რაზეა წარმატება უფრო მეტად დამოკიდებული — IQ-ზე თუ EQ-ზე (ემოციურ ინტელექტზე)? ამ კითხვაზე პასუხის ძიებაში არაერთი კვლევა ჩატარებულა სხვადასხვაგვარი მიდგომით. ჰარვარდის ადამიანის ბიოლოგიის პროფესორი, ჯოზეფ ჰენრიკი, რომელიც კულტურათა განვითარებას იკვლევს, ამბობს, რომ ცოტაოდენი მათემატიკა ამ მეტად მნიშვნელოვან კითხვას ზუსტ პასუხს სცემს.

პეპლები გენიოსების წინააღმდეგ

ჰენრიკის ორიგინალური შეფასება მის წიგნში, ჩვენი წარმატების საიდუმლო, არის წარმოდგენილი. წიგნიდან ნაწყვეტი ცოტა ხნის გამოქვეყნდა პოპულარულ ბლოგ Farnam Street-ზე. პასაჟი პეპლებსა და გენიოსებზე ერთგვარ აზრით ექსპერიმენტზე დაყრდნობითაა დაწერილი.

პეპლები ლამაზ, მაგრამ უძლურ არსებებად მიიჩნევიან, ამდენად, ეჭვგარეშეა, რომ თუკი ადამიანებს ჰკითხავ, პეპლად სურთ ყოფნა თუ გენიოსად, დაუფიქრებლად აირჩევენ გენიოსობას. თუმცა არ უნდა დაგვავიწყდეს ის, რომ პეპლები მეტად სოციალური არსებებიც არიან და ხშირად იკრიბებიან გუნდებად. ჰენრიკის აზრითი ექსპერიმენტი სწორედ იმას უსვამს ხაზს, რამდენად მომგებიანი შეიძლება იყოს მეგობრული და კომუნიკაბელური ხასიათი.

"წარმოიდგინეთ ადამიანების ორი ჯგუფი", — წერს ჰენრიკი, — "შემოკლებით ჩვენ მათ გენიოსებს და პეპლებს ვუწოდებთ. გენიოსები არიან, უბრალოდ, გენიოსები. მათ თავში ყოველთვის მოსდით ისეთი ინოვაციური იდეები, ათ ადამიანს რომ ცხოვრებაში არასდროს დაებადება აზრად. პეპლები ასეთი გონებამახვილობით არ გამოირჩევიან. მათ ათასი სიცოცხლე მაინც დასჭირდებათ, რომ ინოვაციური იდეა შექმნან. თუმცა რა კოგნიტური შესაძლებლობებიც მათ აკლიათ, ისინი სოციალური უნარებით ინაზღაურებენ. თითოეულ პეპელას ათი მეგობარი ჰყავს, ჭკუის კოლოფ გენიოსებს კი — მხოლოდ ერთი. ახლა წარმოიდგინეთ, რომ თითოეული თავის საქმეს აკეთებს: ცდილობენ სიახლეები შეიმეცნონ — ან თავად, ან მეგობრების მეშვეობით".

რომელი საზოგადოება უფრო წარმატებული იქნება: ის, სადაც ასჯერ უფრო ჭკვიანები არიან (გენიოსები) თუ ის, სადაც ათჯერ უფრო კომუნიკაბელურები არიან (პეპლები)? ჰენრიკი რიცხვებს ადარებს და პასუხს მათემატიკური სიზუსტით ასკვნის:

მეგობრებისგან შემეცნება რთულია — თუკი მეგობარი ინოვაციურ ინფორმაციას ფლობს, მეორე პირი მისგან მხოლოდ ნაწილს იგებს. მას შემდეგ, რაც ყველა დაასრულებს მისეულ შემეცნების პროცესს და შეეცდება, მეგობრებისგან შეიტყოს დანარჩენი ინფორმაცია, როგორ გგონიათ, სად უფრო ფართოდ იქნება იდეა გავრცელებული — გენიოსებში თუ პეპლებში?

გენიოსებში 5-დან 1-ზე ცოტათი ნაკლები ინდივიდი (18 პროცენტი) გააკეთებს ახალ აღმოჩენას, თუმცა ჯგუფის ნახევარი თავად მოახერხებს ინფორმაციის შემეცნებასა და გააზრებას. ამ დროს, პეპლების 99,9 პროცენტმა ინფორმაცია შეიმეცნა, თუმცა დამოუკიდებლად ეს მხოლოდ 0,1 პროცენტმა მოახერხა.

ფოტო: Andrii Zastrozhnov / Getty Images

განმაცვიფრებელია, არა?

იდეებით ურთიერთობა ჯგუფის შიგნით, შესაძლოა, ისეთი შთამბეჭდავი არ იყოს, როგირიც გენიალური იდეების დამოუკიდებლად მოფიქრებაა. უბრალო მოლაყბეები კულტურაში უფრო ნაკლები რეპუტაციით სარგებლობენ, ვიდრე ნობელის პრემიის ლაურეატები, თუმცა მათ გარეშე ახალი იდეები საზოგადოებაში სწრაფად ვერ გავრცელდებოდა და მასზე დიდ გავლენას ვერ მოახდენდა. როცა საქმე ჯგუფის წარმატებას ეხება, ემოციური ინტელექტი მშრალ IQ-ზე მნიშვნელოვანია

ფოტო: Lo Cole / The Guardian

რატომ უნდა დაიქირავოთ მეტი პეპელა

ეს გამაოცებელი აზრითი ექსპერიმენტი განსაკუთრებით ყურადსაღებია კომუნიკაციების სფეროში მომუშავე ადამიანებისთვის, თუმცა, როგორც Farnam Street აღნიშნავს, იგი ფასეული გაკვეთილია ნებისმიერისთვის, ვინც გუნდს აყალიბებს.

"რასაკვირველია, გუნდში ჭკვიანი ადამიანების ყოფნა მნიშვნელოვანია, თუმცა გენიოსებით სავსე ორგანიზაცია სულაც არაა საჭირო. შესაძლოა, მათ უამრავი აღმოჩენის გაკეთება შეუძლიათ, თუმცა ვერ ახერხებენ ერთმანეთთან ინფორმაციის ადვილად გაცვლას, ამდენად, მათი ინოვაციური იდეები ორგანიზაციას დიდ სარგებელს ვერ მოუტანს. სწორედ ამიტომ, თქვენი გუნდი გენიოსებით და პეპლებით უნდა დააკომპლექტოთ — ადამიანებით, რომელთაც გარშემომყოფების წარმატებული ქცევის ადვილად ათვისება ძალუძთ", — ნათქვამია პოსტის შეჯამებაში.

ყველაფერ ამის გათვალისწინებით, მნიშვნელოვანია, გახსოვდეთ, რომ თუკი კიდევ ერთი ბრწყინვალე გონების პატრონის, მაგრამ ეული ინდივიდის დაქირავებას გადაწყვეტთ, ამაზე კიდევ ერთხელ უნდა დაფიქრდეთ.