მოკლედ: საქართველოს უზენაესი სასამართლო გამოთქვამს შეშფოთებას, მოსამართლეთა კეთილსინდისიერების შემოწმების საგანგებო პროცედურის — ე.წ. ვეტინგის სისტემის დანერგვასთან დაკავშირებით.

• ამის შესახებ აღნიშნულია განცხადებაში, რომელიც უზენაესმა სასამართლომ გაავრცელა.

დეტალები: განცხადებაში წერია, რომ ვეტინგი სასამართლოს და მოსამართლეების დამოუკიდებლობას ლახავს.

• მოსამართლეთა მიმართ "გარეგანი ზეწოლის როგორც მითითებული შინაარსი, ისე ამ მასშტაბით განხორციელება" კი, მათი თქმით, ქმნის გონივრულ ეჭვს, ეს არის გზავნილი ყველა მოსამართლის მიმართ — თუ უარს იტყვიან პოლიტიკური კონტროლისთვის დაქვემდებარებაზე, მათ მიმართ განხორციელდება ვეტინგი.

მსგავსი: დაასრულებს თუ არა კეთილსინდისიერების შემოწმება სასამართლო კლანს

უზენაესი სასამართლოს მტკიცებით, დღეს საქართველოში "განსაკუთრებული სიზუსტით და მომეტებული სიფრთხილით" მოწმდება თითოეული მოსამართლის კეთილსინდისიერება.

• "ე.წ. ვეტინგის ინიციატორები მიზანმიმართულად კვლავ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეებს მიიჩნევენ ვეტინგის ადრესატებად. ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ თითოეული მოსამართლე, ყოველწლიურად ავსებს რა დეკლარაციას, რომელიც საჯაროა, ქმნის სავსებით საკმარის საინფორმაციო ბაზას მისი ქონებრივი მდგომარეობის სრულფასოვანი მონიტორინგისათვის. ამას ემატება არასამთავრობო სექტორის შერჩევით ცალკეულ მოსამართლეთა დეკლარაციების სპეციალური მონიტორინგი", — წერია განცხადებაში.

ამ თემაზე: ეფექტიანია თუ არა ანტიკორუფციული ბიურო მოსამართლეების კეთილსინდისიერების შეფასებისას

უზენაესი სასამართლო ხაზს უსვამს, რომ ქართულ სასამართლო სისტემაში არც მოსამართლეთა კეთილსინდისიერება თუ კვალიფიკაცია, არც მართლმსაჯულების ხარისხი და არც გადაწყვეტილებათა დასაბუთების სტანდარტი არ მიუთითებს სამართლის უზენაესობის პრობლემის არსებობაზე.

• აღნიშნულის საპირისპიროდ, მათი თქმით, საერთაშორისო პრაქტიკამ აჩვენა, მსგავსი ე.წ. საგანგებო პროცედურების შედეგი, სამართლის უზენაესობის პრინციპის განმტკიცების ნაცვლად, ამ პრინციპის მოსპობა.

მსგავსი: სხვა ქვეყნების მართლმსაჯულების პროგრესის გზა ევროინტეგრაციის პროცესში

უზენაესი სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვეტინგი არ არის საერთაშორისო სტანდარტი, უხეშად ლახავს სახელმწიფო სუვერენიტეტს რადგან სასამართლოს დაკომპლექტების მექანიზმები გარე აქტორების ხელში გადადის.

• "ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს უზენაესი სასამართლო კატეგორიულად ეწინააღმდეგება საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემის, ინდივიდუალური მოსამართლისა თუ მოსამართლეთა ცალკეული ჯგუფების წინააღმდეგ მიმართული ღირსების, დამოუკიდებლობის, ინსტიტუციური რეპუტაციის შემლახველ პროცედურას და იმედს გამოთქვამს, რომ აღნიშნული სწორად იქნება აღქმული საზოგადოების მხრიდან", — აღნიშნულია განცხადებაში.

რას ამბობენ კეთილსინდისიერების შემოწმებაზე ევროსტრუქტურები

ევროკომისიამ, სისტემის გაჯანსაღებისთვის 2023 წლის 11 ნოემბრის ანგარიშში დაწერა, რომ:

• "საჭიროა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს უფრო საფუძვლიანი და ყოვლისმომცველი რეფორმა, რათა დაეხმაროს სასამართლო ხელისუფლების დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის შემდგომ კონსოლიდაციას, გააუმჯობესოს საზოგადოების ნდობა და გადაჭრას საჯაროდ აღქმული კორპორატივიზმისა და კეთილსინდისიერების პრობლემები იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში.
• ამ სისტემური გამოწვევების გადასაჭრელად, როგორც ვენეციის კომისიამაც აღნიშნა 2023 წლის ოქტომბრის დასკვნაში, საჭიროა, უფრო საფუძვლიანი და სისტემური კეთილსინდისიერების შემოწმება, რეგიონში დამკვიდრებული საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისად, ევროკომისიასთან და ვენეციის კომისიასთან კონსულტაციებით.
• საქართველოს შეუძლია, ჩამოაყალიბოს ექსტრაორდინარული კეთილსინდისიერების შემოწმების სისტემა, სადაც ჩართული იქნებიან საერთაშორისო ექსპერტებიც, გადამწყვეტი როლით, კანდიდატებისა და იმ პირებისთვის, რომლებიც სასამართლო სისტემაში წამყვან თანამდებობებზე არიან დანიშნული, კერძოდ, იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში, უზენაეს სასამართლოსა და ასევე, სასამართლოს თავმჯდომარეებისთვის".

მართლმსაჯულებაში რეფორმების აუცილებლობაზე საუბარია ევროკომისიის 9 დათქმაშიც, რაც ჩვენი ევროკავშირში გაწევრიანების საწინდარი უნდა იყოს.

უფრო კონკრეტულად, მეექვსე პუნქტში ვკითხულობთ:

• "ყოვლისმომცველი და ეფექტური სასამართლო რეფორმის დასრულება და განხორციელება, მათ შორის, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოსა და პროკურატურის ყოვლისმომცველი რეფორმა, ვენეციის კომისიის რეკომენდაციების სრულად შესრულება გამჭვირვალე და ინკლუზიური პროცესის გზით".

ქართული არასამთავრობო ორგანიზაცია სასამართლოს გუშაგი წერს, რომ ევროკავშირის მე-6 პირობიდან გამომდინარე, კეთილსინდისიერების საგანგებო შემოწმებას ექვემდებარებიან:

უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეები

1. ნინო ქადაგიძე - თავმჯდომარე
2. გიორგი მიქაუტაძე - თავმჯდომარის მოადგილე
3. შალვა თადუმაძე - თავმჯდომარის მოადგილე
4. მერაბ გაბინაშვილი
5. ვლადიმერ კაკაბაძე
6. რევაზ ნადარაია
7. თამარ ოქროპირიძე
8. გენადი მაკარიძე
9. მაია ვაჩაძე
10. გოჩა აბუსერიძე
11. მამუკა ვასაძე
12. ნუგზარ სხირტლაძე
13. ლაშა ქოჩიაშვილი
14. მირანდა ერემაძე
15. გიორგი გოგიაშვილი
16. ბიძინა სტურუა
17. ლევან მიქაბერიძე
18. თეა ძიმისტარაშვილი
19. ლევან თევზაძე
20. ნინო სანდოძე
21. ამირან ძაბუნიძე
22. ქეთევან ცინცაძე
23. ლალი ფაფიაშვილი
24. თამარ ზამბახიძე

ასევე, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მოსამართლე წევრები

1. ნიკოლოზ მარსაგიშვილი - იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივანი
2. ლევან მურუსიძე
3. დიმიტრი გვრიტიშვილი
4. თემურ გოგოხია
5. ბადრი შონია
6. პაატა სილაგაძე

იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს არამოსამართლე წევრები

1. გიორგი გზობავა
2. ტრისტან ბენაშვილი
3. ზურაბ გურასპაშვილი
4. ლევან ნემსაძე
5. გოგა კიკილაშვილი

და სასამართლოს თავმჯდომარეები.

ასევე, ნახეთ: რა წერია ევროკომისიის 9 დათქმაში მართლმსაჯულების შესახებ