აზერბაიჯანელი უფლებათა დამცველი და აქტივისტი ვიდადი ისღანდარლი საფრანგეთში, მრავლობითი ჭრილობების შედეგად, საავადმყოფოში მიყვანიდან მალევე, გარდაიცვალა.

29 სექტემბერს, საფრანგეთის ქალაქ მულჰაუსში, ვიდადი ისღანდარლი სამი უცხო პირი დაესხა თავს. მრავლობითი ჭრილობების მიყენების შემდეგ, აქტივისტი ადგილობრივ საავადმყოფოში სპეციალური მეთვალყურეობის ქვეშ აიყვანეს.

“მძიმე მდგომარეობაში ჰქონდა ფილტვები, დაზიანებული იყო ღვიძლიც. ყველაზე მეტი ჭრილობა მუცლის არეში ჰქონდა", — განუცხადა ისღანდარლის ძმამ, ოქტაი ისღანდარლიმ OC-Media-ს.

ვიდადის ძმა ასევე პოლიტიკური დევნილია, მან ძმასთან საუბარი გარდაცვალებამდე შეძლო.

"მან [ვივადიმ] თქვა, რომ ორი კაცი ხელებს უკავებდა, ერთი – დანას ურტყამდა. ის საკუთარ ოფისში დაჭრეს და არა სახლში. იგი ამ სივრცეს პირდაპირ ჩართვებისთვის სამუშაოდ იყენებდა. ზოგჯერ, სამსახურის შემდეგ როცა შეუგვიანდებოდა, იქ რჩებოდა", — თქვა ოქტაი ისგანდარიმ.

მისივე მტკიცებით, მის ძმას საფრანგეთში ცხოვრების პერიოდში ორჯერ დაესხნენ თავს. ამასთან დასძინა, რომ ვიდადის თავდამსხმელების ეროვნების ამოცნობა უჭირდა.

"პირველი თავდასხმა 2022 წლის ზაფხულში მოხდა. მას ღამით კრიმინალური დაჯგუფების წევრები დაესხნენ თავს. ამჯერად მითხრა, რომ ეს რუსები ან ფრანგები უნდა ყოფილიყვნენ. თავდამსხმელებს ჰკითხა, რას ითხოვდნენ მისგან, რატომ ურტყამდნენ დანას, რაზეც მათ პასუხი არ გასცეს”, — თქვა ძმამ.

პირველი თავდასხმის შემდეგ, ოქტაი ისღანდარლი ადგილობრივი პოლიციის განყოფილებაში მისი ძმის უსაფრთხო ადგილას დაბინავების თხოვნით მივიდა.

"მათ სააგენტოსთან გადამამისამართეს, რომელიც პოლიტიკურ დევნილებზე მუშაობს. დამპირდნენ, რომ მას საცხოვრებელ ადგილს შეუცვლიდნენ. ვგეგმავდი, რომ გამეგზავნა მოთხოვნა მთავრობისთვის ამ ცვლილების განსახორციელებლად. არ ველოდი, რომ ის მოკვდებოდა [...] შუშის ჩამსხვრევა და ოთახში შეჭრა ძალიან მარტივია ამ შენობაში. ვფიქრობ, იმიტომ უთვალთვალეს, რომ დროს მუდმივად ოჯახთან ატარებდა. მხოლოდ მაშინ იყენებდა ოფისის, როცა პირდაპირი ეთერი ჰქონდა, ოჯახის წევრების საფრთხისგან იცავდა. ღამე [ოფისის] შემოსასვლელ კარს კეტავდა”, — ამბობს ოქტაი.

იქამდე, სანამ საფრანგეთში გააგრძელებდა ცხოვრებას, ძმები საქართველოში ადამიანთა უფლებების დაცვის სფეროში მუშაობდნენ.

"2017 წელს საქართველოში ვიმყოფებოდით. ვიდადი და მე საქართველოში პოლიტიკური დევნილების სტატუსით ვცხოვრობდით. მრავალჯერ მიგვიღია მონაწილეობა პარლამენტის წინ გამართულ საპროტესტო აქციებში. როდესაც [აზერბაიჯანელი ჟურნალისტი] აფღან მუხტარლი გაიტაცეს, საერთაშორისო ორგანიზაციებმა დახმარება შემოგვთავაზეს საქართველოს დასატოვებლად, რადგან მათ თქვეს, რომ [საქართველო] ვერ უზრუნველყოფდა ჩვენს უსაფრთხოებას”, — თქვა ოქტაიმ.

გამოჩენილი ჟურნალისტი, აფღან მუხტარლი აზერბაიჯანში კორუფციას იკვლევდა. იგი თბილისში, ქუჩიდან, 2017 წლის 29 მაისს გაუჩინარდა. მომდევნო დღეს, აზერბაიჯანის ციხეში გამოჩნდა. ბრალდებად ქვეყნის საზღვრის არალეგალური კვეთა წაუყენეს.

ამ გაფრთხილების შემდეგ, ძმები საფრანგეთში გადავიდნენ. მაშინ ოქტაი ისღანდარლიმ ძმას უთხრა, რომ ფრთხილად ყოფილიყო, რადგან ევროპაში ყოფნა სრულ უსაფრთხოებას არ ნიშნავდა.

"[აზერბაიჯანის] შინაგან საქმეთა სამინისტრომ და გენერალურმა პროკურატურამ ვიდადი ისღანდარლის ექსტრადიცია მოითხოვეს, თუმცა საფრანგეთის მთავრობამ მოთხოვნაზე უარი თქვა", — აცხადებს ოქტაი. მისი თქმით, ძმის ექსტრადიციის ფაილი სახლში აქვს შენახული.

ისღანდარლი ცნობილი იყო მთავრობისადმი მკაცრი კრიტიკით და უხამსობების გამოყენებითაც.

"მე მისი ლაპარაკის მანერით და მკაცრი ინტერპრეტაციების გამო აღშფოთებული ვიყავი. მან მკითხა: "როგორ ფიქრობ, მართავს [აზერბაიჯანის პრეზიდენტი] ილჰამ ალიევი ქვეყანას ეთიკური ნორმების დაცვით, მე რომ მის წინააღმდეგ სათანადოდ მოვიქცე?", — აცხადებს ანონიმურობის დაცვით OC-Media-სთან აზერბაიჯანელი უფლებადამცველი.

მარტში, ყოფილმა აზერბაიჯანის პრეზიდენტობის კანდიდატი და დეპუტატი ზაჰიდ ორუჯი, პარლამენტში სიტყვით გამოსვლისას, პოლიტიკურ დევნილებს, ალიევისთვის ღირსებისა და პატივის შელახვისთვის დაემუქრა.

"1951 წელს ლტოლვილთა სტატუსზე მიღებული კონვენცია ამ ადამიანებისთვის იმუნიტეტს არ უზრუნველყოფს. თუ სასამართლო და კანონიერი სახელისუფლებო მექანიზმები პრეზიდენტის პატივისა და ღირსების დასაცავად არ იმუშავებს, მაშინ პოლიტიკური დევნილების საქმიანობა ლეგიტიმური გზებით უნდა გავანეიტრალოთ", — განაცხადა ორუჯმა.

სტატიაში წარმოდგენილი შეხედულებები ეკუთვნის ავტორს და არ წარმოადგენს On.ge-ის პოზიციას. მასალა ქვეყნდება OC Media-სთან პარტნიორობის ფარგლებში, რომლის შედეგად, გამოცემის სტატიები ამიერიდან ოთხ ენაზე გავრცელდება. საქართველოში OC Media-ს პარტნიორი On.ge-ა. სტატია ინგლისურად შეგიძლიათ წაიკითხოთ აქ.