როგორი იყო ჩვენთვის ნაცნობი ხილი და ბოსტნეული კულტივაციამდე
შეიძლება გაგიკვირდეთ, მაგრამ გარდა ცხოველებისა, თავის დროზე, ადამიანებს სხვადასხვა ხილისა და ბოსტნეულის მოშინაურება მოუწია.
დიახ, ამ სიტყვის გამოყენება თავისუფლად შეგვიძლია, რადგან სანამ ჩვენ ამ მცენარეების ხელოვნურად მოყვანასა და შემდეგ მოსავლის მიღებას დავიწყებდით, მათი პირვანდელი სახე დღევანდელისაგან რადიკალურად განსხვავებული იყო. ამიტომ სანამ საზამთროს წვნიან, გემრიელ ნაჭერსა თუ სიმინდის ტაროს შეექცევით, ცუდი არ იქნება იცოდეთ თუ როგორ გამოიყურებოდნენ თქვენი საყვარელი პროდუქტების წინაპრები.
ისიც უნდა ითქვას, რომ გარემოზე ადამიანის საქმიანობით გამოწვეული ზემოქმედების ხანგრძლივი პროცესი ჯერ არ დასრულებულა და მას შემდეგ, რაც უფრო გამძლე და რთულ გარემო პირობებში უკეთ ადაპტირებული, გენმოდიფიცირებული საკვები მივიღეთ, ბოსტნეულიცა და ხილიც განაგრძობენ ტრანსფორმირებას.
მეტი თვალსაჩინოებისთვის წარმოგიდგენთ კარგად ნაცნობი ბოსტნეულისა და ხილის ველურ წარმომადგენლებს.
საზამთრო
ნახატზე, რომელსაც ახლა ხედავთ და რომელიც მეჩვიდმეტე საუკუნის, დაახლოებით 1645-1672 წლებით თარიღდება, გამოსახულია საზამთრო, რომელიც საერთოდ არ ჰგავს ხილს, რასაც ახლა მივირთმევთ. ძველებურ საზამთროში მასა ექვს სამკუთხედად იყო გადანაწილებული.
ბანანი
პირველი ბანანები ადამიანებმა დაახლოებით 7 000 წლის წინ გამოიყვანეს ახლანდელი პაპუა ახალი გვინეის ტერიტორიაზე. ველური ბანანის ნაყოფი განსხვავებული იყო როგორც ფორმით, ასევე მისი შიგთავსითაც. ფოტოზე მოცემულმა მოუშინაურებელმა ბანანმა კი, შესაძლოა, ტრიპოფობები ძალიან შეაშინოს.
ბადრიჯანი
ისტორიის განმავლობაში ბადრიჯანი ფერით და ფორმით მრავალფეროვანი იყო: იპოვიდით თეთრ, მოლურჯო და მოყვითალო სახეობებს. ბადრიჯანი პირველად ჩინეთის ტერიტორიაზე მოიყვანეს. პრიმიტიულ ვერსიაში ამ ბოსტნეულს ზედა, მწვანე ნაწილზე ეკლები ჰქონდა. თანამედროვე ბადრიჯანი ზომაში ბევრად დიდია და უმეტესად - ერთი ფერის.
სტაფილო
ადამიანმა სტაფილოს კულტივაცია მეათე საუკუნიდან დაიწყო, თუმცა მისი პირვანდელი სახე ბევრად უფრო "ჩამოუყალიბებელი" იყო. სტაფილო მცირე აზიიდან მოდის. თავდაპირველად ეს ბოსტნეული თეთრი ან მელნისფერი იყო. დროთა განმავლობაში იისფერი პიგმენტი გაქრა, სტაფილო კი მოყვითალო გახდა.
ფერმერებმა ამ თხელი, თეთრი ფესვებიდან, რომელთაც მძაფრი გემო ჰქონდათ შედარებით მოზრდილი, ნარინჯისფერი ბოსტნეული გამოიყვანეს.
სიმინდი
თანამდროვე სიმინდი შერჩევითი კულტივაციის მონაპოვარია. დღეს სიმინდი 1 000-ჯერ უფრო დიდია, ვიდრე 9 000 წლის წინ და ბევრად ადვილად მოსაყვანია. მისი შემადგენლობის 6,6% შაქარია (მის წინაპარში კი შაქრის შემადგენლობა მხოლოდ 1,9% იყო). ცვლილებების დამსახურებით, თუ ადრე სიმინდი მხოლოდ ერთ ქვეყანაში მოდიოდა, ახლა მისი გაზრდა 69 ქვეყანაშია შესაძლებელი.
-
ჰორორის სოციალური როლი: რატომ გვჭირდება საშიში ამბების შეთხზვა რეალობის ასახსნელად ჰორორის სოციალური როლი: რატომ გვჭირდება საშიში ამბების შეთხზვა რეალობის ასახსნელად
გადახედვა
-
ემოციური ინტელექტი და ევოლუცია — რა მოგვცა ემოციებმა ემოციური ინტელექტი და ევოლუცია — რა მოგვცა ემოციებმა
გადახედვა
-
აშშ-ის საელჩო: საქართველოს მოქალაქეებმა სავიზო დეპოზიტი 30 დღეში უნდა გადაიხადონ, შემდეგ კი მიიღებენ ერთჯერად 3-თვიან ვიზას აშშ-ის საელჩო: საქართველოს მოქალაქეებმა სავიზო დეპოზიტი 30 დღეში უნდა გადაიხადონ, შემდეგ კი მიიღებენ ერთჯერად 3-თვიან ვიზას
გადახედვა
-
ბენქსის ვინაობა ცნობილია — Reuters-ის გამოძიება ბენქსის ვინაობა ცნობილია — Reuters-ის გამოძიება
გადახედვა
-
შონ პენს უკრაინაში "რკინის ოსკარი" გადასცეს შონ პენს უკრაინაში "რკინის ოსკარი" გადასცეს
გადახედვა
-
შსს: "ილია II-ის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით, სამების საკათედრო ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზე ავტომობილების მოძრაობა შეზღუდულია" შსს: "ილია II-ის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით, სამების საკათედრო ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზე ავტომობილების მოძრაობა შეზღუდულია"
გადახედვა
-
ნახეთ: AI-ით "გაცოცხლებული" ველ კილმერი ახალ ფილმში ითამაშებს (კადრი) ნახეთ: AI-ით "გაცოცხლებული" ველ კილმერი ახალ ფილმში ითამაშებს (კადრი)
გადახედვა
-
გარეგინ II ილია II-ის გარდაცვალების გამო სამძიმრის წერილი აქვეყნებს გარეგინ II ილია II-ის გარდაცვალების გამო სამძიმრის წერილი აქვეყნებს
გადახედვა
-
პატრიარქის დაკრძალვასთან დაკავშირებით, საქართველოს რკინიგზა რეგიონებიდან დამატებით უფასო რეისებს ამატებს პატრიარქის დაკრძალვასთან დაკავშირებით, საქართველოს რკინიგზა რეგიონებიდან დამატებით უფასო რეისებს ამატებს
გადახედვა
-
თემურ ჭყონია: "ილია II-ის ნახევარსაუკუნოვანი ღვაწლი საქართველოს ეკლესიის და ჩვენი ქვეყნის წინაშე განუზომელია" თემურ ჭყონია: "ილია II-ის ნახევარსაუკუნოვანი ღვაწლი საქართველოს ეკლესიის და ჩვენი ქვეყნის წინაშე განუზომელია"
გადახედვა
-
საგარეო უწყება: ვიზების გაცემაზე საგარანტიო თანხის დაწესება აშშ-ის სავიზო პოლიტიკის დარღვევების მაღალ მაჩვენებელს უკავშირდება საგარეო უწყება: ვიზების გაცემაზე საგარანტიო თანხის დაწესება აშშ-ის სავიზო პოლიტიკის დარღვევების მაღალ მაჩვენებელს უკავშირდება
გადახედვა
-
მარია ზახაროვა: სულ უფრო მეტი ქართველი პოლიტიკოსი უჭერს მხარს რუსეთთან ურთიერთობების აღდგენას მარია ზახაროვა: სულ უფრო მეტი ქართველი პოლიტიკოსი უჭერს მხარს რუსეთთან ურთიერთობების აღდგენას
გადახედვა
-
საქართველო ერთადერთი ევროპული ქვეყენაა, რომელსაც აშშ-მა სამოგზაურო ვიზებისთვის $15 000-მდე სავიზო დეპოზიტის გადახდა დაუწესა საქართველო ერთადერთი ევროპული ქვეყენაა, რომელსაც აშშ-მა სამოგზაურო ვიზებისთვის $15 000-მდე სავიზო დეპოზიტის გადახდა დაუწესა
გადახედვა
-
კონგრესმენები და სენატორები აშშ-ის ოფიციალურ პირებს მოუწოდებენ, გამოიყენონ სანქციები, რათა საქართველომ "მოსკოვის მექანიზმის" რეკომენდაციები შეასრულოს კონგრესმენები და სენატორები აშშ-ის ოფიციალურ პირებს მოუწოდებენ, გამოიყენონ სანქციები, რათა საქართველომ "მოსკოვის მექანიზმის" რეკომენდაციები შეასრულოს
გადახედვა
-
ილია II-ის დაკრძალვას მსოფლიო პატრიარქი, ბართლომე დაესწრება ილია II-ის დაკრძალვას მსოფლიო პატრიარქი, ბართლომე დაესწრება
გადახედვა
-
ნახეთ: ჩინელმა ასტრონავტებმა კოსმოსში პომიდორი მოიყვანეს ნახეთ: ჩინელმა ასტრონავტებმა კოსმოსში პომიდორი მოიყვანეს
გადახედვა
-
სინოდმა მიტროპოლიტი შიო სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტახტის მოსაყდრედ დაამტკიცა სინოდმა მიტროპოლიტი შიო სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტახტის მოსაყდრედ დაამტკიცა
გადახედვა
-
ჩინეთში ბიონიკური ფეხების მქონე რობოტი ცხენი წარადგინეს ჩინეთში ბიონიკური ფეხების მქონე რობოტი ცხენი წარადგინეს
გადახედვა
-
როგორ "აღმოჩნდა" კოკაინი, ნიკოტინი და კანაფის ნაერთი ეგვიპტურ მუმიებში? როგორ "აღმოჩნდა" კოკაინი, ნიკოტინი და კანაფის ნაერთი ეგვიპტურ მუმიებში?
გადახედვა
-
ალექსანდრ ლუკაშენკო: ილია II-მ მთელი თავისი ცხოვრება მაღალ იდეალებს მიუძღვნა ალექსანდრ ლუკაშენკო: ილია II-მ მთელი თავისი ცხოვრება მაღალ იდეალებს მიუძღვნა
გადახედვა
-
კიმ ჩენ ინმა ჩრდილოეთ კორეის საპარლამენტო არჩევნებში ხმების 99.93% მიიღო კიმ ჩენ ინმა ჩრდილოეთ კორეის საპარლამენტო არჩევნებში ხმების 99.93% მიიღო
გადახედვა





კომენტარები