2 მარტს, ლონდონში უკრაინის საკითხზე ევროკავშირის ლიდერების სამიტი გაიმართა. სამიტის მონაწილეებმა უკრაინისადმი აშშ-ს მხარდაჭერა და ქვეყნის უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში ევროკავშირის როლი განიხილეს.

სამიტს უკრაინის, გერმანიის, დანიის, ესპანეთის, იტალიის, ნიდერლანდების, ნორვეგიის, პოლონეთის, საფრანგეთის, თურქეთის, ფინეთის, შვედეთის, ჩეხეთის რესპუბლიკისა და რუმინეთის მთავრობის ლიდერები და მინისტრები ესწრებოდნენ.

სამიტში ასევე მონაწილეობდნენ: NATO-ს გენერალური მდივანი მარკ რუტე, ევროკავშირის კომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი, ევროკავშირის საბჭოს პრეზიდენტი ანტონიო კოშტა და კანადის პრემიერმინისტრი ჯასტინ ტრუდო.

ფონ დერ ლეიენმა სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა, რომ მან ევროპაში გადაიარაღების შესახებ დააყენა საკითხი.

"ახლა უაღრესად მნიშვნელოვანია, თავდაცვის ინვესტიციების გაგრძელება. ეს არის ევროკავშირის უსაფრთხოებისთვის და ჩვენ გვჭირდება - იმ გეოსტრატეგიულ გარემოში, რომელშიც ვცხოვრობთ, მოვემზადოთ უფრო უარესისთვის და, შესაბამისად, გავაძლიეროთ თავდაცვა", — განაცხადა ფონ დერ ლაიენმა.

შეხვედრის შემდეგ, კანადის პრემიერმინისტრმა, ჯასტინ ტრუდომ X-ზე დაწერა, რომ უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან, გაერთიანებული სამეფოს პრემიერმინისტრ კირ სტარმერთან და ევროპელ ლიდერებთან ერთად უკრაინაში სამართლიანი და ხანგრძლივი მშვიდობის დასამყარებლად მუშაობს.

"ვიმყოფები ლონდონში, ვმუშაობ პრეზიდენტ ზელენსკისთან, პრემიერ-მინისტრ სტარმერთან და ევროპელ ლიდერებთან უკრაინაში სამართლიანი და ხანგრძლივი მშვიდობის დასამყარებლად, რომელიც უზრუნველყოფს უკრაინის სუვერენიტეტსა და უსაფრთხოებას", — დაწერა ჯასტინ ტრუდომ X-ზე.

უკრაინამ დიდ ბრიტანეთთან იარაღის წარმოებისთვის სასესხო ხელშეკრულება გააფორმა

სამიტის დაწყებამდე ბრიტანეთის პრემიერმინისტრმა, კირ სტარმერმა ორმხრივი შეხვედრა გამართა უკრაინის პრეზიდენტ ზელენსკისთან. შეხვედრის შემდეგ ორ ქვეყანას შორის სასესხო ხელშეკრულება გაფორმდა.

შეხვედრის შესახებ სოციალურ მედიაში გამოქვეყნებულ პოსტში ზელენსკი წერს, რომ შეთანხმებიდან მიღებული თანხები გამოყენებული იქნება უკრაინაში იარაღის წარმოებისთვის.

"ეს სესხი გაზრდის უკრაინის თავდაცვისუნარიანობას და დაიფარება გაყინული რუსული აქტივებიდან მიღებული სახსრებით. ეს არის ნამდვილი სამართლიანობა. ვინც ომი დაიწყო, მან უნდა გადაიხადოს. მადლობას ვუხდი ხალხს და დიდი ბრიტანეთის მთავრობას ომის დაწყებიდანვე გაწეული უზარმაზარი მხარდაჭერისთვის. მოხარული ვართ, რომ გვყავს ასეთი სტრატეგიული პარტნიორი და ვიზიარებთ იგივე ხედვას, თუ როგორ გამოიყურება უსაფრთხო მომავალი", — წერს ის.

ბრიტანეთი და საფრანგეთი შეთანხმდნენ უკრაინასთან ომის დასრულების გეგმაზე მუშაობაზე

სამიტის წინ BBC-სთან ინტერვიუში პრემიერმა კირ სტარმერმა თქვა, რომ ტრამპსა და ზელენსკის დისკუსიას თავის კაბინეტში უყურებდა.

"მაშინვე დავურეკე პრეზიდენტ ტრამპსა და პრეზიდენტ ზელენსკის, რადგან ვფიქრობ, რომ ამ ეტაპზე უკრაინაში გრძელვადიან მშვიდობაზე უნდა გავამახვილოთ ყურადღება. ეს ასევე მნიშვნელოვანია ევროპისა და დიდი ბრიტანეთის უსაფრთხოებისა და თავდაცვისთვის", — თქვა კირ სტარმერმა.

„დიდი ბრიტანეთი, ისევე როგორც საფრანგეთი და, შესაძლოა, ერთი ან ორი სხვა მხარე, უკრაინასთან ერთად იმუშავებენ საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტის გეგმაზე და შემდეგ ამ გეგმას აშშ-სთან ერთად განვიხილავთ“, თქვა მან.

სტარმერმა დაასახელა გრძელვადიანი მშვიდობის სამი ძირითადი ელემენტი: კიევის ძლიერი პოზიცია, უსაფრთხოების ევროპული გარანტიები და აშშ-ის მხარდაჭერა.

სამიტზე შეთანხმდნენ ოთხ პუნქტზე: უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების შენარჩუნება, კიევის ყოფნა ნებისმიერ სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე, ევროპელი ლიდერების მიზანზე — უკრაინაში რუსეთის ნებისმიერი მომავალი შეჭრის შეკავებაზე, შეიქმნება კოალიცია უკრაინის დასაცავად და მშვიდობის უზრუნველსაყოფად.

ბრიტანეთს და იტალიას შეუძლიათ შეასრულონ გამაერთიანებელი როლი

იტალიის პრემიერმა ჯორჯია მელონიმ თავის მხრივ განაცხადა, რომ მსოფლიოში განსაკუთრებული პერიოდია: "ამ პერიოდში ძალიან მნიშვნელოვანია მოქმედებების კოორდინაცია. მადლობას გიხდით უკრაინაზე ამ სამიტის მასპინძლობისთვის".

მან განაცხადა, რომ უკრაინაში მშვიდობის მისაღწევად "ბრიტანეთს და იტალიას შეუძლიათ გამაერთიანებლის როლი შეასრულონ".

"ვფიქრობ, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ თავიდან ავიცილოთ დასავლეთის განხეთქილების რისკი. ამ ეტაპზე ბრიტანეთს და იტალიას შეუძლიათ შეასრულონ გამაერთიანებელი როლი. მე ასევე შევთავაზე სამიტის ჩატარება შეერთებული შტატებისა და ევროპის ლიდერებს შორის. ”თუ ჩვენ გავყოფთ, ეს უფრო დაგვასუსტებს", — თქვა მან.

28 თებერვალს ოვალურ კაბინეტში ტრამპისა და ზელენსკის შეხვედრის დროს დაძაბული დისკუსია გაიმართა, რის შემდეგაც ადრე დაგეგმილი ერთობლივი პრესკონფერენცია გაუქმდა და ზელენსკიმ თეთრი სახლი დატოვა.

საუბრისას ტრამპმა გააკრიტიკა უკრაინის ლიდერის პოზიცია, ზელენსკიმ კი მისი ქვეყნის მხარდაჭერის იმედი გამოთქვა.

დისკუსიის შემდეგ, იშვიათი წიაღისეულის შესახებ შეთანხმება არ გაფორმებულა.

პრეზიდენტმა ტრამპმა ოვალურ კაბინეტში მწვავე დებატების შემდეგ სოციალურ მედიაში Truth-ში გამოქვეყნებულ განცხადებაში დაწერა, რომ ზელენსკი ჯერ კიდევ არ არის მზად მშვიდობისთვის.

Fox News-თან ინტერვიუში ზელენსკიმ უპასუხა კითხვას, მოუხდიდა თუ არა ბოდიშს ტრამპს და თქვა, რომ მას არაფერი ჩაუდენია ისეთ, რაც მისგან ბოდიშს მოითხოვდა.

დებატების შემდეგ ბევრმა ევროპელმა ლიდერმა გამოხატა მხარდაჭერა უკრაინის მიმართ.

როგორ გამოეხმაურნენ დასავლელი ლიდერები ზელენსკისა და ტრამპს შორის შელაპარაკებას

ზელენსკი, რომელმაც შეერთებული შტატები ოვალური კაბინეტის დებატების შემდეგ დატოვა, ლონდონში ჩავიდა.

თეთრი სახლის დებატების შემდეგ უკრაინის საკითხი ლონდონში ლიდერების სამიტის დღის მთავარი თემა იყო.