რაფაელის სახის 3D მოდელის მიხედვით, ის ავტოპორტრეტებში ცხვირს "ისწორებდა"
ფოტო: Tor Vergata University of Rome
იტალიელმა მკვლევრებმა რენესანსის ოსტატის, რაფაელის, სახის 3D რეკონსტრუქცია განახორციელეს, რაც, მათი თქმით, ერთხელ და სამუდამოდ ამტკიცებს, რომ მხატვარი რომის პანთეონში იყო დაკრძალული.
თუმცა მკვლევრებმა კიდევ ერთი, უფრო გასაოცარი აღმოჩენაც გააკეთეს — ისინი ფიქრობენ, რომ მხატვარი, რომელიც 1483-1520 წლებში ცხოვრობდა, ავტოპორტრეტების ხატვისას საკუთარ ცხვირს "ასწორებდა" და საკუთარ ვიზუალს უფრო იდეალიზებულად გამოსახავდა.
რომის ტორ-ვერგატას უნივერსიტეტის მკვლევრებმა Vigamus Foundation-ისა და ურბინოს რაფაელის აკადემიის ექსპერტებთან ერთად შექმნეს ოსტატის სახის 3D კომპიუტერული რეკონსტრუქცია, რათა გაეგოთ, რომის პანთეონში ნაპოვნი ნეშტი ნამდვილად მას ეკუთვნოდა თუ არა.
1833 წელს ნარჩენები პანთეონში რაფაელის საფლავიდან ამოიღეს, თუმცა ექსპერტები დაზუსტებით ვერ ამბობდნენ, ნამდვილად მას ეკუთვნოდა თუ არა ისინი — გათხრებისას ასევე იპოვეს რაფაელის მოსწავლეების ნარჩენები, აგრეთვე რამდენიმე დაუსრულებელი ჩონჩხი.
"ნარჩენების იდენტობის ამოუცნობლობა 'ღვთიური ფერმწერის', რომელსაც ჯორჯო ვაზარი 'მოკვდავ ღმერთს' უწოდებდა, არაერთ მოყვარულს აწუხებდა საუკუნეების განმავლობაში", — თქვა რომის ტორ-ვერგატას უნივერსიტეტის მოლეკულური ბიოლოგიის პროფესორმა მატია ფალკონიმ.
საფლავიდან ამოღებული თავის ქალის თაბაშირის სხმულის გამოყენებით მეცნიერებმა 3D რენდერი შექმნეს და ეს რეკონსტრუქცია მხატვრის ავტოპორტრეტებსა და სხვების დახატულ პორტრეტებს შეადარეს.
ამის შედეგად, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ 1833 წელს ამოღებული ჩონჩხი ნამდვილად იტალიელ ოსტატს ეკუთვნოდა, რამაც გარდაცვლილი მხატვრის ცხვირის საიდუმლოც გამოააშკარავა.
"ცხვირი, რომელიც სახის რეკონსტრუქციით მივიღეთ, აშკარად უფრო რელიეფურია, ვიდრე რაფაელის ავტოპორტრეტებში დახატული. შესაბამისად, გვგონია, რომ რაფაელი თავის პორტრეტებში საკუთარ თავს ალამაზებდა", — უთხრა ფალკონიმ CNN-ს.
"თავის მხატვრულ ხედვაში, თავის ნახატებში, რაფაელი ადამიანთა მშვენიერებას გამოსახავდა. ამის ნათელი მაგალითია [რაფაელის] პორტრეტი რომის პაპ ლეო X-ისა, რომელიც ნამდვილად არ იყო ფიზიკურად მოხდენილი. რაფაელი სილამაზის 'ამოკრებას' ახერხებს", — დაამატა მან.
"ეს კვლევა პირველად გვაწვდის იმის მტკიცებულებას, რომ რომის პანთეონში 1833 წელს ამოღებული ჩონჩხი ნამდვილად რაფაელს ეკუთვნის, და ის გზას უხსნის ჩონჩხის ნარჩენებზე შესაძლო სამომავლო მოლეკულურ კვლევებს, რომელთა მიზანიც ამ იდენტობის გამყარება და დნმ-თან დაკავშირებული ზოგიერთი ასპექტის დადგენა იქნება: ფენოტიპური ელემენტები (თვალის, თმისა და კანის ფერი), გეოგრაფიული წარმომავლობა და რაიმე ისეთი გენეტიკური მარკერების თანაობა, რომლებიც დაავადებებისადმი მიდრეკილებას აჩვენებს", — თქვა ტორ-ვერგატას უნივერსიტეტის მოლეკულური ანთროპოლოგიის პროფესორმა ოლგა რიკარდსმა.
"სხმულზე კბილების სრული ნაკრებიც ვიპოვეთ და გასაოცარია, თუ რამდენად იდეალურად ხელუხლებელია ისინი, რაც ძალიან იშვიათია მე-16 საუკუნის 37 წლის კაცისთვის. ეს ნიშნავს, რომ რაფაელი თავს კარგად უვლიდა, მათ შორის ჰიგიენისა და კვების თვალსაზრისით", — ამბობს ფალკონი.
-
ChatGPT-ს შემქმნელმა კომპანიამ უახლესი მოდელი გამოუშვა — რა გაუმჯობესდა GPT-5.4-ით ChatGPT-ს შემქმნელმა კომპანიამ უახლესი მოდელი გამოუშვა — რა გაუმჯობესდა GPT-5.4-ით
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი: პრემიერმინისტრი კობახიძე აანონსებს ახალ კანონებს, რომლებიც ბრალდებებს ახლად ჩამოყალიბებულ პოლიტიკურ პარტიებზეც ავრცელებს სალომე ზურაბიშვილი: პრემიერმინისტრი კობახიძე აანონსებს ახალ კანონებს, რომლებიც ბრალდებებს ახლად ჩამოყალიბებულ პოლიტიკურ პარტიებზეც ავრცელებს
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილმა ფიგურულ მოციგურავეთა ეროვნული ნაკრების წევრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დააჯილდოვა მიხეილ ყაველაშვილმა ფიგურულ მოციგურავეთა ეროვნული ნაკრების წევრები და ფედერაციის წარმომადგენლები ღირსების ორდენებით დააჯილდოვა
გადახედვა
-
კაცობრიობამ მზის გარშემო ასტეროიდის ორბიტა შეცვალა კაცობრიობამ მზის გარშემო ასტეროიდის ორბიტა შეცვალა
გადახედვა
-
TI: 2026 წლის მონაცემებით, თაღლითური ქოლ-ცენტრები კვლავ აგრძელებენ მუშაობას TI: 2026 წლის მონაცემებით, თაღლითური ქოლ-ცენტრები კვლავ აგრძელებენ მუშაობას
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე აცხადებს, რომ ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის სარჩელს დააკორექტირებენ, რადგან "თავისუფლების მოედანიც" ნაცმოძრაობის წიაღიდანაა ირაკლი კობახიძე აცხადებს, რომ ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის სარჩელს დააკორექტირებენ, რადგან "თავისუფლების მოედანიც" ნაცმოძრაობის წიაღიდანაა
გადახედვა
-
ბელგიის ქალაქ ლიეჟში სინაგოგასთან აფეთქება მოხდა — მთავრობა მომხდარს "ანტისემიტურ ფაქტად" აფასებს ბელგიის ქალაქ ლიეჟში სინაგოგასთან აფეთქება მოხდა — მთავრობა მომხდარს "ანტისემიტურ ფაქტად" აფასებს
გადახედვა
-
SOLO-ს საგაზაფხულო კამპანია: ნათია ლაბაძე, პირველი ქართველი ქალი კაპიტანი SOLO-ს საგაზაფხულო კამპანია: ნათია ლაბაძე, პირველი ქართველი ქალი კაპიტანი
-
აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულმა მოქმედმა პოლიციელმა ბათუმში "სპარი" გაქურდა აზარტულ თამაშებზე დამოკიდებულმა მოქმედმა პოლიციელმა ბათუმში "სპარი" გაქურდა
გადახედვა
-
სარა ჯ. მაასი განმარტავს, რატომ შეწყდა ACOTAR-ის ეკრანიზაციაზე მუშაობა სარა ჯ. მაასი განმარტავს, რატომ შეწყდა ACOTAR-ის ეკრანიზაციაზე მუშაობა
გადახედვა
-
ოფიციალურად დადასტურდა, რომ ასტეროიდი 2024 YR4 მთვარეს არ შეეჯახება ოფიციალურად დადასტურდა, რომ ასტეროიდი 2024 YR4 მთვარეს არ შეეჯახება
გადახედვა
-
რომან გოცირიძე: Eagle Hills-ის პროექტიდან მივიღებთ დაუმთავრებელ, რამდენიმე ათეულ წელიწადის განმავლობაში მიმდინარე მშენებლობას, რომლიდანაც ნაღებს აიღებს არაბული კომპანია, ისე, რომ საკუთარ ფულსაც კი არ ჩადებს მასში რომან გოცირიძე: Eagle Hills-ის პროექტიდან მივიღებთ დაუმთავრებელ, რამდენიმე ათეულ წელიწადის განმავლობაში მიმდინარე მშენებლობას, რომლიდანაც ნაღებს აიღებს არაბული კომპანია, ისე, რომ საკუთარ ფულსაც კი არ ჩადებს მასში
გადახედვა
-
Pixar მონსტრების კორპორაციის მესამე ნაწილზე მუშაობს — აი, რა ვიცით Pixar მონსტრების კორპორაციის მესამე ნაწილზე მუშაობს — აი, რა ვიცით
გადახედვა
-
ოპერა და ბალეტი კაციშვილს აღარ აინტერესებს — ტიმოთი შალამე კრიტიკის ქარცეცხლშია ოპერა და ბალეტი კაციშვილს აღარ აინტერესებს — ტიმოთი შალამე კრიტიკის ქარცეცხლშია
გადახედვა
-
ტემპერატურის მატებასთან ერთად, აუცილებლად გააქტიურდება დაძრული მიწის მასები — კახა კიკნაძე ხარაგაულში მეწყერზე ტემპერატურის მატებასთან ერთად, აუცილებლად გააქტიურდება დაძრული მიწის მასები — კახა კიკნაძე ხარაგაულში მეწყერზე
გადახედვა
-
Gen Z კაცების თითქმის მესამედი მიიჩნევს, რომ ცოლი ქმრის მორჩილი უნდა იყოს Gen Z კაცების თითქმის მესამედი მიიჩნევს, რომ ცოლი ქმრის მორჩილი უნდა იყოს
გადახედვა
-
აზერბაიჯანი აცხადებს, რომ ბაქო-თბილისი- ჯეიჰანის მილსადენზე IRGC-ის ტერორისტული თავდასხმა აღკვეთა აზერბაიჯანი აცხადებს, რომ ბაქო-თბილისი- ჯეიჰანის მილსადენზე IRGC-ის ტერორისტული თავდასხმა აღკვეთა
გადახედვა
-
ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის მაღალი რანგის დელეგაცია საქართველოს ეწვია — გამოხმაურებები ეუთოს საპარლამენტო ასამბლეის მაღალი რანგის დელეგაცია საქართველოს ეწვია — გამოხმაურებები
გადახედვა
-
ხამენეის მხარდამჭერი აქციის კრიტიკის შემდეგ, გიგა ბოკერიას მარნეულელი რელიგიური პირი ეხმაურება ხამენეის მხარდამჭერი აქციის კრიტიკის შემდეგ, გიგა ბოკერიას მარნეულელი რელიგიური პირი ეხმაურება
გადახედვა
-
ნებისმიერი უცხოური დაფინანსების კრიმინალიზაცია და ამის გამო 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა არაპროპორციული ზომაა — ODHIR "გრანტების შესახებ" კანონში ცვლილებებზე ნებისმიერი უცხოური დაფინანსების კრიმინალიზაცია და ამის გამო 6 წლამდე თავისუფლების აღკვეთა არაპროპორციული ზომაა — ODHIR "გრანტების შესახებ" კანონში ცვლილებებზე
გადახედვა
-
ეს ირანის გაკეთებულია — ტრამპი ირანში გოგონათა სკოლის დაბომბვაზე ეს ირანის გაკეთებულია — ტრამპი ირანში გოგონათა სკოლის დაბომბვაზე
გადახედვა


კომენტარები