შვედეთში ორი წლის განმავლობაში ტარდებოდა ექსპერიმენტი, რომლის ფარგლებშიც სხვადასხვა დაწესებულებებში სამუშაო დღის ხანგრძლივობა რვიდან ექვს საათამდე შემცირდა. ექსპერიმენტის პერიოდში დასაქმებულები სრულ ანაზღაურებას იღებდნენ, თუმცა ჩვეულებრივზე ორი საათით ნაკლებს მუშაობდნენ.

ეს ექსპერიმენტი უკვე დასრულდა და ახლა შედეგების გაანალიზების დროა.

26 წლის ემილი ტელანდერი, რომელიც ექთნის ასისტენტად მუშაობს, სიამოვნებით იხსენებს ექვსსაათიანი სამუშაო დღის პერიოდს, რომელიც მისთვის 23 თვის განმავლობაში გრძელდებოდა. ის წუხს, რომ ძველ რეჟიმში მოუწევს დაბრუნება.

"ვგრძნობ, რომ ახლა უფრო ვიღლები, ვიდრე მაშინ, როცა ექვსი საათი ვმუშაობდი", - ამბობს ემილი. მისი თქმით, ახლა ოჯახთან ერთად დროის გასატარებლად, ოთხი წლის ქალიშვილისთვის წიგნების წასაკითხად და სხვა საყვარელი საქმეებისთვის უფრო ნაკლები დრო რჩება.

"ექვსსაათიანი სამუშაო დღის პერიოდში მთელი ჯგუფი უფრო მეტად ენერგიული და ბედნიერი იყო", - თქვა ექთნის ასისტენტმა.

ემილი ტელანდერი ერთ-ერთია იმ 70 ასისტენტიდან, რომელსაც ექსპერიმენტისთვის შემოკლებული სამუშაო გრაფიკი შეეხო. ექსპერიმენტი ქალაქ გოტენბურგში ტარდებოდა.

პროდუქტიულობის ზრდა

შემცირებული სამუშაო საათების გამო დაკარგული საათები რომ აენაზღაურებინათ და პაციენტებს ყურადღება არ მოკლებოდათ, სექტორი იძულებული გახდა დამატებითი ექთნები დაესაქმებინა.

ანაზღაურებას იღებდნენ პროექტის დამოუკიდებელი მკვლევარებიც, რომლებიც სწავლობდნენ და აკვირდებოდნენ იმ ადამიანებს, რომლებიც ჩვეულებრივი, რვასაათიანი რეჟიმით აგრძელებდნენ მუშაობას.

კვლევის შედეგები მომავალ თვეში გამოქვეყნდება, თუმცა ამ დროისთვის არსებული ვარაუდები ემილი ტელანდერის არგუმენტებს მნიშვნელოვნად ამყარებს.

ექსპერიმენტის დაწყებიდან პირველ 18 თვეში იმ ექთნებმა, რომლებიც დღეში ექვს საათს მუშაობდნენ, გაცილებით ნაკლები პაციენტი მიიღეს, მაგრამ 85%-ით მეტი აქტივობა განახორციელეს. იმატა მათ მიერ შესრულებული სამუშაოს ხარისხმა.

გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნულ პროექტს კრიტიკოსებიც გამოუჩნდნენ. მათი უმეტესობა გამოთქვამდა აზრს, რომ აღნიშნული რეფორმა "წამგებიანი" იქნებოდა.

მაგალითად, შვედეთის მემარჯვენე-ცენტრისტები გოტენბურგის მუნიციპალურ საბჭოს მოუწოდებდნენ, დროზე ადრე შეეწყვიტათ აღნიშნული პროექტი, რადგან მიიჩნევდნენ, რომ უსამართლობა იყო გადასახადის გადამხდელების ფულის გადაყრა ისეთ პროექტებში, რომელთა განხორციელებაც არ იყო ეკონომიკურად მიზანშეწონილი.

აღნიშნულ საკითხზე კომენტარი გააკეთა შვედეთის მემარცხენე პარტიისა და გოტენბურგის მუნიციპალური საბჭოს წევრმა, დანიელ ბერნმარმა. მისი თქმით, აღნიშნული პროექტის განხორციელება სხვა ქალაქებში ვერ მოხერხდება, რადგან ძალიან ძვირი ჯდება.

მიუხედავად ამისა, ბერნმარი მიიჩნევს, რომ პროექტს დადებითი შედეგებიც აქვს. მისი თქმით, დასაქმდა 17 ადგილობრივი ექთანი, შემცირდა მკურნალობის ხარჯები და სამუშაო კულტურის შესახებ საუბარიც აქტუალური გახდა.

"დღიური სამუშაო საათების შემცირების საკითხი დღის წესრიგში დადგა არა მხოლოდ შვედეთში, არამედ ევროკავშირის სხვა ქვეყნებშიც. ბოლო 10-15 წლის განმავლობაში ხანგრძლივი სამუშაო საათების გამო ადამიანები დიდი ზეწოლის ქვეშ იყვნენ. ჩვენ გამოსავალს ვეძებთ", - ამბობს მემარცხენე პარტიის ლიდერი.

კერძო სექტორის აზრი

კვირაში 40-საათიან სამუშაო გრაფიკს აკრიტიკებენ კერძო სექტორში. გოტენბურგში დაარსებული კომპანიის ლიდერი ერიკ გატენჰოლმი მიიჩნევს, რომ დღეში ექვსსაათიანი მუშაობა ბიზნეს-სექტორისთვის არასაკმარისია.

მისმა კომპანიამ ცვლილებები დანერგა, თუმცა შედეგები დამაკმაყოფილებელი არ აღმოჩნდა.

"ჩვენ ვცადეთ საათების შემცირება და გვეგონა, რომ ამას დადებითი ეფექტი მოჰყვებოდა, თუმცა შევცდით. ბიზნეს სექტორში უამრავი საქმეა და ყველაფრის მოსასწრებად დრო არის საჭირო. როდესაც სამუშაო საათები არ გყოფნის საქმის დასასრულებლად, ისეთივე განცდა გეუფლება, როგორიც სკოლის დავალებების შეუსრულებლობის დროს", - ამბობს ერიკი

თავისი აზრი გამოთქვა სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის დოქტორმა არამ სედიგმაც, რომელიც მიიჩნევს, რომ ექვსსაათიან სამუშაო დღეს სხვადასხვა სექტორში სხვადასხვა შედეგები მოაქვს.

"ჩემი აზრით, ეს მეთოდი ყველაზე ეფექტური საავადმყოფოს ტიპის დაწესებულებებში იქნება. ასრულებ შენს მოვალებას და შემდეგ მიდიხარ. ამასთან, მგონია, რომ ექვსსაათიან სამუშაო დღეს აზრი არ ექნება ისეთ ორგანიზაციებში, სადაც ზღვარი პირად ცხოვრებასა და სამსახურს შორის თითქმის წაშლილია. ასეთ ადგილებში ამგვარი მეთოდი შესაძლოა უფრო სტრესული აღმოჩნდეს, რადგან დასაქმებულებს დაევალებათ იმ სამუშაოს ექვს საათში შესრულება, რომელსაც რვა საათში ასრულებდნენ", - ამბობს სტოკჰოლმის უნივერსიტეტის დოქტორი.

როგორც ჩანს, ექვსსაათიანი სამუშაო დღე ეფექტურია ისეთ დაწესებულებებში, სადაც მუშაობა უწყვეტ რეჟიმში მიმდინარეობს. ისეთ კომპანიებში კი, სადაც სამუშაო დღე ისედაც რვა საათით არის განსაზღვრული, ასეთი გრაფიკი შესაძლოა დასაქმებულისთვის უსარგებლო, ხოლო დამსაქმებლისთვის წამგებიანი აღმოჩნდეს.