13 რამ, რაც ენდომეტრიოზზე უნდა იცოდე
ენდომეტრიოზი ქრონიკული დაავადებაა, რომლის დროსაც ენდომეტრიუმის მსგავსი ქსოვილი საშვილოსნოს გარეთ იზრდება, რაც სხვადასხვა სიმპტომსა და ხშირად ძლიერ ტკივილებს იწვევს. უამრავი ქალი წლების განმავლობაში ცხოვრობს ამ სიმპტომებთან ერთად, სანამ სამედიცინო დიაგნოზს დაუსვამენ. ენდომეტრიოზი უმეტესად "უხილავი" დაავადებაა, რის გამოც რთულია, სხვა ადამიანებს აუხსნა, რამხელა ძალისხმევა მიაქვს უბრალოდ ტკივილთან გამკლავებასაც კი.
ენდომეტრიოზი მსოფლიოში 176 მილიონ ადამიანს აქვს, თუმცა ამ დაავადების შესახებ უამრავი მითი და მცდარი წარმოდგენა არსებობს. სწორედ ამ ინფორმაციული ვაკუუმის ამოსავსებად არსებობს ბლოგი ცხოვრება ენდომეტრიოზით, რომელიც რეალურ ისტორიებს, მკურნალობის მცდელობებსა და ენდომეტრიოზთან დაკავშირებულ საინტერესო რესურსებს აერთიანებს.
1. არ არსებობს ენდომეტრიოზისგან განკურნება
ფოტო: Giphy
ამ ეტაპზე მედიცინას მხოლოდ ენდომეტრიოზის სიმპტომების მართვის გამოცდილება აქვს და, სამწუხაროდ, არა მისგან განკურნების.
2. ორსულობა არ არის ენდომეტრიოზის წამალი
ორსულობის განმავლობაში ენდომეტრიოზი წყვეტს განვითარებას, თუმცა მას შემდეგ, რაც ორგანიზმი უბრუნდება თავის ბუნებრივ მდგომარეობას, დაავადებაც ისევ იჩენს თავს
3. შეუძლებელია ენდომეტრიოზის პრევენცია
ეს ის შემთხვევაა, როცა "ფეხით იარე" და "ჯანსაღად იკვებე" არ მუშაობს. გამომდინარე იქიდან, რომ თანამედროვე მედიცინას არ აქვს კვლევებით გამყარებული ცოდნა ენდომეტრიოზის გამომწვევ მიზეზებზე, შეუძლებელია იმის ვარაუდი, თუ როგორ შეიძლება მისი თავიდან არიდება.
4. ენდომეტრიოზმა შესაძლოა უნაყოფობა გამოიწვიოს, თუმცა არა ყოველთვის.
ენდომეტრიოზის მქონე ქალების 30-50%-ს ბავშვის გაჩენა არ შეუძლია. უნაყოფო ქალების 30-50%-ს კი, შესაძლოა, ენდომეტრიოზი ჰქონდეს.
5. ენდომეტრიოზი იმაზე მეტ ქალს აქვს, ვიდრე წარმოგიდგენია
ენდომეტრიოზი საკმაოდ გავრცელებული დაავადებაა, რომელიც ზოგად მოსახლეობაში ქალების 6-10%-ს, ხოლო ტკივილის, უშვილობისა და ორივე პრობლემის არსებობის შემთხვევაში ენდომეტრიოზის სიხშირე 35-50%-მდე იზრდება.
6. ენდომეტრიოზის დიაგნოსტირება არც ისე მარტივია
ფოტო: Chelsea LaSalle
ენდომეტრიოზის დიაგნოსტირების ყველაზე უტყუარ მეთოდს ლაპარასკოპია წარმოადგენს, რადგან მხოლოდ ამ შემთხვევაშია დაავადების მიერ გამოწვეული სრული სურათის დანახვა შესაძლებელი.
7. დიაგნოსტირებას შესაძლოა 6-12 წელი დასჭირდეს
ენდომეტრიოზის სიმპტომები არაერთგვაროვანია, ქალებს ხშირად არ აქვთ ინფორმაცია ენდომეტრიოზის შესახებ ან შესაძლოა სიმპტომები საერთოდ არ იყოს გამოხატული კლასიკური ფორმით, შესაბამისად, ქალებს შესაძლოა საშუალოდ 6-დან 12 წლამდე დასჭირდეთ ამ დიაგნოზისა და შესაბამისი მკურნალობის მისაღებად.
8. ენდომეტრიოზი არ ნიშნავს მხოლოდ მტკივნეულ მენსტრუაციას და უნაყოფობას
ენდომეტრიოზის სიმპტომი შესაძლოა იყოს მტკივნეული ოვულაცია, ტკივილი სექსის დროს ან შემდეგ, ჭარბი მენსტრუაცია, დეპრესია, ქრონიკული ტკივილი მცირე მენჯის არეში, ქრონიკული დაღლილობა და მრავალი სხვა.
ენდომეტრიოზისა და დაღლილობის კავშირზე მეტი შეგიძლიათ გაიგოთ აქ
9. ენდომეტრიოზის სტადია არ განაპირობებს მის სიმპტომებს
ენდომეტრიოზის 4 სტადია არსებობს (მინიმალურიდან მძიმემდე), თუმცა სტადიების სიმძიმე არ განაპირობებს სიმპტომებს. შესაძლოა, პირველი სტადიის ენდომეტრიოზი უფრო მეტ ტკივილს იწვევდეს, ვიდრე მეოთხე და პირიქით.
10. ენდომეტრიოზი ყველა ორგანიზმში განსხვავებულად ვლინდება
ენდომეტრიოზთან დაკავშირებული ყველა ქალის გამოცდილება განსხვავებულია. განსხვავდება სიმპტომები, გავრცელება, დისკომფორტები და ა.შ. შესაბამისად არ არსებობს სიმპტომების უნივერსალური მკურნალობა, რომელიც ყველას თანაბრად მოერგებოდა.
11. ენდომეტრიოზი შესაძლოა თინეიჯერებსაც ჰქონდეთ
არ არსებობს "ძალიან ადრე" ან "ძალიან გვიან" ენდომეტრიოზისთვის, რეპროდუქციის ასაკის მქონე ქალებში ნებისმიერ დროს შეიძლება იჩინოს თავი ამ დაავადებამ.
12. ენდომეტრიოზის სამკურნალოდ დიდი არჩევანი არ გვაქვს
ფოტო: Björn van Ginkel
ენდომეტრიოზის სამკურნალოდ სულ 3 მეთოდი გამოიყენება: ჰორმონალური მკურნალობა, ტკივილის გაყუჩება და ოპერაცია, ამ მეთოდებიდან არც ერთს შეუძლია დაავადების სრულად მკურნალობა, თუმცა შესაძლებელია მისი განვითარებისა და სიმპტომების სიმძლავრის შეფერხება.
13. მტკივნეული მენსტრუაცია არ არის ნორმალური
ფოტო: Shutterstock
ქალებს ხშირად აჯერებენ, რომ მტკივნეული მენსტრუაცია ნორმაა და ნებისმიერი სიძლიერის ტკივილი უნდა მოითმინონ, თუმცა სინამდვილეში ტკივილი არ არის ნორმალური. იმ შემთხვევაში თუ გაწუხებთ ჭარბი მენსტრუაცია, გაუსაძლისი ტკივილი, რომელსაც ჩვეულებრივი გამაყუჩებლებით ვერ იყუჩებთ, მტკივნეული სექსი, ტკივილი შარდვის ან კუჭის მოქმედებისას, აუცილებლად მიმართეთ გინეკოლოგს, მოუყევით თქვენი სიმპტომების და ეჭვების შესახებ და ჩაიტარეთ შესაბამისი გამოკვლევები.
-
სსე: ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის სრულად აღდგენის პროცესი უმოკლეს დროში დასრულდება სსე: ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის სრულად აღდგენის პროცესი უმოკლეს დროში დასრულდება
გადახედვა
-
საქართველოში ელექტროენერგიის მიწოდება კვლავ ავარიულად შეწყდა საქართველოში ელექტროენერგიის მიწოდება კვლავ ავარიულად შეწყდა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ტურინის სუდარაზე ადამიანების, მცენარეებისა და ცხოველების დნმ აღმოაჩინეს მეცნიერებმა ტურინის სუდარაზე ადამიანების, მცენარეებისა და ცხოველების დნმ აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
SpaceX-ის აქციების ფასი რეკორდულად დაეცა SpaceX-ის აქციების ფასი რეკორდულად დაეცა
გადახედვა
-
რატომ დაუკავშირეს ძველეგვიპტელებმა ბაბუინები და იბისები მთვარეს? — კვლევა რატომ დაუკავშირეს ძველეგვიპტელებმა ბაბუინები და იბისები მთვარეს? — კვლევა
გადახედვა
-
როგორ ატარებდნენ ინკები მსხვერპლშეწირვის რიტუალს? — ახალი დეტალები როგორ ატარებდნენ ინკები მსხვერპლშეწირვის რიტუალს? — ახალი დეტალები
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის ტერმინალით გადახდისას, შოპინგისა და კვების ობიექტებში Student card-ისა და sCool card-ის სპეციალური შეთავაზებებით ისარგებლებთ საქართველოს ბანკის ტერმინალით გადახდისას, შოპინგისა და კვების ობიექტებში Student card-ისა და sCool card-ის სპეციალური შეთავაზებებით ისარგებლებთ
-
პროკურატურამ ვაკეში მომხდარ სროლის ფაქტზე ნიკოლოზ კაპანაძეს ბრალი 4 მუხლით წარუდგინა პროკურატურამ ვაკეში მომხდარ სროლის ფაქტზე ნიკოლოზ კაპანაძეს ბრალი 4 მუხლით წარუდგინა
გადახედვა
-
სემეკმა საქართველოს ელექტროსისტემაში მომხდარი მასშტაბური ავარიის გამომწვევი მიზეზების შესწავლა დაიწყო სემეკმა საქართველოს ელექტროსისტემაში მომხდარი მასშტაბური ავარიის გამომწვევი მიზეზების შესწავლა დაიწყო
გადახედვა
-
შსს: კახეთში კაცმა მამა ბლაგვი საგნით მოკლა და კვალის დაფარვის მიზნით სახლის ეზოში დამარხა შსს: კახეთში კაცმა მამა ბლაგვი საგნით მოკლა და კვალის დაფარვის მიზნით სახლის ეზოში დამარხა
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია: აბსოლუტურად ვიზიარებ "ჯერ საქართველოს" ამოცანას მთელი ოპოზიციის კონსოლიდაციის შესახებ თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების გარშემო ელენე ხოშტარია: აბსოლუტურად ვიზიარებ "ჯერ საქართველოს" ამოცანას მთელი ოპოზიციის კონსოლიდაციის შესახებ თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების გარშემო
გადახედვა
-
პროკურატურა ონისე ოქრიაშვილზე თავდამსხმელისთვის 5 000-ლარიანი გირაოს შეფარდებას ითხოვს პროკურატურა ონისე ოქრიაშვილზე თავდამსხმელისთვის 5 000-ლარიანი გირაოს შეფარდებას ითხოვს
გადახედვა
-
სუს: სხვისი კუთვნილი 18 000-ზე მეტი კვ/მ მიწის $1.2 მლნ-ად გაყიდვის მცდელობისას 1 პირი დააკავეს სუს: სხვისი კუთვნილი 18 000-ზე მეტი კვ/მ მიწის $1.2 მლნ-ად გაყიდვის მცდელობისას 1 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
OpenAI-ის ინციდენტის შემდეგ, აშშ-ის კანონმდებლები "AI Kill Switch"-ს ითხოვენ OpenAI-ის ინციდენტის შემდეგ, აშშ-ის კანონმდებლები "AI Kill Switch"-ს ითხოვენ
გადახედვა
-
AI კომპანია პირატული წიგნების გამოყენებისთვის ავტორებსა და გამომცემლებს $1.5 მილიარდს გადაუხდის AI კომპანია პირატული წიგნების გამოყენებისთვის ავტორებსა და გამომცემლებს $1.5 მილიარდს გადაუხდის
გადახედვა
-
"გახარია საქართველოსთვის" სუს-ს ჩორჩანას საგუშაგოზე მოლაპარაკებების გასაჯაროებას სთხოვს "გახარია საქართველოსთვის" სუს-ს ჩორჩანას საგუშაგოზე მოლაპარაკებების გასაჯაროებას სთხოვს
გადახედვა
-
ევროკომისიის პრესსპიკერი: ყულევის ქარხნის 6-თვიანი გადავადება, რათა მფლობელებს მიეცეთ საშუალება, ჩამოშორდნენ რუსულ ნავთობს ევროკომისიის პრესსპიკერი: ყულევის ქარხნის 6-თვიანი გადავადება, რათა მფლობელებს მიეცეთ საშუალება, ჩამოშორდნენ რუსულ ნავთობს
გადახედვა
-
PLUS ბარათის მფლობელები Alta-ში 20%-იან ქეშბექს მიიღებენ PLUS ბარათის მფლობელები Alta-ში 20%-იან ქეშბექს მიიღებენ
-
საბავშვო ევროვიზიაზე წელს 16 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას — ნახეთ სია საბავშვო ევროვიზიაზე წელს 16 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას — ნახეთ სია
გადახედვა
-
საგარეო უწყება იმედოვნებს, რომ ყულევის ქარხნის სანქციების ჩამონათვალში შეტანის გადაწყვეტილება გადაიხეება საგარეო უწყება იმედოვნებს, რომ ყულევის ქარხნის სანქციების ჩამონათვალში შეტანის გადაწყვეტილება გადაიხეება
გადახედვა
-
შესაძლოა, მეცნიერებმა მზის "დაკარგული" ვერცხლის საიდუმლო ამოხსნეს შესაძლოა, მეცნიერებმა მზის "დაკარგული" ვერცხლის საიდუმლო ამოხსნეს
გადახედვა


კომენტარები