რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
საპროცესო შეთანხმების გაფორმების შემდეგ, 4 ოქტომბრის საქმეზე კიდევ 14 პირი სასამართლო დარბაზიდან გათავისუფლდა საპროცესო შეთანხმების გაფორმების შემდეგ, 4 ოქტომბრის საქმეზე კიდევ 14 პირი სასამართლო დარბაზიდან გათავისუფლდა
გადახედვა
-
POG: დაკავებულია პირი, რომელიც ყალბი Facebook-ით 14 წელს მიუღწეველ პირებს სექსუალური ხასიათის ფოტო-ვიდეოების გაგზავნას აიძულებდა POG: დაკავებულია პირი, რომელიც ყალბი Facebook-ით 14 წელს მიუღწეველ პირებს სექსუალური ხასიათის ფოტო-ვიდეოების გაგზავნას აიძულებდა
გადახედვა
-
15 ფოტო, რომლებიც ამტკიცებს, რომ ბუნება საოცრად საშიშია 15 ფოტო, რომლებიც ამტკიცებს, რომ ბუნება საოცრად საშიშია
გადახედვა
-
შს მინისტრის მოადგილედ გიორგი ბახუაშვილი დაინიშნა შს მინისტრის მოადგილედ გიორგი ბახუაშვილი დაინიშნა
გადახედვა
-
SOLO და სუხიშვილები წარმოგიდგენთ: თაკარა — ვინილი, რომელიც მოძრაობას ბგერად აქცევს SOLO და სუხიშვილები წარმოგიდგენთ: თაკარა — ვინილი, რომელიც მოძრაობას ბგერად აქცევს
-
მიხეილ სააკაშვილი: შევთანხმდით რომ პარტიის რეფორმირებისთვის შემოვიერთოთ ბრწყინვალე ნანუკა ჟორჟოლიანი მიხეილ სააკაშვილი: შევთანხმდით რომ პარტიის რეფორმირებისთვის შემოვიერთოთ ბრწყინვალე ნანუკა ჟორჟოლიანი
გადახედვა
-
როგორ ცვლის "დელტა" ომის წესებს? — ანზორ მეხრიშვილის ანალიზი როგორ ცვლის "დელტა" ომის წესებს? — ანზორ მეხრიშვილის ანალიზი
გადახედვა
-
"აი, რატომ მიყვარს FIFA-ს მსოფლიო თასი" — McDonald’s საქართველო FIFA World Cup 2026-ის კამპანია დაიწყო "აი, რატომ მიყვარს FIFA-ს მსოფლიო თასი" — McDonald’s საქართველო FIFA World Cup 2026-ის კამპანია დაიწყო
-
მეცნიერებმა დედამიწის ისტორიაში უდიდესი მორიელი გამოავლინეს მეცნიერებმა დედამიწის ისტორიაში უდიდესი მორიელი გამოავლინეს
გადახედვა
-
ვარსკვლავი ისე განადგურდა, რომ კვალი არ დატოვა — რა ვიცით ვარსკვლავი ისე განადგურდა, რომ კვალი არ დატოვა — რა ვიცით
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: თუ ამერიკულ მხარეს ჰქონდა ანაკლიის პორტის ინტერესი, შეეძლოთ მონაწილეობა ირაკლი კობახიძე: თუ ამერიკულ მხარეს ჰქონდა ანაკლიის პორტის ინტერესი, შეეძლოთ მონაწილეობა
გადახედვა
-
დააგროვეთ 10-ჯერ მეტი PLUS ქულა Tbilisi Mall-ში შოპინგისას დააგროვეთ 10-ჯერ მეტი PLUS ქულა Tbilisi Mall-ში შოპინგისას
-
ირაკლი კობახიძე: როგორც ვმუშაობთ ჩინეთთან, იმედი გვაქვს, რომ ასევე ვიმუშავებთ მომავალში ამერიკულ ადმინისტრაციასთან ირაკლი კობახიძე: როგორც ვმუშაობთ ჩინეთთან, იმედი გვაქვს, რომ ასევე ვიმუშავებთ მომავალში ამერიკულ ადმინისტრაციასთან
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე ამბობს, რომ პატივს სცემს იმ მიზეზებს, რა მიზეზებითაც ჩინეთმა გაეროში საქართველოს მხარდამჭერ რეზოლუციას მხარი არ დაუჭირა ირაკლი კობახიძე ამბობს, რომ პატივს სცემს იმ მიზეზებს, რა მიზეზებითაც ჩინეთმა გაეროში საქართველოს მხარდამჭერ რეზოლუციას მხარი არ დაუჭირა
გადახედვა
-
OpenEvidence — ჩატბოტი, რომელმაც ამერიკელი ექიმების გული მოიგო OpenEvidence — ჩატბოტი, რომელმაც ამერიკელი ექიმების გული მოიგო
გადახედვა
-
მისია Artemis 3-ში მონაწილე ასტრონავტების ვინაობა უკვე ცნობილია — გაიცანით ეკიპაჟი მისია Artemis 3-ში მონაწილე ასტრონავტების ვინაობა უკვე ცნობილია — გაიცანით ეკიპაჟი
გადახედვა
-
"არავის სალაპარაკო ბიძინა ივანიშვილი არ არის" — "ოცნების" წარმომადგენლები ბიძინა ივანიშვილისთვის მიძღვნილ ბრიფინგს ეხმაურებიან "არავის სალაპარაკო ბიძინა ივანიშვილი არ არის" — "ოცნების" წარმომადგენლები ბიძინა ივანიშვილისთვის მიძღვნილ ბრიფინგს ეხმაურებიან
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ანტარქტიდის ქვეშ უზარმაზარი სტრუქტურა აღმოაჩინეს მეცნიერებმა ანტარქტიდის ქვეშ უზარმაზარი სტრუქტურა აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
ეროვნულმა ბანკმა $100 მლნ-ის მონეტარული ოქრო შეიძინა ეროვნულმა ბანკმა $100 მლნ-ის მონეტარული ოქრო შეიძინა
გადახედვა
-
შსს: 48 საათის განმავლობაში ნარკოდანაშაულის ბრალდებით 119 პირი დააკავეს შსს: 48 საათის განმავლობაში ნარკოდანაშაულის ბრალდებით 119 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
FT: EU-ს მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციების 21-ე პაკეტში ქართული კრიპტოპლატფორმები მოხვდნენ FT: EU-ს მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციების 21-ე პაკეტში ქართული კრიპტოპლატფორმები მოხვდნენ
გადახედვა
კომენტარები