რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
29 აპრილს დიუშენით დაავადებული ბავშვების მშობლები საზმაუსთან ეთერის დათმობის მოთხოვნით აქციას გამართავენ 29 აპრილს დიუშენით დაავადებული ბავშვების მშობლები საზმაუსთან ეთერის დათმობის მოთხოვნით აქციას გამართავენ
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: "მე წაგიყვანთ და საქონლის და ღორის რბილ ხორცს გაყიდინებთ ნახევარ კილოგრამს 10 ლარში" ირაკლი კობახიძე: "მე წაგიყვანთ და საქონლის და ღორის რბილ ხორცს გაყიდინებთ ნახევარ კილოგრამს 10 ლარში"
გადახედვა
-
თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტმა სუს-ის უფროსის პოსტზე გეკა გელაძის კანდიდატურას მხარი დაუჭირა თავდაცვისა და უსაფრთხოების კომიტეტმა სუს-ის უფროსის პოსტზე გეკა გელაძის კანდიდატურას მხარი დაუჭირა
გადახედვა
-
პაპუაშვილის და ბოჭორიშვილის შემდეგ, გერმანიას ადმინისტრაციას ირაკლი კობახიძეც აკრიტიკებს პაპუაშვილის და ბოჭორიშვილის შემდეგ, გერმანიას ადმინისტრაციას ირაკლი კობახიძეც აკრიტიკებს
გადახედვა
-
წინ და წინ — ფინანსობანა — 2026 წლის პირველი წარმოდგენა ხულოში გაიმართა წინ და წინ — ფინანსობანა — 2026 წლის პირველი წარმოდგენა ხულოში გაიმართა
-
ათენში შეიარაღებული პირი ორ სახელმწიფო დაწესებულებას დაესხა თავს — დაჭრილია 4 პირი ათენში შეიარაღებული პირი ორ სახელმწიფო დაწესებულებას დაესხა თავს — დაჭრილია 4 პირი
გადახედვა
-
ცნობილია პატრიარქობის 3 კანდიდატი ცნობილია პატრიარქობის 3 კანდიდატი
გადახედვა
-
სახელმწიფო გადატრიალების ერთ დღეში აღკვეთა — ალექსანდრე ტაბატაძე მამუკა მდინარაძეზე სახელმწიფო გადატრიალების ერთ დღეში აღკვეთა — ალექსანდრე ტაბატაძე მამუკა მდინარაძეზე
გადახედვა
-
ზურაბ პატარაძე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის პოსტზე დაამტკიცეს ზურაბ პატარაძე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის პოსტზე დაამტკიცეს
გადახედვა
-
ვიკა ფილფანი: ლარნახევარი გამოყავით სოციალურად დაუცველი ადამიანების კვებაზე სასადილოებში და ამ ლარნახევრიდანაც კი ფული მოპარეთ ვიკა ფილფანი: ლარნახევარი გამოყავით სოციალურად დაუცველი ადამიანების კვებაზე სასადილოებში და ამ ლარნახევრიდანაც კი ფული მოპარეთ
გადახედვა
-
გიგა ფარულავა: მამუკა მდინარაძე ერთ ოთახში გამოკეტეს, ასე იქცა სუს-ი ზოგისთვის ქონების, ზოგისთვის კი წოდებების დაგროვების ადგილად გიგა ფარულავა: მამუკა მდინარაძე ერთ ოთახში გამოკეტეს, ასე იქცა სუს-ი ზოგისთვის ქონების, ზოგისთვის კი წოდებების დაგროვების ადგილად
გადახედვა
-
რუსულ ცირკში დამცავი ზღუდე ჩამოვარდა და ვეფხვი ხალხში შევარდა (ვიდეო) რუსულ ცირკში დამცავი ზღუდე ჩამოვარდა და ვეფხვი ხალხში შევარდა (ვიდეო)
-
დაჯი კოვზირიძე: დახურეთ ლილოს ნაგავსაყრელი, მიეცით ადამიანებს სუფთა ჰაერით სუნთქვის შესაძლებლობა დაჯი კოვზირიძე: დახურეთ ლილოს ნაგავსაყრელი, მიეცით ადამიანებს სუფთა ჰაერით სუნთქვის შესაძლებლობა
გადახედვა
-
შრი-ლანკის აეროპორტში, ტაილანდიდან დაბრუნებული 22 შრი-ლანკელი ბერი დააკავეს, რომლებსაც 110 კგ-მდე კანაფი აღმოაჩნდათ შრი-ლანკის აეროპორტში, ტაილანდიდან დაბრუნებული 22 შრი-ლანკელი ბერი დააკავეს, რომლებსაც 110 კგ-მდე კანაფი აღმოაჩნდათ
გადახედვა
-
თიბისი კონცეპტი წარმოგიდგენთ — ინოლა გურგულიას 100 საარქივო ჩანაწერის ვინილების ნაკრებს თიბისი კონცეპტი წარმოგიდგენთ — ინოლა გურგულიას 100 საარქივო ჩანაწერის ვინილების ნაკრებს
-
ქვიზი: გამოიცანი ლექსი Google Translate-ის თარგმანით ქვიზი: გამოიცანი ლექსი Google Translate-ის თარგმანით
-
დრონებით თავდასხმამ რუსეთში, ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში, ხანძარი გამოიწვია დრონებით თავდასხმამ რუსეთში, ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში, ხანძარი გამოიწვია
გადახედვა
-
ნინო წილოსანი: ასეთი მასშტაბის რეაქცია მიუთითებს მათ [რადიკალების] შიშსა და გაურკვევლობაზე, რადგან სადაც მამუკა მდინარაძე მივიდა, იქიდან დაიწყო ნაცების გაცამტვერება ნინო წილოსანი: ასეთი მასშტაბის რეაქცია მიუთითებს მათ [რადიკალების] შიშსა და გაურკვევლობაზე, რადგან სადაც მამუკა მდინარაძე მივიდა, იქიდან დაიწყო ნაცების გაცამტვერება
გადახედვა
-
მეუფე ზენონი: ჩემი პოზიცია იყო, რომ პატრიარქობის კანდიდატის ასაკთან დაკავშირებული ზღვარი შეიძლება კენჭისყრით მოიხსნას მეუფე ზენონი: ჩემი პოზიცია იყო, რომ პატრიარქობის კანდიდატის ასაკთან დაკავშირებული ზღვარი შეიძლება კენჭისყრით მოიხსნას
გადახედვა
-
ტერაბანკის საკრედიტო ბარათი აგრო ბიზნესისთვის ტერაბანკის საკრედიტო ბარათი აგრო ბიზნესისთვის
-
ნიკოლ ფაშინიანის პრესსპიკერი აცხადებს, რომ დემარკაციის პროცესის ფარგლებში სომხეთს საქართველოსთვის სასაზღვრო სოფელი არ დაუთმია ნიკოლ ფაშინიანის პრესსპიკერი აცხადებს, რომ დემარკაციის პროცესის ფარგლებში სომხეთს საქართველოსთვის სასაზღვრო სოფელი არ დაუთმია
გადახედვა
კომენტარები