82 მომხრე და 5 წინააღმდეგი — 24 ივნისს, ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ (PACE), ზაფხულის პლენარული სესიის ფარგლებში, საქართველოს შესახებ ანგარიში მიიღო.

ანგარიშში ევროსაბჭოს მკაცრად აკრიტიკებს ქვეყანაში არსებულ მდგომარეობას, დემოკრატიის უკუსვლას და მმართველ გუნდს "ერთპარტიული დიქტატურის" ჩამოყალიბების მცდელობაში ადანაშაულებს.

ანგარიში, "დემოკრატიული ინსტიტუტების ფუნქციონირება საქართველოში", მომხსენებლებმა ედიტე ესტრელამ და საბინა ჩუდიჩმა მოამზადეს.

ანგარიშში რამდენიმე საკითხია გამოყოფილი:

დემოკრატიული უკუსვლა და ევროსაბჭოს ვალდებულებები

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ წინა რეზოლუციების მიღების შემდეგ, საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლა, სამოქალაქო საზოგადოებისა და ოპოზიციის დევნა "შეუჩერებლად გაგრძელდა", ხოლო ასამბლეის არცერთი გადაუდებელი რეკომენდაცია არ შესრულებულა.

დოკუმენტის თანახმად, აღნიშნული "აჩენს სერიოზულ ეჭვებს ხელისუფლების ნებაზე, შეასრულოს ევროსაბჭოს წინაშე ნაკისრი წევრობისა და გაწევრიანების ვალდებულებები". ასამბლეა ხაზს უსვამს, რომ ევროსაბჭოს წევრობა არის პრივილეგია, რომელსაც ახლავს უფლებები და მოვალეობები, ხოლო ორგანიზაციის სტანდარტები "ვერ გახდება კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენების ან მოლაპარაკების საგანი".

ოპოზიციური პარტიების აკრძალვა და "ერთპარტიული დიქტატურა"

ანგარიშში კრიტიკულადაა შეფასებული მმართველი გუნდის ინიციატივა ოპოზიციური ძალების გაუქმების შესახებ.

"პრაქტიკულად ყველა დემოკრატიული ოპოზიციური პარტიის აკრძალვის ინიციატივა და მათი ლიდერების სისხლისსამართლებრივი დევნა პოლიტიკურად მოტივირებული და შეთხზული ბრალდებებით მიუღებელია. ასამბლეა იმეორებს, რომ ამ გზის გაგრძელება საქართველოში ეფექტურად დაამყარებს ერთპარტიულ დიქტატურას, რაც არღვევს არსებით დემოკრატიულ პრინციპებს და შეუთავსებელია ევროსაბჭოს წევრობასთან", — აღნიშნულია ანგარიშში.

ასამბლეა ხელისუფლებას მოუწოდებს, დაუყოვნებლივ გამოითხოვოს საკონსტიტუციო სასამართლოდან სარჩელი ოპოზიციის აკრძალვის შესახებ.

არადემოკრატიული საარჩევნო გარემო

დოკუმენტში პირდაპირ არის ნათქვამი, რომ ქვეყანაში შექმნილი რეპრესიული გარემოსა და უკიდურესი პოლარიზაციის გამო, "ამჟამად საქართველოში ნამდვილი დემოკრატიული არჩევნების ჩატარების პირობები არ არსებობს".

ასამბლეა იმოწმებს ევროკავშირის გაფართოების ანგარიშსაც, სადაც აღნიშნულია, რომ 2025 წლის 4 ოქტომბრის ადგილობრივი არჩევნების წინასაარჩევნო პერიოდი გამოირჩეოდა ძალადობით, დაშინებითა და მმართველი პარტიის სასარგებლოდ შეცვლილი საარჩევნო კანონმდებლობით.

პოლიტიკური პატიმრები და რეპრესიული კანონები

PACE მოითხოვს, დაუყოვნებლივ შეწყდეს გამოხატვისა და შეკრების თავისუფლების შეზღუდვა. ანგარიშში ნათქვამია, რომ განსხვავებული აზრის ჩასახშობად წარმოებული პოლიტიკური დევნა აჩენს პოლიტპატიმრების არსებობის საფრთხეს.

ამ კონტექსტში, ასამბლეა "ღრმა სინანულს გამოთქვამს ოპოზიციის ლიდერებისა და სხვების, მათ შორის ნიკა მელიასა და ელენე ხოშტარიას მიმართ აშკარად შეთხზული ბრალდებებით გამოტანილი პოლიტიკურად მოტივირებული და არაპროპორციული განაჩენების გამო".

დოკუმენტი მოუწოდებს ხელისუფლებას, სრულად გააუქმოს ბოლოდროინდელი რეპრესიული კანონმდებლობა, მათ შორის:

  • კანონი "უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ";

  • კანონი "უცხოელი აგენტების რეგისტრაციის შესახებ" (GEOFARA);

  • "გრანტების შესახებ" კანონში შესული ბოლოდროინდელი ცვლილებები (რომელიც დარღვევისთვის 6 წლამდე პატიმრობას ითვალისწინებს).

პოლიციის მხრიდან ძალადობა და ქიმიური ნივთიერებები

PACE წუხილს გამოთქვამს იმასთან დაკავშირებით, რომ არ ჩატარებულა სარწმუნო გამოძიება აქციების დროს დაფიქსირებულ ძალადობაზე, წამებასა და არასათანადო მოპყრობაზე.

"ასამბლეა განსაკუთრებით შეშფოთებულია იმ ინფორმაციით, რომ თბილისში პროტესტის დასაშლელად გამოყენებულ იქნა აკრძალული ქიმიური აგენტები (ნივთიერებები). აუცილებელია ამ ბრალდებებზე სასწრაფოდ დაიწყოს სანდო და დამოუკიდებელი გამოძიება", — აღნიშნულია ინფორმაციაში.

ხელისუფლების უარი დიალოგზე და იზოლაციონიზმი

თანამომხსენებლების (ედიტეს ესტრელა და საბინა ჩუდიჩი) განმარტებით ბარათში ნათქვამია, რომ 2025 წლის ნოემბერში თბილისში მათი ვიზიტისას, მთავრობის წარმომადგენლებმა, მათ შორის გენერალურმა პროკურორმა და ანტიკორუფციული ბიუროს ხელმძღვანელმა, უარი თქვეს მათთან შეხვედრაზე, რაც "აშკარა პოლიტიკური გზავნილი იყო".

პარლამენტის თავმჯდომარემ და ქართული ოცნების წევრებმა თანამომხსენებლებს პირდაპირ განუცხადეს, რომ ვენეციის კომისიასთან არ ითანამშრომლებენ და ცვლილებებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში განახორციელებენ, თუ ამას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო (ECtHR) დაავალდებულებთ. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ეს ადასტურებს საქართველოს ხელისუფლების მზარდ იზოლაციონისტურ და ანტაგონისტურ დამოკიდებულებას ევროპული ორგანიზაციებისა და მათი წევრი სახელმწიფოების მიმართ.

რეკომენდაცია მკაცრი მექანიზმების გამოყენებაზე

შექმნილი ვითარებიდან გამომდინარე, ასამბლეა კიდევ ერთხელ მოუწოდებს ევროსაბჭოს შესაბამის ორგანოებს, გამოიყენონ ყველა არსებული მექანიზმი (მათ შორის ევროპული კონვენციის 52-ე მუხლი), ხოლო წევრ სახელმწიფოებს მოუწოდებს, განიხილონ ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში საქართველოს წინააღმდეგ სახელმწიფოთაშორისი საჩივრების შეტანა (კონვენციის 33-ე მუხლი), რათა უზრუნველყოფილ იქნას საქართველოს მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება.