ამერიკულმა ფარმაკოლოგიურმა კომპანიამ Biogen ალცჰაიმერის შემანელებელი პირველი მედიკამენტი შექმნა და იგი უკვე ბაზარზე შემოსასვლელად ემზადება.

ამ დავადების ეფექტური მკურნალობა ჯერ-ჯერობით ვერ ხერხდება: გაყიდვაში არსებული პრეპარატების (არიცეპტი და ნამენდა) ეფექტურობა ძალზე მოკრძალებულია და ისიც დროის სულ მცირე მონაკვეთში.

როგორც Biogen-ის პრეს-რელიზში არის აღნიშნული, კომპანია ამერიკის საკვებისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციისგან (FDA) უკვე ლიცენზიის მოპოვებისთვის იბრძვის. პრეპარატს ადუკანუმაბი ჰქვია და შემქმნელები მასზე დიდ იმედებს ამყარებენ.

მედიკამენტის ბაზარზე დასარეგისტრირებელი საბუთების შევსება 2020 წლის დასაწყისში ჯერ აშშ-ში, ხოლო შემდეგ ევროპაში დაიწყება, ხოლო დადასტურების პროცესს 1-2 წელი სჭირდება. მთელი ამ პროცესის წარმატებით დასრულების შემთხვევაში, კომპანია გეგმავს, რომ უპირველესად მედიკამენტებით ის ადამიანები მოამარაგოს, რომლებიც ადუკანუმაბის კლინიკურ კვლევაში იყვნენ ჩართულები.

ეს იმედისმომცემი განცხადება რამდენადმე გასაკვირია, რადგანაც 2019 წლის მარტში კომპანიამ ამ პრეპარატზე მუშაობა შეწყვიტა, რადგანაც კლინიკური კვლევების მიერ მიღებული შედეგები არც თუ ისე სახარბიელოდ გამოიყურებოდა. ამჯერად მკვლევარები ამბობენ, რომ იგივე კლინიკური კვლევების შედეგების ფართო, ახლებური ანალიზით ნათელი ხდება, რომ ადუკანუმაბის უფრო მაღალ დოზას გამოხატული ეფექტი ექნება ალცჰაიმერის ადრეული სტადიის მქონე პაციენტებში. მათი თქმით, პრეპარატი შეანელებს დაავადების განვითარებას, რაც ადამიანებს საშუალებას მისცემს თავიანთი მეხსიერება და ყოველდღიური საყოფაცხოვრებო უნარ-ჩვევები კიდევ უფრო დიდი ხნით შეინარჩუნონ.

დიდი იმედი

მეცნიერებმა უკვე წლებია იციან, რომ ალცჰაიმერის სიმპტომების კლინიკურ გამოვლინებამდე პათოლოგიური პროცესი გაცილებით ადრე იწყება. მასში მნიშვნელოვანი როლს კი ამილოიდები თამაშობენ. ისინი ნერვული სისტემის ცილებს წარმოადგენენ, რომლებიც უფრო დიდი ცილების დაშლის შედეგად ყალიბდებიან და მათი ზუსტი ფუნქცია ჯერ-ჯერობით ბოლომდე შესწავლილი არ არის. ამილოიდისთვის დამახასიათებელია მცირე ზომის კლასტერებად (გროვებად) შეკვრა და საბოლოოდ ამილოიდურ ფოლაქად ჩამოყალიბება. ამგვარი ფორმით ისინი უკავშირდებიან ნერვული ქსოვილის რეცეპტორებს და ერთვებიან უჯრედშორისი ნივთიერებათა ცვლის პროცესში. საბოლოოდ ეს ყოველივე ნერვულ უჯრედებს შორის კავშირს არღვევს. ადუკანუმაბის ძირითადი სამიზნე სწორედ ამილოიდები არის.

ამ სიახლეს ძალზე დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა სამეცნიერო წრეებში. ჰილარი ევანსს, ბრიტანეთის ალცჰაიმერის კვლევის ასოციაციიდან მიაჩნია, რომ ეს აღმოჩენა ძალზე იმედისმომცემად გამოიყურება.

ექსპერტებს მიაჩნიათ, რომ ახლებური მკურნალობა დღის შუქს იხილავს, თუმცა ისინი ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ ადუკანუმაბის კვლევის შედეგებს ჯეროვანი, სკრუპულოზური შესწავლა სჭირდება, რათა ფარმაკოლოგიურმა კომპანიამ მარტის შემთხვევა არ გაიმეოროს.