რატომ არის მნიშვნელოვანი: 17 მაისი ჰომოფობიასთან, ბიფობიასთან ტრანსფობიასთან ბრძოლის (IDAHOBIT) საერთაშორისო დღეა.

• ამ დღეს მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში ლესბოსელი, გეი, ბისექსუალი, ტრანსგენდერი და ქვიარ ადმიანები ეკონომიკური და სოციალური თანასწორობისთვის საბრძოლველად გამოდიან, თუმცა, საქართველოში 17 მაისს თემის წარმომადგენლები სიძულვილს, აგრესიასა და ძალადობას აწყდებიან.
• 2013 წლის 17 მაისის შემდეგ, როცა სასულიერო პირებმა და მრევლმა მშვიდობიანი მოქალაქეები დაარბიეს, ყოველ წელს, ამ დღეს საპატრიაქო აქცია-მსვლელობებს ატარებს და მას "ოჯახის სიწმინდის დღეს" უწოდებს.
• ჰომოფობები ამტკიცებენ, რომ ლგბტქ ადამიანებს საქართველოში არავინ ჩაგრავს, თუმცა ეს მართალი არ არის — ძალადობის არაერთი ფაქტი ვიცით და კიდევ ბევრი უცნობია.
• ქვეყანაში ადამიანებს ჩაგრავენ მათი სექსუალური ორიენტაციისა თუ გენდერული იდენტობის გამო, უზღუდავენ წვდომას კერძო საკუთრებაზე, ძალადობენ ფიზიკურად და კლავენ.
• 5 ივლისს ლგბტ თემს ღირსების მარშის გამართვის საშუალება არ მიეცა, რადგან ჰომოფობიურმა და ძალადობრივმა ჯგუფებმა კონტრაქცია გამართეს და ჯერ კიდევ აქციის დაწყებამდე მედიის წარმომადგენლებზე იძალადეს — ძალადობის ორგანიზატორები დღემდე არ დასჯილან.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრი აცხადებს, რომ ლგბტ(ქ)ი ადამიანების ღირსების აღიარებისთვის ბრძოლის ხანგრძლივი ისტორიის მიუხედავად, საქართველოში კვლავ მნიშვნელოვან გამოწვევაა ლგბტ(ქ)ი ადამიანების უსაფრთხოებისა და უფლებების რეალური დაცვა და სოციალური ჰომოფობია, რომელიც ლგბტ(ქ)ი ადამიანების ყოველდღიურობაზე, საჯარო და პირად ცხოვრებაზე მძიმე გავლენას ახდენს.

• ხაზს უსვამენ, რომ უკანასკნელი 10 წლის განმავლობაში პოლიტიკური უფლებების აღიარებასთან და დაცვასთან დაკავშირებული დრამატული მოვლენები სახელმწიფოს დემონსტრაციულ გულგრილობას, პოლიტიკურ ჰომოფობიას და ძალადობის შეწყნარების უმძიმეს გამოცდილებას აჩვენებს.
• მათივე შეფასებით, ეს პოლიტიკა მკვეთრად აზიანებდა და აზიანებს დემოკრატიული, მშვიდობიანი და პლურალისტური საზოგადოების განვითარების შესაძლებლობებს და არაერთ სოციალურ კრიზისს ქმნიდა.
• "უკვე წლებია ხელისუფლება, პოლიტიკური პარტიები, ეკლესია და სხვა აქტორები ქვიარ ადამიანების და ქვიარ საკითხების პოლიტიკურ ინსტრუმენტალიზებას ცდილობენ და ხშირად ეს დომინანტური პოლიტიკა ლგბტ(ქ)ი ადამიანების სიცოცხლის, ღირსების და მომავლის ჩამორთმევის მიზეზიც გამხდარა", — ვკითხულობთ განცხადებაში.
• ცენტრის განცხადებით, თანასწორობის პოლიტიკის მიმართულებით გატარებული ღონისძიებები ფრაგმენტული რჩება და ხელისუფლების მხრიდან ლგბტ(ქ)ი უფლებების პოლიტიკური აღიარების სირთულე და უფრო მეტიც, პოლიტიკური ჰომოფობია, ლგბტ(ქ)ი ადამიანების უფლებრივი მდგომარეობის არსებით გაუმჯობესებას შეუძლებელს ხდის.

პოლიტიკური ჰომოფობია: ორგანიზაცია ამბობს, რომ ჰომოფობიის დაძლევის პოლიტიკის ხელშეწყობის ნაცვლად, მმართველი გუნდი ბოლო პერიოდში აქტიურად მიმართავს ჰომოფობიის პოლიტიკურ ინსტრუმენტალიზებას.

• "თუ წინა წლებში მათი მხრიდან აშკარა იყო ანტი-ლგბტ(ქ)ი მოძრაობების, რადიკალური ძალადობრივი ჯგუფების მიმართ გამოვლენილი ლოიალობა, მიმდინარე წელს, ხელისუფლების მკაფიო კონსერვატიული შემობრუნების კვალდაკვალ, შესამჩნევია მმართველი პოლიტიკური კლასის მხრიდან ჰომოფობიური რიტორიკის ღიად გამოყენება", — აღნიშნავენ ისინი.
• საუბრობენ მარტის მოვლენებზეც, როდესაც საპროტესტო აქციის დისკრედიტაციის მიზნით ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან არაერთი ჰომოფობიური განცხადება გაჟღერდა.
• მაგალითად მოჰყავთ მაღალჩინოსნების მხრიდან დემონსტრაციის მონაწილე ახალგაზრდების დემონიზების ფონზე, აქციის ერთ-ერთი მონაწილის, ლაზარე გროგორიადისის დაკავების შემდეგ, მის წინააღმდეგ სახელისუფლებო პროპაგანდის ღიად ამუშავება.
• ასევე, მაისში პრემიერ-მინისტრის მონაწილეობა კონსერვატიულ ჰომოფობიურ კონფერენციაში, სადაც მან სხვა პოპულისტ ლიდერებთან ერთად ანტიდემოკრატიული, ჰომოფობიური შინაარსით გაჟღენთილი სიტყვა წარმოთქვა.
• ხაზს უსვამენ იმასაც, რომ 2023 წლის მარტში მთავრობის მიერ დაგვიანებით მიღებული 2022-2030 წლების ადამიანის უფლებათა დაცვის ეროვნული სტრატეგია არ მოიცავს სექსუალური უმცირესობების საკითხებს, დოკუმენტში ლგბტ(ქ)ი ადამიანების უფლებები საერთოდ არ არის ნახსენები, ხოლო გენდერთან დაკავშირებულ საკითხებად, მხოლოდ ქალთა უფლებები მოიაზრება.
• "პოლიტიკური ჰომოფობიის ეს მძლავრი ტალღა ერთი მხრივ მნიშვნელოვნად აფერხებს საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესს, ხოლო მეორე მხრივ, ლგბტ(ქ)ი ადამიანებისთვის, მათი ფიზიკური უსაფრთხოების თვალსაზრისით რეალურ რისკებს წარმოქმნის. მით უფრო, რომ მოწყვლადი ჯგუფების უფლებების დაცვა და გენდერული თანასწორობის ხელშეწყობა საქართველოსთვის განსაზღვრულ 12 რეკომენდაციას შორისაა, რომელიც ევროკომისიის დასკვნით, ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსის მისაღებად საქართველომ უნდა შეასრულოს", — ვკითხულობთ განცხადებაში.

გარდა ამისა, ბოლო 10 წლის განმავლობაში ლგბტ(ქ)ი ადამიანების მიმართ გამოვლენილი ძალადობის ჯაჭვის კონტექსტში განიხილავენ საზოგადოებაში ჰომოფობიის შემცირების პოზიტიურ ტენდენციას.

• მათი შეფასებით, იმის ფონზე, რომ ხელისუფლება ჰომოფობიის დაძლევის კუთხით აუცილებელ ნაბიჯებს არ დგამს, მოსალოდნელია, რომ აღნიშნულმა დადებითმა ტენდენციამ მომდევნო წლებში რეგრესი განიცადოს.
• ხაზს უსვამენ, რომ უსაფრთხოების მზარდ რისკებს უკავშიდება ლგბტ(ქ)ი ადამიანებისთვის შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებით სარგებლობა — 2012 წლის შემდეგ საქართველოში ლგბტ(ქ)ი ადამიანებს შეკრების თავისუფლებით უსაფრთხო და ღირსეულ პირობებში სარგებლობის შესაძლებლობა არ ეძლევათ.
• "აშკარაა, რომ სახელმწიფო დემონსტრაციულ გულგრილობას იჩენს ლგბტ(ქ)ი ადამიანების შეკრების უფლების რეალური დაცვის მიმართულებით და არ იღებს ადეკვატურ პრევენციულ ზომებს კლერიკალური, ულტრაკონსერვატიული ჯგუფების მხრიდან მომდინარე საფრთხეებისა და ძალადობის აღკვეთის მიზნით. უფრო მეტიც, აშკარაა ხოლმე მათი მხრიდან გამოვლენილი ლოიალობა ანტი-ლგბტ(ქ)ი მოძრაობებისა და რიტორიკის მიმართ", — აცხადებს ორგანიზაცია.
• ამბობენ, რომ ამ კუთხით განსაკუთრებით კრიტიკული იყო 2021 წლის 5-6 ივლისის მოვლენები: "იმის მიუხედავად, რომ პოლიცია ინფორმირებული იყო ძალადობრივი შეკრების ორგანიზატორებისა და მონაწილეებისგან მომდინარე ძალადობის რისკების შესახებ, მან არ მიიღო ეფექტიანი პრევენციული ზომები ძალადობის შეკავებისა და მით უფრო, ლგბტ(ქ)ი აქტივისტებისთვის შეკრების თავისუფლების რეალიზებისთვის".
• "უფრო მეტიც, პრემიერ-მინისტრის ანტიკონსტიტუციურმა განცხადებამ უმრავლესობის უფლებების შესახებ, წაახალისა ჰომოფობიური შინაარსის მასობრივი ძალადობა. ამ ფონზე, კიდევ უფრო მძიმე სურათს ქმნის ის ფაქტი, რომ ძალადობის ორგანიზატორების სამართლებრივი პასუხისმგებლობა დღემდე არ დამდგარა, რაც ერთი მხრივ აღრმავებს უნდობლობას სახელმწიფოს მიმართ და მეორე მხრივ კი, საშიშ ტენდენციას ქმნის ჰომოფობიური განწყობების გაღრმავებისა და ძალადობის წახალისების კუთხით", — ვკითხულობთ განცხადებაში.

ორგანიზაცია მოუწოდებს სახელმწიფოს უარი თქვას ჰომოფობიის ნორმალიზებისა და ლგბტ(ქ)ი უფლებების საკანონმდებლო და ინსტიტუციურ დონეზე გაუარესების ტენდენციაზე და გააცნობიეროს დისკურსული ძალადობის პირდაპირი გავლენა ლგბტ(ქ)ი ადამიანების ფიზიკურ უსაფრთხოებაზე. ასევე:

• შეიმუშაოს ჰომო/ბი/ტრანსფობიასთან გამკლავების სისტემური პოლიტიკა, რომელიც საგანმანათლებლო და საინფორმაციო პოლიტიკის გატერებას გულისხმობს სკოლებში, უნივერსიტეტებში, საჯარო სამსახურში და უფრო ფართედ საზოგადოებაში;
• გააძლიეროს სიძულვილით მოტივირებულ დანაშაულებთან ბძროლის პოლიტიკა და ამ მიმართლებით გაზარდოს პრევენციასა და მსხვერპლის დაცვაზე ორიენტირებული მიდგომები;
• პატივი სცეს ლგბტ(ქ)ი ადამიანების შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლებას და მიიღოს ყველა ზომა მათთვის უსაფრთხო და ღირსეული საჯარო სივრცის შესაქმნელად;
• შეიმუშაოს ექსტრემისტულ ძალადობრივ ჯგუფებთან გამკლავების ეფექტიანი პოლიტიკა;
• შეიმუშაოს ლგბტ(ქ)ი ადამიანების სოციალურ ექსკლუზიასთან გამკლავების სისტემური პოლიტიკა და ის ადამიანის უფლებათა პოლიტიკის დოკუმენტებში ასახოს.

ერთობლივ განცხადებაში საელჩოები აცხადებენ, რომ მიესალმებიან მრავალფეროვნებას და სოლიდარობას უცხადებენ ლესბოსელ, გეი, ბისექსუალ, ტრანსგენდერ, ქვიარ და ინტერსექს (ლგბტქი+) თემს საქართველოში.

• ასევე, ხაზს უსვამენ, რომ ლგბტქი+ ადამიანები ყოველდღიურად განიცდიან შევიწროებას, დისკრიმინაციას და სტიგმატიზაციას, აწყდებიან მტრულ დამოკიდებულებასა და ძალადობას, მათ არ აქვთ შესაძლებლობა იცხოვრონ ღირსეულად, როგორც ქართული საზოგადოების თავისუფალმა და თანასწორმა წევრებმა.
• საელჩოები აღნიშნავენ, რომ ბოლო წლებში მართლმსაჯულების წინაშე არ წარმდგარა ლგბტქი+ პირების წინააღმდეგ, მათ შორის 2021 წლის ივლისის პრაიდ კვირეულის დროს, ძალადობის აშკარად წამქეზებელ და ჩამდენ ადამიანთა უმრავლესობა და ეს კიდევ უფრო ზღუდავს ლგბტქი+ პირთა შესაძლებლობას გამოიყენონ მშვიდობიანი შეკრების უფლება.
• ისინი მოუწოდებენ საქართველოს ხელისუფლებას, პოლიტიკურ, სამოქალაქო და რელიგიურ ლიდერებს, საყოველთაოდ დაიცვან ადამიანის უფლებები, ხმა აიმაღლონ სიძულვილის, დისკრიმინაციისა და ძალადობის წინააღმდეგ, იმუშაონ ლგბტქი+ თემებთან და უზრუნველყონ მათთვის ადამიანის უფლებებით სრულად სარგებლობა.
• ასევე მოუწოდებენ საქართველოს მთავრობას, რომ სახელმწიფო პოლიტიკა და პრაქტიკა შეუსაბამოს საქართველოს საერთაშორისო ვალდებულებებს.