მარკ ზაკერბერგის მფლობელობაში შემავალი კომპანია Meta, რომელიც ფეისბუქს, ინსტაგრამსა და WhatsApp-ს აერთიანებს, მჭიდროდ თანამშრომლობს იმ ქვეყნების ხელისუფლებებთან, რომელთა ფარგლებშიც ოპერირებს. ერთ-ერთი ასეთი ქვეყანა საქართველოა, რაც იმას ნიშნავს, რომ თუ მთავრობისთვის რაიმე ნიშნით საინტერესო ინდივიდი ხართ და თქვენზე კრიმინალური ეჭვის მიტანის საფუძველი არსებობს, შესაძლოა, სახელმწიფომ თქვენზე ინფორმაცია Meta-სგან გამოითხოვოს.

Meta-ს ანგარიშის მიხედვით, 2024 წლის იანვრიდან ივნისამდე საქართველოს მთავრობამ კომპანიას 30 ანგარიშის შესახებ მოსთხოვა ინფორმაციის გადაცემა. ყველაზე მეტი, 47 ადამიანის სოციალური ქსელით საქართველოს მთავრობა 2023 წელს დაინტერესდა — შესაძლოა, ეს ფაქტი 2023 წელს მიმდინარე მასშტაბურ აქციებს და მოსახლეობის დაშინების პრაქტიკას დავუკავშიროთ.

რა ინფორმაციის გადაცემა შეუძლია Meta-ს მთავრობისთვის?

Meta-ს შეუძლია საქართველოს მთავრობას გადასცეს:

  • ინფორმაცია ჩვენი ლოკაციის შესახებ — IP მისამართი, GPS ლოკაცია (თუ ჩართული გვაქვს);
  • პირადი მიმოწერა — ფოტოები, ვიდეოები, ტექსტური შეტყობინებები, რომლებსაც მესენჯერში, ინსტაგრამსა თუ WhatsApp-ზე ვგზავნით. Meta ინახავს ჩვენს წაშლილ მიმოწერებსაც;
  • პოსტები, ანგარიშის მიერ მართული ჯგუფების შიდა ინფორმაცია;
  • ანგარიშის მიერ დაწერილი კომენტარები, მოწონებული პოსტები;
  • მეგობართა სია;
  • ზოგადი ინფორმაცია — სახელი, გვარი, ელ.ფოსტა, ტელეფონის ნომერი, ა.შ.

რის საფუძველზე შეუძლია მთავრობას Meta-სთვის ინფორმაციის თხოვნა?

სახელმწიფოს Meta-ს მსგავსი კერძო კომპანიისთვის პირადი სახის ინფორმაციის მოთხოვნა ძირითადად ლეგალურ საფუძველზე დაყრდნობით შეუძლია. მაგალითად:

  • თუ პირის Meta-ს ანგარიშის შემოწმება სასამართლოს განჩინებითაა მოთხოვნილი;
  • თუ პირი სასამართლოშია გამოძახებული კანონდარღვევის გამო, ან მოწმეა საქმეში (ამ შემთხვევაში Meta მთავრობას ძირითადად ზოგად ინფორმაციას აწვდის ანგარიშის შესახებ — სახელს, გვარს, IP მისამართს).
  • თუ ანგარიშის მფლობელი სასწრაფო საფრთხეს წარმოადგენს საზოგადოებისთვის ან საკუთარი თავისთვის — ტერორიზმი, გატაცება, სუიციდი.
  • თუ ანგარიშის მფლობელს ძალადობაში ან პირადი ინფორმაციის შენახვაში ედება ბრალი;
  • შესაძლოა, სხვადასხვა ქვეყნის მთავრობას ინდივიდუალური შეთანხმება ჰქონდეს Meta-სთან.

რომელი აპლიკაციაა ყველაზე უსაფრთხო კომუნიკაციისთვის?

ფოტო: bitdefender

ამ ეტაპზე პირადი მიმოწერებისთვის ყველაზე უსაფრთხო აპლიკაციად ტექნოლოგიის ექსპერტები Signal-ს ასახელებენ. Signal-ს end-to-end დაშიფვრა და დამოუკიდებელი სტრუქტურა აქვს, ანუ, როგორც არაკომერციული ორგანიზაცია, მას ფონდი მართავს და არა დიდი ტექნოლოგიური კომპანია. Signal განსაკუთრებით ბოლო წლებში გახდა აქტივისტებისა და იმ პირთა მთავარი საკომუნიკაციო საშუალება, რომელთათვისაც დაცულობა მნიშვნელოვანია.

ერთ-ერთი მიზეზი, რატომაც Signal მონაცემებს არ აგროვებს, მისი არაკომერციული ხასიათია. ამ აპლიკაციას არ აქვს რეკლამები და, შესაბამისად, არც არანაირი ინტერესი, რომ საკუთარი მომხმარებლები იკვლიოს. სანაცვლოდ ის გრანტებითა და კერძო ინვესტორების მიერაა დაფინანსებული.

იხილეთ ასევე: