მეცნიერები მალე შავი ხვრელის ფოტოს პირდაპირ გადაიღებენ
ფოტო: Getty Images/Science Photo Library RF
ამ წლის 5-დან 14 აპრილამდე ვირტუალური ტელესკოპი Event Horizon Telescope (EHT), რომელიც ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში მზადდებოდა, ჩვენი გალაქტიკის ზემასიურ შავ ხვრელს პირდაპირ გადაუღებს ფოტოს. EHT რეალურად იმ რადიოტელესკოპების მასივია, რომლებიც სხვადასხვა ქვეყნებშია განთავსებული მსოფლიო მასშტაბით
ძალიან გრძელი საბაზისო ხაზის ინტერფერომეტრიის ტექნიკის გამოყენებით, EHT-ს გუნდი გეგმავს, რომ პროექტში მონაწილე ყველა ობსერვატორია ერთ უზარმაზარ ტელესკოპად გადააქციოს. საჭიროა ტელესკოპი, რომელიც ძალიან დიდი და მძლავრია, რადგან მშვილდოსანი A* ჩვენთვის სხვა არაფერია, თუ არა პაწაწინა წერტილი ცაში. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მისი მასა მზის მასას 4 მილიონჯერ აღემატება, თუმცა, მისი დიამეტრი სულ რაღაც 20 მილიონი კილომეტრია, დაშორება კი - ძალიან დიდი. EHT-ს გუნდის თქმით, მშვილდოსან A*-ზე დაკვირვება იგივეა, რაც მთვარეზე მყოფი გრეიფრუტის გადაღება დედამიწიდან.
მონაწილე ობსერვატორიების მოსამზადებლად გუნდმა ისინი აღჭურვა ატომური საათებითა და უზარმაზარი ტევადობის მყარი დისკებით. მეცნიერები ელიან, რომ დიდი მოცულობის მონაცემებს შეაგროვებენ, ამიტომ ისინი 10 000 ლეპტოპის ტევადობის მყარ დისკებს იყენებენ.
მკვლევრების თქმით, შავი ხვრელის ისტორიულ ფოტოს 2018 წლის დასაწყისში ვიხილავთ. რასაც ისინი ელიან, ძალიან ემგვანება გასულ წელს მათ მიერ ჩატარებულ სიმულაციას:
ფოტო: NASA/UMass/D.Wang et al., IR: NASA/STScI / Feryel Ozel (event horizon simulation)
ალბერტ აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის თანახმად, ჩვენ დავინახავთ სინათლის ნამგალს, რომელიც გარს აკრავს მუქი წვეთის მსგავს სტრუქტურას. ამ სინათლეს აირი და მტვერი ასხივებს, სანამ მათ შავი ხვრელი გადასანსლავს, ხოლო მუქი წვეთის მსგავსი სტრუქტურა კი ამ ქაოსზე აღბეჭდილი ჩრდილია. შეიძლება სხვა რამეც დავინახოთ ამ ყველაფერთან ერთად? გუნდის ლიდერმა შეფერდ დოლიმენმა ჰარვარდ-სმითსონიანის ასტროფიზიკური ცენტრიდან, BBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა:
"როგორც უკვე ვთქვი, არასოდეს არ სცადოთ აინშტაინის თეორიების წინააღმდეგ წასვლა, მაგრამ თუ დავინახეთ ისეთი რამ, რაც ძალიან განსხვავებული იყო მოსალოდნელისგან, ჩვენ საშუალება გვექნება, გრავიტაციის თეორიას ახალი კუთხით შევხედოთ".
-
საია ხაინდრავას საქმეზე დავით ქაშიაშვილის პროკურატურაში დაბარებას ეხმაურება საია ხაინდრავას საქმეზე დავით ქაშიაშვილის პროკურატურაში დაბარებას ეხმაურება
გადახედვა
-
"ამ ქვეყანაში მცხოვრები ყველა ქართველი დედა თქვენი ჭირისუფალია" — ეკატერინა ივანიშვილი ეკა კუპატაძეს პასუხობს "ამ ქვეყანაში მცხოვრები ყველა ქართველი დედა თქვენი ჭირისუფალია" — ეკატერინა ივანიშვილი ეკა კუპატაძეს პასუხობს
გადახედვა
-
ალდაგმა ავეჯის მაღაზია კომფორტერს ხანძრისგან მიყენებული ზიანი სრულად აუნაზღაურა ალდაგმა ავეჯის მაღაზია კომფორტერს ხანძრისგან მიყენებული ზიანი სრულად აუნაზღაურა
-
პარტიამ "საქართველოსთვის" პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე გამოძიების დაწყების მოთხოვნით პროკურატურას მიმართა პარტიამ "საქართველოსთვის" პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე გამოძიების დაწყების მოთხოვნით პროკურატურას მიმართა
გადახედვა
-
Visa-მ წარადგინა ხელოვნური ინტელექტის, ტოკენისა და სტეიბლკოინის შესაძლებლობები, რომლებიც კომერციის მომავალს განსაზღვრავს Visa-მ წარადგინა ხელოვნური ინტელექტის, ტოკენისა და სტეიბლკოინის შესაძლებლობები, რომლებიც კომერციის მომავალს განსაზღვრავს
-
AI კომპონენტების გლობალურ კრიზისს იწვევს — როგორ აისახება ეს თითოეულ ჩვენგანზე AI კომპონენტების გლობალურ კრიზისს იწვევს — როგორ აისახება ეს თითოეულ ჩვენგანზე
გადახედვა
-
ირაკლი ზარქუა: ყველაფერს ვაკეთებდით, რომ პარლამენტში ჩხუბი არ მომხდარიყო, თორემ აქამდე მილიონჯერ გაილახებოდნენ ესენი [გახარიას პარტიის წევრები] ირაკლი ზარქუა: ყველაფერს ვაკეთებდით, რომ პარლამენტში ჩხუბი არ მომხდარიყო, თორემ აქამდე მილიონჯერ გაილახებოდნენ ესენი [გახარიას პარტიის წევრები]
გადახედვა
-
თამარ ლორთქიფანიძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა — ბრალდებული ციხეს 4 თვეში დატოვებს თამარ ლორთქიფანიძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა — ბრალდებული ციხეს 4 თვეში დატოვებს
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს ეგზოპლანეტები, რომელთა სიმკვრივეც ე.წ. ბამბის ნაყინისას ჩამოუვარდება აღმოაჩინეს ეგზოპლანეტები, რომელთა სიმკვრივეც ე.წ. ბამბის ნაყინისას ჩამოუვარდება
გადახედვა
-
წარმატებული მოლაპარაკებები ბიზნესში — გაიარე სრულად დაფინანსებული ბიზნესკურსი წარმატებული მოლაპარაკებები ბიზნესში — გაიარე სრულად დაფინანსებული ბიზნესკურსი
-
"რთულია, როცა სიტყვიერ შეურაცხყოფას გაყენებენ, მაგრამ თავშეკავებულობა მნიშვნელოვანია — კახა კალაძე პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე "რთულია, როცა სიტყვიერ შეურაცხყოფას გაყენებენ, მაგრამ თავშეკავებულობა მნიშვნელოვანია — კახა კალაძე პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე
გადახედვა
-
ჩინეთის მისიამ, სავარაუდოდ, დედამიწის "მინი-მთვარემდე" მიაღწია — რა ვიცით ჩინეთის მისიამ, სავარაუდოდ, დედამიწის "მინი-მთვარემდე" მიაღწია — რა ვიცით
გადახედვა
-
კაია კალასი და მარტა კოსი თურქეთს ეწვევიან კაია კალასი და მარტა კოსი თურქეთს ეწვევიან
გადახედვა
-
"გერმანიის ელჩი ფრანგულად წავიდა, დამშვიდობების გარეშე" — შალვა პაპუაშვილი პეტერ ფიშერზე "გერმანიის ელჩი ფრანგულად წავიდა, დამშვიდობების გარეშე" — შალვა პაპუაშვილი პეტერ ფიშერზე
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი, დელეგაციასთან ერთად, თეირანში აიათოლა ალი ხამენეის დაკრძალვაზე მიიწვიეს მიხეილ ყაველაშვილი, დელეგაციასთან ერთად, თეირანში აიათოლა ალი ხამენეის დაკრძალვაზე მიიწვიეს
გადახედვა
-
ანტარქტიდაზე არის ვულკანი, რომლიდანაც სუფთა ოქროს კრისტალები იფრქვევა ანტარქტიდაზე არის ვულკანი, რომლიდანაც სუფთა ოქროს კრისტალები იფრქვევა
გადახედვა
-
წყალს შეიძლება ორი სხვადასხვა ფორმა ჰქონდეს — კვლევა წყალს შეიძლება ორი სხვადასხვა ფორმა ჰქონდეს — კვლევა
გადახედვა
-
ნახეთ: ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ ირმის ნახტომის ახალი ფოტოები გამოაქვეყნა ნახეთ: ევროპის კოსმოსურმა სააგენტომ ირმის ნახტომის ახალი ფოტოები გამოაქვეყნა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ყავის ნარჩენები საწვავად გარდაქმნეს მეცნიერებმა ყავის ნარჩენები საწვავად გარდაქმნეს
გადახედვა
-
თელავის რაიონულმა სასამართლომ ჟურნალისტ ვიკა ბუკიას საჯარო შეურაცხყოფისთვის მოქალაქე 500 ლარით დააჯარიმა თელავის რაიონულმა სასამართლომ ჟურნალისტ ვიკა ბუკიას საჯარო შეურაცხყოფისთვის მოქალაქე 500 ლარით დააჯარიმა
გადახედვა
-
ფსსს: კორუფციულ საქმეებზე 400 და 600 ლარის ქრთამის აღებისთვის 2 პირი დააკავეს ფსსს: კორუფციულ საქმეებზე 400 და 600 ლარის ქრთამის აღებისთვის 2 პირი დააკავეს
გადახედვა

კომენტარები