ საკმაოდ მკაცრი დამოკიდებულება ჰქონდა. ის სასმელს ქრისტიანობის გვერდით მოიხსენიებდა, როგორც "ევროპის ისტორიაში ყველაზე დიდ ნარკოტიკს". მიუხედავად ასეთი დამოკიდებულებისა, ნიცშეს შეხება ჰქონდა ნარკოტიკებთან.
საქმე ისაა, რომ ნიცშეს მუდმივად აწუხებდა უძილობდა, შფოთვა, შაკიკი და სხვა ავადმყოფობები. სწორედ ამიტომ, დიდი გერმანელი ფილოსოფოსი ცდილობდა შესაფერისი გამაყუჩებლის პოვნას და ძებნაში ოპიუმს მიაგნო. ოპიუმის გარდა, ნიცშე ძილის მოსაწესრიგებლად ტოქსიკურ ჰიდრატებსაც იყენებდა.
რა გავლენა ჰქონდა ნიცშეს ნამუშევრებზე ნარკოტიკებს?
იმ პერიოდში, როცა ნიცშე თავის საუკეთესო ნამუშევრებს ქმნიდა, აქტიურად იყენებდა სხვადასხვა ტიპის ნარკოტიკებს. აქედან გამომდინარე, უნდა ვივარაუდოთ, რომ მის ნამუშევრებზე ნარკოტიკებსაც ჰქონდა გავლენა.
-
გიორგი კეპულაძე: საქართველოში ბანკის შესაქმნელად სავალდებულოა მინიმუმ ₾50 მლნ-ის განთავსება გიორგი კეპულაძე: საქართველოში ბანკის შესაქმნელად სავალდებულოა მინიმუმ ₾50 მლნ-ის განთავსება
გადახედვა
-
სახელმწიფო უნივერსიტეტებში მისაღები ადგილების რაოდენობა 376-ით გაიზარდა სახელმწიფო უნივერსიტეტებში მისაღები ადგილების რაოდენობა 376-ით გაიზარდა
გადახედვა
-
ტროტუარზე დგომის ფორმით პროტესტის გამოხატვისთვის საია-ს იურისტი გიორგი გოცირიძე სასამართლოში დაიბარეს ტროტუარზე დგომის ფორმით პროტესტის გამოხატვისთვის საია-ს იურისტი გიორგი გოცირიძე სასამართლოში დაიბარეს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილმა დიდი ბრიტანეთის ელჩი "იმედის" და პოსტვ"-ის წინააღმდეგ "საქმის შეკერვაში" დაადანაშაულა შალვა პაპუაშვილმა დიდი ბრიტანეთის ელჩი "იმედის" და პოსტვ"-ის წინააღმდეგ "საქმის შეკერვაში" დაადანაშაულა
გადახედვა
-
თბილისში პროსტიტუციის ხელშეწყობისა და პროსტიტუციისთვის ადგილის გადაცემისთვის 10 პირი დააკავეს და 10 ობიექტი დახურეს. თბილისში პროსტიტუციის ხელშეწყობისა და პროსტიტუციისთვის ადგილის გადაცემისთვის 10 პირი დააკავეს და 10 ობიექტი დახურეს.
გადახედვა
-
სვირიდენკო: საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უკრაინისთვის $8.1 მლრდ-ის 4-წლიან დაფინანსების პროგრამას ამტკიცებს სვირიდენკო: საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უკრაინისთვის $8.1 მლრდ-ის 4-წლიან დაფინანსების პროგრამას ამტკიცებს
გადახედვა
-
ტვ "იმედი": "იმედს" არანაირი, მათ შორის არც ფინანსური პრობლემა არ ექნება ტვ "იმედი": "იმედს" არანაირი, მათ შორის არც ფინანსური პრობლემა არ ექნება
გადახედვა
-
თემურ გორგაძე: ვებსაიტი იმედი.ჯი რუსულ სერვერზე გადასკუპდა თემურ გორგაძე: ვებსაიტი იმედი.ჯი რუსულ სერვერზე გადასკუპდა
გადახედვა
-
სამტრედიაში სხეულის ამპუტირებული ნაწილების მიტოვებულ შენობაში დატოვების ბრალდებით 3 პირი დააკავეს სამტრედიაში სხეულის ამპუტირებული ნაწილების მიტოვებულ შენობაში დატოვების ბრალდებით 3 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
ბონდო მძინარაშვილი: ის, რომ ჩვენ საჯარო განცხადებებს ვაკეთებთ, "იმედის" თუ "პოსტვ"-ის მხარდასაჭერად, ამით უპირველესად ვიცავთ საზოგადოებრივ მაუწყებელს ბონდო მძინარაშვილი: ის, რომ ჩვენ საჯარო განცხადებებს ვაკეთებთ, "იმედის" თუ "პოსტვ"-ის მხარდასაჭერად, ამით უპირველესად ვიცავთ საზოგადოებრივ მაუწყებელს
გადახედვა
-
სურნელის ძალა — როგორ მართავს არომატები ჩვენს განწყობას? სურნელის ძალა — როგორ მართავს არომატები ჩვენს განწყობას?
-
ლაშა ჩხარტიშვილს ფეისბუქზე გაკეთებული კომენტარისთვის, 5-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს ლაშა ჩხარტიშვილს ფეისბუქზე გაკეთებული კომენტარისთვის, 5-დღიანი პატიმრობა შეუფარდეს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი პლანეტა ფოტოთი ქვიზი: გამოიცანი პლანეტა ფოტოთი
-
მიხეილ ყაველაშვილმა 33 პირი, მათ შორის ქეთი დუმბაძე, გიორგი კანდელაკი, გია მურღულია მერაბ კოკოჩაშვილი, ღირსების ორდენებით დააჯილდოვა მიხეილ ყაველაშვილმა 33 პირი, მათ შორის ქეთი დუმბაძე, გიორგი კანდელაკი, გია მურღულია მერაბ კოკოჩაშვილი, ღირსების ორდენებით დააჯილდოვა
გადახედვა
-
მაკა ბოჭორიშვილის განცხადებით, დიდი ბრიტანეთის ელჩისგან "არც ერთი არგუმენტი მოუსმენია, რომელიც "იმედის" და "პოსტვ"-ის დასანქცირებას გაამართლებდა" მაკა ბოჭორიშვილის განცხადებით, დიდი ბრიტანეთის ელჩისგან "არც ერთი არგუმენტი მოუსმენია, რომელიც "იმედის" და "პოსტვ"-ის დასანქცირებას გაამართლებდა"
გადახედვა
-
კროსვორდი: დაასრულე შექსპირის პიესის სათაური კროსვორდი: დაასრულე შექსპირის პიესის სათაური
გადახედვა
-
აშშ-მა ირანის "ჩრდილოვან ფლოტს" ახალი სანქციები დაუწესა აშშ-მა ირანის "ჩრდილოვან ფლოტს" ახალი სანქციები დაუწესა
გადახედვა
-
STUDIO DROP — ახალი გამოცდილება სტუდიო ლიბერთის წევრებისთვის STUDIO DROP — ახალი გამოცდილება სტუდიო ლიბერთის წევრებისთვის
-
ფადი ასლი: სანქციების უგულებელყოფით ქართული ბანკები შეიძლება გლობალური ფინანსებისგან იზოლირებული აღმოჩნდნენ ფადი ასლი: სანქციების უგულებელყოფით ქართული ბანკები შეიძლება გლობალური ფინანსებისგან იზოლირებული აღმოჩნდნენ
გადახედვა
-
ლაშა ფარულავა: ნათია თურნავა თუ იგი ვერ ან არ უპირისპირდება პოლიტიკურ ზეწოლას, მოვუწოდებთ, გადადგეს ლაშა ფარულავა: ნათია თურნავა თუ იგი ვერ ან არ უპირისპირდება პოლიტიკურ ზეწოლას, მოვუწოდებთ, გადადგეს
გადახედვა
-
ეს მხოლოდ დასაწყისი უნდა იყოს — TI UK "იმედისა" და "პოსტვ"-ის დასანქცირებაზე ეს მხოლოდ დასაწყისი უნდა იყოს — TI UK "იმედისა" და "პოსტვ"-ის დასანქცირებაზე
გადახედვა





კომენტარები