ერთი ღამის გათენება თქვენი სისხლის შემადგენლობას ცვლის და ორგანიზმში ქაოსს იწვევს
ექსპერიმენტის ფარგლებში მეცნიერებმა 129 სხვადასხვა ცილა აღმოაჩინეს, რომელზეც უძილობა პირდაპირ გავლენას ახდენს.
ფოტო: Geralt via Pixabay
კოლორადოს უნივერსიტეტისა და ბოსტონის ქალთა ჰოსპიტალის მიერ ჩატარებული კვლევით, რომელშიც 270 000 ადამიანი მონაწილეობდა, დადგინდა, რომ ის ადამიანები, რომლებიც ხანდახან მაინც ათენებენ ღამეს, მეორე ტიპის დიაბეტის მაღალი რისკის ქვეშ არიან. ამ ყველაფერს კი სიმსივნის და გულის დაავადებების განვითარების მაღალი შანსიც ემატება.
ახლახან გამოქვეყნებულ კვლევაში აღნიშნულია, რომ ერთი ღამის გათენებაც კი თქვენი სისხლის შემადგენლობას ცვლის და დაავადებების განვითარების მომატებულ რისკსაც სწორედ ეს განაპირობებს.
მსოფლიოში მილიონობით ადამიანი ღამის ცვლაში პერიოდულად ან მუდმივად მუშაობს. კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა ბრიტანული ორგანიზაციის მიერ მოპოვებული ინფორმაცია გაანალიზეს და ნახეს, რომ ადამიანებს, რომლებსაც პერიოდულად ღამის ცვლაში მუშაობა უწევთ, დიაბეტის განვითარების შანსი 45 პროცენტით მეტი აქვთ.
აღსანიშნავია, რომ ადამიანებს, რომლებიც მუდმივად ღამის ცვლაში მუშაობენ, დაავადების მომატებული რისკი არ ახასიათებდათ, როგორც ჩანს, მუდმივად ღამის ცვლაში მუშაობამ მათ ორგანიზმს ადაპტაციისა და ახალ რეჟიმზე მორგების საშუალება მისცა.
ახალი კვლევის ფარგლებში ავტორებმა ექვსი ახალგაზრდა მამაკაცი ექვსი დღის განმავლობაში სპეციალურ ოთახში მოათავსეს, სადაც მათი საკვები, წყალი, ფიზიკური აქტივობა, ძილი და სინათლე კონტროლდებოდა.
პირველი ორი დღის განმავლობაში ექსპერიმენტი სტანდარტული რეჟიმით მიმდინარეობდა.ორი დღის შემდეგ კი მეცნიერებმა რეჟიმი საპირისპიროთი შეცვალეს, ახლა მათ დღის განმავლობაში 8 საათი უნდა ეძინათ, ხოლო ღამე 8 საათის განმავლობაში ფხიზლად ყოფილიყვნენ.
ფოტო: RapidEye/Getty Images
ექსპერიმენტის მიმდინარეობის პროცესში მეცნიერები ცდისპირების სისხლში 1 129 სხვადასხვა ცილის რაოდენობასა და ქცევას აკვირდებოდნენ.
"რეჟიმის ცვლილების შემდეგ ჩვენ ვნახეთ, რომ ის ცილები, რომლებიც წესით ორგანიზმში დღე უნდა ცირკულირებდეს, მათ სისხლში მაქსიმალურ რაოდენობას ღამით აღწევდა, ხოლო ღამის ცილები - კი დღის განმავლობაში", - ამბობს კვლევის ავტორი ქრისტოფერ დეპნერი.
საბოლოოდ, ჩვენ დავაფიქსირეთ 129 სხვადასხვა ცილა, რომელთა ბიოლოგიური რიტმიც სრულად აირია.
ერთ-ერთი ასეთი ცილა გლუკაგონია, რომელიც ღვიძლიდან სისხლში შაქრის გამოთავისუფლებას ემსახურება. ბუნებრივ მდგომარეობაში გლუკაგონი მაღალი რაოდენობით ორგანიზმში დღის განმავლობაში გამოიყოფა, თუმცა ცდისპირებში გლუკაგონის გამოყოფის პიკი ღამით დაფიქსირდა, უფრო მეტიც, ღამე ცილის იმაზე მეტი რაოდენობა გამოიყო, ვიდრე ეს დღის განმავლობაში ხდება ხოლმე.
მეცნიერებმა ისიც დაადგინეს, რომ ღამის ცვლაში მომუშავე ადამიანები 10 პროცენტით უფრო ნაკლებ კალორიას წვავენ, ამის მიზეზი სავარაუდოდ ერთ-ერთი ცილის რეჟიმის დარღვევამ გამოიწვია, რომელიც ორგანიზმში ენერგიის გადამუშავებას არეგულირებს.
სისხლში არსებულ დაახლოებით 30 სხვადასხვა ცილას სპეციალური მუშაობის გრაფიკი აქვს. მათი უმეტესობა სისხლში შუა დღის 2 საათიდან ღამის 9 საათამდე გამოიყოფა. ეს ნიშნავს, რომ არარეგულარული რეჟიმის პირობებში აღებული სისხლის ანალიზები შესაძლოა ორგანიზმში მიმდინარე პროცესებს სათანადოდ ვერ ასახავდეს.
ექსპერიმენტის ავტორები აცხადებენ, რომ ამ რისკებისგან თავდასაცავად ყველაზე კარგი საშუალება ღამისთენებისთვის თავის არიდება, ჯანმრთელი საკვები, ვარჯიში და სტაბილური ძილის რეჟიმია.
-
OpenAI-მ ხელოვნური ინტელექტის "ყველაზე ჭკვიანი და ინტუიციური" მოდელი გამოუშვა — გაიცანით GPT-5.5 OpenAI-მ ხელოვნური ინტელექტის "ყველაზე ჭკვიანი და ინტუიციური" მოდელი გამოუშვა — გაიცანით GPT-5.5
გადახედვა
-
სად მთავრდება ირმის ნახტომი? — მეცნიერები შესაძლო პასუხს გვთავაზობენ სად მთავრდება ირმის ნახტომი? — მეცნიერები შესაძლო პასუხს გვთავაზობენ
გადახედვა
-
26 აპრილიდან ილიას განათლების ფესტივალი 2026 საქართველოს 8 რეგიონსა და 11 ქალაქში გაიმართება 26 აპრილიდან ილიას განათლების ფესტივალი 2026 საქართველოს 8 რეგიონსა და 11 ქალაქში გაიმართება
გადახედვა
-
საბა ჯიქიას 4.5-წლიანი განაჩენი სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა საბა ჯიქიას 4.5-წლიანი განაჩენი სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა ჩეჩნეთში ენერგეტიკული სასმელი K13 გამოუშვა ადამ კადიროვმა ჩეჩნეთში ენერგეტიკული სასმელი K13 გამოუშვა
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივიას მარკეტში ბიბლუსის, XS Toys-ისა და პეპელას ვაუჩერები დაემატა საქართველოს ბანკის sCoolApp-ში ტრივიას მარკეტში ბიბლუსის, XS Toys-ისა და პეპელას ვაუჩერები დაემატა
-
"სიზმრისეული სამყარო" — მსოფლიოში პირველი LSD გამოცდილების უცნაური ისტორია "სიზმრისეული სამყარო" — მსოფლიოში პირველი LSD გამოცდილების უცნაური ისტორია
გადახედვა
-
POG: კახეთში პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე 2 პირი დააკავეს POG: კახეთში პირადი ცხოვრების საიდუმლოს ხელყოფის ფაქტზე 2 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
ანა ქავთარაძე: ბავშვთა ჯანმრთელობა ფუნდამენტური უფლებაა, რომელიც ყოველდღიურად ირღვევა ანა ქავთარაძე: ბავშვთა ჯანმრთელობა ფუნდამენტური უფლებაა, რომელიც ყოველდღიურად ირღვევა
გადახედვა
-
ტრამპი მიიჩნევს, რომ G20-ის სამიტზე პუტინის ჩამოსვლა "ძალიან სასარგებლო იქნებოდა“ ტრამპი მიიჩნევს, რომ G20-ის სამიტზე პუტინის ჩამოსვლა "ძალიან სასარგებლო იქნებოდა“
გადახედვა
-
არ მოუსმინო მათ, ვინც გეუბნება, რომ უკვე გაიზარდე — გაეცანით მარი სუხიშვილის ინტერვიუს არ მოუსმინო მათ, ვინც გეუბნება, რომ უკვე გაიზარდე — გაეცანით მარი სუხიშვილის ინტერვიუს
-
მოსამართლემ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყვიტა მოსამართლემ ირაკლი კობახიძის წინააღმდეგ მზია ამაღლობელის სარჩელზე საქმის წარმოება შეწყვიტა
გადახედვა
-
Stranger Things-ის ანიმაციური სერიალი დეპრესიული და გაცვეთილია — რას წერენ კრიტიკოსები Stranger Things-ის ანიმაციური სერიალი დეპრესიული და გაცვეთილია — რას წერენ კრიტიკოსები
გადახედვა
-
უნგრეთის ისტორიაში პირველად, მინისტრის პოსტს უსინათლო ვილმოშ კატაი-ნემეტი დაიკავებს უნგრეთის ისტორიაში პირველად, მინისტრის პოსტს უსინათლო ვილმოშ კატაი-ნემეტი დაიკავებს
გადახედვა
-
სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია
გადახედვა
-
დაწურული თუ მთლიანი — რატომ სჯობს ვაშლის ჭამა მის დალევას დაწურული თუ მთლიანი — რატომ სჯობს ვაშლის ჭამა მის დალევას
-
ლევან ხაბეიშვილი: ტელევიზორში მოვისმინე ასეთი სიგიჟე — 10 მაისიდან ვიწყებთ გასვლასო. დღეს რას აკეთებენ, 24-ში? ლევან ხაბეიშვილი: ტელევიზორში მოვისმინე ასეთი სიგიჟე — 10 მაისიდან ვიწყებთ გასვლასო. დღეს რას აკეთებენ, 24-ში?
გადახედვა
-
რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა
გადახედვა
-
საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე
გადახედვა
-
ჯივიპის მფლობელი აქუალია ამერიკაში, ტეხასის შტატში, წყლის კრიტიკულ დეფიციტს ინოვაციური პროექტით გადაჭრის ჯივიპის მფლობელი აქუალია ამერიკაში, ტეხასის შტატში, წყლის კრიტიკულ დეფიციტს ინოვაციური პროექტით გადაჭრის
-
პენ საქართველო: ვგმობთ პოეტ ზვიად რატიანისთვის მკაცრი რეჟიმის განსაზღვრას პენ საქართველო: ვგმობთ პოეტ ზვიად რატიანისთვის მკაცრი რეჟიმის განსაზღვრას
გადახედვა
კომენტარები