5 კერძი, რომლის რეალური წარმოშობის შესახებ ალბათ არ იცი
ტრადიციული სამზარეულო კულტურის ერთ-ერთი ცენტრალური ნაწილია და ის, თუ როგორი კერძები უყვარს ამა თუ იმ ხალხს, ბევრ რამეს ამბობს მათ ხასიათსა და წარსულზეც კი.
თუმცა, ზოგჯერ კერძების წარმოშობას არასწორად მივაწერთ იმ ქვეყანას, საიდანაც ეს კერძი პოპულარული გახდა და არა მათ, ვინც რეალურად შექმნა გასტრონომიული ნიმუში. ამ სტატიაში იმ 5 კერძს წარმოგიდგენთ, რომელთა წარმომავლობაზეც აქამდე, შესაძლოა, არასწორი ინფორმაცია გქონდათ.
1. პასტა
ფოტო: CDA
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — იტალია
საიდან არის რეალურად — ჩინეთი
იტალიური სამზარეულო და, მით უმეტეს, იტალიური კულტურა, სიმდიდრეს არ უჩივის, თუმცა, პასტაზე საავტორო უფლება ერთმნიშვნელოვნად აღმოსავლეთს აქვს. ეს კერძი მე-13 საუკუნეში გახდა პოპულარული იტალიაში, სადაც მისი რეცეპტი, სავარაუდოდ, ევროპელმა მოგზაურებმა ჩაიტანეს. ამ მოგზაურებმა კი კვერცხით და ფქვილით "ნუდლების" მომზადება მომთაბარე არაბებისგან ისწავლეს, რომლებმაც, თავის მხრივ, ჩინეთიდან დასავლეთში წაიღეს ეს კერძი. მიუხედავად ამისა, იტალიურ პასტას აღმოსავლური ანალოგისგან მომზადების წესში მაგარი ხორბლის ფქვილის გამოყენება განასხვავებს.
ჩინეთში ამგვარ კერძს ძველი წელთაღრიცხვით პირველი საუკუნიდან ამზადებდნენ, თუმცა, ევროპაში მაგარი ხორბლის ფქვილის დამატებით პასტას შენახვის ვადაც გაეზარდა და უფრო გემრიელიც გახდა. ამასთან, იტალიაში მას ხმელთაშუაზღვისპირა სამზარეულოც შეერწყა და კერძი ქვეყნის გასტრონომიის ორგანულ ნაწილად აქცია.
2. დონატი
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — ამერიკა
საიდან არის რეალურად — საბერძნეთი
დესერტი, რომელიც ამერიკელებს, განსაკუთრებით კი ნიუ-იორკში, ძალიან უყვართ, ცხადია, ყველას ამერიკული ჰგონია. თუმცა, მისი წარმომავლობა ოკეანისმიღმეთს უკავშირდება.
მიუხედავად იმისა, რომ პირველ დონატებს წრიული ფორმა არ ჰქონდათ, ამგვარი დესერტი პირველად ჰოლანდიელებმა ჩაიტანეს ნიუ-იორკში (უფრო სწორად, ნიუ-ამსტერდამში — როგორც ეს მაშინ ერქვა).
თუმცა, დონატების სამშობლო მაინც საბერძნეთია. ბერძნული დესერტი — ლუკუმადესი — რომელიც თაფლით და ნიგოზით დაფარული ბურთულა ღვეზელია, ოდინდელი კერძია. მისი წარმოშობის სავარაუდო დრო ძველი წელთაღრიცხვით 776 წელია, როდესაც მისით პირველ ოლიმპიურ თამაშებში გამარჯვებულებს გაუმასპინძლდნენ.
3. კრუასანი
ფოტო: CDA
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — საფრანგეთი
საიდან არის რეალურად — ავსტრია
ფრანგული საუზმის განუყრელი ნაწილი, რომელსაც სახელიც კი ისეთი ფრანგული აქვს, მეტი რომ არ შეიძლება, თურმე, სულაც არ შექმნილა საფრანგეთში. კრუასანის სამშობლო რეალურად ავსტრია, კონკრეტულად კი ვენაა.
უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, ავსტრიული კიპფერლი კრუასანის წინაპრად მიიჩნევა და ამას მიზეზიც აქვს. ისტორიკოსების ნაწილს მიაჩნია, რომ ნახევარმთვარის ფორმის დესერტს მონასტრებში აცხობდნენ და იგი აღდგომის პაგანური აღნიშვნის ნაწილი იყო. კერძი პირველად მე-12 საუკუნეში იხსენიება.
4. ტეფტელი, იგივე გუფთა
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — შვედეთი
საიდან არის რეალურად — თურქეთი
ალბათ გახსოვთ, რომ კარლსონის ყველაზე საყვარელი სასუსნავი დაბრაწული და კრაწუნა ტეფტელი იყო, კარლსონი კი სტოკჰოლმის ერთი ჩვეულებრივი ქუჩის ჩვეულებრივი სახლის სახურავზე ცხოვრობს. შესაძლოა, მასაც მიაჩნია, რომ ტეფტელი, იგივე გუფთა, შვედური კერძია, თუმცა, მისი წარმომავლობა საქართველოსთან უფრო ახლოსაა; ხორცისთვის საჭმელად უფრო მოსახერხებელი, ბურთულების ფორმის მიცემის იდეა თავდაპირველად თურქეთში დაიბადა.
თურქული კერძის რეცეპტი სკანდინავიაში, სავარაუდოდ, მე-18 საუკუნეში მოხვდა მეფე ჩარლზ XII-ის დამსახურებით. ტეფტელს თურქულად "ქიოფთას" უწოდებდნენ და მას ძროხის ან ბატკნის ხორცის ხახვთან, კვერცხთან, ოხრახუშთან, ბრინჯთან, მარილთან და პურის ნაფშხვენებთან შერევით ამზადებდნენ. ამ რეცეპტში შვედებმა მხოლოდ ხორცი შეცვალეს — სკანდინავიაში დღეს კერძს უმეტესად ღორის ხორცით ამზადებენ.
5. ნაყინი
ფოტო: CDA
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — იტალია
საიდან არის რეალურად — მონღოლეთი
პასტასი არ იყოს, იტალიამ ნაყინიც იმდენად ორგანულ ნაწილად აქცია საკუთარი სამზარეულოსი, რომ ძნელია დაიჯერო, საზაფხულო სეზონის (და არა მხოლოდ) საყვარელი დესერტი კვლავაც შორეული აღმოსავლეთიდანაა.
ყოველ შემთხვევაში, დღევანდელი ნაყინის წინაპარი თავდაპირველად მონღოლეთში გაჩნდა, თანაც, სრულიად შემთხვევით. ამბობენ, რომ მონღოლ მხედარს კამეჩის თუ იაკის რძე მიჰქონდა გობის უდაბნოში. როცა მოსაღამოვდა და ტემპერატურა საგრძნობლად დაეცა, ცხენის ჭენებისგან შედღვებილი სითხე გაიყინა.
1200-იან წლებში, მონღოლეთის იმპერიის გაფართოებასთან ერთად, რძის კრემის დესერტი დასავლეთშიც გავრცელდა. როგორც ცნობილია, მისი რეცეპტი იტალიაში მე-13 საუკუნის ბოლოს ჩაიტანა მარკო პოლომ.
-
რა ხდება ირანში? რა ხდება ირანში?
გადახედვა
-
მიაგნეს მტკიცებულებას, რომ 3 მილიარდი წლის წინ მარსის ნახევარი წყლით იყო დაფარული მიაგნეს მტკიცებულებას, რომ 3 მილიარდი წლის წინ მარსის ნახევარი წყლით იყო დაფარული
გადახედვა
-
უკრაინაში თავდაცვის მინისტრად მიხაილო ფედოროვი დაინიშნა უკრაინაში თავდაცვის მინისტრად მიხაილო ფედოროვი დაინიშნა
გადახედვა
-
საქართველოს სახელმწიფო დროშის დღეს ნარიყალას ციხეზე საქართველოსა და ევროკავშირის დროშები გაშალეს საქართველოს სახელმწიფო დროშის დღეს ნარიყალას ციხეზე საქართველოსა და ევროკავშირის დროშები გაშალეს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: ჩვენ ყველაზე სწრაფად განვითარებადი და მზარდი ეკონომიკა ვართ ირაკლი კობახიძე: ჩვენ ყველაზე სწრაფად განვითარებადი და მზარდი ეკონომიკა ვართ
გადახედვა
-
სიახლე პლასტიკურ ქირურგიაში: პაციენტებს გვამებიდან ამოღებულ ქსოვილებს უნერგავენ სიახლე პლასტიკურ ქირურგიაში: პაციენტებს გვამებიდან ამოღებულ ქსოვილებს უნერგავენ
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: კონსტიტუციაშია გაწერილი, რომ ევროკავშირის სრულფასოვანი წევრი გავხდეთ, მივყვებით ამ გეგმას ირაკლი კობახიძე: კონსტიტუციაშია გაწერილი, რომ ევროკავშირის სრულფასოვანი წევრი გავხდეთ, მივყვებით ამ გეგმას
გადახედვა
-
CBS News: ირანში დაღუპულთა რაოდენობა სულ მცირე 12 000-ს აღწევს და შესაძლოა 20 000-მდე გაიზარდოს CBS News: ირანში დაღუპულთა რაოდენობა სულ მცირე 12 000-ს აღწევს და შესაძლოა 20 000-მდე გაიზარდოს
გადახედვა
-
დავით მათიკაშვილი: "ირანს ვუსურვებთ მშვიდობას, ირანის საზოგადოებას ვუსურვებთ დამშვიდებას" დავით მათიკაშვილი: "ირანს ვუსურვებთ მშვიდობას, ირანის საზოგადოებას ვუსურვებთ დამშვიდებას"
გადახედვა
-
აშშ-იმ და სომხეთმა ე.წ. "ტრამპის მარშრუტის" განხორციელების ჩარჩო დოკუმენტი გამოაქვეყნეს აშშ-იმ და სომხეთმა ე.წ. "ტრამპის მარშრუტის" განხორციელების ჩარჩო დოკუმენტი გამოაქვეყნეს
გადახედვა
-
ინდოეთმა საკუთარ მოქალაქეებს თეირანის დატოვებისკენ მოუწოდა ინდოეთმა საკუთარ მოქალაქეებს თეირანის დატოვებისკენ მოუწოდა
გადახედვა
-
სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ BTS-მა მსოფლიო ტურნე დააანონსა სამხედრო სამსახურიდან დაბრუნების შემდეგ BTS-მა მსოფლიო ტურნე დააანონსა
გადახედვა
-
ვენესუელა აცხადებს, რომ 400-ზე მეტი პატიმარი გაათავისუფლეს ვენესუელა აცხადებს, რომ 400-ზე მეტი პატიმარი გაათავისუფლეს
გადახედვა
-
17 იანვარს თბილისში თოვლია მოსალოდნელი — როგორი ამინდი იქნება საქართველოში 18 იანვრამდე? 17 იანვარს თბილისში თოვლია მოსალოდნელი — როგორი ამინდი იქნება საქართველოში 18 იანვრამდე?
გადახედვა
-
CNN: ილონ მასკმა ირანისთვის Starlink-ის ინტერნეტზე წვდომა უფასო გახადა CNN: ილონ მასკმა ირანისთვის Starlink-ის ინტერნეტზე წვდომა უფასო გახადა
გადახედვა
-
მარსზე მოპოვებული ნიმუშების დედამიწაზე ჩამოტანის მისია გაუქმდა მარსზე მოპოვებული ნიმუშების დედამიწაზე ჩამოტანის მისია გაუქმდა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ნოსტალგიური მულტფილმი პერსონაჟით ქვიზი: გამოიცანი ნოსტალგიური მულტფილმი პერსონაჟით
-
ქვიზი: გამოიცანი საქართველოს მდინარე რუკაზე მდებარეობით ქვიზი: გამოიცანი საქართველოს მდინარე რუკაზე მდებარეობით
-
მაკა ბოჭორიშვილი: ჩვენ სუბიექტური ინტერესი გვაქვს, რომ ევროპა იყოს ძლიერი მაკა ბოჭორიშვილი: ჩვენ სუბიექტური ინტერესი გვაქვს, რომ ევროპა იყოს ძლიერი
გადახედვა
-
მითების დეტექტორი: პროსამთავრობო მედიები დაპატიმრებული ირაკლი ღარიბაშვილის ნათესავებს ტროლის მეშვეობით მიმართავენ მითების დეტექტორი: პროსამთავრობო მედიები დაპატიმრებული ირაკლი ღარიბაშვილის ნათესავებს ტროლის მეშვეობით მიმართავენ
გადახედვა
-
HRANA: ირანში, ანტისამთავრობო დემონსტრაციებზე, სულ მცირე 2 403 მომიტინგე დაიღუპა HRANA: ირანში, ანტისამთავრობო დემონსტრაციებზე, სულ მცირე 2 403 მომიტინგე დაიღუპა
გადახედვა
კომენტარები