გავლენიანმა ბრიტანულმა გაზეთმა The Observer-მა იგი 2024 წლის 10 საუკეთესო დებიუტანტ რომანისტს შორის დაასახელა. მისი ნაწარმოები მძაფრი და ზოგჯერ ტკივილამდე კომიკურიაო, იქვე დაამატა. "შთამბეჭდავ მიღწევად" შეაფასა წიგნი The Financial Times-მა. ასეთივე აღფრთოვანებული გამოხმაურება მოჰყვა აქამდე უცნობი ავტორის სადებიუტო რომანს, ერთი დიდი ტყის მახლობლად, სხვა ცნობილი გამოცემებისგანაც (მათ შორისაა The New York Times და LA Times). ავტორი კი ინგლისურენოვანი ქართველი მწერალი, ლეო ვარდიაშვილი, გახლავთ.

ერთი დიდი ტყის მახლობლად (Hard by a Great Forest) იანვრის მიწურულს გამოიცა გაერთიანებულ სამეფოსა და აშშ-ში. გამომცემლები ორივეგან მსხვილი კომპანიები არიან: Bloomsbury და Penguin Random House. მცირე დროის გასვლის მიუხედავად, ვარდიაშვილის წიგნზე საავტორო უფლებები უკვე 20-მდე ქვეყანაში გაიყიდა, მათ შორის, საქართველოში — რომანს დავით ახალაძე თარგმნის და სულაკაურის გამომცემლობა დაბეჭდავს.

ნაწარმოების მთავარი გმირი საბა სულიძე-დონაურია, რომელიც 1992 წელს, სამოქალაქო ომის ფონზე, საქართველოს მამასთან და ძმასთან ერთად ტოვებს და თავშესაფრის საძიებლად ინგლისში ჩადის. ორი ათწლეულის შემდეგ, ბიჭების მამა, ირაკლი, რომელსაც დაღუპულ ცოლზე მოგონებები არ ასვენებს, სამშობლოში ბრუნდება, ცოტა ხანში კი შვილებს სწერს, რომ მთებში მიდის და არ მოძებნონ. საბას ძმა, სანდრო, მაინც ჩამოდის საქართველოში, თუმცა, მასთანაც მალე წყდება კონტაქტი. ამის მერე საბა თავად უბრუნდება სამშობლოს ოჯახის წევრების მოსაძებნად, ეს ამბავი კი, მისივე ხედვით, ჰენზელისა და გრეტელის ისტორიას ემსგავსება.

როგორც გამომცემლის ანოტაციიდან ვიგებთ, ერთი დიდი ტყის მახლობლად არის "ძლიერი, იმედისმომცემი რომანი ომისგან დატოვებულ ინდივიდუალურ და კოლექტიურ ტრავმაზე. ასევე იმ ადამიანების დაუმორჩილებელ სულისკვეთებაზე, რომელთაც მხოლოდ გადარჩენა კი არა, დაკარგულების ხსოვნაც სურთ".

"სუნთქვა მეკვროდა, ვიცინოდი და ვტიროდი", — ასე იხსენებს ვარდიაშვილის სადებიუტო რომანის კითხვის პროცესს ცნობილი ავღანელ-ამერიკელი მწერალი, ხალიდ ჰოსეინი.

///

წიგნი ავტობიოგრაფიულ ელემენტებსაც შეიცავს, რადგან, თავისი შექმნილი გმირის მსგავსად, ლეო ვარდიაშვილმაც ბავშვობაში დატოვა საქართველო. მომავალი მწერალი 12 წლამდე თბილისში, სოლოლაკში იზრდებოდა, შემდეგ კი მისი ოჯახი საცხოვრებლად ლონდონში გადავიდა. იხსენებს, თავიდან ლონდონი მძულდა, ენა არ ვიცოდი და მეგობრებიც არ მყავდაო. სკოლაში კლასის ბოლოში იჯდა, ხელში ლექსიკონი ეკავა და სიტყვების მნიშვნელობის გაგებას ცდილობდა. ერთი წელიც არ იყო გასული, როცა ესეებს ინგლისურად უკვე თავისუფლად წერდა. მერე ლონდონის დედოფალი მერის უნივერსიტეტში ჩააბარა და ინგლისური ფილოლოგიის სწავლა დაიწყო. მწერლობა ყოველთვის სურდა, ამიტომ თავის დაწერილ მოთხრობებს ხანდახან ონლაინ ჟურნალებსაც უგზავნიდა ხოლმე.

2015 წელს, თბილისში მომხდარი წყალდიდობის შემდეგ, დატბორილი ქალაქისა და ზოოპარკიდან ქუჩებში გამოქცეული ცხოველების ფოტოები მსოფლიო მედიას მოედო. სწორედ ამან უბიძგა ვარდიაშვილს, სადებიუტო რომანის წერა დაეწყო. ნაწარმოების დასრულებას ექვს წელზე მეტი მოანდომა, რადგან პარალელურად მუშაობდა და წერას მხოლოდ საღამოობით და უქმეებზე ახერხებდა.

"ამ პატარა ქვეყანაში იყო შემოსევები, ოკუპაცია, სიღარიბე, საბჭოთა კავშირი და რა აღარ", — უყვება ვარდიაშვილი ინგლისურენოვან აუდიტორიას — "და ამ ყველაფრის მიუხედავად, ხალხი მაინც დიდსულოვანი დარჩა. როცა რომანზე მუშაობა დავიწყე, მინდოდა, მკითხველისთვის საქართველო და ქართველი ხალხი გამეცნო".

ამ მიზანს კი, შეიძლება ითქვას, მწერალმა უკვე მიაღწია. ერთი დიდი ტყის მახლობლად სულ მალე გამოიცემა გერმანიაში, ნიდერლანდებში, იტალიაში, რუმინეთში, შვედეთში, უნგრეთში, პოლონეთში, საფრანგეთში, ლიეტუვაში, ფინეთსა და სხვა ქვეყნებში. ვარდიაშვილს განსაკუთრებით უხარია, რომ მის რომანს ქართულენოვანი მკითხველებიც გაეცნობიან. ამბობს, თუ ჩემი წიგნი რაღაც მომენტში აგატირებთ, ტირილამდე მიგიყვანთ ან თუნდაც ხმამაღლა გაგაცინებთ, ეს ჩემთვის ყველაფერიაო.

"ისეთი წიგნები მიყვარს, რომლებიც ჩემში რაღაც ემოციას იწვევს", — ამბობს და მაგალითად კენ კიზის რომანს გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა ასახელებს, — "სწორედ ის მინდა, რომ ჩემი წიგნიც თავშესაქცევი და ემოციის გამომწვევი იყოს; ამასთან კი, ცოტათი საქართველოც რომ გაიცნონ მისით".