მეცნიერები მალე შავი ხვრელის ფოტოს პირდაპირ გადაიღებენ
ფოტო: Getty Images/Science Photo Library RF
ამ წლის 5-დან 14 აპრილამდე ვირტუალური ტელესკოპი Event Horizon Telescope (EHT), რომელიც ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში მზადდებოდა, ჩვენი გალაქტიკის ზემასიურ შავ ხვრელს პირდაპირ გადაუღებს ფოტოს. EHT რეალურად იმ რადიოტელესკოპების მასივია, რომლებიც სხვადასხვა ქვეყნებშია განთავსებული მსოფლიო მასშტაბით
ძალიან გრძელი საბაზისო ხაზის ინტერფერომეტრიის ტექნიკის გამოყენებით, EHT-ს გუნდი გეგმავს, რომ პროექტში მონაწილე ყველა ობსერვატორია ერთ უზარმაზარ ტელესკოპად გადააქციოს. საჭიროა ტელესკოპი, რომელიც ძალიან დიდი და მძლავრია, რადგან მშვილდოსანი A* ჩვენთვის სხვა არაფერია, თუ არა პაწაწინა წერტილი ცაში. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მისი მასა მზის მასას 4 მილიონჯერ აღემატება, თუმცა, მისი დიამეტრი სულ რაღაც 20 მილიონი კილომეტრია, დაშორება კი - ძალიან დიდი. EHT-ს გუნდის თქმით, მშვილდოსან A*-ზე დაკვირვება იგივეა, რაც მთვარეზე მყოფი გრეიფრუტის გადაღება დედამიწიდან.
მონაწილე ობსერვატორიების მოსამზადებლად გუნდმა ისინი აღჭურვა ატომური საათებითა და უზარმაზარი ტევადობის მყარი დისკებით. მეცნიერები ელიან, რომ დიდი მოცულობის მონაცემებს შეაგროვებენ, ამიტომ ისინი 10 000 ლეპტოპის ტევადობის მყარ დისკებს იყენებენ.
მკვლევრების თქმით, შავი ხვრელის ისტორიულ ფოტოს 2018 წლის დასაწყისში ვიხილავთ. რასაც ისინი ელიან, ძალიან ემგვანება გასულ წელს მათ მიერ ჩატარებულ სიმულაციას:
ფოტო: NASA/UMass/D.Wang et al., IR: NASA/STScI / Feryel Ozel (event horizon simulation)
ალბერტ აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის თანახმად, ჩვენ დავინახავთ სინათლის ნამგალს, რომელიც გარს აკრავს მუქი წვეთის მსგავს სტრუქტურას. ამ სინათლეს აირი და მტვერი ასხივებს, სანამ მათ შავი ხვრელი გადასანსლავს, ხოლო მუქი წვეთის მსგავსი სტრუქტურა კი ამ ქაოსზე აღბეჭდილი ჩრდილია. შეიძლება სხვა რამეც დავინახოთ ამ ყველაფერთან ერთად? გუნდის ლიდერმა შეფერდ დოლიმენმა ჰარვარდ-სმითსონიანის ასტროფიზიკური ცენტრიდან, BBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა:
"როგორც უკვე ვთქვი, არასოდეს არ სცადოთ აინშტაინის თეორიების წინააღმდეგ წასვლა, მაგრამ თუ დავინახეთ ისეთი რამ, რაც ძალიან განსხვავებული იყო მოსალოდნელისგან, ჩვენ საშუალება გვექნება, გრავიტაციის თეორიას ახალი კუთხით შევხედოთ".
-
Meta მონაცემთა ცენტრების მშენებლობისთვის მუშათა აკადემიას ხსნის Meta მონაცემთა ცენტრების მშენებლობისთვის მუშათა აკადემიას ხსნის
გადახედვა
-
OpenAI საფონდო ბირჟაზე გადის — კომპანიამ განაცხადი უკვე გააკეთა OpenAI საფონდო ბირჟაზე გადის — კომპანიამ განაცხადი უკვე გააკეთა
გადახედვა
-
დააგროვეთ მეტი PLUS ქულა და მოემზადეთ PLUS-ის დაბადების დღისთვის დააგროვეთ მეტი PLUS ქულა და მოემზადეთ PLUS-ის დაბადების დღისთვის
-
"ო, კაპიტანო, ჩემო კაპიტანო" — რამდენად კარგად იცნობ გურამ კაშიას? "ო, კაპიტანო, ჩემო კაპიტანო" — რამდენად კარგად იცნობ გურამ კაშიას?
-
სკუბი დუს ახალ სერიალში მთავარ როლზე მსახიობი ცუგა უკვე დაამტკიცეს სკუბი დუს ახალ სერიალში მთავარ როლზე მსახიობი ცუგა უკვე დაამტკიცეს
გადახედვა
-
ურსულა ფონ დერ ლაიენი: ჩვენი სანქციები მუშაობს, ისინი ასუსტებენ რუსეთის სამხედრო ძალისხმევის ეკონომიკურ საფუძვლებს ურსულა ფონ დერ ლაიენი: ჩვენი სანქციები მუშაობს, ისინი ასუსტებენ რუსეთის სამხედრო ძალისხმევის ეკონომიკურ საფუძვლებს
გადახედვა
-
კაია კალასი: აგურ-აგურ ვანგრევთ რუსეთის საომარი ეკონომიკის საფუძვლებს კაია კალასი: აგურ-აგურ ვანგრევთ რუსეთის საომარი ეკონომიკის საფუძვლებს
გადახედვა
-
გზებზე ნარჩენების დაყრაზე რეაგირებისთვის საავტომობილო გზების დეპარტამენტში სპეციალური სამსახური იქმნება გზებზე ნარჩენების დაყრაზე რეაგირებისთვის საავტომობილო გზების დეპარტამენტში სპეციალური სამსახური იქმნება
გადახედვა
-
სუს-ი: საოკუპაციო ძალების მიერ საჩხერის მუნიციპალიტეტის მიმდებარედ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე თავისუფალია სუს-ი: საოკუპაციო ძალების მიერ საჩხერის მუნიციპალიტეტის მიმდებარედ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე თავისუფალია
გადახედვა
-
m² განვითარების ახალ ეტაპზე გადადის — კომპანია საქმიანობას განახლებული სტრატეგიითა და გრძელვადიანი განვითარების ხედვით განაგრძობს m² განვითარების ახალ ეტაპზე გადადის — კომპანია საქმიანობას განახლებული სტრატეგიითა და გრძელვადიანი განვითარების ხედვით განაგრძობს
-
რუსეთთან დაკავშირებული აზერბაიჯანული კომპანიების უკან ბათუმში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეები დგანან — ჟურნალისტური გამოძიება რუსეთთან დაკავშირებული აზერბაიჯანული კომპანიების უკან ბათუმში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეები დგანან — ჟურნალისტური გამოძიება
გადახედვა
-
ირაკლი კირცხალია: ბიძინა ივანიშვილი "ქართული ოცნების" მოწინააღმდეგეების გათვლებს რამდენიმე ნაბიჯით უსწრებს ირაკლი კირცხალია: ბიძინა ივანიშვილი "ქართული ოცნების" მოწინააღმდეგეების გათვლებს რამდენიმე ნაბიჯით უსწრებს
გადახედვა
-
კახა კალაძე: ბიძინა ივანიშვილის როლი განსაკუთრებულია იმაში, რომ მისი გადაწყვეტილებებით მოვახერხეთ გრძელვადიანი მშვიდობის შენარჩუნება კახა კალაძე: ბიძინა ივანიშვილის როლი განსაკუთრებულია იმაში, რომ მისი გადაწყვეტილებებით მოვახერხეთ გრძელვადიანი მშვიდობის შენარჩუნება
გადახედვა
-
4 ოქტომბრის საქმის კიდევ 1 ფიგურანტი, ვახო ფიცხელაური საპროცესო შეთანხმებას დასთანხმდა 4 ოქტომბრის საქმის კიდევ 1 ფიგურანტი, ვახო ფიცხელაური საპროცესო შეთანხმებას დასთანხმდა
გადახედვა
-
ჩოხატაურში მეშვიდე კლასის მოსწავლე გარდაიცვალა ჩოხატაურში მეშვიდე კლასის მოსწავლე გარდაიცვალა
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს მიკრობები, რომლებიც კანიბალ "ზეგიგანტებად" გარდაიქმნებიან აღმოაჩინეს მიკრობები, რომლებიც კანიბალ "ზეგიგანტებად" გარდაიქმნებიან
გადახედვა
-
კადიროვის კრიტიკოსებზე თავდასხმებში ეჭვმიტანილი ჩეჩენი კრიმინალური ავტორიტეტი უკრაინაში გარდაიცვალა კადიროვის კრიტიკოსებზე თავდასხმებში ეჭვმიტანილი ჩეჩენი კრიმინალური ავტორიტეტი უკრაინაში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
მაისის განახლებები თიბისის მობაილბანკში — შენი საუკეთესო ციფრული გამოცდილებისთვის მაისის განახლებები თიბისის მობაილბანკში — შენი საუკეთესო ციფრული გამოცდილებისთვის
-
ზელენსკიმ კირ სტარმერს შესთავაზა, აბრამოვიჩის მიერ "ჩელსის" გაყიდვიდან მიღებული £2.4 მლრდ უკრაინის თავდაცვას მოხმარდეს ზელენსკიმ კირ სტარმერს შესთავაზა, აბრამოვიჩის მიერ "ჩელსის" გაყიდვიდან მიღებული £2.4 მლრდ უკრაინის თავდაცვას მოხმარდეს
გადახედვა
-
საია წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერებების გამოყენების ფაქტების სრულყოფილად გამოძიებას ითხოვს საია წყლის ჭავლში ქიმიური ნივთიერებების გამოყენების ფაქტების სრულყოფილად გამოძიებას ითხოვს
გადახედვა
-
პენტაგონმა Alibaba და Baidu ჩინეთის არმიის მხარდამჭერი კომპანიების სიაში შეიყვანა პენტაგონმა Alibaba და Baidu ჩინეთის არმიის მხარდამჭერი კომპანიების სიაში შეიყვანა
გადახედვა

კომენტარები