5-მილიარდიანი პროექტის ფარგლებში დედამიწაზე არსებული ყველა ორგანიზმის გენომი გაიშიფრება
ფოტო: Arterra/UIG via Getty Images
10-წლიანი ამბიციური პროექტი, რომლის მიზანიც მსოფლიოში ყველა ცნობილი მცენარის, ცხოველისა და სოკოს დნმ-ის გაშიფვრაა, დაიწყო.
პროექტი Earth BioGenome დაახლოებით ხუთი მილიარდი ამერიკული დოლარი დაჯდება, მის ფარგლებში კი მეცნიერებმი 1.5 მილიონი სხვადასხვა ორგანიზმის დნმ-ს გაშიფრავენ.
"ეს პროექტი ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც "ადამიანის გენომის პროექტი", რომლის ფარგლებშიც 1993-დან 2003 წლამდე მეცნიერებმა ადამიანის გენომი სრულად გაშიფრეს. მომავალი ათი წლის განმავლობაში მოპოვებული ინფორმაცია უამრავი ახალი აღმოჩენის წყარო გახდება, უკეთ გავიგებთ, თუ როგორ მუშაობს ევოლუცია, უკეთ შევძლებთ გადაშენების პირას მყოფი ცხოველების დაცვას, გადავჭრით სოფლის მეურნეობაში არსებულ პრობლემებსაც", - აცხადებს კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი და პროექტის თავმჯდომარე ჰარის ლუინი.
ბიომრავალფეროვნების სწრაფმა კლებამ და ცხოველების მასობრივმა გადაშენებამ კი ეს პროექტი კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი გახადა.
"ჩვენ სასწრაფოდ უნდა აღვწეროთ დედამიწაზე არსებული სიცოცხლე, რაც მარტივი რამ არ არის, თუმცა ამის გაკეთება აუცილებელია", - აცხადებს ლუინი.
ამჟამად ევკარიოტული ორგანიზმების მხოლოდ 0.2 პროცენტის გენომია გაშიფრული, რაც დაახლოებით 3 500 ორგანიზმია, მაღალი სიზუსტის მონაცემები კი მხოლოდ 100 ორგანიზმზე გვაქვს. ყველა არსებული სახეობის გენომის გაშიფვრა მაღალ საერთაშორისო ჩართულობას მოითხოვს, მაგალითად, პროექტის ფარგლებში აშშ-ს მხარე ათეულობით ათას ხერხემლიანს, ჩინეთი 10 000 მცენარეს, ჭიანჭველათა გენომის საერთაშორისო ალიანსი 200 სხვადასხვა სახეობის ჭიანჭველას, ხოლო სენგერის ინსტიტუტი კი ბრიტანეთში მცხოვრები 66 000 ათასი სახეობის ორგანიზმის დნმ-ს გაშიფრავს.
მეცნიერები თვლიან, რომ პროექტი წარმოუდგენლად დიდი რაოდენობის ინფორმაციას დააგროვებს, რომელიც თავისი მასშტაბებით ასტრონომიაში დაგროვილი ინფორმაციის რაოდენობასაც გადააჭარბებს.
-
მზია ამაღლობელი შალვა პაპუაშვილის განცხადებას ეხმაურება მზია ამაღლობელი შალვა პაპუაშვილის განცხადებას ეხმაურება
გადახედვა
-
ძალიან ცხელი სასმელების დალევა, შესაძლოა, საყლაპავის კიბოს რისკს ზრდიდეს ძალიან ცხელი სასმელების დალევა, შესაძლოა, საყლაპავის კიბოს რისკს ზრდიდეს
გადახედვა
-
როგორ ეხმარება მუსიკა სტრესგამოვლილ ტვინს ძალების აღდგენაში — ახალი კვლევა როგორ ეხმარება მუსიკა სტრესგამოვლილ ტვინს ძალების აღდგენაში — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი რომელი უფრო ძვირია ქვიზი: გამოიცანი რომელი უფრო ძვირია
-
რუსეთის 26 მსხვილი აეროპორტი თვითმფრინავების საწვავით შევსებას ზღუდავს რუსეთის 26 მსხვილი აეროპორტი თვითმფრინავების საწვავით შევსებას ზღუდავს
გადახედვა
-
"პლაჟზე წამოკოტრიალებული ოპოზიცია" — რა ფრაზების გამოყენებისთვის გააფრთხილა ComCom-მა "რუსთავი 2"? "პლაჟზე წამოკოტრიალებული ოპოზიცია" — რა ფრაზების გამოყენებისთვის გააფრთხილა ComCom-მა "რუსთავი 2"?
გადახედვა
-
როგორ გადავიქცეთ 80-იანების პერსონაჟებად და რამდენად უსაფრთხოა ეს? როგორ გადავიქცეთ 80-იანების პერსონაჟებად და რამდენად უსაფრთხოა ეს?
გადახედვა
-
რატომ გაძვირდა Apple-ის ახალი iPhone-ები და რა შეიძლება იდგეს ახალი ფასების უკან? რატომ გაძვირდა Apple-ის ახალი iPhone-ები და რა შეიძლება იდგეს ახალი ფასების უკან?
გადახედვა
-
Anthropic-ის მკვლევარი: "AI-მ შესაძლოა ყველა ჩვენგანი მოკლას" Anthropic-ის მკვლევარი: "AI-მ შესაძლოა ყველა ჩვენგანი მოკლას"
გადახედვა
-
საქართველოში ქიმიურ და ბიოლოგიურ საფრთხეებზე რეაგირების ერთობლივი სწავლება ჩატარდა — აშშ-ის საელჩო საქართველოში ქიმიურ და ბიოლოგიურ საფრთხეებზე რეაგირების ერთობლივი სწავლება ჩატარდა — აშშ-ის საელჩო
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძის თქმით, საქართველო კოსმოსის უსაფრთხოების საკითხებზე 3 დეკლარაციას შეუერთდა ირაკლი კობახიძის თქმით, საქართველო კოსმოსის უსაფრთხოების საკითხებზე 3 დეკლარაციას შეუერთდა
გადახედვა
-
ფოტონი, რომელსაც დედამიწამდე არ უნდა მოეღწია — როგორ ხსნიან მის არსებობას ფოტონი, რომელსაც დედამიწამდე არ უნდა მოეღწია — როგორ ხსნიან მის არსებობას
გადახედვა
-
საია: "თორნიკე რაზმაძის შემთხვევა ცხადად წარმოაჩენს მსგავსი სამართალდარღვევის საქმეების აბსურდულობასა და ცინიკურობას" საია: "თორნიკე რაზმაძის შემთხვევა ცხადად წარმოაჩენს მსგავსი სამართალდარღვევის საქმეების აბსურდულობასა და ცინიკურობას"
გადახედვა
-
რობოტების აქცია ვარშავაში: ორგანიზატორები AI-ის რეგულირებას ითხოვენ რობოტების აქცია ვარშავაში: ორგანიზატორები AI-ის რეგულირებას ითხოვენ
გადახედვა
-
OpenAI-ს მტკიცებით, თავისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა საუკუნოვანი მათემატიკური თავსატეხი ამოხსნა OpenAI-ს მტკიცებით, თავისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა საუკუნოვანი მათემატიკური თავსატეხი ამოხსნა
გადახედვა
-
შსს-ს სიძულვილის ენასთან ბრძოლის დეპარტამენტი აქტივისტ თორნიკე რაზმაძის საქმეზე განცხადებას ავრცელებს შსს-ს სიძულვილის ენასთან ბრძოლის დეპარტამენტი აქტივისტ თორნიკე რაზმაძის საქმეზე განცხადებას ავრცელებს
გადახედვა
-
ოთარ ფარცხალაძე: "ქართული ეროვნული ლეგიონის" მებრძოლები სამხედრო დამნაშავეები არიან ოთარ ფარცხალაძე: "ქართული ეროვნული ლეგიონის" მებრძოლები სამხედრო დამნაშავეები არიან
გადახედვა
-
განათლებიდან შესაძლებლობებამდე — რატომ არის ახალგაზრდების მხარდაჭერა საქართველოს ბანკისთვის მნიშვნელოვანი განათლებიდან შესაძლებლობებამდე — რატომ არის ახალგაზრდების მხარდაჭერა საქართველოს ბანკისთვის მნიშვნელოვანი
-
შრომის ინსპექცია: 2025 წელს სამუშაო სივრცეში ფატალური უბედური შემთხვევები 46%-ით შემცირდა შრომის ინსპექცია: 2025 წელს სამუშაო სივრცეში ფატალური უბედური შემთხვევები 46%-ით შემცირდა
გადახედვა
-
ევროპარლამენტი სომხეთიდან იმპორტის გამარტივების დროებით ზომებს მომავალ კვირას უყრის კენჭს ევროპარლამენტი სომხეთიდან იმპორტის გამარტივების დროებით ზომებს მომავალ კვირას უყრის კენჭს
გადახედვა
-
ღიპი თუ ასაკი? — რა უფრო იწვევს კაცებში ტესტოსტერონის დაქვეითებას ღიპი თუ ასაკი? — რა უფრო იწვევს კაცებში ტესტოსტერონის დაქვეითებას
გადახედვა
კომენტარები