30 მიკრონი წამში - მეცნიერებმა სიკვდილის სიჩქარე დაადგინეს
ბაყაყის კვერცხებზე დაკვირვებით, მეცნიერებმა გაზომეს სიჩქარე, რომლითაც უჯრედები საჭიროების შემთხვევაში "თავს იკლავენ"
ფოტო: Kateryna Kon/Getty Images/Science Photo Library RF
სტენფორდის სისტემური ბიოლოგიის მეცნიერებმა ბაყაყის კვერცხებში სიკვდილის გავრცელების სიჩქარეზე დაკვირვება და მისი გაზომვა შეძლეს.
მრავალუჯრედიან ცხოველებში აპოპტოზი ანუ უჯრედის დაპროგრამებული სიკვდილი ჩვეულებრივი მოვლენაა. აპოპტოზი ორგანიზმის გამართულად ფუნქციონირებისთვის აუცილებელი პირობაა. მისი საშუალებით ოგრანიზმს დეფექტური, დაზიანებული, ინფიცირებული და სხვა არასასურველი უჯრედები და ნივთიერებები შორდება. აპოპტოზურ პროცესებს უჯრედი მაშინ იწყებს, როდესაც ხვდება, რომ თავის ფუნქციას ვეღარ ასრულებს, ან როცა მას რაიმე სხვა საფრთხე ემუქრება. ზოგჯერ ამ პროცესის ინიცირების შემდეგ მისი მეზობელ უჯრედებზე გავრცელებაც ხდება, ამ პროცესში სპეციალური ქიმიური ნივთიერებების ტალღები მონაწილეობენ, რომელთა დახმარებითაც უჯრედში ინფორმაციას ვრცელდება.
სტენფორდის უნივერსიტეტის სისტემური ბიოლოგიის პროფესორებმა ფლორესცენტული მირკოსკოპიის გამოყენებით ამ ტალღების გავრცელების და უჯრედის კვდომის სიჩქარე გაზომეს.
თუ მიკრონს ანუ მიკრომეტრს, როგორც საზომ ერთეულს, არ იცნობთ, ამაში არაფერია უცნაური. ერთი მიკრომეტრი მეტრის ერთი მემილიონედი, ანუ მილიმეტრის მეათასედია.
სხვაგვარად რომ ვთქვათ, უჯრედების კვდომის სიჩქარე საათში ორი მილიმეტრია.
მიუხედავად იმისა, რომ აპოპტოზის დროს უჯრედების კვდომა ხდება, ის დადებითი მოვლენაა. საშუალო სტატისტიკური ადამიანი დღეში 50 მილიარდ უჯრედზე მეტს კარგავს, თუმცა ამას ვერც კი ვამჩნევთ.
სამწუხაროდ, აპოპტოზური პროცესები ზოგჯერ ირღვევა და დაზიანებული უჯრედების ნაცვლად, ჯანმრთელი უჯრედების დაღუპვას იწვევს. უჯრედების სიკვდილის სიჩქარისა და ამ ყველაფრის უკან მიმდინარე რთული პროცესების ცოდნა საშუალებას მოგვცემს, დაავადებების განსაკურნად ახალი გზები შევიმუშაოთ, მაგალითად, წავახალისოთ სიმსივნის უჯრედები, რომ მოკვდნენ, ხოლო ალცჰაიმერის დაავადების დროს კი პირიქით, უჯრედების კვდომა შევანელოთ.
-
პაპი ლეო XIV: "უამრავი ადამიანისთვის პატრიარქი ილია II იყო ხმა შერიგებისა, დაუღალავი შემოქმედი ერთობისა" პაპი ლეო XIV: "უამრავი ადამიანისთვის პატრიარქი ილია II იყო ხმა შერიგებისა, დაუღალავი შემოქმედი ერთობისა"
გადახედვა
-
86 წლის ასაკში გარდაიცვალა ჰოლივუდის ვარსკვლავი ჩაკ ნორისი 86 წლის ასაკში გარდაიცვალა ჰოლივუდის ვარსკვლავი ჩაკ ნორისი
გადახედვა
-
ქვიზი: არჩევ თუ ვერა მწვანილებს? ქვიზი: არჩევ თუ ვერა მწვანილებს?
-
აღმოაჩინეს პატარა დინოზავრი, რომელსაც მულტფილმის პერსონაჟის სახელი დაარქვეს აღმოაჩინეს პატარა დინოზავრი, რომელსაც მულტფილმის პერსონაჟის სახელი დაარქვეს
გადახედვა
-
Project Hail Mary-ის მეცნიერება — როგორი შეიძლება იყოს სილიკონზე დაფუძნებული სიცოცხლე Project Hail Mary-ის მეცნიერება — როგორი შეიძლება იყოს სილიკონზე დაფუძნებული სიცოცხლე
გადახედვა
-
UK, საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, ნიდერლანდები, იაპონია და კანადა ჰორმუზის სრუტეში შექმნილ ვითარებაზე განცხადებას ავრცელებენ UK, საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, ნიდერლანდები, იაპონია და კანადა ჰორმუზის სრუტეში შექმნილ ვითარებაზე განცხადებას ავრცელებენ
გადახედვა
-
მარსის ზედაპირის ქვეშ ძველი მდინარის სისტემის კვალს მიაგნეს მარსის ზედაპირის ქვეშ ძველი მდინარის სისტემის კვალს მიაგნეს
გადახედვა
-
ფაშინიანის თქმით, თუ საპარლამენტო არჩევნებს ოპოზიცია მოიგებს, სომხეთი ომში აღმოჩნდება ფაშინიანის თქმით, თუ საპარლამენტო არჩევნებს ოპოზიცია მოიგებს, სომხეთი ომში აღმოჩნდება
გადახედვა
-
ქვიზი: რეალურია თუ ფანტასტიკა? გამოიცანი თანამედროვე ტექნოლოგიები ქვიზი: რეალურია თუ ფანტასტიკა? გამოიცანი თანამედროვე ტექნოლოგიები
-
თიბისი კაპიტალი და On.ge ინვესტიციების ვაჭრობის ტურნირს იწყებენ — ჩაერთე და მოიგე წილი $3000-იანი საპრიზო ფონდიდან თიბისი კაპიტალი და On.ge ინვესტიციების ვაჭრობის ტურნირს იწყებენ — ჩაერთე და მოიგე წილი $3000-იანი საპრიზო ფონდიდან
-
ტრამპის წარმომადგენელთან შეხვედრის შემდეგ, ალექსანდრე ლუკაშენკომ 250 პოლიტპატიმარი შეიწყალა ტრამპის წარმომადგენელთან შეხვედრის შემდეგ, ალექსანდრე ლუკაშენკომ 250 პოლიტპატიმარი შეიწყალა
გადახედვა
-
უკრაინის საპატიო პატრიარქი ფილარეტი 97 წლის ასაკში გარდაიცვალა უკრაინის საპატიო პატრიარქი ფილარეტი 97 წლის ასაკში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
მსოფლიო საპატრიარქო: ილია II-ის დაკრძალვას მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე დაესწრება მსოფლიო საპატრიარქო: ილია II-ის დაკრძალვას მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე დაესწრება
გადახედვა
-
იტალია, გერმანია და საფრანგეთი ჰორმუზის სრუტესთან დაკავშირებით დახმარებას მხოლოდ ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ გასწევენ იტალია, გერმანია და საფრანგეთი ჰორმუზის სრუტესთან დაკავშირებით დახმარებას მხოლოდ ცეცხლის შეწყვეტის შემდეგ გასწევენ
გადახედვა
-
Freedom House: საქართველოში თავისუფლების ინდექსი ბოლო ერთ წლის განმავლობაში 4 ქულით შემცირდა Freedom House: საქართველოში თავისუფლების ინდექსი ბოლო ერთ წლის განმავლობაში 4 ქულით შემცირდა
გადახედვა
-
ბლოგერი, რომელიც პუტინს აკრიტიკებდა, ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში მოათავსეს ბლოგერი, რომელიც პუტინს აკრიტიკებდა, ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში მოათავსეს
გადახედვა
-
ტესტი: გამოიცანი, რამდენ % წყალს შეიცავს ხილი და ბოსტნეული ტესტი: გამოიცანი, რამდენ % წყალს შეიცავს ხილი და ბოსტნეული
-
ილია II-ის დაკრძალვაზე, ვატიკანიდან ქრისტიანთა ერთობის ხელშეწყობის დიკასტერიის პრეფექტი კარდინალი კურტ კოხი ჩამოვა ილია II-ის დაკრძალვაზე, ვატიკანიდან ქრისტიანთა ერთობის ხელშეწყობის დიკასტერიის პრეფექტი კარდინალი კურტ კოხი ჩამოვა
გადახედვა
-
ხანდაზმულ კურიერს ხალხმა მილიონი დოლარი შეუგროვა ხანდაზმულ კურიერს ხალხმა მილიონი დოლარი შეუგროვა
გადახედვა
-
გიგი უგულავა: მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეს წირვაზე უარი უთხრეს, რათა მოსკოვის საპატრიარქოდან გამოგზავნილი ბელორუსის ეგზარქოსი მიიღონ და წირვაზე დააყენონ გიგი უგულავა: მსოფლიო პატრიარქ ბართლომეს წირვაზე უარი უთხრეს, რათა მოსკოვის საპატრიარქოდან გამოგზავნილი ბელორუსის ეგზარქოსი მიიღონ და წირვაზე დააყენონ
გადახედვა
-
ნახეთ — ბობ დილანის უცნობი და შთამბეჭდავი მხატვრული ნამუშევრები ნახეთ — ბობ დილანის უცნობი და შთამბეჭდავი მხატვრული ნამუშევრები
გადახედვა
კომენტარები