ისტორია, ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანია იმ საგანთაგან, რომლებითაც ადამიანი წარმოდგენას იქმნის მის გარშემო არსებული სამყაროს შესახებ.

რა თქმა უნდა, ამას იშვიათად ხვდება ის ახალგაზრდა, რომელიც ჩახუთულ საგამოცდო ოთახში ზის, წერს ბუნდოვან გამოცდას იმისთვის, რომ შემდეგ ბუნდოვან ფაკულტეტზე, ბუნდოვანი საგნები ისწავლოს, დაამთავროს უნივერსიტეტი და ბუნდოვანი საქმე აკეთოს სიცოცხლის ბოლომდე. აქ ახალგაზრდას ვერ დავადანაშაულებთ იმის გამო, რომ მან უარი თქვა ყველაზე მნიშვნელოვანი საგნის შემეცნებაზე, რადგან მისი განათლება ხელთ ებარათ ცრუ სპეციალისტებსა და უკუღმართ საგანმანათლებლო სისტემას, რომლებიც ისტორიას ფაქტების კრებულად აღიქვამენ.

ძალიან ბევრი შეიძლება ითქვას მავანზე, რომელმაც ისტორიის წიგნი დაწერა, იმის მიხედვით, თუ რომელი ისტორიული ფაქტების შეტანა ჩათვალა საჭიროდ და რომელი მოვლენების გამოტოვება არჩია.

თუ მავანი მოგვითხრობს ქრისტეფორე კოლუმბის გენიალურ თავგადასავლებზე და აღმოჩენებზე, მაგრამ ამასთანავე არ ახსენებს იმ გენოციდს, რომელიც მან ადგილობრივ მოსახლეობას მოუწყო, მაშინ ავტორი ცდილობს შეცდომაში შეგიყვანოთ და დაგარწმუნოთ, რომ მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მასობრივი ხოცვა-ჟლეტვა სინამდვილეში საქები აღმოჩენა ყოფილა.

ის ისტორია, რომელსაც ახალგაზრდები სწავლობენ სკოლებსა და უნივერსიტეტებში, მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება ემპირიულ დაკვირვებას ეყრდნობოდეს, ხშირად სასტიკად მიკერძოებულია. საქართველოში მიკერძოებულ ისტორიის წიგნთაგან ყველაზე მიკერძოებული, ცხადია, სასკოლო წიგნებია.

განათლების სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ისტორიის სასკოლო წიგნების მიხედვით, გარდა იმისა, რომ ბევრი შეიძლება ითქვას მათ ავტორებზე, ბევრი შეიძლება ითქვას მთავრობასა და ბოლოს საქართველოს მოსახლეობაზე, ჩვენს შიშებზე, ცრურწმენებსა და არასრულფასოვნების კომპლექსებზე.

ისტორიის საგანზე არსებული ქართული სახელმძღვანელო ვრცლად მოგვითხრობს საქართველოს ადრეულ ისტორიაზე, თუმცა ძალიან ცოტას ამბობს ახლო წარსულში განვითარებულ მოვლენებზე. მოვლენებზე, რომელთა ცოდნაც მნიშვნელოვანია დღევანდელი სოციალური, ეკონომიკური და პოლიტიკური სიტუაციის შესაფასებლად და გასააზრებლად.

მასწავლებლების გაკვეთილები და წიგნები, რომლითაც ისინი ასწავლიან, ადრეული წარსულის ოდად და ტრფობად შეიძლება ჩაითვალოს. რომანტიზმი წარსული ფაქტებისადმი და უაზრო, უსარგებლო, პრიმიტიული პატრიოტული წერის სტილი აჩენს განცდას, თითქოს საქართველოს წარსულ დღეებში იმალებოდა რაღაც ხელშეუხებელი „დიდება“, რომელიც ახლა გაქრა. მართლაც, რა უბედურია ერი, რომლისთვისაც ყველაზე აღსანიშნავი და საამაყო პერიოდი მეთერთმეტე საუკუნეში იყო?

ფაქტი, რომ ქართველთა დიდი ნაწილი მიიჩნევს, რომ „ქართველები ყველაზე მაგრები ვართ“, და რომ „ტრადიციები უნდა დავიცვათ“ იმიტომ, რომ მათ ვიღაცები გვართმევენ ან წაგვართმევენ, მეტწილად დანერგილია სასკოლო განათლებით, რომელზეც ჯერ წინა თაობები, შემდგომ კი ახალი თაობა გაიზარდა.

ისტორიის სწავლების მიზანი არ უნდა იყოს ფაქტების შესახებ თხრობა ან პატრიოტიზმის გაღვივება. ისტორიის, ისევე როგორც ნებისმიერი სასკოლო საგნის, მთავარი ამოცანა უნდა იყოს რაციონალური და ემპირიული აზროვნების განვითარება. გარდა ამისა, ისტორია არ უნდა მოგვითხრობდეს მხოლოდ პოლიტიკოსებზე, დიდებულებსა და ქურუმებზე, რომლებიც ბოროტად სარგებლობდნენ თავისი ქვეყნის ხალხით პირადი ინტერესების დასაკმაყოფილებლად, ომებისთვის, ექსპლოატაციისა და უმოწყალო ბატონობისთვის. სკოლებსა და უნივერსიტეტებში ახალგაზრდებს უნდა ესმოდეთ იმ უბრალო ადამიანების შესახებ, რომლებიც მუდამ ითხოვდნენ თავისუფლებას, სამართლიანობას და ებრძოდნენ კაცობრიობის ბოროტ ბატონებს, ცივსისხლიან კორპორაციებს, უმოწყალო მთავრობებსა და რელიგიურ დიქტატორებს.

გთავაზობთ ჩემი საყვარელი ისტორიკოსის, ჰოვარდ ზინის ციტატას;

ქვეყნები არასდროს არიან საზოგადოებები და არასდროს ყოფილან. ნებისმიერი ქვეყნის ისტორია, წარმოდგენილი როგორც რაღაც ოჯახის ისტორია, მალავს მძლავრ ინტერესების კონფლიქტს (ხშირად ფეთქებად, ხშირად რეპრესირებულს): დამპყრობლებსა და დაპყრობილებს, ბატონებსა და მონებს, კაპიტალისტებსა და დასაქმებულებს, დომინანტებსა და დაჩაგრულებს შორის. რასისა და სქესის მიხედვით ძალადობას... ჯალათებისა და მსხვერპლთა მიერ წარმართულ მსოფლიოში მოაზროვნე ხალხის ვალდებულებაა, როგორც კამიუ იტყოდა, არ იყვნენ ჯალათების მხარეს.