მეცნიერები მალე შავი ხვრელის ფოტოს პირდაპირ გადაიღებენ
ფოტო: Getty Images/Science Photo Library RF
ამ წლის 5-დან 14 აპრილამდე ვირტუალური ტელესკოპი Event Horizon Telescope (EHT), რომელიც ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში მზადდებოდა, ჩვენი გალაქტიკის ზემასიურ შავ ხვრელს პირდაპირ გადაუღებს ფოტოს. EHT რეალურად იმ რადიოტელესკოპების მასივია, რომლებიც სხვადასხვა ქვეყნებშია განთავსებული მსოფლიო მასშტაბით
ძალიან გრძელი საბაზისო ხაზის ინტერფერომეტრიის ტექნიკის გამოყენებით, EHT-ს გუნდი გეგმავს, რომ პროექტში მონაწილე ყველა ობსერვატორია ერთ უზარმაზარ ტელესკოპად გადააქციოს. საჭიროა ტელესკოპი, რომელიც ძალიან დიდი და მძლავრია, რადგან მშვილდოსანი A* ჩვენთვის სხვა არაფერია, თუ არა პაწაწინა წერტილი ცაში. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მისი მასა მზის მასას 4 მილიონჯერ აღემატება, თუმცა, მისი დიამეტრი სულ რაღაც 20 მილიონი კილომეტრია, დაშორება კი - ძალიან დიდი. EHT-ს გუნდის თქმით, მშვილდოსან A*-ზე დაკვირვება იგივეა, რაც მთვარეზე მყოფი გრეიფრუტის გადაღება დედამიწიდან.
მონაწილე ობსერვატორიების მოსამზადებლად გუნდმა ისინი აღჭურვა ატომური საათებითა და უზარმაზარი ტევადობის მყარი დისკებით. მეცნიერები ელიან, რომ დიდი მოცულობის მონაცემებს შეაგროვებენ, ამიტომ ისინი 10 000 ლეპტოპის ტევადობის მყარ დისკებს იყენებენ.
მკვლევრების თქმით, შავი ხვრელის ისტორიულ ფოტოს 2018 წლის დასაწყისში ვიხილავთ. რასაც ისინი ელიან, ძალიან ემგვანება გასულ წელს მათ მიერ ჩატარებულ სიმულაციას:
ფოტო: NASA/UMass/D.Wang et al., IR: NASA/STScI / Feryel Ozel (event horizon simulation)
ალბერტ აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის თანახმად, ჩვენ დავინახავთ სინათლის ნამგალს, რომელიც გარს აკრავს მუქი წვეთის მსგავს სტრუქტურას. ამ სინათლეს აირი და მტვერი ასხივებს, სანამ მათ შავი ხვრელი გადასანსლავს, ხოლო მუქი წვეთის მსგავსი სტრუქტურა კი ამ ქაოსზე აღბეჭდილი ჩრდილია. შეიძლება სხვა რამეც დავინახოთ ამ ყველაფერთან ერთად? გუნდის ლიდერმა შეფერდ დოლიმენმა ჰარვარდ-სმითსონიანის ასტროფიზიკური ცენტრიდან, BBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა:
"როგორც უკვე ვთქვი, არასოდეს არ სცადოთ აინშტაინის თეორიების წინააღმდეგ წასვლა, მაგრამ თუ დავინახეთ ისეთი რამ, რაც ძალიან განსხვავებული იყო მოსალოდნელისგან, ჩვენ საშუალება გვექნება, გრავიტაციის თეორიას ახალი კუთხით შევხედოთ".
-
რამდენად უსაფრთხოა თვალის ფერის შეცვლის ოპერაცია? რამდენად უსაფრთხოა თვალის ფერის შეცვლის ოპერაცია?
გადახედვა
-
კვლევის თანახმად, ტესტოსტერონის დაბალი დონე კიბოს განვითარების მომატებულ რისკთანაა დაკავშირებული კვლევის თანახმად, ტესტოსტერონის დაბალი დონე კიბოს განვითარების მომატებულ რისკთანაა დაკავშირებული
გადახედვა
-
ნახეთ: ჰუმანოიდი რობოტი ქუჩაში მოწყალებას ითხოვს ნახეთ: ჰუმანოიდი რობოტი ქუჩაში მოწყალებას ითხოვს
გადახედვა
-
4 ბინა და 6 მიწის ნაკვეთი — ნათია თურნავას ქონებრივი დეკლარაცია 4 ბინა და 6 მიწის ნაკვეთი — ნათია თურნავას ქონებრივი დეკლარაცია
გადახედვა
-
კრემლში აცხადებენ, რომ ბენზინის შესყიდვაზე მოლაპარაკებებს საზღვარგარეთ აწარმოებენ კრემლში აცხადებენ, რომ ბენზინის შესყიდვაზე მოლაპარაკებებს საზღვარგარეთ აწარმოებენ
გადახედვა
-
ადამ კადიროვი ვიდეოს აქვეყნებს, სადაც საგზაო მოძრაობის წესებს არღვევს | ვიდეო ადამ კადიროვი ვიდეოს აქვეყნებს, სადაც საგზაო მოძრაობის წესებს არღვევს | ვიდეო
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილის ადმინისტრაციაში ადასტურებენ, რომ მიხეილ ყაველაშვილი ირანში აიათოლა ხამენეის დაკრძალვაზე ჩავა. მიხეილ ყაველაშვილის ადმინისტრაციაში ადასტურებენ, რომ მიხეილ ყაველაშვილი ირანში აიათოლა ხამენეის დაკრძალვაზე ჩავა.
გადახედვა
-
ISFED: სტრასბურგის სასამართლომ "უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტსა" და "გრანტების შესახებ" კანონზე საქართველოს მთავრობას კითხვები გაუგზავნა ISFED: სტრასბურგის სასამართლომ "უცხოეთის აგენტების რეგისტრაციის აქტსა" და "გრანტების შესახებ" კანონზე საქართველოს მთავრობას კითხვები გაუგზავნა
გადახედვა
-
ექსკლუზიური კინოჩვენება და გზა Disneyland-ისკენ — მოგზაურობის ახალი შანსი თიბისი კონცეპტის Visa Signature სამოგზაურო ბარათის მფლობელებისთვის ექსკლუზიური კინოჩვენება და გზა Disneyland-ისკენ — მოგზაურობის ახალი შანსი თიბისი კონცეპტის Visa Signature სამოგზაურო ბარათის მფლობელებისთვის
-
თეგეტამ საგზაო-სამშენებლო სექტორის წარმომადგენლებს ბიზნესის მხარდაჭერის კონცეფცია გააცნო თეგეტამ საგზაო-სამშენებლო სექტორის წარმომადგენლებს ბიზნესის მხარდაჭერის კონცეფცია გააცნო
-
საია ხაინდრავას საქმეზე დავით ქაშიაშვილის პროკურატურაში დაბარებას ეხმაურება საია ხაინდრავას საქმეზე დავით ქაშიაშვილის პროკურატურაში დაბარებას ეხმაურება
გადახედვა
-
"ამ ქვეყანაში მცხოვრები ყველა ქართველი დედა თქვენი ჭირისუფალია" — ეკატერინა ივანიშვილი ეკა კუპატაძეს პასუხობს "ამ ქვეყანაში მცხოვრები ყველა ქართველი დედა თქვენი ჭირისუფალია" — ეკატერინა ივანიშვილი ეკა კუპატაძეს პასუხობს
გადახედვა
-
ალდაგმა ავეჯის მაღაზია კომფორტერს ხანძრისგან მიყენებული ზიანი სრულად აუნაზღაურა ალდაგმა ავეჯის მაღაზია კომფორტერს ხანძრისგან მიყენებული ზიანი სრულად აუნაზღაურა
-
პარტიამ "საქართველოსთვის" პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე გამოძიების დაწყების მოთხოვნით პროკურატურას მიმართა პარტიამ "საქართველოსთვის" პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე გამოძიების დაწყების მოთხოვნით პროკურატურას მიმართა
გადახედვა
-
საჭმელი, რომელიც სიხარულს გვახსენებს საჭმელი, რომელიც სიხარულს გვახსენებს
-
AI კომპონენტების გლობალურ კრიზისს იწვევს — როგორ აისახება ეს თითოეულ ჩვენგანზე AI კომპონენტების გლობალურ კრიზისს იწვევს — როგორ აისახება ეს თითოეულ ჩვენგანზე
გადახედვა
-
ირაკლი ზარქუა: ყველაფერს ვაკეთებდით, რომ პარლამენტში ჩხუბი არ მომხდარიყო, თორემ აქამდე მილიონჯერ გაილახებოდნენ ესენი [გახარიას პარტიის წევრები] ირაკლი ზარქუა: ყველაფერს ვაკეთებდით, რომ პარლამენტში ჩხუბი არ მომხდარიყო, თორემ აქამდე მილიონჯერ გაილახებოდნენ ესენი [გახარიას პარტიის წევრები]
გადახედვა
-
თამარ ლორთქიფანიძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა — ბრალდებული ციხეს 4 თვეში დატოვებს თამარ ლორთქიფანიძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა — ბრალდებული ციხეს 4 თვეში დატოვებს
გადახედვა
-
"რთულია, როცა სიტყვიერ შეურაცხყოფას გაყენებენ, მაგრამ თავშეკავებულობა მნიშვნელოვანია — კახა კალაძე პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე "რთულია, როცა სიტყვიერ შეურაცხყოფას გაყენებენ, მაგრამ თავშეკავებულობა მნიშვნელოვანია — კახა კალაძე პარლამენტში მომხდარ ჩხუბზე
გადახედვა
-
ჩინეთის მისიამ, სავარაუდოდ, დედამიწის "მინი-მთვარემდე" მიაღწია — რა ვიცით ჩინეთის მისიამ, სავარაუდოდ, დედამიწის "მინი-მთვარემდე" მიაღწია — რა ვიცით
გადახედვა
-
კაია კალასი და მარტა კოსი თურქეთს ეწვევიან კაია კალასი და მარტა კოსი თურქეთს ეწვევიან
გადახედვა

კომენტარები