მთვარე დედამიწასთან მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახების შედეგად შეიქმნა
ფოტო: NASA
ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევა ადასტურებს თეორიას, რომ მთვარე მაღალენერგეტიკული მოვლენის შედეგად შეiქმნა.
1970 წელს, ასტროფიზიკოსების ორი ჯგუფი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მთვარე ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში მყოფი დედამიწისა და მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახებით წარმოიქმნა. ასეთი მასიური კატასტროფის თეორია ბევრ რამეს ხსნის: იმას, რომ მთვარე დედამიწის ზომასთან შედარებით არაპროპორციულად დიდი თანამგზავრია და იმასაც, რომ მთვარეს დედამიწის გარშემო ბრუნვის არაბუნებრივი ტემპი აქვს. მას შემდეგ ეს თეორია მთვარის წარმოშობის ძირითად თეორიად იქცა.
2001 წელს მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მთვარისა და დედამიწის ნიადაგში იზოტოპური კვალი იდენტურია. Apollo-ს მისიებით ჩამოტანილმა ნიმუშებმა აჩვენა, რომ მთვარის ნიადაგში ჟანგბადის სამი სტაბილური იზოტოპი იმავე პროპორციითაა, როგორიც დედამიწაზე.
იმის შანსი, რომ დედამიწასთან შეჯახებულ ციურ სხეულს ექნებოდა იგივე, იმავე პროპორციებით, ჟანგბადის იზოტოპები, ძალიან მცირეა. აქედან გამომდინარე, ის თეორია, რომლის მიხედვითაც მთვარე ნელნელა ჩამოყალიბდა დედამიწასთან ერთად, აზრს კარგავს. მყისიერი და მაღალენერგეტიკული შეჯახების თეორიის მიხედვით, კატასტროფა იმდენად ძლიერი იყო, რომ დედამიწის მანტია, დაჯახებულ ობიექტთან ერთად, გადნა და აორთქლდა. ამ ორთქლისგან შექმნილი ატმოსფერო დედამიწას შემოერტყა გარს, ხოლო გაცივების და გაერთიანების შემდეგ, მივიღეთ მთვარე.
Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის ავტორებმა მთვარიდან 7 სხვადასხვა მისიის მიერ ჩამოტანილი ნიმუშები შეისწავლეს და მათში კალიუმის მძიმე იზოტოპის, კალიუმ 41-ის პროპორციული წილი გაზომეს, რომელიც, როგორც აღმოჩნდა, დედამიწის ქანებზე მეტი პროპორციითაა მთვარეზე.
ერთდერთი მხურვალე პროცესი, რომელსაც იზოტოპების ასეთი ხვედრითი წილი შეიძლება გამოეწვია, არის შეჯახების შემდეგ აორთქლებული ქანებიდან კალიუმის არასრული კონდენსაცია. მსუბუქი იზოტოპების ქცევის საწინააღმდეგოდ, მძიმე იზოტოპები მარტივად გამოეყვნენ ნაწილაკების ღრუბელს და კონდენსირდნენ.
როგორც კვლევა გვაჩვენებს, კონდენსაციის პროცესი რომ ვაკუუმში მომხდარიყო, მძიმე იზოტოპების კონცენტრაცია დაახლოებით 25-ჯერ მეტი იქნებოდა, რაც კვლევის შედეგებზე ბევრად ნაკლებია. როგორც აღმოჩნდა, ეს პროცესი დაახლოებით 10 ბარი წნევის პირობებში მოხდა, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმას, რომ მთვარე დიდი კატასტროფის შედეგად, დედამიწის აორთქლებული მანტიის შედეგად წარმოიშვა და არა კოსმოსში, ვაკუუმში მიმდინარე პროცესების შედეგად.
-
რუსეთმა Claude შპიონაჟის, დრონებით თავდასხმისა და დეზინფორმაციული მიზნებით გამოიყენა რუსეთმა Claude შპიონაჟის, დრონებით თავდასხმისა და დეზინფორმაციული მიზნებით გამოიყენა
გადახედვა
-
რუისში, ქარის ელექტროსადგურის მშენებლობისას ორი სამარხი აღმოაჩინეს, აქედან ერთი მოზარდის ნეშტია რუისში, ქარის ელექტროსადგურის მშენებლობისას ორი სამარხი აღმოაჩინეს, აქედან ერთი მოზარდის ნეშტია
გადახედვა
-
მკვლევრებმა ყველაზე ახალგაზრდა ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს — გაიცანით "ელიასი" მკვლევრებმა ყველაზე ახალგაზრდა ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს — გაიცანით "ელიასი"
გადახედვა
-
მთვარეზე ახალ გიგანტურ კრატერს მიაკვლიეს — რატომაა მსგავსი აღმოჩენა "საუკუნეში ერთი" მთვარეზე ახალ გიგანტურ კრატერს მიაკვლიეს — რატომაა მსგავსი აღმოჩენა "საუკუნეში ერთი"
გადახედვა
-
თბილისის ბაგა-ბაღების კვებით უზრუნველყოფისთვის ბოლო რამდენიმე ტენდერი ჩავარდა თბილისის ბაგა-ბაღების კვებით უზრუნველყოფისთვის ბოლო რამდენიმე ტენდერი ჩავარდა
გადახედვა
-
მომავლის პროგნოზი Google-ისგან? — ახალი რუკა ადამიანის გენომის ცვლილების 9 მილიარდ ვარიანტს შეიცავს მომავლის პროგნოზი Google-ისგან? — ახალი რუკა ადამიანის გენომის ცვლილების 9 მილიარდ ვარიანტს შეიცავს
გადახედვა
-
რა ქონებას ფლობს განათლების მინისტრი გივი მიქანაძე? რა ქონებას ფლობს განათლების მინისტრი გივი მიქანაძე?
გადახედვა
-
ემანუელ მაკრონმა რუსული ჰიბრიდული თავდასხმების წინააღმდეგ თავდაცვის ბრძანება გასცა ემანუელ მაკრონმა რუსული ჰიბრიდული თავდასხმების წინააღმდეგ თავდაცვის ბრძანება გასცა
გადახედვა
-
EU ოკუპირებულ ცხინვალში ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებას გმობს EU ოკუპირებულ ცხინვალში ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებას გმობს
გადახედვა
-
სუს-ის უფროსის მესამე მოადგილედ დავით არჩვაძე დაინიშნა სუს-ის უფროსის მესამე მოადგილედ დავით არჩვაძე დაინიშნა
გადახედვა
-
23 სექტემბერს საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშების სუპერპრიზის გამარჯვებული გამოვლინდება 23 სექტემბერს საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშების სუპერპრიზის გამარჯვებული გამოვლინდება
-
ათასობით კილომეტრი რუკის გარეშე — როგორ პოულობენ გადამფრენი ფრინველები გზას ათასობით კილომეტრი რუკის გარეშე — როგორ პოულობენ გადამფრენი ფრინველები გზას
გადახედვა
-
მაია ბითაძეს ორი ახალი მოადგილე ჰყავს მაია ბითაძეს ორი ახალი მოადგილე ჰყავს
გადახედვა
-
გაეროს მისია ირანზე დარტყმებისას აშშ-ის მხრიდან შესაძლო სამხედრო დანაშაულებზე მიუთითებს გაეროს მისია ირანზე დარტყმებისას აშშ-ის მხრიდან შესაძლო სამხედრო დანაშაულებზე მიუთითებს
გადახედვა
-
ექიმ გიორგი ჩახუნაშვილს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმეს — ის სხდომათა დარბაზიდან გაათავისუფლეს ექიმ გიორგი ჩახუნაშვილს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმეს — ის სხდომათა დარბაზიდან გაათავისუფლეს
გადახედვა
-
თეგეტა გრინ პლანეტმა ზუგდიდში საავტომობილო ნარჩენების შეგროვების აქცია გამართა თეგეტა გრინ პლანეტმა ზუგდიდში საავტომობილო ნარჩენების შეგროვების აქცია გამართა
-
ე.წ. ჩორჩანას საქმეზე, საქალაქო სასამართლოში, ყოფილი პრემიერმინისტრი მამუკა ბახტაძე იკითხება ე.წ. ჩორჩანას საქმეზე, საქალაქო სასამართლოში, ყოფილი პრემიერმინისტრი მამუკა ბახტაძე იკითხება
გადახედვა
-
იაპონიაში 100 ან მეტი წლის ადამიანთა რიცხვმა 100 000-ს გადააჭარბა — რა არის მათი საიდუმლო? იაპონიაში 100 ან მეტი წლის ადამიანთა რიცხვმა 100 000-ს გადააჭარბა — რა არის მათი საიდუმლო?
გადახედვა
-
გეკა გელაძეს სახელმწიფო დაცვა დაენიშნა გეკა გელაძეს სახელმწიფო დაცვა დაენიშნა
გადახედვა
-
სამინისტრო: საგარეო უწყება გმობს ოკუპირებულ ცხინვალის რეგიონში ჩატარებულ ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნებს სამინისტრო: საგარეო უწყება გმობს ოკუპირებულ ცხინვალის რეგიონში ჩატარებულ ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნებს
გადახედვა
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსახლეობას 19-20 სექტემბერს მოსალოდნელი ამინდის შესახებ აფრთხილებს გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსახლეობას 19-20 სექტემბერს მოსალოდნელი ამინდის შესახებ აფრთხილებს
გადახედვა
კომენტარები