რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
"დროა": ივანიშვილის რუსულმა რეჟიმმა საქართველო ჩამოაშორა ევროატლანტიკურ კურსს და მარტო დატოვა რუსეთის, ირანისა და ჩინეთის პირისპირ "დროა": ივანიშვილის რუსულმა რეჟიმმა საქართველო ჩამოაშორა ევროატლანტიკურ კურსს და მარტო დატოვა რუსეთის, ირანისა და ჩინეთის პირისპირ
გადახედვა
-
გამოავლინეს სწრაფი ობობა, რომელიც მოძუნძულე ადამიანსაც გაასწრებს გამოავლინეს სწრაფი ობობა, რომელიც მოძუნძულე ადამიანსაც გაასწრებს
გადახედვა
-
მაკა ბოჭორიშვილი ანკარაში მონაწილეობას მიიღებს ღონისძიებაში "მოკავშირეები ანკარაში" მაკა ბოჭორიშვილი ანკარაში მონაწილეობას მიიღებს ღონისძიებაში "მოკავშირეები ანკარაში"
გადახედვა
-
ნიკოლ ფაშინიანი სამუშაო ვიზიტით რუსეთში გაემგზავრა ნიკოლ ფაშინიანი სამუშაო ვიზიტით რუსეთში გაემგზავრა
გადახედვა
-
საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისა და, სავარაუდოდ, ფატალური ავტოსაგზაო შემთხვევის შემდეგ, ადამ კადიროვს საგზაო პოლიციისგან მედალი მისცეს საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისა და, სავარაუდოდ, ფატალური ავტოსაგზაო შემთხვევის შემდეგ, ადამ კადიროვს საგზაო პოლიციისგან მედალი მისცეს
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი ანტონიო გუტერეშს შეხვდა მიხეილ ყაველაშვილი ანტონიო გუტერეშს შეხვდა
გადახედვა
-
სასამართლო პროცესზე წარმოთქმული ფრაზის გამო ბაჩო ახალაიას 2 წლითა და 6 თვით პატიმრობა შეეფარდა სასამართლო პროცესზე წარმოთქმული ფრაზის გამო ბაჩო ახალაიას 2 წლითა და 6 თვით პატიმრობა შეეფარდა
გადახედვა
-
შეუძლიათ თუ არა ჟირაფებს მათემატიკური გამოთვლები? — ახალი კვლევის შედეგები შეუძლიათ თუ არა ჟირაფებს მათემატიკური გამოთვლები? — ახალი კვლევის შედეგები
გადახედვა
-
ანა წითლიძე: ვინმე გივი ბერიაშვილი ჩემი შეურაცხყოფისთვის დაუჯარიმებიათ. ამ ადამიანს მინდა ვუთხრა, რომ მის მიმართ არანაირი პრეტენზია არ მაქვს ანა წითლიძე: ვინმე გივი ბერიაშვილი ჩემი შეურაცხყოფისთვის დაუჯარიმებიათ. ამ ადამიანს მინდა ვუთხრა, რომ მის მიმართ არანაირი პრეტენზია არ მაქვს
გადახედვა
-
ირაკლი კუპრაძე: ივანიშვილის პირობებში ანაკლიის პორტი არ აშენდება ირაკლი კუპრაძე: ივანიშვილის პირობებში ანაკლიის პორტი არ აშენდება
გადახედვა
-
გაგიკ წარუკიანის სახლსა და ოფისებში ჩხრეკა ტარდება გაგიკ წარუკიანის სახლსა და ოფისებში ჩხრეკა ტარდება
გადახედვა
-
ირაკლი კირცხალია ამბობს, რომ გიგა ფარულავას პროკურატურასთან უშუამდგომლებს, თუ ორსულობის მოწმობას წარმოადგენს ირაკლი კირცხალია ამბობს, რომ გიგა ფარულავას პროკურატურასთან უშუამდგომლებს, თუ ორსულობის მოწმობას წარმოადგენს
გადახედვა
-
ირაკლი კირცხალია: თვითონ თუ იციან, რას აპროტესტებენ? არ იციან იმიტომ, რომ რეალური პროტესტი დგას რაღაცა ფუნდამენტზე და ამათ ფუნდამენტი არ აქვთ ირაკლი კირცხალია: თვითონ თუ იციან, რას აპროტესტებენ? არ იციან იმიტომ, რომ რეალური პროტესტი დგას რაღაცა ფუნდამენტზე და ამათ ფუნდამენტი არ აქვთ
გადახედვა
-
რომან გოცირიძე: "ანაკლიის პროექტი შეიძლება მკვდრადშობილ პორტად იქცეს" რომან გოცირიძე: "ანაკლიის პროექტი შეიძლება მკვდრადშობილ პორტად იქცეს"
გადახედვა
-
დიდ ბრიტანეთში მაშა და დათვის აკრძალვა უნდათ — აი, რატომ დიდ ბრიტანეთში მაშა და დათვის აკრძალვა უნდათ — აი, რატომ
გადახედვა
-
ბავშვთა მიმართ ძალადობრივი რეკლამების გამო ინდოეთის მთავრობა Meta-სგან პასუხს ითხოვს ბავშვთა მიმართ ძალადობრივი რეკლამების გამო ინდოეთის მთავრობა Meta-სგან პასუხს ითხოვს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ინგლისური სიტყვა არეული ასოებით ქვიზი: გამოიცანი ინგლისური სიტყვა არეული ასოებით
-
მიხეილ ყაველაშვილი: ხელოვნური ინტელექტი უნდა იყოს ადამიანის პარტნიორი სამყაროს საიდუმლოებების შეცნობაში მიხეილ ყაველაშვილი: ხელოვნური ინტელექტი უნდა იყოს ადამიანის პარტნიორი სამყაროს საიდუმლოებების შეცნობაში
გადახედვა
-
ნიკოლოზ სამხარაძე: მკაცრად დავგმოთ ხელშეკრულება, რომელიც რუსეთსა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთს შორის მიმდინარე წლის მაისში გაფორმდა ნიკოლოზ სამხარაძე: მკაცრად დავგმოთ ხელშეკრულება, რომელიც რუსეთსა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთს შორის მიმდინარე წლის მაისში გაფორმდა
გადახედვა
-
7 ივლისს, ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის ღია ჩვენების გამო, პირველი რესპუბლიკის მოედანზე მოძრაობა სრულად შეიზღუდება 7 ივლისს, ფეხბურთის მსოფლიო ჩემპიონატის ღია ჩვენების გამო, პირველი რესპუბლიკის მოედანზე მოძრაობა სრულად შეიზღუდება
გადახედვა
-
ბაზისბანკისა და საბვეის გემრიელი, ჯანსაღი და საიმედო პარტნიორობა ბაზისბანკისა და საბვეის გემრიელი, ჯანსაღი და საიმედო პარტნიორობა
კომენტარები