როგორი იყო ჩვენთვის ნაცნობი ხილი და ბოსტნეული კულტივაციამდე
შეიძლება გაგიკვირდეთ, მაგრამ გარდა ცხოველებისა, თავის დროზე, ადამიანებს სხვადასხვა ხილისა და ბოსტნეულის მოშინაურება მოუწია.
დიახ, ამ სიტყვის გამოყენება თავისუფლად შეგვიძლია, რადგან სანამ ჩვენ ამ მცენარეების ხელოვნურად მოყვანასა და შემდეგ მოსავლის მიღებას დავიწყებდით, მათი პირვანდელი სახე დღევანდელისაგან რადიკალურად განსხვავებული იყო. ამიტომ სანამ საზამთროს წვნიან, გემრიელ ნაჭერსა თუ სიმინდის ტაროს შეექცევით, ცუდი არ იქნება იცოდეთ თუ როგორ გამოიყურებოდნენ თქვენი საყვარელი პროდუქტების წინაპრები.
ისიც უნდა ითქვას, რომ გარემოზე ადამიანის საქმიანობით გამოწვეული ზემოქმედების ხანგრძლივი პროცესი ჯერ არ დასრულებულა და მას შემდეგ, რაც უფრო გამძლე და რთულ გარემო პირობებში უკეთ ადაპტირებული, გენმოდიფიცირებული საკვები მივიღეთ, ბოსტნეულიცა და ხილიც განაგრძობენ ტრანსფორმირებას.
მეტი თვალსაჩინოებისთვის წარმოგიდგენთ კარგად ნაცნობი ბოსტნეულისა და ხილის ველურ წარმომადგენლებს.
საზამთრო
ნახატზე, რომელსაც ახლა ხედავთ და რომელიც მეჩვიდმეტე საუკუნის, დაახლოებით 1645-1672 წლებით თარიღდება, გამოსახულია საზამთრო, რომელიც საერთოდ არ ჰგავს ხილს, რასაც ახლა მივირთმევთ. ძველებურ საზამთროში მასა ექვს სამკუთხედად იყო გადანაწილებული.
ბანანი
პირველი ბანანები ადამიანებმა დაახლოებით 7 000 წლის წინ გამოიყვანეს ახლანდელი პაპუა ახალი გვინეის ტერიტორიაზე. ველური ბანანის ნაყოფი განსხვავებული იყო როგორც ფორმით, ასევე მისი შიგთავსითაც. ფოტოზე მოცემულმა მოუშინაურებელმა ბანანმა კი, შესაძლოა, ტრიპოფობები ძალიან შეაშინოს.
ბადრიჯანი
ისტორიის განმავლობაში ბადრიჯანი ფერით და ფორმით მრავალფეროვანი იყო: იპოვიდით თეთრ, მოლურჯო და მოყვითალო სახეობებს. ბადრიჯანი პირველად ჩინეთის ტერიტორიაზე მოიყვანეს. პრიმიტიულ ვერსიაში ამ ბოსტნეულს ზედა, მწვანე ნაწილზე ეკლები ჰქონდა. თანამედროვე ბადრიჯანი ზომაში ბევრად დიდია და უმეტესად - ერთი ფერის.
სტაფილო
ადამიანმა სტაფილოს კულტივაცია მეათე საუკუნიდან დაიწყო, თუმცა მისი პირვანდელი სახე ბევრად უფრო "ჩამოუყალიბებელი" იყო. სტაფილო მცირე აზიიდან მოდის. თავდაპირველად ეს ბოსტნეული თეთრი ან მელნისფერი იყო. დროთა განმავლობაში იისფერი პიგმენტი გაქრა, სტაფილო კი მოყვითალო გახდა.
ფერმერებმა ამ თხელი, თეთრი ფესვებიდან, რომელთაც მძაფრი გემო ჰქონდათ შედარებით მოზრდილი, ნარინჯისფერი ბოსტნეული გამოიყვანეს.
სიმინდი
თანამდროვე სიმინდი შერჩევითი კულტივაციის მონაპოვარია. დღეს სიმინდი 1 000-ჯერ უფრო დიდია, ვიდრე 9 000 წლის წინ და ბევრად ადვილად მოსაყვანია. მისი შემადგენლობის 6,6% შაქარია (მის წინაპარში კი შაქრის შემადგენლობა მხოლოდ 1,9% იყო). ცვლილებების დამსახურებით, თუ ადრე სიმინდი მხოლოდ ერთ ქვეყანაში მოდიოდა, ახლა მისი გაზრდა 69 ქვეყანაშია შესაძლებელი.
-
როგორ შეიცვალა ChatGPT 2025 წელს? — ჩატბოტს თვითრეფლექსია ვთხოვეთ როგორ შეიცვალა ChatGPT 2025 წელს? — ჩატბოტს თვითრეფლექსია ვთხოვეთ
გადახედვა
-
კომპანიები მილიონობით მომხმარებლის ჩატბოტებთან მიმოწერებს ყიდიან — სავარაუდო სქემა კომპანიები მილიონობით მომხმარებლის ჩატბოტებთან მიმოწერებს ყიდიან — სავარაუდო სქემა
გადახედვა
-
ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერის სპეციალური განცხადება ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერის სპეციალური განცხადება
-
არ გვახსოვს, იმიტომ, რომ ვერ ვხედავთ — სოციალური ექსპერიმენტი ჩვენს გარემოზე არ გვახსოვს, იმიტომ, რომ ვერ ვხედავთ — სოციალური ექსპერიმენტი ჩვენს გარემოზე
გადახედვა
-
ომბუდსმენი: "კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთა რეაბილიტაციის შესახებ" კანონში კვლავ რჩება პრინციპული გამოწვევები" ომბუდსმენი: "კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვანთა რეაბილიტაციის შესახებ" კანონში კვლავ რჩება პრინციპული გამოწვევები"
გადახედვა
-
უკრაინამ ევროკავშირისგან €2,3 მლრდ მიიღო უკრაინამ ევროკავშირისგან €2,3 მლრდ მიიღო
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ლიმონის ფორმის პლანეტა აღმოაჩინეს — სრულიად ახალი ტიპის კოსმოსური სხეული? მეცნიერებმა ლიმონის ფორმის პლანეტა აღმოაჩინეს — სრულიად ახალი ტიპის კოსმოსური სხეული?
გადახედვა
-
ლაშა აბაშიძე: საქართველოს რკინიგზა ანაკლიაში სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მშენებლობას იწყებს ლაშა აბაშიძე: საქართველოს რკინიგზა ანაკლიაში სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მშენებლობას იწყებს
გადახედვა
-
ზურა ჯაფარიძე: კოალიციამ შეაგროვა ყველა შესაბამისი დოკუმენტაცია ქიმიური ნივთიერებით მოწამვლის ფაქტებზე და გადაიგზავნა 9 საერთაშორისო სტრუქტურაში ზურა ჯაფარიძე: კოალიციამ შეაგროვა ყველა შესაბამისი დოკუმენტაცია ქიმიური ნივთიერებით მოწამვლის ფაქტებზე და გადაიგზავნა 9 საერთაშორისო სტრუქტურაში
გადახედვა
-
არსებობს ორნაირი ზამთარი — რა განსხვავებაა ასტრონომიულ და მეტეოროლოგიურ ზამთარს შორის? არსებობს ორნაირი ზამთარი — რა განსხვავებაა ასტრონომიულ და მეტეოროლოგიურ ზამთარს შორის?
გადახედვა
-
ბაზისბანკის მხარდაჭერით ბათუმის ტექნოპარკში Travel Tech ჰაკათონი გაიმართა ბაზისბანკის მხარდაჭერით ბათუმის ტექნოპარკში Travel Tech ჰაკათონი გაიმართა
-
საირმეს რეკრეაციული ფერმა ნიკა ლებანიძის ობიექტივში საირმეს რეკრეაციული ფერმა ნიკა ლებანიძის ობიექტივში
-
12 NGO OPCW-ს სთხოვს, თბილისის აქციებზე ქიმიური იარაღის გამოყენების საქმეზე საგამოძიებო მისია გამოგზავნოს 12 NGO OPCW-ს სთხოვს, თბილისის აქციებზე ქიმიური იარაღის გამოყენების საქმეზე საგამოძიებო მისია გამოგზავნოს
გადახედვა
-
გამოძიება ჩვენი ინიციატივით მიმდინარეობს — კახა კალაძე “პროგრეს ბანკთან” დაკავშირებით გამოძიება ჩვენი ინიციატივით მიმდინარეობს — კახა კალაძე “პროგრეს ბანკთან” დაკავშირებით
გადახედვა
-
შეიქმენით საუკეთესო საახალწლო გამოცდილება SOLO და Visa-სთან ერთად სასტუმრო ტელეგრაფში შეიქმენით საუკეთესო საახალწლო გამოცდილება SOLO და Visa-სთან ერთად სასტუმრო ტელეგრაფში
-
მაკა ბოჭორიშვილი: "ევროკომისიამ დიპლომატიური პასპორტების მფლობელებისთვის უვიზო მიმოსვლა უკვე დიდი ხნის წინ შეაჩერა" მაკა ბოჭორიშვილი: "ევროკომისიამ დიპლომატიური პასპორტების მფლობელებისთვის უვიზო მიმოსვლა უკვე დიდი ხნის წინ შეაჩერა"
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: "საქართველო უპირველეს ყოვლისა" — არის ჩვენი მთავარი სტრატეგია შალვა პაპუაშვილი: "საქართველო უპირველეს ყოვლისა" — არის ჩვენი მთავარი სტრატეგია
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის ორგანიზებით, მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის AI- ის შესახებ ვორკშოპი გაიმართება საქართველოს ბანკის ორგანიზებით, მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის AI- ის შესახებ ვორკშოპი გაიმართება
-
ტრამპი 30-მდე ქვეყნის ელჩებსა და დიპლომატიურ წარმომადგენლებს გაიწვევს — მიზეზი და ქვეყნების ჩამონათვალი ტრამპი 30-მდე ქვეყნის ელჩებსა და დიპლომატიურ წარმომადგენლებს გაიწვევს — მიზეზი და ქვეყნების ჩამონათვალი
გადახედვა
-
ქეთი თავართქილაძე: დახურულ დაწესებულებას, სადაც ბავშვი ოჯახს იძულებით ჩამოშორებულია, არ შეიძლება ერქვას "სახლი" ქეთი თავართქილაძე: დახურულ დაწესებულებას, სადაც ბავშვი ოჯახს იძულებით ჩამოშორებულია, არ შეიძლება ერქვას "სახლი"
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: დღევანდელი მშვიდობა, არა შემთხვევითი მოცემულობა, არამედ გააზრებული და თანმიმდევრული პოლიტიკის შედეგია ირაკლი კობახიძე: დღევანდელი მშვიდობა, არა შემთხვევითი მოცემულობა, არამედ გააზრებული და თანმიმდევრული პოლიტიკის შედეგია
გადახედვა





კომენტარები