მეცნიერები მალე შავი ხვრელის ფოტოს პირდაპირ გადაიღებენ
ფოტო: Getty Images/Science Photo Library RF
ამ წლის 5-დან 14 აპრილამდე ვირტუალური ტელესკოპი Event Horizon Telescope (EHT), რომელიც ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში მზადდებოდა, ჩვენი გალაქტიკის ზემასიურ შავ ხვრელს პირდაპირ გადაუღებს ფოტოს. EHT რეალურად იმ რადიოტელესკოპების მასივია, რომლებიც სხვადასხვა ქვეყნებშია განთავსებული მსოფლიო მასშტაბით
ძალიან გრძელი საბაზისო ხაზის ინტერფერომეტრიის ტექნიკის გამოყენებით, EHT-ს გუნდი გეგმავს, რომ პროექტში მონაწილე ყველა ობსერვატორია ერთ უზარმაზარ ტელესკოპად გადააქციოს. საჭიროა ტელესკოპი, რომელიც ძალიან დიდი და მძლავრია, რადგან მშვილდოსანი A* ჩვენთვის სხვა არაფერია, თუ არა პაწაწინა წერტილი ცაში. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ მისი მასა მზის მასას 4 მილიონჯერ აღემატება, თუმცა, მისი დიამეტრი სულ რაღაც 20 მილიონი კილომეტრია, დაშორება კი - ძალიან დიდი. EHT-ს გუნდის თქმით, მშვილდოსან A*-ზე დაკვირვება იგივეა, რაც მთვარეზე მყოფი გრეიფრუტის გადაღება დედამიწიდან.
მონაწილე ობსერვატორიების მოსამზადებლად გუნდმა ისინი აღჭურვა ატომური საათებითა და უზარმაზარი ტევადობის მყარი დისკებით. მეცნიერები ელიან, რომ დიდი მოცულობის მონაცემებს შეაგროვებენ, ამიტომ ისინი 10 000 ლეპტოპის ტევადობის მყარ დისკებს იყენებენ.
მკვლევრების თქმით, შავი ხვრელის ისტორიულ ფოტოს 2018 წლის დასაწყისში ვიხილავთ. რასაც ისინი ელიან, ძალიან ემგვანება გასულ წელს მათ მიერ ჩატარებულ სიმულაციას:
ფოტო: NASA/UMass/D.Wang et al., IR: NASA/STScI / Feryel Ozel (event horizon simulation)
ალბერტ აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის თანახმად, ჩვენ დავინახავთ სინათლის ნამგალს, რომელიც გარს აკრავს მუქი წვეთის მსგავს სტრუქტურას. ამ სინათლეს აირი და მტვერი ასხივებს, სანამ მათ შავი ხვრელი გადასანსლავს, ხოლო მუქი წვეთის მსგავსი სტრუქტურა კი ამ ქაოსზე აღბეჭდილი ჩრდილია. შეიძლება სხვა რამეც დავინახოთ ამ ყველაფერთან ერთად? გუნდის ლიდერმა შეფერდ დოლიმენმა ჰარვარდ-სმითსონიანის ასტროფიზიკური ცენტრიდან, BBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა:
"როგორც უკვე ვთქვი, არასოდეს არ სცადოთ აინშტაინის თეორიების წინააღმდეგ წასვლა, მაგრამ თუ დავინახეთ ისეთი რამ, რაც ძალიან განსხვავებული იყო მოსალოდნელისგან, ჩვენ საშუალება გვექნება, გრავიტაციის თეორიას ახალი კუთხით შევხედოთ".
-
ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ სიმღერებს წყალზე ქვიზი: როგორ იცნობ ქართულ სიმღერებს წყალზე
-
ელენე ხოშტარია: "ჩემს ოთხ შვილს რუსის მოწყალება არ სჭირდება. მათ კარგად იციან, რისთვის იღებენ ამ განსაცდელს, ქოცზე ბევრად უფრო კარგად!" ელენე ხოშტარია: "ჩემს ოთხ შვილს რუსის მოწყალება არ სჭირდება. მათ კარგად იციან, რისთვის იღებენ ამ განსაცდელს, ქოცზე ბევრად უფრო კარგად!"
გადახედვა
-
ზვიად ტომარაძე: მიუღებელია საარჩევნო ბანერზე წარწერის გამო ადამიანს 1,6 წელი ციხე მიუსაჯო ზვიად ტომარაძე: მიუღებელია საარჩევნო ბანერზე წარწერის გამო ადამიანს 1,6 წელი ციხე მიუსაჯო
გადახედვა
-
მერაბ The machine დვალიშვილი X თეგეტა — პარტნიორობა ახალი გამარჯვებებისთვის მერაბ The machine დვალიშვილი X თეგეტა — პარტნიორობა ახალი გამარჯვებებისთვის
-
რა არის უცნაური სტრუქტურა მარსზე, რომელიც ძველეგვიპტურ პირამიდას ჰგავს რა არის უცნაური სტრუქტურა მარსზე, რომელიც ძველეგვიპტურ პირამიდას ჰგავს
გადახედვა
-
ქალი პოლიტიკოსები: ოთხი შვილის დედისთვის წლინახევრით თავისუფლების აღკვეთა უფრო მეტია, ვიდრე უსამართლობა ქალი პოლიტიკოსები: ოთხი შვილის დედისთვის წლინახევრით თავისუფლების აღკვეთა უფრო მეტია, ვიდრე უსამართლობა
გადახედვა
-
Euronews: საქართველოში სახელმწიფო პენსია ცხოვრების საჭირო ხარჯების 22%-ს ფარავს, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ევროპაში Euronews: საქართველოში სახელმწიფო პენსია ცხოვრების საჭირო ხარჯების 22%-ს ფარავს, რაც ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია ევროპაში
გადახედვა
-
თენგიზ შარმანაშვილი: მას გირაო შესთავაზეს, მაგრამ თავი ჟანა დ’არკად წარმოგვიდგინა. როცა რაღაცას აკეთებს, თავად უნდა ახსოვდეს, რომ ქალი და ოთხი შვილის დედაა თენგიზ შარმანაშვილი: მას გირაო შესთავაზეს, მაგრამ თავი ჟანა დ’არკად წარმოგვიდგინა. როცა რაღაცას აკეთებს, თავად უნდა ახსოვდეს, რომ ქალი და ოთხი შვილის დედაა
გადახედვა
-
თამთა მიქელაძე Forbes-ის რეიტინგზე: ჩვენ გვაქვს რეალობა, სადაც მოსახლეობა არა მხოლოდ არ იღებს სარგებელს ამ ეკონომიკიდან, არამედ აფინანსებს კიდეც სიმდიდრის ამ უსამართლო კონცენტრაციას თამთა მიქელაძე Forbes-ის რეიტინგზე: ჩვენ გვაქვს რეალობა, სადაც მოსახლეობა არა მხოლოდ არ იღებს სარგებელს ამ ეკონომიკიდან, არამედ აფინანსებს კიდეც სიმდიდრის ამ უსამართლო კონცენტრაციას
გადახედვა
-
თიბისი კაპიტალის საერთაშორისო კონფერენციაში მსოფლიოს წამყვანი ბანკების წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ თიბისი კაპიტალის საერთაშორისო კონფერენციაში მსოფლიოს წამყვანი ბანკების წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ
-
Nini Iris მზადაა, ევროვიზიაზე ისევ სცადოს ბედი — მოისმინეთ მომღერლის ორი ახალი სინგლი Nini Iris მზადაა, ევროვიზიაზე ისევ სცადოს ბედი — მოისმინეთ მომღერლის ორი ახალი სინგლი
გადახედვა
-
ადამიანის ემოციები შეგვიძლია მისი სიარულის მანერით ამოვიცნოთ — როგორ ადამიანის ემოციები შეგვიძლია მისი სიარულის მანერით ამოვიცნოთ — როგორ
გადახედვა
-
ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები ელენე ხოშტარიას ბანერის საქმეზე სასამართლოს გადაწყვეტილებას ეხმაურებიან ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები ელენე ხოშტარიას ბანერის საქმეზე სასამართლოს გადაწყვეტილებას ეხმაურებიან
გადახედვა
-
ALDE: ელენე ხოშტარიასთვის 1.5 წლიანი პატიმრობა სრულიად არაპროპორციულია მის მიერ ჩადენილ დანაშაულთან ALDE: ელენე ხოშტარიასთვის 1.5 წლიანი პატიმრობა სრულიად არაპროპორციულია მის მიერ ჩადენილ დანაშაულთან
გადახედვა
-
მოსამართლის გადაწყვეტილება უკანონო და პოლიტიკური მართლმაჯულების ნიშანია — თამთა მიქელაძე ელენე ხოშტარიას განაჩენზე მოსამართლის გადაწყვეტილება უკანონო და პოლიტიკური მართლმაჯულების ნიშანია — თამთა მიქელაძე ელენე ხოშტარიას განაჩენზე
გადახედვა
-
როგორი ზეგავლენა ექნება მარსის გრავიტაციას ასტრონავტებზე — კვლევა როგორი ზეგავლენა ექნება მარსის გრავიტაციას ასტრონავტებზე — კვლევა
გადახედვა
-
პილოტმა ცაზე "დახატული" მანევრით პატივი მიაგო ერაყში დაღუპული გვარდიელების ხსოვნას პილოტმა ცაზე "დახატული" მანევრით პატივი მიაგო ერაყში დაღუპული გვარდიელების ხსოვნას
გადახედვა
-
თიბისი კამპუსში — ტექნოლოგიებისა და Data კურსებზე — მიღება დაიწყო თიბისი კამპუსში — ტექნოლოგიებისა და Data კურსებზე — მიღება დაიწყო
-
რაგბის კავშირი: 2023-24 წლების სეზონის შემდეგ არც ერთი ქართველი მორაგბე ანტისადოპინგო წესების დარღვევაში შემჩნეული არაა რაგბის კავშირი: 2023-24 წლების სეზონის შემდეგ არც ერთი ქართველი მორაგბე ანტისადოპინგო წესების დარღვევაში შემჩნეული არაა
გადახედვა
-
კალაძის საარჩევნო ბანერზე "რუსული ოცნების" დაწერისთვის ელენე ხოშტარიას 1,5 წლით პატიმრობა მიესაჯა კალაძის საარჩევნო ბანერზე "რუსული ოცნების" დაწერისთვის ელენე ხოშტარიას 1,5 წლით პატიმრობა მიესაჯა
გადახედვა
-
არ გადაიხადო მოგზაურობაში სრული თანხა, გაანაწილე მერე ბარათით არ გადაიხადო მოგზაურობაში სრული თანხა, გაანაწილე მერე ბარათით

კომენტარები