ხოსე სარია: დრეგ კულტურის წევრი აქტივისტი, რომელმაც ამერიკული პოლიტიკა შეცვალა
ფოტო: Delphine Lee
სან-ფრანცისკოში მდებარე ბლექ ქეთ კაფეში მიმტანებმა სასადილო მაგიდები ოთახის წინა კედელთან შეატყუპეს. ადამიანთა ჯგუფს ჩურჩულის ტალღამ გადაუარა. წარმოდგენა იწყებოდა.
ხალხი მიჩუმდა, როდესაც სახელდახელოდ დამზადებულ სცენაზე პირველი ნაბიჯების ხმა გაისმა. პლატფორმაზე 150 სანტიმეტრამდე სიმაღლის, წითელ სამეჯლისო ფეხსაცმელში, ტანზე მომჯდარ შავ შარვალში, დიადემასა და შალის მოსახვევში გამოწყობილი ფიგურა გამოჩნდა. მას ტუჩებზე ალუბლისფერი ტუჩსაცხი ესვა, ხელში კი ერთი ორქიდეა ეჭირა.
ეს ხოსე სარია იყო. კაცი, რომელმაც 1961 წელს LGBTQ თემის ცხოვრებაში ახალი ეტაპის დაწყებას შეუწყო ხელი: ის პირველი ღიად გეი ადამიანი გახდა, რომელმაც აშშ-ში სახელმწიფო მოხელის თანამდებობაზე საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა. "ისინი ცდილობდნენ, რომ გეი ადამიანები მეორეხარისხოვან მოქალაქეებად ექციათ. მეორეხარისხოვანი მოქალაქე არასოდეს ვყოფილვარ. მე ხომ ისტორიის ნაწილი ვარ", — ეს სიტყვები თავად სარიას ეკუთვნის.
ფოტო: Wikimedia Commons
თუმცა, სანამ სარია ისტორიის ფურცლებზე ჩაეწერებოდა, ის არიებს ხალხით გადავსებულ იმ ბარში მღეროდა, რომელსაც ალენ გინზბერგმა "ამერიკის საუკეთესო გეი ბარი" უწოდა. სარიამ 45-ზე მეტი ოპერა იცოდა და მისი ყველაზე ცნობილი წარმოდგენა ფრანგული ოპერის, კარმენის თავისებური შესრულება იყო. მან ეს საყოველთაოდ ცნობილი პერსონაჟი თანამედროვე სან-ფრანცისკოში მცხოვრებად წარმოადგინა. მისეული კარმენი პოპულარულ cruising spot-ს (სლენგი, რომელიც გეი კულტურაში აღნიშნავს საზოგადოებრივ ადგილს, სადაც ადამიანები სექსუალურ პარტნიორებს ეძებენ) სტუმრობს და პოლიციამ რომ არ დაიჭიროს, ბუჩქებში იმალება.
ბლექ ქეთ კაფეს ერთგულმა სტუმრებმა წარმოდგენა მაშინვე აიტაცეს. შესაძლოა, ამის მიზეზი ის იყო, რომ პერფორმანსის სიუჟეტი მათ ცხოვრებას ძალიან კარგად ასახავდა. 50-იან და 60-იან წლებში სან-ფრანცისკო ქვიარ საზოგადოებისთვის მტრულ ადგილს წარმოადგენდა. 1950-იანი წლების დასაწყისში ჟურნალმა, San Francisco Examiner, საკუთარ სტატიაში "გეი და ტრანს ადამიანების ქალაქიდან გასაძევებლად" დამხმარე ძალა მოითხოვა. პოლიცია კი ცნობილ გეი ბარებში — მათ შორის, სარიას საყვარელ ბლექ ქეთ კაფეშიც — გეი და ტრანს ადამიანებისადმი წაყენებული ცრუ ბრალდებების საფუძველზე მასობრივ დაპატიმრებებს ხშირად აწყობდა.
1961 წლისთვის სარიასთვის მსგავსი მოპყრობა აუტანელი გახდა. როდესაც მან სან-ფრანცისკოს ზედამხედველთა საბჭოში ხუთი თავისუფალი საწევრო ადგილის შესახებ შეიტყო, გადაწყვიტა, რომ თანამდებობისთვის ებრძოლა. ეს სარიას მხრიდან გადადგმული წარმოუდგენლად გაბედული ნაბიჯი იყო. თავდაპირველად ის ქალაქის არც დემოკრატიულმა და არც რესპუბლიკურმა პარტიამ არ მიიღო საკუთარ კანდიდატად. თუმცა, სარიას გადაწყვეტილება მტკიცედ ჰქონდა მიღებული და საბოლოოდ, მან მაინც მოახერხა, თავისი სახელი საარჩევნო ბიულეტენზე მოხვედრილიყო. სარიამ დაახლოებით 5,600 ხმა ააგროვა, რითაც 33 კანდიდატს შორის მეცხრე ადგილი დაიკავა.
მოგვიანებით სარიამ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო მოხელეობისთვის კენჭისყრის ეს უპრეცედენტო გადაწყვეტილება დაგროვილი ბრაზის გამო მიიღო: მან ეს იმის დასამტკიცებლად გააკეთა, რომ ამის უფლება საკუთარი იდენტობის დამალვის გარეშე ჰქონდა.
ფოტო: Glaad
ხოსე სარიას კამპანიამ ამერიკის პოლიტიკა სამუდამოდ შეცვალა. სწორედ ამ მომენტიდან პოლიტიკოსებმა გააცნობიერეს, რომ ქვიარ საზოგადოების წევრ ამომრჩევლებს ვეღარ უგულებელყოფდნენ. პროგრესი ნელა, თუმცა მტკიცედ წარიმართა. 1977 წელს, სარიას არჩევნებში მონაწილეობიდან 16 წლის შემდეგ, კალიფორნიაში მისი მეგობარი ჰარვი მილკი პირველი არჩეული ღიად გეი თანამდებობის პირი გახდა.
მომდევნო წლებში სარიამ საქველმოქმედო ფონდი, საიმპერატორო კარის სისტემა, Imperial Court System, დააარსა. ორგანიზაცია ყოველწლიურად მართავს საზეიმო საღამოს, სადაც ფულს შიდსთან, მკერდის კიბოსთან, ოჯახში ძალადობასა და უსახლკარობასთან საბრძოლველად აგროვებენ. ჩვეულებრივი ტიტულებით თავმობეზრებულმა სარიამ, საკუთარი თავი სან-ფრანცისკოს პირველ იმპერატორ ქალად გამოაცხადა. საიმპერატორო კარის სისტემას დღესდღეობით მსოფლიოს გარშემო 70-ზე მეტი ფილიალი აქვს, რომელიც ყოველწლიურად სხვადასხვა მიზნისთვის მილიონობით დოლარს აგროვებს.
"ხოსე აქტივისტად ყოფნას არ გეგმავდა. მას, უბრალოდ, იმის დამტკიცება სურდა, რომ მეორეხარისხოვანი მოქალაქის იარლიყზე მეტს იმსახურებდა", — ამბობს ნიუ-იურკის საიმპერატორო კარის სისტემის პრეზიდენტი, კოკო ლაშინი.
სარიამ ეს პრინციპი ცხოვრებისეულ ფილოსოფიად აქცია: "თუ საკმარისად ბევრი ადამიანი იყვირებს, არსებული გარემოებები შეიცვლება". ხოსე სარიამ ბევრს შთააგონა, ეყვირა და იმ ცვლილებებს, რომლებიც მან მოახდინა, მსოფლიოს გარშემო უამრავი ადამიანი გრძნობს.
-
POLITICO: საქართველო იმ ქვეყნების სიაში ვერ მოხვდა, რომლებსაც EU-ში გაწევრიანების "საგზაო რუკებს" შესთავაზებენ POLITICO: საქართველო იმ ქვეყნების სიაში ვერ მოხვდა, რომლებსაც EU-ში გაწევრიანების "საგზაო რუკებს" შესთავაზებენ
გადახედვა
-
კახეთში გზების მშენებლობისთვის საქართველო AIIB-სგან €158.5 მლნ-იან სესხს მიიღებს კახეთში გზების მშენებლობისთვის საქართველო AIIB-სგან €158.5 მლნ-იან სესხს მიიღებს
გადახედვა
-
არტემ გრიბული: მე და ანასტასია ზინოვკინას არ გვაძლევენ დაქორწინების საშუალებას არტემ გრიბული: მე და ანასტასია ზინოვკინას არ გვაძლევენ დაქორწინების საშუალებას
გადახედვა
-
ოკუპირებულ აფხაზეთში რუსი ტურისტი გაგუდული იპოვეს — დააკავეს 25 წლის კაცი ოკუპირებულ აფხაზეთში რუსი ტურისტი გაგუდული იპოვეს — დააკავეს 25 წლის კაცი
გადახედვა
-
კახეთში 20 წლის კაცს 25 წლის შშმ გოგოს გაუპატიურებას ედავებიან კახეთში 20 წლის კაცს 25 წლის შშმ გოგოს გაუპატიურებას ედავებიან
გადახედვა
-
BMG: ალექსანდრე თამაზაშვილმა კომპანია "ვაინ კახეთის" 22.5%-იანი წილი ₾3 მლნ-ად გაყიდა BMG: ალექსანდრე თამაზაშვილმა კომპანია "ვაინ კახეთის" 22.5%-იანი წილი ₾3 მლნ-ად გაყიდა
გადახედვა
-
AI აგენტების "ურჩობის" ფონზე OpenAI-მ ახალი მოდელების წვრთნა შეაჩერა AI აგენტების "ურჩობის" ფონზე OpenAI-მ ახალი მოდელების წვრთნა შეაჩერა
გადახედვა
-
ლევან მაჭავარიანი: "სიმჩატე" არ გვახასიათებს და უნდა დაველოდოთ კონკრეტულ ნაბიჯებს აშშ-დან ლევან მაჭავარიანი: "სიმჩატე" არ გვახასიათებს და უნდა დაველოდოთ კონკრეტულ ნაბიჯებს აშშ-დან
გადახედვა
-
შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის გამკაცრების ინიციატივა ჩავარდა — რაზე ჩატარდა რეფერენდუმი? შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის გამკაცრების ინიციატივა ჩავარდა — რაზე ჩატარდა რეფერენდუმი?
გადახედვა
-
რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები
გადახედვა
-
რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები
გადახედვა
-
დღეს მეგარაკეტა Starship-ის პირველი ორბიტალური ფრენა იგეგმება — როგორ ვუყუროთ დღეს მეგარაკეტა Starship-ის პირველი ორბიტალური ფრენა იგეგმება — როგორ ვუყუროთ
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით თბილისში პირველი ჰიპ-ჰოპ ფესტივალი გაიმართება საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით თბილისში პირველი ჰიპ-ჰოპ ფესტივალი გაიმართება
-
ღვინის ეროვნული სააგენტო: კახეთში ამ დროისთვის 100 ათასამდე ტონა ყურძენია გადამუშავებული ღვინის ეროვნული სააგენტო: კახეთში ამ დროისთვის 100 ათასამდე ტონა ყურძენია გადამუშავებული
გადახედვა
-
დააკავეს ბებია, რომელმაც მარნეულში არასრულწლოვანი შვილიშვილი თანასოფლელ კაცზე იძულებით გაათხოვა დააკავეს ბებია, რომელმაც მარნეულში არასრულწლოვანი შვილიშვილი თანასოფლელ კაცზე იძულებით გაათხოვა
გადახედვა
-
უნდა გაირკვეს, ვინ არის TI-ის დამფინანსებელი — შალვა პაპუაშვილი TI-ს მიერ სააკაშვილის პოლიტპატიმრად აღიარებაზე უნდა გაირკვეს, ვინ არის TI-ის დამფინანსებელი — შალვა პაპუაშვილი TI-ს მიერ სააკაშვილის პოლიტპატიმრად აღიარებაზე
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია კლინიკა "ვივამედიდან" რუსთავის ციხეში დაბრუნდა ელენე ხოშტარია კლინიკა "ვივამედიდან" რუსთავის ციხეში დაბრუნდა
გადახედვა
-
სერბეთის პრეზიდენტი ალექსანდრ ვუჩიჩი თანამდებობიდან გადადგა სერბეთის პრეზიდენტი ალექსანდრ ვუჩიჩი თანამდებობიდან გადადგა
გადახედვა
-
კახა კალაძე სამუშაო ვიზიტით ჩინეთს ეწვია კახა კალაძე სამუშაო ვიზიტით ჩინეთს ეწვია
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშების გამარჯვებულები გამოვლინდნენ საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშების გამარჯვებულები გამოვლინდნენ
-
მთავარეპისკოპოსი ზენონი: ქურმუხის ტაძრის დაცვა სიწმინდეზე ზრუნვაა და არა ვინმეს წინააღმდეგ მიმართული ნაბიჯი მთავარეპისკოპოსი ზენონი: ქურმუხის ტაძრის დაცვა სიწმინდეზე ზრუნვაა და არა ვინმეს წინააღმდეგ მიმართული ნაბიჯი
გადახედვა
კომენტარები