ხოსე სარია: დრეგ კულტურის წევრი აქტივისტი, რომელმაც ამერიკული პოლიტიკა შეცვალა
ფოტო: Delphine Lee
სან-ფრანცისკოში მდებარე ბლექ ქეთ კაფეში მიმტანებმა სასადილო მაგიდები ოთახის წინა კედელთან შეატყუპეს. ადამიანთა ჯგუფს ჩურჩულის ტალღამ გადაუარა. წარმოდგენა იწყებოდა.
ხალხი მიჩუმდა, როდესაც სახელდახელოდ დამზადებულ სცენაზე პირველი ნაბიჯების ხმა გაისმა. პლატფორმაზე 150 სანტიმეტრამდე სიმაღლის, წითელ სამეჯლისო ფეხსაცმელში, ტანზე მომჯდარ შავ შარვალში, დიადემასა და შალის მოსახვევში გამოწყობილი ფიგურა გამოჩნდა. მას ტუჩებზე ალუბლისფერი ტუჩსაცხი ესვა, ხელში კი ერთი ორქიდეა ეჭირა.
ეს ხოსე სარია იყო. კაცი, რომელმაც 1961 წელს LGBTQ თემის ცხოვრებაში ახალი ეტაპის დაწყებას შეუწყო ხელი: ის პირველი ღიად გეი ადამიანი გახდა, რომელმაც აშშ-ში სახელმწიფო მოხელის თანამდებობაზე საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა. "ისინი ცდილობდნენ, რომ გეი ადამიანები მეორეხარისხოვან მოქალაქეებად ექციათ. მეორეხარისხოვანი მოქალაქე არასოდეს ვყოფილვარ. მე ხომ ისტორიის ნაწილი ვარ", — ეს სიტყვები თავად სარიას ეკუთვნის.
ფოტო: Wikimedia Commons
თუმცა, სანამ სარია ისტორიის ფურცლებზე ჩაეწერებოდა, ის არიებს ხალხით გადავსებულ იმ ბარში მღეროდა, რომელსაც ალენ გინზბერგმა "ამერიკის საუკეთესო გეი ბარი" უწოდა. სარიამ 45-ზე მეტი ოპერა იცოდა და მისი ყველაზე ცნობილი წარმოდგენა ფრანგული ოპერის, კარმენის თავისებური შესრულება იყო. მან ეს საყოველთაოდ ცნობილი პერსონაჟი თანამედროვე სან-ფრანცისკოში მცხოვრებად წარმოადგინა. მისეული კარმენი პოპულარულ cruising spot-ს (სლენგი, რომელიც გეი კულტურაში აღნიშნავს საზოგადოებრივ ადგილს, სადაც ადამიანები სექსუალურ პარტნიორებს ეძებენ) სტუმრობს და პოლიციამ რომ არ დაიჭიროს, ბუჩქებში იმალება.
ბლექ ქეთ კაფეს ერთგულმა სტუმრებმა წარმოდგენა მაშინვე აიტაცეს. შესაძლოა, ამის მიზეზი ის იყო, რომ პერფორმანსის სიუჟეტი მათ ცხოვრებას ძალიან კარგად ასახავდა. 50-იან და 60-იან წლებში სან-ფრანცისკო ქვიარ საზოგადოებისთვის მტრულ ადგილს წარმოადგენდა. 1950-იანი წლების დასაწყისში ჟურნალმა, San Francisco Examiner, საკუთარ სტატიაში "გეი და ტრანს ადამიანების ქალაქიდან გასაძევებლად" დამხმარე ძალა მოითხოვა. პოლიცია კი ცნობილ გეი ბარებში — მათ შორის, სარიას საყვარელ ბლექ ქეთ კაფეშიც — გეი და ტრანს ადამიანებისადმი წაყენებული ცრუ ბრალდებების საფუძველზე მასობრივ დაპატიმრებებს ხშირად აწყობდა.
1961 წლისთვის სარიასთვის მსგავსი მოპყრობა აუტანელი გახდა. როდესაც მან სან-ფრანცისკოს ზედამხედველთა საბჭოში ხუთი თავისუფალი საწევრო ადგილის შესახებ შეიტყო, გადაწყვიტა, რომ თანამდებობისთვის ებრძოლა. ეს სარიას მხრიდან გადადგმული წარმოუდგენლად გაბედული ნაბიჯი იყო. თავდაპირველად ის ქალაქის არც დემოკრატიულმა და არც რესპუბლიკურმა პარტიამ არ მიიღო საკუთარ კანდიდატად. თუმცა, სარიას გადაწყვეტილება მტკიცედ ჰქონდა მიღებული და საბოლოოდ, მან მაინც მოახერხა, თავისი სახელი საარჩევნო ბიულეტენზე მოხვედრილიყო. სარიამ დაახლოებით 5,600 ხმა ააგროვა, რითაც 33 კანდიდატს შორის მეცხრე ადგილი დაიკავა.
მოგვიანებით სარიამ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო მოხელეობისთვის კენჭისყრის ეს უპრეცედენტო გადაწყვეტილება დაგროვილი ბრაზის გამო მიიღო: მან ეს იმის დასამტკიცებლად გააკეთა, რომ ამის უფლება საკუთარი იდენტობის დამალვის გარეშე ჰქონდა.
ფოტო: Glaad
ხოსე სარიას კამპანიამ ამერიკის პოლიტიკა სამუდამოდ შეცვალა. სწორედ ამ მომენტიდან პოლიტიკოსებმა გააცნობიერეს, რომ ქვიარ საზოგადოების წევრ ამომრჩევლებს ვეღარ უგულებელყოფდნენ. პროგრესი ნელა, თუმცა მტკიცედ წარიმართა. 1977 წელს, სარიას არჩევნებში მონაწილეობიდან 16 წლის შემდეგ, კალიფორნიაში მისი მეგობარი ჰარვი მილკი პირველი არჩეული ღიად გეი თანამდებობის პირი გახდა.
მომდევნო წლებში სარიამ საქველმოქმედო ფონდი, საიმპერატორო კარის სისტემა, Imperial Court System, დააარსა. ორგანიზაცია ყოველწლიურად მართავს საზეიმო საღამოს, სადაც ფულს შიდსთან, მკერდის კიბოსთან, ოჯახში ძალადობასა და უსახლკარობასთან საბრძოლველად აგროვებენ. ჩვეულებრივი ტიტულებით თავმობეზრებულმა სარიამ, საკუთარი თავი სან-ფრანცისკოს პირველ იმპერატორ ქალად გამოაცხადა. საიმპერატორო კარის სისტემას დღესდღეობით მსოფლიოს გარშემო 70-ზე მეტი ფილიალი აქვს, რომელიც ყოველწლიურად სხვადასხვა მიზნისთვის მილიონობით დოლარს აგროვებს.
"ხოსე აქტივისტად ყოფნას არ გეგმავდა. მას, უბრალოდ, იმის დამტკიცება სურდა, რომ მეორეხარისხოვანი მოქალაქის იარლიყზე მეტს იმსახურებდა", — ამბობს ნიუ-იურკის საიმპერატორო კარის სისტემის პრეზიდენტი, კოკო ლაშინი.
სარიამ ეს პრინციპი ცხოვრებისეულ ფილოსოფიად აქცია: "თუ საკმარისად ბევრი ადამიანი იყვირებს, არსებული გარემოებები შეიცვლება". ხოსე სარიამ ბევრს შთააგონა, ეყვირა და იმ ცვლილებებს, რომლებიც მან მოახდინა, მსოფლიოს გარშემო უამრავი ადამიანი გრძნობს.
-
ვიქტორ ყიფიანი: თავს უფლებას მივცემ გითხრათ, გთხოვოთ, მოგიწოდოთ — "ჯერ საქართველოს" პარტიად დაფუძნების გადაწყვეტილება თქვენი ხელმოწერით გაამყაროთ ვიქტორ ყიფიანი: თავს უფლებას მივცემ გითხრათ, გთხოვოთ, მოგიწოდოთ — "ჯერ საქართველოს" პარტიად დაფუძნების გადაწყვეტილება თქვენი ხელმოწერით გაამყაროთ
გადახედვა
-
"არათუ ქვეყანა, "ქართული ოცნებაც" არ იმსახურებს ასეთ პრემიერს" — რის გამო დაიწყო ჩხუბი პარლამენტში? "არათუ ქვეყანა, "ქართული ოცნებაც" არ იმსახურებს ასეთ პრემიერს" — რის გამო დაიწყო ჩხუბი პარლამენტში?
გადახედვა
-
უყურე Silk Go აპლიკაციით მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩებს ნებისმიერი მოწყობილობით! უყურე Silk Go აპლიკაციით მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩებს ნებისმიერი მოწყობილობით!
-
კახა კალაძე: ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობას ვუსურვებ, საარჩევნო კამპანიის პროცესში ხელის შეშლა, დანაშაულია კახა კალაძე: ელენე ხოშტარიას ჯანმრთელობას ვუსურვებ, საარჩევნო კამპანიის პროცესში ხელის შეშლა, დანაშაულია
გადახედვა
-
Global Finance-მა საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2026 წლის საუკეთესო Sub-Custodian ბანკად დაასახელა Global Finance-მა საქართველოს ბანკი ქვეყანაში 2026 წლის საუკეთესო Sub-Custodian ბანკად დაასახელა
-
რა ეღირება ლარი უქმეებზე? რა ეღირება ლარი უქმეებზე?
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: სამართალდამცავ სტრუქტურებს მინდა, მადლობა გადავუხადო 4 ოქტომბერს იუველირული მუშაობისთვის ირაკლი კობახიძე: სამართალდამცავ სტრუქტურებს მინდა, მადლობა გადავუხადო 4 ოქტომბერს იუველირული მუშაობისთვის
გადახედვა
-
სიღარიბის სრულად აღმოფხვრა 2029 წლისთვის შესაძლებელი იქნება — ირაკლი კობახიძემ პარლამენტში ანგარიში წარადგინა სიღარიბის სრულად აღმოფხვრა 2029 წლისთვის შესაძლებელი იქნება — ირაკლი კობახიძემ პარლამენტში ანგარიში წარადგინა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძემ "ეროვნული ინტერესების სადარაჯოზე დგომისთვის" დედა ეკლესიას და შიო III-ეს მადლობა გადაუხადა ირაკლი კობახიძემ "ეროვნული ინტერესების სადარაჯოზე დგომისთვის" დედა ეკლესიას და შიო III-ეს მადლობა გადაუხადა
გადახედვა
-
მომჩივანმა სასამართლო AI იურისტის დახმარებით მოიგო მომჩივანმა სასამართლო AI იურისტის დახმარებით მოიგო
გადახედვა
-
EU-ში ბლოკის არაწევრი ქვეყნებიდან გამოწერილ ამანათებზე ნივთზე "3 ევროიანი" მოსაკრებელი წესდება EU-ში ბლოკის არაწევრი ქვეყნებიდან გამოწერილ ამანათებზე ნივთზე "3 ევროიანი" მოსაკრებელი წესდება
გადახედვა
-
"დრო ყველაფერს კურნავს" — ყველაზე დიდი ილუზია ემოციურ ტკივილზე "დრო ყველაფერს კურნავს" — ყველაზე დიდი ილუზია ემოციურ ტკივილზე
-
საქართველოს ბანკმა ახალი YouTube პროექტი დაიწყო — Creator ჩემპიონატი არ გაჩერდეს არხზე საქართველოს ბანკმა ახალი YouTube პროექტი დაიწყო — Creator ჩემპიონატი არ გაჩერდეს არხზე
-
საუდის არაბეთში ექიმებმა სიამის ტყუპი დები წარმატებით განაცალკევეს საუდის არაბეთში ექიმებმა სიამის ტყუპი დები წარმატებით განაცალკევეს
გადახედვა
-
"ბათუმელები": ბათუმში ატრაქციონზე ბავშვი დაშავდა, ბავშვს ფეხი აქვს დაზიანებული, თაბაშირში აქვს ჩასმული "ბათუმელები": ბათუმში ატრაქციონზე ბავშვი დაშავდა, ბავშვს ფეხი აქვს დაზიანებული, თაბაშირში აქვს ჩასმული
გადახედვა
-
Swatch საათების ციფრული კლონების გამო Samsung-ისგან $170 მილიონს ითხოვს Swatch საათების ციფრული კლონების გამო Samsung-ისგან $170 მილიონს ითხოვს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ქართული ზღაპარი ერთი ფრაზით ქვიზი: გამოიცანი ქართული ზღაპარი ერთი ფრაზით
-
"ფარას“ და "გრანტების შესახებ" კანონში შეტანილ ცვლილებებზე სტრასბურგის სასამართლომ კომუნიცირების ეტაპი დაიწყო "ფარას“ და "გრანტების შესახებ" კანონში შეტანილ ცვლილებებზე სტრასბურგის სასამართლომ კომუნიცირების ეტაპი დაიწყო
გადახედვა
-
ადამიანთა დაახლოებით მესამედი ამ პარაზიტითაა ინფიცირებული — მეცნიერები რისკებზე საუბრობენ ადამიანთა დაახლოებით მესამედი ამ პარაზიტითაა ინფიცირებული — მეცნიერები რისკებზე საუბრობენ
გადახედვა
-
კროსვორდი: გამოიცანი ქალაქი ცნობილი ღირსშესანიშნაობით კროსვორდი: გამოიცანი ქალაქი ცნობილი ღირსშესანიშნაობით
გადახედვა
-
კახა წიქარიშვილი: მე არსებითი სამართლიანობა მესმის ასე — თანხები უნდა განაწილდეს ისე, რომ დაკმაყოფილდეს ბავშვების მოკლევადიანი და გრძელვადიანი საჭიროებები კახა წიქარიშვილი: მე არსებითი სამართლიანობა მესმის ასე — თანხები უნდა განაწილდეს ისე, რომ დაკმაყოფილდეს ბავშვების მოკლევადიანი და გრძელვადიანი საჭიროებები
გადახედვა
კომენტარები