ვირუსული ინფექციების ნაწილი სხვადასხვა ტიპის გამონაყარით მიმდინარეობს, მას "ვირუსული ეგზანთემა" ეწოდება. გამონაკლისს არც COVID-19 წარმოადგენს. ის უკავშირდება ვირუსების იმავე ჯგუფს, რომელსაც განეკუთვნება "მძიმე მწვავე რესპირატორული სინდრომი" (SARS) და გაციების ზოგიერთი ფორმა.

პანდემიის ერთი წლის თავზე არსებული მონაცემების გაანალიზებით დგინდება, რომ კოვიდ-ინფექციის დასაწყისში, მისი მიმდინარეობისას თუ პოსტ კოვიდ ეტაპზე, შესაძლოა განვითარდეს სხვადასხვა ტიპის გამონაყარი ზედა და ქვედა კიდურებზე (ხელისა და ფეხის გულებზე და თითებზე) და ტორსზე. აღსანიშნავია, რომ ის ფაქტობრივად არ გვხვდება პუსტულების, ვეზიკულებისა და ჩირქოვანი სახით.

განვიხილოთ გამონაყარის ყველაზე გავრცელებული ფორმა, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილში მოღვაწე დერმატოლოგებს აქვთ აღწერილი. ეს გახლავთ მოყინვის მსგავსი დაზიანება კიდურებზე — ე.წ კოვიდის თითები (AAD – American Academy of Dermatology Association — COVID TOES). ის გვხვდება ნებისმიერი ასაკის პაციენტებში, თუმცა, უფრო ხშირად, ბავშვებში, თინეიჯერებსა და მოზარდებში. ამ ასაკობრივ ჯგუფს, უმეტესად, არ აღენიშნებათ ინფიცირების სხვა სიმპტომები, ხოლო მათი განვითარების შემთხვევაშიც, ვირუსი მსუბუქად მიმდინარეობს.

კოვიდის თითზე შემდეგი ინფორმაცია გვაქვს: გამონაყარი, ფერის ცვლილება (სიწითლიდან სილურჯისკენ, ან პირდაპირ იასამნისფერი შეფერილობა) ვითარდება ზედა ან ქვედა კიდურებზე, თუმცა გამომდინარე იქიდან, რომ ის უმეტესად ე.წ ექიმოზით, ანუ ქვედა კიდურის თითებზე ჩალურჯებული კანით ხასიათდება, მიიღო სახელწოდება "covid toes". პაციენტები უჩივიან ხელისა და ტერფის შეშუპებას, ტკივილს, ბებერებს, ქავილის შეგრძნებას, კანის გაუხეშებას და სხვა დამახასიათებელ დისკომფორტს. ამ დროს, პაციენტები იყენებენ ჰიდროკორტიზონის მალამოს იმ კონკრეტულ ზონაზე, თუმცა თუ დისკომფორტი ხანგრძლივი დროით გრძელდება, საჭიროა დერმატოლოგთან ვიზიტი.

ფოტო: cito

პოსტ კოვიდ ეტაპზე, პაციენტების ყველაზე ხშირი ჩივილი კანის სიმშრალე და თმის ცვენაა. აღნიშნული პათოლოგიების პრევენცია შეუძლებელია.

პაციენტთა 24% უვითარდება თმის ცვენა, რომლის ინტენსივობაც დამოკიდებულია თავად კოვიდ-19-ის სიმძიმეზე. მის მიზეზად მიიჩნევა:

1. მაღალი სიცხე

2. კოვიდის დროს მიღებული პრეპარატები

3. სტრესი.

თმის ცვენა კოვიდის პირველი სიმპტომების განვითარებიდან 2 თვეში იწყება და საშუალოდ 3-6 თვეს გრძელდება. ეს უმეტესად შექცევადი პროცესია, თუ რა თქმა უნდა, არ ახლავს ლაბორატორიულად დადასტურებული ვიტამინების ან მინერალების დეფიციტი (მაგალითად რკინის ან ფერიტინის). მკურნალობის ტაქტიკის დასაგეგმად მნიშვნელოვანია თმის ცვენის ლოკალიზაცია.

თუ გავითვალისწინებთ, რომ კოვიდ-19 ჯერ კიდევ კვლევის ეტაპზეა და მის შესახებ მწირი ინფორმაცია გვაქვს, რთულია გადაჭრით ვთქვათ, რა დრო ესაჭიროება გამონაყარის ალაგებას და იქნება თუ არა ის პოსტ კოვიდ ეტაპის თანმდევიც. გახანგრძლივებული კოვიდის სინდრომი პაციენტს შესაძლოა 120 დღემდე აწუხებდეს, რაც პირდაპირ კავშირშია იმუნიტეტთან და იმუნოლოგიურ რეაქციასთან. რაც ზუსტად შეგვიძლია ვთქვათ, კოვიდ-19-ის მიერ გამოწვეული გამონაყარი პოლიმორფული ანუ მრავალი სახის არის, მათ შორის გავრცელებულია პურპურა, ჭინჭრის ციება (სხვა დამახასიათებელი სიმპტომებით და მის გარეშე), ერითემატოზური გამონაყარი და სხვა.

გასათვალისწინებელია, რომ პოსტ კოვიდ გამონაყარის შემთხვევაში, შესაძლოა, ადგილი ჰქონდეს მედიკამენტოზურ ალერგიას, კონკრეტულ პრეპარატებზე განვითარებულ რეაქციას, ამიტომ აუცილებელია დერმატოლოგთან დროული ვიზიტი და გამონაყარის ტიპის განსაზღვრა.

გაიარეთ კონსულტაცია სამედიცინო ცენტრ ციტოს დერმატო-ვენეროლოგიურ კაბინეტში და აქციეთ ჯანმრთელობაზე ზრუნვა ჩვევად!