ერთი ღამის გათენება თქვენი სისხლის შემადგენლობას ცვლის და ორგანიზმში ქაოსს იწვევს
ექსპერიმენტის ფარგლებში მეცნიერებმა 129 სხვადასხვა ცილა აღმოაჩინეს, რომელზეც უძილობა პირდაპირ გავლენას ახდენს.
ფოტო: Geralt via Pixabay
კოლორადოს უნივერსიტეტისა და ბოსტონის ქალთა ჰოსპიტალის მიერ ჩატარებული კვლევით, რომელშიც 270 000 ადამიანი მონაწილეობდა, დადგინდა, რომ ის ადამიანები, რომლებიც ხანდახან მაინც ათენებენ ღამეს, მეორე ტიპის დიაბეტის მაღალი რისკის ქვეშ არიან. ამ ყველაფერს კი სიმსივნის და გულის დაავადებების განვითარების მაღალი შანსიც ემატება.
ახლახან გამოქვეყნებულ კვლევაში აღნიშნულია, რომ ერთი ღამის გათენებაც კი თქვენი სისხლის შემადგენლობას ცვლის და დაავადებების განვითარების მომატებულ რისკსაც სწორედ ეს განაპირობებს.
მსოფლიოში მილიონობით ადამიანი ღამის ცვლაში პერიოდულად ან მუდმივად მუშაობს. კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა ბრიტანული ორგანიზაციის მიერ მოპოვებული ინფორმაცია გაანალიზეს და ნახეს, რომ ადამიანებს, რომლებსაც პერიოდულად ღამის ცვლაში მუშაობა უწევთ, დიაბეტის განვითარების შანსი 45 პროცენტით მეტი აქვთ.
აღსანიშნავია, რომ ადამიანებს, რომლებიც მუდმივად ღამის ცვლაში მუშაობენ, დაავადების მომატებული რისკი არ ახასიათებდათ, როგორც ჩანს, მუდმივად ღამის ცვლაში მუშაობამ მათ ორგანიზმს ადაპტაციისა და ახალ რეჟიმზე მორგების საშუალება მისცა.
ახალი კვლევის ფარგლებში ავტორებმა ექვსი ახალგაზრდა მამაკაცი ექვსი დღის განმავლობაში სპეციალურ ოთახში მოათავსეს, სადაც მათი საკვები, წყალი, ფიზიკური აქტივობა, ძილი და სინათლე კონტროლდებოდა.
პირველი ორი დღის განმავლობაში ექსპერიმენტი სტანდარტული რეჟიმით მიმდინარეობდა.ორი დღის შემდეგ კი მეცნიერებმა რეჟიმი საპირისპიროთი შეცვალეს, ახლა მათ დღის განმავლობაში 8 საათი უნდა ეძინათ, ხოლო ღამე 8 საათის განმავლობაში ფხიზლად ყოფილიყვნენ.
ფოტო: RapidEye/Getty Images
ექსპერიმენტის მიმდინარეობის პროცესში მეცნიერები ცდისპირების სისხლში 1 129 სხვადასხვა ცილის რაოდენობასა და ქცევას აკვირდებოდნენ.
"რეჟიმის ცვლილების შემდეგ ჩვენ ვნახეთ, რომ ის ცილები, რომლებიც წესით ორგანიზმში დღე უნდა ცირკულირებდეს, მათ სისხლში მაქსიმალურ რაოდენობას ღამით აღწევდა, ხოლო ღამის ცილები - კი დღის განმავლობაში", - ამბობს კვლევის ავტორი ქრისტოფერ დეპნერი.
საბოლოოდ, ჩვენ დავაფიქსირეთ 129 სხვადასხვა ცილა, რომელთა ბიოლოგიური რიტმიც სრულად აირია.
ერთ-ერთი ასეთი ცილა გლუკაგონია, რომელიც ღვიძლიდან სისხლში შაქრის გამოთავისუფლებას ემსახურება. ბუნებრივ მდგომარეობაში გლუკაგონი მაღალი რაოდენობით ორგანიზმში დღის განმავლობაში გამოიყოფა, თუმცა ცდისპირებში გლუკაგონის გამოყოფის პიკი ღამით დაფიქსირდა, უფრო მეტიც, ღამე ცილის იმაზე მეტი რაოდენობა გამოიყო, ვიდრე ეს დღის განმავლობაში ხდება ხოლმე.
მეცნიერებმა ისიც დაადგინეს, რომ ღამის ცვლაში მომუშავე ადამიანები 10 პროცენტით უფრო ნაკლებ კალორიას წვავენ, ამის მიზეზი სავარაუდოდ ერთ-ერთი ცილის რეჟიმის დარღვევამ გამოიწვია, რომელიც ორგანიზმში ენერგიის გადამუშავებას არეგულირებს.
სისხლში არსებულ დაახლოებით 30 სხვადასხვა ცილას სპეციალური მუშაობის გრაფიკი აქვს. მათი უმეტესობა სისხლში შუა დღის 2 საათიდან ღამის 9 საათამდე გამოიყოფა. ეს ნიშნავს, რომ არარეგულარული რეჟიმის პირობებში აღებული სისხლის ანალიზები შესაძლოა ორგანიზმში მიმდინარე პროცესებს სათანადოდ ვერ ასახავდეს.
ექსპერიმენტის ავტორები აცხადებენ, რომ ამ რისკებისგან თავდასაცავად ყველაზე კარგი საშუალება ღამისთენებისთვის თავის არიდება, ჯანმრთელი საკვები, ვარჯიში და სტაბილური ძილის რეჟიმია.
-
რა არის Muse — Meta-ს ახალი AI აგენტი, რომელმაც აპლიკაციების რეიტინგში ChatGPT-ს გაუსწრო რა არის Muse — Meta-ს ახალი AI აგენტი, რომელმაც აპლიკაციების რეიტინგში ChatGPT-ს გაუსწრო
გადახედვა
-
თვალის სკანირებით შეიძლება გაიგოთ, რამდენად სწრაფად ბერდება თქვენი ორგანიზმი — კვლევა თვალის სკანირებით შეიძლება გაიგოთ, რამდენად სწრაფად ბერდება თქვენი ორგანიზმი — კვლევა
გადახედვა
-
ირაკლი კირცხალია: პროტესტის სხვადასხვა ფორმით მხარდაჭერით საზოგადოებისთვის ევროკავშირმა მიმზიდველობა დაკარგა ირაკლი კირცხალია: პროტესტის სხვადასხვა ფორმით მხარდაჭერით საზოგადოებისთვის ევროკავშირმა მიმზიდველობა დაკარგა
გადახედვა
-
როგორ ავუწყოთ ფეხი ციფრულ სამყაროს? — თიბისის ონლაინგანათლების პროგრამები ამისთვის სწორი ადგილია როგორ ავუწყოთ ფეხი ციფრულ სამყაროს? — თიბისის ონლაინგანათლების პროგრამები ამისთვის სწორი ადგილია
-
კახა კალაძე: რუსთაველის გამზირზე ორი მიწისქვეშა გადასასვლელის გამაგრება მიმდინარეობს კახა კალაძე: რუსთაველის გამზირზე ორი მიწისქვეშა გადასასვლელის გამაგრება მიმდინარეობს
გადახედვა
-
ევროკავშირი სომხური ექსპორტის 80%-ზე ტარიფებს აუქმებს ევროკავშირი სომხური ექსპორტის 80%-ზე ტარიფებს აუქმებს
გადახედვა
-
ლაშა დარსალიამ აშშ-ის სახდეპის ინიციატივით გამართულ მაღალი დონის ღონისძიებაში მიიღო მონაწილეობა ლაშა დარსალიამ აშშ-ის სახდეპის ინიციატივით გამართულ მაღალი დონის ღონისძიებაში მიიღო მონაწილეობა
გადახედვა
-
ტეილორ ლოტნერსა და მის მეუღლე, ტეილორ ლოტნერს, პირველი შვილი — ლენონ ტეილორ ლოტნერი შეეძინათ ტეილორ ლოტნერსა და მის მეუღლე, ტეილორ ლოტნერს, პირველი შვილი — ლენონ ტეილორ ლოტნერი შეეძინათ
გადახედვა
-
ისარგებლეთ საქართველოს ბანკის ქეშბექის შეთავაზებებით ბათუმში ისარგებლეთ საქართველოს ბანკის ქეშბექის შეთავაზებებით ბათუმში
-
ფაშინიანი: "ჩვენ ვსხედვართ ერთ სომხურ სკამზე" ფაშინიანი: "ჩვენ ვსხედვართ ერთ სომხურ სკამზე"
გადახედვა
-
გენპროკურორი კოვიდით გარდაცვლილი 20 წლის ფეხბურთელის, ვახტანგ ჩარკვიანის მამას შეხვდა გენპროკურორი კოვიდით გარდაცვლილი 20 წლის ფეხბურთელის, ვახტანგ ჩარკვიანის მამას შეხვდა
გადახედვა
-
საპატრიარქო: უნდა დადგინდეს, რა სამუშაოები მიმდინარეობს ქურმუხის ტაძრის ტერიტორიაზე და ვინ ახორციელებს საპატრიარქო: უნდა დადგინდეს, რა სამუშაოები მიმდინარეობს ქურმუხის ტაძრის ტერიტორიაზე და ვინ ახორციელებს
გადახედვა
-
დღეს, თბილისის მე-11 საერთაშორისო ლიტერატურული ფესტივალი გაიხსნა დღეს, თბილისის მე-11 საერთაშორისო ლიტერატურული ფესტივალი გაიხსნა
გადახედვა
-
ვის რაში სჭირდება მაგის დამტვრეული ქართული? — პაპუაშვილი ჰერჩინსკის Kordz-ის პოსტზე გამოხმაურების გამო აკრიტიკებს ვის რაში სჭირდება მაგის დამტვრეული ქართული? — პაპუაშვილი ჰერჩინსკის Kordz-ის პოსტზე გამოხმაურების გამო აკრიტიკებს
გადახედვა
-
ტექგიგანტების ხელმძღვანელები გაეროს უშიშროების საბჭოს AI-ს რეგულირებისკენ მოუწოდებენ ტექგიგანტების ხელმძღვანელები გაეროს უშიშროების საბჭოს AI-ს რეგულირებისკენ მოუწოდებენ
გადახედვა
-
ფონ დერ ლაიენი: სომხეთს EU-სთან ვაახლოებთ და ვმუშაობთ კავკასიაში მშვიდობისთვის ფონ დერ ლაიენი: სომხეთს EU-სთან ვაახლოებთ და ვმუშაობთ კავკასიაში მშვიდობისთვის
გადახედვა
-
Kordz-ის წინააღმდეგ სახელისუფლებო კამპანიის ფონზე გორში "კამარა ფესტივალი" გადაიდო — რა მოხდა? Kordz-ის წინააღმდეგ სახელისუფლებო კამპანიის ფონზე გორში "კამარა ფესტივალი" გადაიდო — რა მოხდა?
გადახედვა
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსალოდნელი ამინდის შესახებ გაფრთხილებას აქვეყნებს გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსალოდნელი ამინდის შესახებ გაფრთხილებას აქვეყნებს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: დადგა მომენტი, როდესაც ევროკავშირმა უნდა გადახედოს [ინტეგრაციის შეჩერების] ამ მცდარ გადაწყვეტილებას შალვა პაპუაშვილი: დადგა მომენტი, როდესაც ევროკავშირმა უნდა გადახედოს [ინტეგრაციის შეჩერების] ამ მცდარ გადაწყვეტილებას
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ენდომეტრიოზის მკურნალობის პოტენციურ გზას მიაგნეს მეცნიერებმა ენდომეტრიოზის მკურნალობის პოტენციურ გზას მიაგნეს
გადახედვა
-
რუსეთმა, ოკუპირებულმა ცხინვალმა და აფხაზეთმა საქართველოსგან ძალის გამოუყენებლობის შესახებ სამართლებრივი გარანტიები მოითხოვეს რუსეთმა, ოკუპირებულმა ცხინვალმა და აფხაზეთმა საქართველოსგან ძალის გამოუყენებლობის შესახებ სამართლებრივი გარანტიები მოითხოვეს
გადახედვა
კომენტარები