ხოსე სარია: დრეგ კულტურის წევრი აქტივისტი, რომელმაც ამერიკული პოლიტიკა შეცვალა
ფოტო: Delphine Lee
სან-ფრანცისკოში მდებარე ბლექ ქეთ კაფეში მიმტანებმა სასადილო მაგიდები ოთახის წინა კედელთან შეატყუპეს. ადამიანთა ჯგუფს ჩურჩულის ტალღამ გადაუარა. წარმოდგენა იწყებოდა.
ხალხი მიჩუმდა, როდესაც სახელდახელოდ დამზადებულ სცენაზე პირველი ნაბიჯების ხმა გაისმა. პლატფორმაზე 150 სანტიმეტრამდე სიმაღლის, წითელ სამეჯლისო ფეხსაცმელში, ტანზე მომჯდარ შავ შარვალში, დიადემასა და შალის მოსახვევში გამოწყობილი ფიგურა გამოჩნდა. მას ტუჩებზე ალუბლისფერი ტუჩსაცხი ესვა, ხელში კი ერთი ორქიდეა ეჭირა.
ეს ხოსე სარია იყო. კაცი, რომელმაც 1961 წელს LGBTQ თემის ცხოვრებაში ახალი ეტაპის დაწყებას შეუწყო ხელი: ის პირველი ღიად გეი ადამიანი გახდა, რომელმაც აშშ-ში სახელმწიფო მოხელის თანამდებობაზე საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა. "ისინი ცდილობდნენ, რომ გეი ადამიანები მეორეხარისხოვან მოქალაქეებად ექციათ. მეორეხარისხოვანი მოქალაქე არასოდეს ვყოფილვარ. მე ხომ ისტორიის ნაწილი ვარ", — ეს სიტყვები თავად სარიას ეკუთვნის.
ფოტო: Wikimedia Commons
თუმცა, სანამ სარია ისტორიის ფურცლებზე ჩაეწერებოდა, ის არიებს ხალხით გადავსებულ იმ ბარში მღეროდა, რომელსაც ალენ გინზბერგმა "ამერიკის საუკეთესო გეი ბარი" უწოდა. სარიამ 45-ზე მეტი ოპერა იცოდა და მისი ყველაზე ცნობილი წარმოდგენა ფრანგული ოპერის, კარმენის თავისებური შესრულება იყო. მან ეს საყოველთაოდ ცნობილი პერსონაჟი თანამედროვე სან-ფრანცისკოში მცხოვრებად წარმოადგინა. მისეული კარმენი პოპულარულ cruising spot-ს (სლენგი, რომელიც გეი კულტურაში აღნიშნავს საზოგადოებრივ ადგილს, სადაც ადამიანები სექსუალურ პარტნიორებს ეძებენ) სტუმრობს და პოლიციამ რომ არ დაიჭიროს, ბუჩქებში იმალება.
ბლექ ქეთ კაფეს ერთგულმა სტუმრებმა წარმოდგენა მაშინვე აიტაცეს. შესაძლოა, ამის მიზეზი ის იყო, რომ პერფორმანსის სიუჟეტი მათ ცხოვრებას ძალიან კარგად ასახავდა. 50-იან და 60-იან წლებში სან-ფრანცისკო ქვიარ საზოგადოებისთვის მტრულ ადგილს წარმოადგენდა. 1950-იანი წლების დასაწყისში ჟურნალმა, San Francisco Examiner, საკუთარ სტატიაში "გეი და ტრანს ადამიანების ქალაქიდან გასაძევებლად" დამხმარე ძალა მოითხოვა. პოლიცია კი ცნობილ გეი ბარებში — მათ შორის, სარიას საყვარელ ბლექ ქეთ კაფეშიც — გეი და ტრანს ადამიანებისადმი წაყენებული ცრუ ბრალდებების საფუძველზე მასობრივ დაპატიმრებებს ხშირად აწყობდა.
1961 წლისთვის სარიასთვის მსგავსი მოპყრობა აუტანელი გახდა. როდესაც მან სან-ფრანცისკოს ზედამხედველთა საბჭოში ხუთი თავისუფალი საწევრო ადგილის შესახებ შეიტყო, გადაწყვიტა, რომ თანამდებობისთვის ებრძოლა. ეს სარიას მხრიდან გადადგმული წარმოუდგენლად გაბედული ნაბიჯი იყო. თავდაპირველად ის ქალაქის არც დემოკრატიულმა და არც რესპუბლიკურმა პარტიამ არ მიიღო საკუთარ კანდიდატად. თუმცა, სარიას გადაწყვეტილება მტკიცედ ჰქონდა მიღებული და საბოლოოდ, მან მაინც მოახერხა, თავისი სახელი საარჩევნო ბიულეტენზე მოხვედრილიყო. სარიამ დაახლოებით 5,600 ხმა ააგროვა, რითაც 33 კანდიდატს შორის მეცხრე ადგილი დაიკავა.
მოგვიანებით სარიამ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო მოხელეობისთვის კენჭისყრის ეს უპრეცედენტო გადაწყვეტილება დაგროვილი ბრაზის გამო მიიღო: მან ეს იმის დასამტკიცებლად გააკეთა, რომ ამის უფლება საკუთარი იდენტობის დამალვის გარეშე ჰქონდა.
ფოტო: Glaad
ხოსე სარიას კამპანიამ ამერიკის პოლიტიკა სამუდამოდ შეცვალა. სწორედ ამ მომენტიდან პოლიტიკოსებმა გააცნობიერეს, რომ ქვიარ საზოგადოების წევრ ამომრჩევლებს ვეღარ უგულებელყოფდნენ. პროგრესი ნელა, თუმცა მტკიცედ წარიმართა. 1977 წელს, სარიას არჩევნებში მონაწილეობიდან 16 წლის შემდეგ, კალიფორნიაში მისი მეგობარი ჰარვი მილკი პირველი არჩეული ღიად გეი თანამდებობის პირი გახდა.
მომდევნო წლებში სარიამ საქველმოქმედო ფონდი, საიმპერატორო კარის სისტემა, Imperial Court System, დააარსა. ორგანიზაცია ყოველწლიურად მართავს საზეიმო საღამოს, სადაც ფულს შიდსთან, მკერდის კიბოსთან, ოჯახში ძალადობასა და უსახლკარობასთან საბრძოლველად აგროვებენ. ჩვეულებრივი ტიტულებით თავმობეზრებულმა სარიამ, საკუთარი თავი სან-ფრანცისკოს პირველ იმპერატორ ქალად გამოაცხადა. საიმპერატორო კარის სისტემას დღესდღეობით მსოფლიოს გარშემო 70-ზე მეტი ფილიალი აქვს, რომელიც ყოველწლიურად სხვადასხვა მიზნისთვის მილიონობით დოლარს აგროვებს.
"ხოსე აქტივისტად ყოფნას არ გეგმავდა. მას, უბრალოდ, იმის დამტკიცება სურდა, რომ მეორეხარისხოვანი მოქალაქის იარლიყზე მეტს იმსახურებდა", — ამბობს ნიუ-იურკის საიმპერატორო კარის სისტემის პრეზიდენტი, კოკო ლაშინი.
სარიამ ეს პრინციპი ცხოვრებისეულ ფილოსოფიად აქცია: "თუ საკმარისად ბევრი ადამიანი იყვირებს, არსებული გარემოებები შეიცვლება". ხოსე სარიამ ბევრს შთააგონა, ეყვირა და იმ ცვლილებებს, რომლებიც მან მოახდინა, მსოფლიოს გარშემო უამრავი ადამიანი გრძნობს.
-
ქვიზი: გამოიცანი ოსკაროსანი ფილმი მსახიობით ქვიზი: გამოიცანი ოსკაროსანი ფილმი მსახიობით
-
ხელოვნური ინტელექტი ბირთვული კონფლიქტებისკენაა მიდრეკილი? — პასუხმა მკვლევრები შეაშფოთა ხელოვნური ინტელექტი ბირთვული კონფლიქტებისკენაა მიდრეკილი? — პასუხმა მკვლევრები შეაშფოთა
გადახედვა
-
შემდეგი პოდკასტი: ხელოვნური ინტელექტის როლი ენის სწავლის პროცესში შემდეგი პოდკასტი: ხელოვნური ინტელექტის როლი ენის სწავლის პროცესში
-
5 ჯანსაღი დესერტი, რომელსაც მარტივად მოამზადებ 5 ჯანსაღი დესერტი, რომელსაც მარტივად მოამზადებ
-
ომბუდსმენი შეისწავლის ცვლილებას, რომლის მიხედითაც სწავლის დასაწყებად ბავშვი 6 წლის 15 სექტემბრამდე უნდა გახდეს ომბუდსმენი შეისწავლის ცვლილებას, რომლის მიხედითაც სწავლის დასაწყებად ბავშვი 6 წლის 15 სექტემბრამდე უნდა გახდეს
გადახედვა
-
სელფი ქალთა ჩართულობისთვის ტექნოლოგიებში: STEAM დღე გაიმართა სელფი ქალთა ჩართულობისთვის ტექნოლოგიებში: STEAM დღე გაიმართა
-
ახალციხის მერს, ვარლამ წიკლაურს ქონებრივ დეკლარაციაში "იმედისგან" მიღებული ხელფასი ასახული არ აქვს — რა ქონებას ფლობს ყოფილი ჟურნალისტი? ახალციხის მერს, ვარლამ წიკლაურს ქონებრივ დეკლარაციაში "იმედისგან" მიღებული ხელფასი ასახული არ აქვს — რა ქონებას ფლობს ყოფილი ჟურნალისტი?
გადახედვა
-
CashBack-ისა და Mastercard-ის საგაზაფხულო შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებს CashBack-ისა და Mastercard-ის საგაზაფხულო შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებს
-
ლარი დოლართან და ევროსთან მიმართებით გაუფასურდა ლარი დოლართან და ევროსთან მიმართებით გაუფასურდა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ტელენოველა ერთი კადრით ქვიზი: გამოიცანი ტელენოველა ერთი კადრით
-
თიბისი კონცეპტი — კულტურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვანი მხარდამჭერი თიბისი კონცეპტი — კულტურისა და ხელოვნების მნიშვნელოვანი მხარდამჭერი
-
"ოცნების" პოლიტსაბჭო: "საქართველოში ვერავინ მართალ სიტყვას ვერ ჩაახშობს" "ოცნების" პოლიტსაბჭო: "საქართველოში ვერავინ მართალ სიტყვას ვერ ჩაახშობს"
გადახედვა
-
ტესტი: ვინ იქნებოდი რომის იმპერიაში? ტესტი: ვინ იქნებოდი რომის იმპერიაში?
-
რაჟდენ კუპრაშვილი: "იმედი ცოცხალია, კორუფციასთან ბრძოლა გრძელდება" რაჟდენ კუპრაშვილი: "იმედი ცოცხალია, კორუფციასთან ბრძოლა გრძელდება"
გადახედვა
-
"მაგთიკომი" დიდი ბრიტანეთის მიერ დაწესებულ სანქციებთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს "მაგთიკომი" დიდი ბრიტანეთის მიერ დაწესებულ სანქციებთან დაკავშირებით განცხადებას ავრცელებს
გადახედვა
-
ალტა მომსახურების პროცესების გაციფრულებას აგრძელებს ალტა მომსახურების პროცესების გაციფრულებას აგრძელებს
-
ქიმოკოსებმა ფოსფორის ახალი თვისება აღმოაჩინეს ქიმოკოსებმა ფოსფორის ახალი თვისება აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
მთავრობის ახალი დადგენილებით, სასწავლო პროგრამების სიაში ასტროენათმეცნიერება და ასტროარქეოლოგია აღარ იძებნება მთავრობის ახალი დადგენილებით, სასწავლო პროგრამების სიაში ასტროენათმეცნიერება და ასტროარქეოლოგია აღარ იძებნება
გადახედვა
-
რა მოცულობის წყალია ადამიანის ორგანიზმში და რაში გვეხმარება ის რა მოცულობის წყალია ადამიანის ორგანიზმში და რაში გვეხმარება ის
-
რომის პაპმა მღვდლებს მოუწოდა, რომ ქადაგებების დასაწერად ხელოვნური ინტელექტი არ გამოიყენონ რომის პაპმა მღვდლებს მოუწოდა, რომ ქადაგებების დასაწერად ხელოვნური ინტელექტი არ გამოიყენონ
გადახედვა
-
მოისმინეთ: Blackpink ახალი მუსიკალური ალბომით დაბრუნდა მოისმინეთ: Blackpink ახალი მუსიკალური ალბომით დაბრუნდა
გადახედვა
კომენტარები