რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
ნახეთ: House of Dragon-ის მესამე სეზონის პირველი ტრეილერი გამოვიდა ნახეთ: House of Dragon-ის მესამე სეზონის პირველი ტრეილერი გამოვიდა
-
გაიცანით კაცი, რომელსაც ისტორიაში ყველაზე დიდი ცხვირი ჰქონდა — ტომას უედერსის ისტორია გაიცანით კაცი, რომელსაც ისტორიაში ყველაზე დიდი ცხვირი ჰქონდა — ტომას უედერსის ისტორია
გადახედვა
-
კოგნიტიური ილუზია — რატომ არ შეუძლია ხელოვნურ ინტელექტს ადამიანის მსგავსად ფიქრი კოგნიტიური ილუზია — რატომ არ შეუძლია ხელოვნურ ინტელექტს ადამიანის მსგავსად ფიქრი
გადახედვა
-
დარეგისტრირდი ფინანსური განათლების სასერტიფიკატო კურსზე ახალგაზრდებისთვის დარეგისტრირდი ფინანსური განათლების სასერტიფიკატო კურსზე ახალგაზრდებისთვის
-
დონალდ ტუსკმა პოლონეთის მოქალაქეებს ირანის დაუყოვნებლივ დატოვებისკენ მოუწოდა დონალდ ტუსკმა პოლონეთის მოქალაქეებს ირანის დაუყოვნებლივ დატოვებისკენ მოუწოდა
გადახედვა
-
მეფე ჩარლზ III: კანონი უნდა აღსრულდეს მეფე ჩარლზ III: კანონი უნდა აღსრულდეს
გადახედვა
-
იტალიაში 22 წლის ქართველი დააკავეს იტალიაში 22 წლის ქართველი დააკავეს
გადახედვა
-
ხელისუფლების არაღიარების შემთხვევაში ვის შეიძლება დაემუქროს სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა? — ინტერვიუ ნიკა სიმონიშვილთან ხელისუფლების არაღიარების შემთხვევაში ვის შეიძლება დაემუქროს სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა? — ინტერვიუ ნიკა სიმონიშვილთან
გადახედვა
-
"ძლიერი საქართველო — ლელო" დამოუკიდებელ პოლიტიკურ პოზიციონირებას გააგრძელებს "ძლიერი საქართველო — ლელო" დამოუკიდებელ პოლიტიკურ პოზიციონირებას გააგრძელებს
გადახედვა
-
გაიცანით ქვიშის კატა, რომელიც ძაღლივით ყეფს — რა ვიცით ამ პაწაწინა არსებაზე გაიცანით ქვიშის კატა, რომელიც ძაღლივით ყეფს — რა ვიცით ამ პაწაწინა არსებაზე
გადახედვა
-
ღრძილების ანთება — რა არის, რა სიმპტომები ახასიათებს და როგორ უნდა ვიმკურნალოთ? ღრძილების ანთება — რა არის, რა სიმპტომები ახასიათებს და როგორ უნდა ვიმკურნალოთ?
-
დააკავეს ენდრიუ მაუნტბატენ-უინძორი დააკავეს ენდრიუ მაუნტბატენ-უინძორი
გადახედვა
-
BBC: ჯეფრი ეპშტეინის ფაილების ფიგურანტი, გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრინცი ენდრიუ დააკავეს BBC: ჯეფრი ეპშტეინის ფაილების ფიგურანტი, გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი პრინცი ენდრიუ დააკავეს
გადახედვა
-
ნახეთ: ნეტფლიქსმა ფამუქის უმანკოების მუზეუმი სერიალად გადაიღო (ტრეილერი) ნახეთ: ნეტფლიქსმა ფამუქის უმანკოების მუზეუმი სერიალად გადაიღო (ტრეილერი)
-
არჩილ გორდულაძე: " ყველა ცრუობდა, როდესაც ბაჩიაშვილს პოლიტიკურ პატიმარს უწოდებდა" არჩილ გორდულაძე: " ყველა ცრუობდა, როდესაც ბაჩიაშვილს პოლიტიკურ პატიმარს უწოდებდა"
გადახედვა
-
პარიზის სააპელაციო სასამართლომ ნამახვანჰესის დავაზე საერთაშორისო არბიტრაჟის განჩინება აღიარა პარიზის სააპელაციო სასამართლომ ნამახვანჰესის დავაზე საერთაშორისო არბიტრაჟის განჩინება აღიარა
გადახედვა
-
მოსკოვის მეტროში აფეთქება მოხდა მოსკოვის მეტროში აფეთქება მოხდა
გადახედვა
-
Reuters: აშშ-ის სახდეპი ონლაინ პორტალს ქმნის, რომელიც ადამიანებს საშუალებას მისცემს, თავიანთი მთავრობების მიერ აკრძალული მასალები ნახონ Reuters: აშშ-ის სახდეპი ონლაინ პორტალს ქმნის, რომელიც ადამიანებს საშუალებას მისცემს, თავიანთი მთავრობების მიერ აკრძალული მასალები ნახონ
გადახედვა
-
სამხრეთ კორეის სასამართლომ ყოფილ პრეზიდენტს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა სამხრეთ კორეის სასამართლომ ყოფილ პრეზიდენტს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯა
გადახედვა
-
ზენდეია და ტომ ჰოლანდი რობერტ პატინსონს განსხვავებულად აღიქვამენ ზენდეია და ტომ ჰოლანდი რობერტ პატინსონს განსხვავებულად აღიქვამენ
გადახედვა
-
მთვარის ზომა მცირდება — ასტრონომებმა ამის ახალ მტკიცებულებას მიაგნეს მთვარის ზომა მცირდება — ასტრონომებმა ამის ახალ მტკიცებულებას მიაგნეს
გადახედვა
კომენტარები