ცნობილი გერმანულენოვანი ქართველი მწერალი და თეატრის რეჟისორი, ნინო ხარატიშვილი, ცოტა ხნის წინ გერმანულ გამოცემა taz-ს ესაუბრა. ინტერვიუში ხარატიშვილი სხვადასხვა თემას შეეხო: თავის წიგნებს, საბჭოურ წარსულს და თანამედროვე გეოპოლიტიკურ ვითარებას.

მწერალი ამბობს, რომ ყირიმის ანექსიისა და, განსაკუთრებით, 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შემდეგ, "აღმოსავლეთ ევროპის ცნება თანდათან შეიცვალა".

"პრობლემა ჯერ კიდევ ისაა, რომ მე-20 საუკუნის ისტორია, უმეტესად, დასავლური პერსპექტივიდანაა მოყოლილი", — აღნიშნავს ხარატიშვილი ინტერვიუში, — "ყველაფერი, რაც ლიტერატურასა და კინოში ხდება, დასავლური პერსპექტივითაა დანახული. აღმოსავლეთიდან ცნობილი ავტორები ცოტაა — მაგალითად, რუსი მწერალი ალექსანდრ სოლჟენიცინი. ბალანსი კვლავ დარღვეულია. [...] თუმცა, ეს მხოლოდ დასავლეთის ბრალი როდია, ჩვენი წვლილიცაა ამაში. რადგან ჩვენ, აღმოსავლეთის ხმებს, საკუთარი დავალება მსოფლიო მასშტაბით ჯერ არ შეგვისრულებია".

• დასავლეთს ახლა უკვე ესმის, რომ ეს აშკარა ომია — ნინო ხარატიშვილი

ქართველი მწერალი ასევე ამატებს, რომ გერმანიაში გავრცელებული მემარცხენე ნარატივი მისთვის პრობლემურია.

"ამ ქვეყანაში ყველა ბავშვმა იცის, რომ ჰიტლერი ბოროტი იყო. სტალინი კი ზუსტად ისეთი დიქტატორი გახლდათ, როგორიც ჰიტლერი. მან მილიონობით ადამიანი დახოცა. ეს ხსნის, რატომ აფასებდა დასავლეთი რუსეთს არასწორად, ბოლო 20 წლის განმავლობაში მაინც".

• არასდროს მესმოდა, როგორ შეიძლებოდა, ქართველებს სტალინით ეამაყათ — ნინო ხარატიშვილი

ამავე ინტერვიუში ნინო ხარატიშვილმა მსოფლიოს თანამედროვე პოლიტიკურ სიტუაციაზეც ისაუბრა და თავისი სათქმელის საილუსტრაციოდ პოლონელი მწერლის, შჩეპან ტვარდოხის, ნათქვამი მოიშველია. ტვარდოხმა შვეიცარიულ გამოცემასთან საუბარში თქვა, რომ დასავლეთმა "ვესტსპლეინინგი" უნდა შეწყვიტოს.

"ეს სიტყვა ფემინისტურ ტერმინ 'მენსპლეინინგს' უკავშირდება და აღნიშნავს იმ პრობლემას, როცა დასავლეთი გვიხსნის და გვასწავლის, როგორ დავინახოთ საკუთარი ისტორია", — ამბობს მწერალი, — "მე [ტვარდოხის აზრს] ვეთანხმები. მოუსმინეთ იმ ქვეყნებს, რომელთაც რუსეთთან უკვე აკავშირებთ მწარე გამოცდილება".

რუსეთზე საუბრისას, ხარატიშვილმა ამ ქვეყნის თანამედროვე ისტორიასაც გაუსვა ხაზი და აღნიშნა, რომ ვლადიმირ პუტინის მმართველობის განმავლობაში პროგრესის ნიშან-წყალი არ შეინიშნება და ძალადობრივი წარსულიც მუდმივად უგულებელყოფილია.

"არანაირი იმედი არ მაქვს, რომ რუსეთი, პუტინის მმართველობის ქვეშ, საკუთარ ისტორიას ოდესმე გაიაზრებს", — ამატებს ქართველი ავტორი, — "როცა 9 მაისის აღლუმის ნაწყვეტებს ვუყურებ, ყველაფერი — ესთეტიკა, რიტორიკა, ნარატივი — ბრეჟნევის, ბერიას, ხრუშჩოვის ან სტალინის რეჟიმსაც კი მაგონებს. არაფერი შეცვლილა".

აღსანიშნავია, რომ სულ რამდენიმე კვირის წინ ნინო ხარატიშვილს გერმანიაში კარლ ცუკმაიერის მედალი გადაეცა "გერმანული ენისა და მხატვრული სიტყვის" წინაშე დამსახურებისთვის. მაშინ ხარატიშვილი "ერთ-ერთ უდიდეს გერმანულენოვან მთხრობლად" მოიხსენიეს და აღნიშნეს, რომ "უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის სამხედრო აგრესიის ფონზე, მისი რომანები შემაშფოთებლად რელევანტურია".

არაერთი ბესტსელერის ავტორი, ნინო ხარატიშვილი, ბუკერის საერთაშორისო პრემიისა და დუბლინის ლიტერატურული პრემიის ნომინანტიცაა. 2014 წელს გამოცემული მისი მასშტაბური რომანი, მერვე სიცოცხლე, ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, ბესტსელერად იქცა. ხარატიშვილი "ტოლსტოის მემკვიდრედაც" მოუხსენიებიათ. მისი წიგნები მსოფლიოში მილიონზე მეტ ეგზემპლარადაა გაყიდული.

წინა წლის მიწურულს ქართულად ითარგმნა მწერლის ამ დროისთვის ბოლო რომანი უკმარი სინათლე. აღნიშნული წიგნი გასულ წლის ბერლინალეზე იმ 10 საუკეთესო რომანს შორის დაასახელეს, რომელთა ეკრანიზაციასაც კინოხელოვანებს ურჩევენ. ჯერ კიდევ ორიგინალურ ენაზე გამოცემამდე ხარატიშვილის ამ ნაწარმოების თარგმნის უფლება 10-ზე მეტ ქვეყანაში გაიყიდა, მათ შორის, მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს გამომცემელ HarperCollins-ზე. აღსანიშნავია ისიც, რომ ქართულ ენაზე წიგნის გამოცემიდან სამ დღეში ტირაჟი სრულად გაიყიდა.