ვისთვის არ უთქვამთ ბავშვობაში, რომ მზეზე ხანგრძლივი დროით თამაშისას მზის დარტყმას მიიღებს და უნდა იფრთხილოს?! დღეს გიყვებით ყველაფერს, რაც უნდა იცოდეთ სხეულის ამ კონკრეტული მდგომარეობის შესახებ!

რა იწვევს მზის დარტყმას და როგორ ამოვიცნოთ ის

ფოტო: shutterstock

მზის დარტყმის მაპროვოცირებელი ფაქტორებია:

  • ცხელ გარემოში, ხანგრძლივი პერიოდით ყოფნა — 2-3 დღის მანძილზე, მზის გულზე ყოფნა, ან მაღალი ფიზიკური აქტივობა დღის ცხელ პერიოდში, უმეტესად მზის დარტყმით სრულდება.
  • თბილად ჩაცმა — მაღალი ტემპერატურის პირობებში, მჭიდრო, მუქი ფერის, თბილი ტანსაცმელი ხელს უწყობს ორგანიზმის "გადახურებას".
  • გაუწყლოება — ასეთ დროს, ორგანიზმი განსაკუთრებით დიდი რაოდენობით წყალს კარგავს ოფლის სახით, სითხის არასაკმარისი რაოდენობით მიღებისას კი, შესაძლოა განვითარდეს გაუწყლოება.
  • ასაკი — მაღალი ტემპერატურისადმი განსაკუთრებით მოწყვლადები არიან მოხუცები და ბავშვები, ამიტომ სწორედ მათ მართებთ რჩევების ზედმიწევნითი გათვალისწინება.
  • ალკოჰოლი — ალკოჰოლის მიღება ხელს უშლის ორგანიზმს ტემპერატურის რეგულირებაში.

ძირითადი ნიშნები:

  • სხეულის მაღალი ტემპერატურა — 40 c და მეტი
  • მენტალური და ქცევითი დარღვევები — დისორიენტაცია, მეტყველების არევა/გართულება, გონების დაბინდვა
  • ოფლის გამოყოფის დარღვევა — მზის დარტყმისას, პაციენტები უჩივიან სხეულის მაღალ ტემპერატურას, სიმხურვალეს, თუმცა კანი მშრალი აქვთ და ვერ გამოყოფენ ოფლს.
  • გულისცემის აჩქარება — ორგანიზმის გაგრილებისას, სტრესულ სიტუაციაში გულისცემა ჩქარდება და პულსის სიხშირე იმატებს
  • გულისრევა
  • კანის დამწვრობა და სიწითლე
  • სუნთქვის აჩქარება
  • თავის ტკივილი

როგორ დავეხმაროთ ადამიანს, თუ მზის დარტყმის ნიშნები აქვს

ფოტო: shutterstock

პირველ რიგში, კვალიფიციური დახმარების მისაღებად, დაუკავშირდით გადაუდებელ სასწრაფო დახმარებას.

აღმოუჩინეთ დაზარალებულს პირველადი დახმარება — თუ გონების დაბინდვა თავბრუსხვევა აქვს გამოხატული, დაეხმარეთ ჩრდილში გადასვლაში;

გააგრილეთ თქვენს ხელს არსებული ნებისმიერი გზით: დაალევინეთ წყალი, შეიყვანეთ კონდიცირებად სივრცეში ან ჰაერის ვენტილატორთან ახლოს მოათავსეთ;

დააწვინეთ ჰორიზონტალურ პოზიციაში და ფეხები აუწიეთ;

თუ შეძლებთ, გახადეთ ზედმეტი ტანისამოსი.

გაეცანით მარტივ რჩევებს

ფოტო: shutterstock

და სანამ საქმე მზის დარტყმამდე მივა, სიცხიან ამინდებში გაითვალისწინეთ უმარტივესი რჩევები, რაც თითქოს ყველამ ვიცით, თუმცა ხშირად უგულებელვყოფთ:

ჩაიცვით შილიფად, მსუბუქი, განიერი, ფერადი ტანსაცმელი. ატარეთ ფართოფარფლებიანი ქუდი და UVA/UVB დამცავი სათვალე.

მიიღეთ დიდი რაოდენობით სითხე — ნუ დაელოდებით წყურვილის შეგრძნებას, დალიეთ წყალი ან სხვა ტიპის უალკოჰოლო სასმელი!

დაკავდით ფიზიკური აქტივობით დილას ან საღამოს — ნუ ივარჯიშებთ დღის ცხელ პერიოდში.

სამუშაო და საცხოვრებელ სივრცეში დღისით ოთახის ტემპერატურა არ უნდა აღემატებოდეს 32°C, ხოლო ღამით — 24°C-ს.

გაითვალისწინეთ, ვენტილატორით გაგრილება შესაძლებელია თუ ოთახში ტემპერატურა არ აღემატება 35°C-ს. ხოლო თუ ტემპერატურა აღემატება 35°C-ს, ის ვერ გიხსნით სიცხისგან.

კონდიციონერის და ვინტილატორის გამოყენების შემთხვევაში, დაბალია ოთახში ჰაერის ტენიანობა, ამიტომ ჩამოკიდეთ სველი პირსახოცი ან გამოიყენეთ ჰაერის დამატენიანებელი მოწყობილობები.

დღის განმავლობაში რამდენჯერმე მიიღეთ გრილი შხაპი.

დაბოლოს!

არ დატოვოთ ბავშვები, მძინარე ადამიანები და შინაური ცხოველები დაპარკინგებულ მანქანაში, მაშინაც კი, თუ მინები ჩამოწეულია ან ჩართულია კონდიცირების სისტემა. გაჩერებულ ავტომობილში ტემპერატურამ 10 წუთში, მინიმუმ 11 ცელსიუს გრადუსით შეიძლება მოიმატოს! ნუ ჩააგდებთ სხვების სიცოცხლეს საფრთხეში.

აქციეთ ჯანმრთელობაზე ზრუნვა ჩვევად!