რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
სოციალურ ქსელში დაწერილი პოსტის გამო "ფორმულას" ჟურნალისტს, ვახო სანაიას 14-დღიანი პატიმრობა შეეფარდა სოციალურ ქსელში დაწერილი პოსტის გამო "ფორმულას" ჟურნალისტს, ვახო სანაიას 14-დღიანი პატიმრობა შეეფარდა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე სინგაპურის პრემიერმინისტრს შეხვდა ირაკლი კობახიძე სინგაპურის პრემიერმინისტრს შეხვდა
გადახედვა
-
Spiegel: ანკარის NATO-ს სამიტამდე ოკუპირებული აფხაზეთიდან თურქეთის მიმართულებით გაშვებული რაკეტა დაფიქსირდა Spiegel: ანკარის NATO-ს სამიტამდე ოკუპირებული აფხაზეთიდან თურქეთის მიმართულებით გაშვებული რაკეტა დაფიქსირდა
გადახედვა
-
ბაზისბანკი, Nasdaq Calypso-სა და ეროვნული ბანკის პარტნიორობის ფარგლებში, სახაზინო ინფრასტრუქტურის ისტორიულ ტრანსფორმაციას იწყებს ბაზისბანკი, Nasdaq Calypso-სა და ეროვნული ბანკის პარტნიორობის ფარგლებში, სახაზინო ინფრასტრუქტურის ისტორიულ ტრანსფორმაციას იწყებს
-
გომისმთაზე სამი სახლი დაიწვა | ვიდეო გომისმთაზე სამი სახლი დაიწვა | ვიდეო
გადახედვა
-
ბრინჯაოს ხანის "შამანი", რომელიც ადრე კაცი ეგონათ, სინამდვილეში ქალი აღმოჩნდა ბრინჯაოს ხანის "შამანი", რომელიც ადრე კაცი ეგონათ, სინამდვილეში ქალი აღმოჩნდა
გადახედვა
-
დაბადებიდან უსინათლო ადამიანებში შიზოფრენიის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა — რატომ? დაბადებიდან უსინათლო ადამიანებში შიზოფრენიის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა — რატომ?
გადახედვა
-
9 არაჩვეულებრივი ფაქტი ზვიგენის შესახებ, რომელიც, სავარაუდოდ, არ იცოდით 9 არაჩვეულებრივი ფაქტი ზვიგენის შესახებ, რომელიც, სავარაუდოდ, არ იცოდით
გადახედვა
-
ახალმა აღმოჩენამ, შესაძლოა, დინოზავრების გადაშენებაზე ჩვენი წარმოდგენა შეცვალოს ახალმა აღმოჩენამ, შესაძლოა, დინოზავრების გადაშენებაზე ჩვენი წარმოდგენა შეცვალოს
გადახედვა
-
ოკეანის ფსკერზე ოქროს რეკორდული კონცენტრაცია აღმოაჩინეს ოკეანის ფსკერზე ოქროს რეკორდული კონცენტრაცია აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
საგამოძიებო სამსახურმა თბილისში 19 ტონა ვადაგასული და ჯანმრთელობისთვის საშიში გაყინული საქონლის ხორცი ამოიღო საგამოძიებო სამსახურმა თბილისში 19 ტონა ვადაგასული და ჯანმრთელობისთვის საშიში გაყინული საქონლის ხორცი ამოიღო
გადახედვა
-
გონივრული არჩევანი თუ ახალი აკვიატება — როგორ შეცვალა აპლიკაციებმა ჩვენი კვება გონივრული არჩევანი თუ ახალი აკვიატება — როგორ შეცვალა აპლიკაციებმა ჩვენი კვება
გადახედვა
-
Galaxy Unpacked 2026 — დასაკეცი სმარტფონების ახალი ეპოქა იწყება Galaxy Unpacked 2026 — დასაკეცი სმარტფონების ახალი ეპოქა იწყება
-
ტესტი: გამოიცანი, რას ჭამს სხვადასხვა ცხოველი — ბალახს თუ ხორცს? ტესტი: გამოიცანი, რას ჭამს სხვადასხვა ცხოველი — ბალახს თუ ხორცს?
-
იტალიაში ბანანის ტვირთში €250მლნ -ის ღირებულების კოკაინი იპოვეს იტალიაში ბანანის ტვირთში €250მლნ -ის ღირებულების კოკაინი იპოვეს
გადახედვა
-
ვინ არიან ძმები ტეიტები, რომელთაც UK-ში სექსუალურ ძალადობასთან დაკავშირებული 59 ბრალდება აქვთ? ვინ არიან ძმები ტეიტები, რომელთაც UK-ში სექსუალურ ძალადობასთან დაკავშირებული 59 ბრალდება აქვთ?
გადახედვა
-
თეგეტა მოტორსმა გეზის ფილიალში JCB-ს სააკრედიტაციო ტრენინგს უმასპინძლა თეგეტა მოტორსმა გეზის ფილიალში JCB-ს სააკრედიტაციო ტრენინგს უმასპინძლა
-
ახალგაზრდა მსახიობების სასკოლო განრიგის გამო, Harry Potter-ის სერიალის გადაღებები გართულდა ახალგაზრდა მსახიობების სასკოლო განრიგის გამო, Harry Potter-ის სერიალის გადაღებები გართულდა
გადახედვა
-
სებ-მა ირაკლი სესიაშვილის და ძმები პაპაშვილების კომპანიები და კიდევ 11 პროვაიდერი 3000 და 9000 ლარით დააჯარიმა სებ-მა ირაკლი სესიაშვილის და ძმები პაპაშვილების კომპანიები და კიდევ 11 პროვაიდერი 3000 და 9000 ლარით დააჯარიმა
გადახედვა
-
ილჰამ ალიევმა და ნიკოლ ფაშინიანმა ენდი ბერნემს დიდი ბრიტანეთის პრემიერმინისტრად დანიშვნა მიულოცეს ილჰამ ალიევმა და ნიკოლ ფაშინიანმა ენდი ბერნემს დიდი ბრიტანეთის პრემიერმინისტრად დანიშვნა მიულოცეს
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია: ყოველ დილით თქვენ უნდა ხედავდეთ არა პაპუაშვილს, არამედ ოპოზიციის ლიდერებს, უნდა ხედავდეთ არა ცალ-ცალკე პარტიებს, არამედ ერთად მოსიარულე ოპოზიციას ელენე ხოშტარია: ყოველ დილით თქვენ უნდა ხედავდეთ არა პაპუაშვილს, არამედ ოპოზიციის ლიდერებს, უნდა ხედავდეთ არა ცალ-ცალკე პარტიებს, არამედ ერთად მოსიარულე ოპოზიციას
გადახედვა
კომენტარები