რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
შალვა პაპუაშვილი: საქართველოს ხელისუფლებას სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენაზე რუსეთთან არანაირი კომუნიკაცია არ აქვს შალვა პაპუაშვილი: საქართველოს ხელისუფლებას სარკინიგზო მიმოსვლის აღდგენაზე რუსეთთან არანაირი კომუნიკაცია არ აქვს
გადახედვა
-
პეტერ ფიშერი: "პაპუაშვილი ჯამში 21 წელი იყო გერმანულ ანაზღაურებაზე, ის 48 წლისაა, 21 და 48 — ამაზე დამატებითი კომენტარი არ მაქვს" პეტერ ფიშერი: "პაპუაშვილი ჯამში 21 წელი იყო გერმანულ ანაზღაურებაზე, ის 48 წლისაა, 21 და 48 — ამაზე დამატებითი კომენტარი არ მაქვს"
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს პლანეტარული სისტემა, რომელიც ასტრონომიულ კანონზომიერებას არღვევს აღმოაჩინეს პლანეტარული სისტემა, რომელიც ასტრონომიულ კანონზომიერებას არღვევს
გადახედვა
-
ინვესტიცია მომავალში: რატომ არის ახალი მშენებარე ბინები ლისზე ყველაზე მოთხოვნადი? ინვესტიცია მომავალში: რატომ არის ახალი მშენებარე ბინები ლისზე ყველაზე მოთხოვნადი?
-
მოუფრთხილდი ბავშვობის ახდენილ სურვილებს — იმედი L-ის ახალი კამპანია მოუფრთხილდი ბავშვობის ახდენილ სურვილებს — იმედი L-ის ახალი კამპანია
-
საჩივრების განხილვის დადგენილი პროცესის შესაბამისად, ვადასტურებთ, რომ მოსარჩელეს კითხვებზე პასუხი გავეცით — BBC “ქართული ოცნების” სარჩელზე საჩივრების განხილვის დადგენილი პროცესის შესაბამისად, ვადასტურებთ, რომ მოსარჩელეს კითხვებზე პასუხი გავეცით — BBC “ქართული ოცნების” სარჩელზე
გადახედვა
-
ამ ქვეყანაში სამართალი ქუჩაში დადის, ამიტომ გამოვდივარ ქუჩაში! — მოკლული ნიკო კვარაცხელიას დედა ამ ქვეყანაში სამართალი ქუჩაში დადის, ამიტომ გამოვდივარ ქუჩაში! — მოკლული ნიკო კვარაცხელიას დედა
გადახედვა
-
გიორგი გახარია მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაში მიიღებს მონაწილეობას გიორგი გახარია მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაში მიიღებს მონაწილეობას
გადახედვა
-
ილიაუნის უმაღლესი კოლეგიური ორგანოების უნივერსიტეტებში კვოტების განაწილების გადაწყვეტილების გაუქმებას მოითხოვენ ილიაუნის უმაღლესი კოლეგიური ორგანოების უნივერსიტეტებში კვოტების განაწილების გადაწყვეტილების გაუქმებას მოითხოვენ
გადახედვა
-
რუსეთის ვიცეპრემიერის განცხადებას, აფხაზეთის გავლით, რუსეთსა და საქართველოს შორის რკინიგზის აღდგენის შესახებ, პრორუსი მამუკა ფიფია ეხმაურება რუსეთის ვიცეპრემიერის განცხადებას, აფხაზეთის გავლით, რუსეთსა და საქართველოს შორის რკინიგზის აღდგენის შესახებ, პრორუსი მამუკა ფიფია ეხმაურება
გადახედვა
-
ნინო დობორჯგინიძე: მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ ამ "დეფორმას" ვერანაირად ვერ შევუერთდებით და ვერ შევურიგდებით. ნინო დობორჯგინიძე: მივიღეთ გადაწყვეტილება, რომ ამ "დეფორმას" ვერანაირად ვერ შევუერთდებით და ვერ შევურიგდებით.
გადახედვა
-
მუმია 4-ის გამოსვლის თარიღი უკვე ცნობილია მუმია 4-ის გამოსვლის თარიღი უკვე ცნობილია
გადახედვა
-
პაველ ჰერჩინსკი "ოცნების" საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეს, გიორგი ზურაბაშვილს შეხვდა პაველ ჰერჩინსკი "ოცნების" საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეს, გიორგი ზურაბაშვილს შეხვდა
გადახედვა
-
რამდენჯერ შეიძლება, რომ ადამიანი გულმხურვალედ შეგვიყვარდეს? — კვლევა რამდენჯერ შეიძლება, რომ ადამიანი გულმხურვალედ შეგვიყვარდეს? — კვლევა
გადახედვა
-
აშშ-ში ChatGPT-ს საწინააღმდეგო კამპანია QuitGPT წამოიწყეს — რატომ ითხოვენ ბოიკოტს აშშ-ში ChatGPT-ს საწინააღმდეგო კამპანია QuitGPT წამოიწყეს — რატომ ითხოვენ ბოიკოტს
გადახედვა
-
როგორ შეცვალა მონოგამიამ ტერმიტების ევოლუცია როგორ შეცვალა მონოგამიამ ტერმიტების ევოლუცია
გადახედვა
-
ჯაბა სამუშია: "თსუ-ში მისაღები სტუდენტების რაოდენობა არ მცირდება" ჯაბა სამუშია: "თსუ-ში მისაღები სტუდენტების რაოდენობა არ მცირდება"
გადახედვა
-
ადამიანი ერთადერთი პრიმატია, რომელსაც ნიკაპი აქვს — ევოლუციური შემთხვევითობა? ადამიანი ერთადერთი პრიმატია, რომელსაც ნიკაპი აქვს — ევოლუციური შემთხვევითობა?
გადახედვა
-
რუსთავის მე-12 დაწესებულებაში პაატა ბურჭულაძე 71 წლის გახდა რუსთავის მე-12 დაწესებულებაში პაატა ბურჭულაძე 71 წლის გახდა
გადახედვა
-
ჰქონდათ თუ არა ნეანდერტალელებს რელიგია? ჰქონდათ თუ არა ნეანდერტალელებს რელიგია?
გადახედვა
-
იაგო კაჭკაჭიშვილი: "1 ქალაქი — 1 ფაკულტეტის" მახინჯი და მავნე პრინციპის საფუძველზე უმაღლეს განათლებას წარმოუდგენელ ზიანს აყენებენ იაგო კაჭკაჭიშვილი: "1 ქალაქი — 1 ფაკულტეტის" მახინჯი და მავნე პრინციპის საფუძველზე უმაღლეს განათლებას წარმოუდგენელ ზიანს აყენებენ
გადახედვა
კომენტარები