ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა, კაია კალასმა სამშაბათს განაცხადა, რომ ბლოკი გეგმავს ვენეციის ბიენალეს დაფინანსების შეწყვეტას. ეს გადაწყვეტილება მოჰყვა გამოფენის ადმინისტრაციის ნაბიჯს, რომლის მიხედვითაც რუს ხელოვანებს 2026 წლის გამოცემაში მონაწილეობის უფლება დართეს.

"სანამ რუსეთი ბომბავს მუზეუმებს, ანადგურებს ეკლესიებს და ცდილობს უკრაინული კულტურის წაშლას, მას არ უნდა მიეცეს საკუთარი კულტურის გამოფენის უფლება", — განაცხადა კალასმა ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრის შემდეგ — "ვენეციის ბიენალეზე რუსეთის დაბრუნება მორალურად გაუმართლებელია და ევროკავშირი აპირებს დაფინანსების შეკვეცას".

კალასმა ეს კომენტარი პრესკონფერენციის დროს გააკეთა, რომელიც ძირითადად უკრაინას ეხებოდა. მან ასევე ისაუბრა კიევის სამხედრო და ფინანსურ მხარდაჭერაზე, ახალ სანქციებსა და რუსული დეზინფორმაციის წინააღმდეგ ბრძოლაზე.

ვენეციის ბიენალე, რომელიც მსოფლიოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სახელოვნებო ფორუმია, 2022 წლის შემდეგ პირველად მასპინძლობს რუსეთს, რამაც ევროპაში ფართო უკმაყოფილება გამოიწვია. ფონდის ადმინისტრაციამ, იტალიის მთავრობის წინააღმდეგობის მიუხედავად, მოსკოვს ოთხწლიანი პაუზის შემდეგ ოფიციალური პავილიონის გახსნის უფლება დართო. ბიენალეს პრეზიდენტი ამ გადაწყვეტილებას "კულტურული ნეიტრალიტეტითა" და გამოფენის "ზავის სივრცედ" გამოცხადებით ამართლებს, რასაც რუსული მხარე საკუთარი კულტურის იზოლაციის მცდელობის მარცხად მიიჩნევს. ამ ნაბიჯმა გამოიწვია მკაცრი პროტესტი უკრაინელი კურატორების, ევროპარლამენტარებისა და ბალტიისპირელი ლიდერების მხრიდან, რომლებიც მიიჩნევენ, რომ აგრესორი ქვეყნისთვის მსგავსი პლატფორმის დათმობა ომის ფონზე მორალურად დაუშვებელია.

ლატვიის კულტურის მინისტრმა, აგნესე ლაცემ, რომელიც სათავეში ედგა 25 ევროპული ქვეყნის ერთობლივ პოზიციას რუსეთის გარიცხვის შესახებ, განაცხადა, რომ ბოიკოტს გამოუცხადებს ბიენალეს გახსნას 9 მაისს, თუ მასში მონაწილეობას მოსკოვი მიიღებს. ლატვიის კულტურის სამინისტროს განცხადებით, რუსეთის დაშვება აგრესორ სახელმწიფოს "ლეგიტიმაციას ანიჭებს უმნიშვნელოვანესი ევროპული კულტურული პლატფორმის მეშვეობით, რომელიც ევროპული ფონდებით ფინანსდება".

ევროპარლამენტის 37-მა წევრმა წერილით მიმართა ურსულა ფონ დერ ლაიენსა და კაია კალასს და მოუწოდა მათ, დაუყოვნებლივ შეაჩერონ დაფინანსება (რომელიც სამი წლის განმავლობაში დაახლოებით 2 მილიონ ევროს შეადგენს) და განიხილონ შეზღუდვები რუსულ პავილიონთან დაკავშირებული პირების მიმართ.

ბიენალეს ადმინისტრაცია გადაწყვეტილებას იცავს და აცხადებს, რომ გამოფენა არის სივრცე დიალოგისთვის, სადაც ხელოვნება პოლიტიკისგან გამიჯნულია. თუმცა, ევროპელი პოლიტიკოსებისთვის რუსეთის დაბრუნება აჩენს მთავარ კითხვას: რამდენად შესაძლებელია კულტურული ნეიტრალიტეტის შენარჩუნება მაშინ, როცა უკრაინაში ომი გრძელდება.