მთვარე დედამიწასთან მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახების შედეგად შეიქმნა
ფოტო: NASA
ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევა ადასტურებს თეორიას, რომ მთვარე მაღალენერგეტიკული მოვლენის შედეგად შეiქმნა.
1970 წელს, ასტროფიზიკოსების ორი ჯგუფი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მთვარე ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში მყოფი დედამიწისა და მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახებით წარმოიქმნა. ასეთი მასიური კატასტროფის თეორია ბევრ რამეს ხსნის: იმას, რომ მთვარე დედამიწის ზომასთან შედარებით არაპროპორციულად დიდი თანამგზავრია და იმასაც, რომ მთვარეს დედამიწის გარშემო ბრუნვის არაბუნებრივი ტემპი აქვს. მას შემდეგ ეს თეორია მთვარის წარმოშობის ძირითად თეორიად იქცა.
2001 წელს მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მთვარისა და დედამიწის ნიადაგში იზოტოპური კვალი იდენტურია. Apollo-ს მისიებით ჩამოტანილმა ნიმუშებმა აჩვენა, რომ მთვარის ნიადაგში ჟანგბადის სამი სტაბილური იზოტოპი იმავე პროპორციითაა, როგორიც დედამიწაზე.
იმის შანსი, რომ დედამიწასთან შეჯახებულ ციურ სხეულს ექნებოდა იგივე, იმავე პროპორციებით, ჟანგბადის იზოტოპები, ძალიან მცირეა. აქედან გამომდინარე, ის თეორია, რომლის მიხედვითაც მთვარე ნელნელა ჩამოყალიბდა დედამიწასთან ერთად, აზრს კარგავს. მყისიერი და მაღალენერგეტიკული შეჯახების თეორიის მიხედვით, კატასტროფა იმდენად ძლიერი იყო, რომ დედამიწის მანტია, დაჯახებულ ობიექტთან ერთად, გადნა და აორთქლდა. ამ ორთქლისგან შექმნილი ატმოსფერო დედამიწას შემოერტყა გარს, ხოლო გაცივების და გაერთიანების შემდეგ, მივიღეთ მთვარე.
Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის ავტორებმა მთვარიდან 7 სხვადასხვა მისიის მიერ ჩამოტანილი ნიმუშები შეისწავლეს და მათში კალიუმის მძიმე იზოტოპის, კალიუმ 41-ის პროპორციული წილი გაზომეს, რომელიც, როგორც აღმოჩნდა, დედამიწის ქანებზე მეტი პროპორციითაა მთვარეზე.
ერთდერთი მხურვალე პროცესი, რომელსაც იზოტოპების ასეთი ხვედრითი წილი შეიძლება გამოეწვია, არის შეჯახების შემდეგ აორთქლებული ქანებიდან კალიუმის არასრული კონდენსაცია. მსუბუქი იზოტოპების ქცევის საწინააღმდეგოდ, მძიმე იზოტოპები მარტივად გამოეყვნენ ნაწილაკების ღრუბელს და კონდენსირდნენ.
როგორც კვლევა გვაჩვენებს, კონდენსაციის პროცესი რომ ვაკუუმში მომხდარიყო, მძიმე იზოტოპების კონცენტრაცია დაახლოებით 25-ჯერ მეტი იქნებოდა, რაც კვლევის შედეგებზე ბევრად ნაკლებია. როგორც აღმოჩნდა, ეს პროცესი დაახლოებით 10 ბარი წნევის პირობებში მოხდა, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმას, რომ მთვარე დიდი კატასტროფის შედეგად, დედამიწის აორთქლებული მანტიის შედეგად წარმოიშვა და არა კოსმოსში, ვაკუუმში მიმდინარე პროცესების შედეგად.
-
გინესის რეკორდი მოხსნა კაცმა, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე ხმამაღლა ყვირის — ნახეთ ვიდეო გინესის რეკორდი მოხსნა კაცმა, რომელიც მსოფლიოში ყველაზე ხმამაღლა ყვირის — ნახეთ ვიდეო
გადახედვა
-
აღმოაჩინეს ნეირონები, რომლებმაც შეიძლება კონცენტრაციის პრობლემები ახსნას აღმოაჩინეს ნეირონები, რომლებმაც შეიძლება კონცენტრაციის პრობლემები ახსნას
გადახედვა
-
ეროვნულმა ბანკმა ლარის ახალი კურსი დაადგინა ეროვნულმა ბანკმა ლარის ახალი კურსი დაადგინა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი კონტინენტი ერთი ფოტოთი ქვიზი: გამოიცანი კონტინენტი ერთი ფოტოთი
-
ქვიზი: რამდენად კარგად იცი მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორია? ქვიზი: რამდენად კარგად იცი მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორია?
-
სალონიკში ქართული კრიმინალური ჯგუფის წევრები დააკავეს — ნაძარცვის მოცულობა €600 000-მდეა სალონიკში ქართული კრიმინალური ჯგუფის წევრები დააკავეს — ნაძარცვის მოცულობა €600 000-მდეა
გადახედვა
-
პრორუსი მამუკა ფიფია აცხადებს, რომ ომში ჯერ არ წასულა, მაგრამ თუ საჭირო იქნება, წავა პრორუსი მამუკა ფიფია აცხადებს, რომ ომში ჯერ არ წასულა, მაგრამ თუ საჭირო იქნება, წავა
გადახედვა
-
საქსტატი: ივნისში თევზეულზე ფასი 20.4%ით გაიზარდა, ხორცზე — 9.8%-ით, ხილზე — 8.7%-ით საქსტატი: ივნისში თევზეულზე ფასი 20.4%ით გაიზარდა, ხორცზე — 9.8%-ით, ხილზე — 8.7%-ით
გადახედვა
-
5 ივლისს თეგეტა მოტორსში გაორმაგების დღეა 5 ივლისს თეგეტა მოტორსში გაორმაგების დღეა
-
გაორმაგების დღე Galleria Tbilisi-ში — 5 ივლისს PLUS ქულებით გადახდისას 50%-იანი ფასდაკლებით ისარგებლებთ გაორმაგების დღე Galleria Tbilisi-ში — 5 ივლისს PLUS ქულებით გადახდისას 50%-იანი ფასდაკლებით ისარგებლებთ
-
საქართველოსა და უზბეკეთს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმება გაფორმდა საქართველოსა და უზბეკეთს შორის სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმება გაფორმდა
გადახედვა
-
აბაშაში "საქართველოს ბანკის" ფილიალში შეჭრისა და სანადირო თოფიდან გასროლის ფაქტზე 1 პირი დააკავეს აბაშაში "საქართველოს ბანკის" ფილიალში შეჭრისა და სანადირო თოფიდან გასროლის ფაქტზე 1 პირი დააკავეს
გადახედვა
-
პლუტონსა და ტიტანზე, სავარაუდოდ, აქამდე უცნობი მოლეკულა დააფიქსირეს პლუტონსა და ტიტანზე, სავარაუდოდ, აქამდე უცნობი მოლეკულა დააფიქსირეს
გადახედვა
-
გიგა ავალიანის საქმეზე ბრალდებულ შს მინისტრის ყოფილი მოადგილის შვილს ბრალი დაუმძიმეს გიგა ავალიანის საქმეზე ბრალდებულ შს მინისტრის ყოფილი მოადგილის შვილს ბრალი დაუმძიმეს
გადახედვა
-
GITA-ს ორგანიზებითა და ბაზისბანკის მხარდაჭერით, ზუგდიდის ტექნოპარკში აგრო-ჰაკათონი AgriHack 2026 გაიმართა GITA-ს ორგანიზებითა და ბაზისბანკის მხარდაჭერით, ზუგდიდის ტექნოპარკში აგრო-ჰაკათონი AgriHack 2026 გაიმართა
-
მოისმინეთ: On.ge-ის საზაფხულო ფლეილისტი 2026 მოისმინეთ: On.ge-ის საზაფხულო ფლეილისტი 2026
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი მასუდ ფეზეშქიანს შეხვდა მიხეილ ყაველაშვილი მასუდ ფეზეშქიანს შეხვდა
გადახედვა
-
ვალერი ელისაშვილი: მუშტი ვერ აპატია ვერც ბატონმა “გენერალსიმუსმა” და ვერც “ქართულმა ოცნებამ”. ეს არის ანგარიშსწორება და პოლიტიკური დევნა ჰქვია ამას ვალერი ელისაშვილი: მუშტი ვერ აპატია ვერც ბატონმა “გენერალსიმუსმა” და ვერც “ქართულმა ოცნებამ”. ეს არის ანგარიშსწორება და პოლიტიკური დევნა ჰქვია ამას
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი ხამენეის დაკრძალვაზე დასასწრებად თეირანში ჩავიდა — რომელი ქვეყნების ლიდერები იმყოფებიან ირანში? მიხეილ ყაველაშვილი ხამენეის დაკრძალვაზე დასასწრებად თეირანში ჩავიდა — რომელი ქვეყნების ლიდერები იმყოფებიან ირანში?
გადახედვა
-
Big Tech. Global Legends. One Future — თიბისის მხარდაჭერით თბილისში Change Inspire 2026 გაიმართა Big Tech. Global Legends. One Future — თიბისის მხარდაჭერით თბილისში Change Inspire 2026 გაიმართა
-
25 სინათლის წლის მოშორებით სიცოცხლესთან პოტენციურად თავსებადი ეგზოპლანეტა გამოავლინეს 25 სინათლის წლის მოშორებით სიცოცხლესთან პოტენციურად თავსებადი ეგზოპლანეტა გამოავლინეს
გადახედვა
კომენტარები