რამდენად სახიფათოა სინათლის სიჩქარის 20%-ით მოგზაურობა?
ფოტო: Breakthrough Starshot
Breakthrough Starshot ინოვაციური პროექტია, რომელმაც უახლოეს ვარსკვლავებამდე მგზავრობის დრო 25 წლამდე უნდა შეამციროს. ამისთვის ხომალდი უზარმაზარი “მზის აფრით” იქნება აღჭურვილი, რომელიც მზისგან გამოტყორცნილ მაღალსიჩქარიან ნაწილაკებს დაიჭერს და ამ ნაწილაკებისგან შექმნილი წნევით უზარმაზარ სიჩქარეს მიაღწევს.
თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ეს პროექტი ქაღალდზე “მუშაობს”, კოსმოსის რეალური გარემო შეიძლება სერიოზულ საფრთხეებს შეიცავდეს. კოსმოსური ხომალდის და მისი მოგზაურობის მოდელირებისას, ერთი შეხედვით, ყველაფერი კარგად მიდის, თუმცა, როგორც დადგინდა, ხომალდს დამატებითი ჯავშანი დასჭირდება, რათა კოსმოსურ მტვერთან შეჯახებამ მწყობრიდან არ გამოიყვანოს.
Breakthrough Starshot სინათლის სიჩქარის მეხუთედამდე აჩქარდება, ამ სიჩქარეზე კი ერთ ატომთან შეჯახებაც კი შეიძლება კატასტროფის ტოლფასი იყოს. საფრთხის სერიოზულობის დასადგენად, ოთხი ასტრონომისგან შემდგარმა გუნდმა კვლევა ჩაატარა.
როგორც იცით, ვარსკვლავებს შორის სივრცე ცარიელი არაა. აწ უკვე გარდაცვლილი ვარსკვლავების, ზეახალი ვარსკვლავებისა თუ უბრალოდ გაზის ღრუბლების გროვები ყველა მიმართულებით გვიღობავენ გზას.
იდეაში, ატომთან შეჯახება ხომალდს დიდად ვერაფერს დაუშავებს - მთავარი პრობლემა აქ ის კინეტიკური ენერგიაა, რომელიც Breakthrough Starshot-ს შეჯახებისას ექნება - ამ ენერგიას შეუძლია შეჯახების ადგილი იმდენად გააცხელოს, რომ ხომალდის ზედაპირი უბრალოდ აორთქლდეს კოსმოსში.
ასტრონომებმა Starshot-ის კოსმოსური მოგზაურობის სიმულაციისთვის სილიციუმ დიოქსიდი სხვა ატომებით დაბომბეს, შემდეგ კი სპექტრომეტრებით გააანალიზეს ის ნივთიერებები, რომლებიც კოსმოსში ყველაზე მეტადაა გავრცელებული. როგორც აღმოჩნდა, ყველაზე ხშირად კოსმოსში ჰელიუმის და წყალბადის მოხეტიალე ატომებს შეხვდებით. უფრო მძიმე ატომები კი, რომლებმაც შეიძლება სერიოზული ზიანი მოუტანოს ხომალდს, ბევრად იშვიათად გვხვდება ვარსკვლავთშორის სივრცეში.
მისიის უფრო სერიოზულ პრობლემას კოსმოსური მტვრის ნაწილაკები წარმოადგენენ. როგორც წესი, მტვერი მძიმე ელემენტებისგან შედგება და მისი ოდნავ მოზრდილი ნაწილაკიც კი შეიძლება ხომალდის დაღუპვის მიზეზი გახდეს და როდესაც ვამბობთ “მოზრდილს”, იგულისხმება 15 მიკრომეტრი დიამეტრის მქონე ნაწილაკები. ასეთი ზომის ნაწილაკთან ამ სიჩქარეზე შეჯახება სასიკვდილო იქნება.
როგორც კვლევამ აჩვენა, კოსმოსური გაზი ნაკლებად სახიფათოა და შეუძლია ხომალდის ზედაპირის მხოლოდ 0.1 მილიმეტრი დააზიანოს. მტვერთან შეჯახებამ კი შეიძლება ხომალდის ზედაპირის 1,5 მილიმეტრის აორთქლება და ათი მილიმეტრის სიღრმეზე დნობა გამოიწვიოს. მაშინ, როდესაც ხომალდისთვის თითოეულ გრამ წონას მნიშვნელობა აქვს, შეიძლება ასეთი მცირე დაზიანებაც კი პრობლემა გახდეს.
ავტორებმა პრობლემის გადაწყვეტის თუ ზიანის შემცირების რამდენიმე ვერსია განიხილეს. პირველი მათგანი “აფრის” ზომის შემცირებას გულისხმობს, რაც კოსმოსურ ნაწილაკებთან შეჯახების შანსს შეამცირებს. ასევე განიხილება მზის აფრაზე მობმული კაფსულა-ხომალდისთვის უფრო დინამიკური ფორმების მინიჭებაც, რათა მაქსიმალურად შემცირდეს შეჯახების ზედაპირი.
შეჯახებისას გამოყოფილი სითბოს გასანეიტრალებლად, ხომალდის ზედაპირის გრაფიტის თხელი ფენით დაფარვაც განიხილება ვარიანტად.
ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, რომელსაც ასტრონომების გათვლები ჯერ არ შეხებია, შეჯახებისას ხომალდის სიჩქარის ცვლილებაა. თითოეული შეჯახება წარმოქმნის აორთქლებულ ელემენტთა პატარა ღრუბელს, რომელიც ხომალდის სიჩქარეს ოდნავ შეანელებს.
ასე რომ, ეს მიკრო შეჯახებები უახლოეს ვარსკვლავებამდე და მათ პლანეტებამდე მისვლას საკმაოდ გაგვირთულებს. მათ გავლენა მოგზაურობის სიჩქარესა და დროზე, ასევე გამოიწვევს ხომალდის გაბარიტების მინიმალიზაციას, რაც ნიშნავს, რომ ასეთ მოგზაურობაში მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის სენსორები და გადამცემები შეიძლება გავუშვათ.
მიუხედავად Breakthrough Starshot-ის პროექტის მომხიბვლელობისა, მოგზაურობა ვარსკვლავებამდე ძალიან, ძალიან რთული იქნება.
-
ცნობილია პატრიარქობის 3 კანდიდატი ცნობილია პატრიარქობის 3 კანდიდატი
გადახედვა
-
ზურაბ პატარაძე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის პოსტზე დაამტკიცეს ზურაბ პატარაძე აჭარის მთავრობის თავმჯდომარის პოსტზე დაამტკიცეს
გადახედვა
-
ვიკა ფილფანი: ლარნახევარი გამოყავით სოციალურად დაუცველი ადამიანების კვებაზე სასადილოებში და ამ ლარნახევრიდანაც კი ფული მოპარეთ ვიკა ფილფანი: ლარნახევარი გამოყავით სოციალურად დაუცველი ადამიანების კვებაზე სასადილოებში და ამ ლარნახევრიდანაც კი ფული მოპარეთ
გადახედვა
-
გიგა ფარულავა: მამუკა მდინარაძე ერთ ოთახში გამოკეტეს, ასე იქცა სუს-ი ზოგისთვის ქონების, ზოგისთვის კი წოდებების დაგროვების ადგილად გიგა ფარულავა: მამუკა მდინარაძე ერთ ოთახში გამოკეტეს, ასე იქცა სუს-ი ზოგისთვის ქონების, ზოგისთვის კი წოდებების დაგროვების ადგილად
გადახედვა
-
დაჯი კოვზირიძე: დახურეთ ლილოს ნაგავსაყრელი, მიეცით ადამიანებს სუფთა ჰაერით სუნთქვის შესაძლებლობა დაჯი კოვზირიძე: დახურეთ ლილოს ნაგავსაყრელი, მიეცით ადამიანებს სუფთა ჰაერით სუნთქვის შესაძლებლობა
გადახედვა
-
შრი-ლანკის აეროპორტში, ტაილანდიდან დაბრუნებული 22 შრი-ლანკელი ბერი დააკავეს, რომლებსაც 110 კგ-მდე კანაფი აღმოაჩნდათ შრი-ლანკის აეროპორტში, ტაილანდიდან დაბრუნებული 22 შრი-ლანკელი ბერი დააკავეს, რომლებსაც 110 კგ-მდე კანაფი აღმოაჩნდათ
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ლექსი Google Translate-ის თარგმანით ქვიზი: გამოიცანი ლექსი Google Translate-ის თარგმანით
-
წინანდლის მამულში ვარდობისთვე გაიმართება — პროექტის გენერალური სპონსორი და მხარდამჭერია SOLO წინანდლის მამულში ვარდობისთვე გაიმართება — პროექტის გენერალური სპონსორი და მხარდამჭერია SOLO
-
დრონებით თავდასხმამ რუსეთში, ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში, ხანძარი გამოიწვია დრონებით თავდასხმამ რუსეთში, ტუაფსეს ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში, ხანძარი გამოიწვია
გადახედვა
-
ირანის ომის გამო პრეზერვატივებზე ფასები იზრდება ირანის ომის გამო პრეზერვატივებზე ფასები იზრდება
გადახედვა
-
ნინო წილოსანი: ასეთი მასშტაბის რეაქცია მიუთითებს მათ [რადიკალების] შიშსა და გაურკვევლობაზე, რადგან სადაც მამუკა მდინარაძე მივიდა, იქიდან დაიწყო ნაცების გაცამტვერება ნინო წილოსანი: ასეთი მასშტაბის რეაქცია მიუთითებს მათ [რადიკალების] შიშსა და გაურკვევლობაზე, რადგან სადაც მამუკა მდინარაძე მივიდა, იქიდან დაიწყო ნაცების გაცამტვერება
გადახედვა
-
მეუფე ზენონი: ჩემი პოზიცია იყო, რომ პატრიარქობის კანდიდატის ასაკთან დაკავშირებული ზღვარი შეიძლება კენჭისყრით მოიხსნას მეუფე ზენონი: ჩემი პოზიცია იყო, რომ პატრიარქობის კანდიდატის ასაკთან დაკავშირებული ზღვარი შეიძლება კენჭისყრით მოიხსნას
გადახედვა
-
ნიკოლ ფაშინიანის პრესსპიკერი აცხადებს, რომ დემარკაციის პროცესის ფარგლებში სომხეთს საქართველოსთვის სასაზღვრო სოფელი არ დაუთმია ნიკოლ ფაშინიანის პრესსპიკერი აცხადებს, რომ დემარკაციის პროცესის ფარგლებში სომხეთს საქართველოსთვის სასაზღვრო სოფელი არ დაუთმია
გადახედვა
-
Coachella-ზე დუეტის შემდეგ, მადონა და საბრინა კარპენტერი ახალ სინგლს უშვებენ Coachella-ზე დუეტის შემდეგ, მადონა და საბრინა კარპენტერი ახალ სინგლს უშვებენ
გადახედვა
-
ანდრია ჯაღმაიძე: ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულების შეცვლის უფლება არ აქვს ამ სინოდს ანდრია ჯაღმაიძე: ეკლესიის მართვა-გამგეობის დებულების შეცვლის უფლება არ აქვს ამ სინოდს
გადახედვა
-
თეგეტა ბიზნესისთვის — კომპანიამ სადისტრიბუციო სექტორს ფლიტ მენეჯმენტის ახალი სტანდარტი წარუდგინა თეგეტა ბიზნესისთვის — კომპანიამ სადისტრიბუციო სექტორს ფლიტ მენეჯმენტის ახალი სტანდარტი წარუდგინა
-
ახმეტაში ყოფილ მეუღლეზე ძალადობისა და ადევნების ბრალდებით კაცი დააკავეს ახმეტაში ყოფილ მეუღლეზე ძალადობისა და ადევნების ბრალდებით კაცი დააკავეს
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძემ მიხეილ ხიდურელი საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტოს თავმჯდომარედ დანიშნა ირაკლი კობახიძემ მიხეილ ხიდურელი საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტოს თავმჯდომარედ დანიშნა
გადახედვა
-
დრო არ უნდა დავკარგოთ — ახალი თაობის anti-VEGF პრეპარატებით მკურნალობა, დიაბეტიან პაციენტებს სიბრმავისგან იცავს დრო არ უნდა დავკარგოთ — ახალი თაობის anti-VEGF პრეპარატებით მკურნალობა, დიაბეტიან პაციენტებს სიბრმავისგან იცავს
-
ინდონეზიაში მატარებლების შეჯახების შედეგად სულ მცირე 14 ადამიანი დაიღუპა და 84 დაშავდა ინდონეზიაში მატარებლების შეჯახების შედეგად სულ მცირე 14 ადამიანი დაიღუპა და 84 დაშავდა
გადახედვა
-
პოლონეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ქართლოენოვანი განყოფილება გახსნა პოლონეთის საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ქართლოენოვანი განყოფილება გახსნა
გადახედვა
კომენტარები