საერთაშორისო გამჭვირვალობა — საქართველოს განცხადებით, სახელმწიფო ბიუჯეტის 6 თვის დეფიციტი 1 002 მლნ ლარის დონეზე იყო დაგეგმილი, ფაქტობრივმა დეფიციტმა კი 373 მლნ ლარი შეადგინა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი: TI-ს განმარტებით, დეფიციტის შემცირება შემოსულობების გეგმის გადაჭარბებით შესრულებამ და დაგეგმილზე ნაკლები ხარჯების გაწევამ განაპირობა.

  • ანგარიშში ნათქვამია, რომ 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტში იანვარ-ივნისში დაგეგმილზე მეტი შემოსულობები შევიდა და გეგმა 102,7%-ით შესრულდა;
  • გადასახდელების 6 თვის გეგმა კი ორგანიზაციის განცხადებით, 96,6%-ით შესრულდა და სულ ბიუჯეტიდან 8,8 მლრდ ლარი დაიხარჯა.

შემოსავლები: TI განცხადებით, შემოსულობების გეგმის გადაჭარბებით შესრულებაში ყველაზე დიდი წვლილი სხვა შემოსავლების გეგმის 148%-ით შესრულებამ განაპირობა. ბიუჯეტში დაგეგმილზე 222 მლნ ლარით მეტი შევიდა, რაც ძირითადად ეროვნული ბანკისგან მიღებული 356 მლნ ლარის შემოსავლითაა განპირობებული.

  • ანგარიშში აღნიშნულია, რომ საგადასახადო შემოსავლების გეგმა 100,3%-ით შესრულდა;
  • რაც შეეხება გრანტებს 6 თვის გეგმა 134%-ით შესრულდა და სულ 227 მლნ ლარი შეადგინა;
  • საიდანაც 141 მლნ ლარი უცხოური გრანტები იყო — 97% (137 მლნ ლარი) საქართველომ ევროკავშირისგან მიიღო. 2,5 მლნ ლარის გრანტი გერმანიის სახელმწიფო ბანკისგან, ხოლო 1,3 მლნ ლარი — სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდისგან.

ფოტო: TI

გადასახდელები: TI განცხადებით, ყველაზე მაღალი შესრულების მაჩვენებელი სოციალურ უზრუნველყოფაში დაფიქსირდა — 99,7%, სულ დაიხარჯა 3 მლრდ ლარი.

  • ანგარიშის მიხედვით, 2021 წლის პირველ ნახევართან შედარებით, 2022 წლის პირველ ექვს თვეში შრომის ანაზღაურების ხარჯი 8%-ით არის გაზრდილი, ხოლო საქონლის და მომსახურების — 16%-ით;
  • ორგანიზაცია განმარტავს, რომ ანაზღაურების ხარჯის ზრდა იანვრიდან სახელმწიფო სექტორში ხელფასების ზრდამ განაპირობა;
  • ანგარიშში საუბარია იმაზეც, რომ 2022 წლის იანვარ-ივნისში შტატგარეშე თანამშრომელთა ხელფასებზე 195 მლნ ლარი დაიხარჯა, რაც 2021 წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელზე 42 მლნ ლარით (27%-ით), ხოლო 2020 წლის მაჩვენებელზე 69 მლნ ლარით (55%-ით) მეტია;
  • აღნიშნულია ისიც, რომ 2022 წლის პირველ ნახევარში მივლინებებზე 19 მლნ ლარი დაიხარჯა.

ფოტო: T

ფოტო: TI

გარდა ამისა, ბიუჯეტის შესრულების მოკლე ანალიზში ნათქვამია, რომ 2022 წლის 30 ივნისის მდგომარეობით, მთავრობის ვალმა 28,1 მლრდ ლარი შეადგინა, რაც ქვეყნის ბოლო ერთი წლის მშპ-ის დაახლოებით 42,5%-ია.

  • 6 თვეში მთავრობამ 1,225 მლნ ლარის ვალი აიღო, თუმცა ამავე პერიოდში 503 მლნ ლარის ვალი დაფარა.

გეგმის შესრულება: TI-ს ცნობით, სამინისტროებიდან გეგმასთან შედარებით ყველაზე ნაკლები (75,9%) იუსტიციის სამინისტრომ დახარჯა, რაც ძირითადად პენიტენციური სისტემის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებაზე გამოყოფილი დაფინანსების 23,4%-ით ათვისებამ განაპირობა.

  • გეგმაზე მეტი (105 მლნ ლარით) რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრომ დახარჯა;
  • ორგანიზაციის განცხადებით, გეგმაზე მეტის დახარჯვა ჩქაროსნული ავტომაგისტრალების მშენებლობის პროგრამის 6 თვის გეგმის 125%-ით შესრულებამ და წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის პროგრამის 105%-ით შესრულებამ განაპირობა;
  • TI აღნიშნავს, რომ ბიუჯეტის 17 პროგრამის 6 თვის გეგმა 50%-ზე ნაკლები მაჩვენებლით შესრულდა, მათ შორის 5 პროგრამაზე თანხა საერთოდ არ დახარჯულა;
  • ჩამოთვლილია პროგრამებიც: საქართველოს თავდაცვის ძალების შესაძლებლობის გაძლიერება, თბილისის მეტროს პროექტი, თბილისის ავტობუსების პროექტი, ჭკვიანი სატრანსპორტო სისტემა და აჭარის მყარი ნარჩენების პროექტი.

TI-ს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის 6 თვის შესრულების მოკლე ანალიზი სრულად შეგიძლიათ ნახოთ აქ.