რა მოხდება, თუ მთვარე უბრალოდ გაქრება?
ფოტო: NASA
შეიძლება გააზრებული არ გვაქვს, თუმცა მთვარე უფრო მეტია, ვიდრე ლამაზი ციური სხეული ცაში, ან ნათურა, რომელიც ღამით გზას გვინათებს. მთვარე დიდ გავლენას ახდენს ოკეანურ დინებებსა და მიქცევა-მოქცევაზე, კლიმატზე, დედამიწის ატმოსფეროს მოძრაობასა და დედამიწის ღერძზეც კი.
რა დაემართება დედამიწას, მთვარე რომ უცბად გაქრეს? გადარჩება კაცობრიობა? სამწუხაროდ, ვერა.
მსგავსი სცენარის წარმოდგენის შემთხვევაში პირველივე, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, არის ის, რომ ღამე წყვდიადით მოცული იქნება. სავარაუდო სიბნელე უფრო ნაკლებად საგრძნობი იქნება ისეთ ადგილებში, სადაც ხელოვნურ განათებასთან გვაქვს წვდომა.
მთვარის გაქრობა ცხოველებსაც დააბნევს. ცხოველთა უმეტესობა (მათ შორის ჩვენც) გარესამყაროსთან ურთიერთობისათვის მთავარ შუამავლად მხედველობას იყენებს. მთვარე კი, როგორც სინათლის წყარო, მნიშვნელოვნად გვეხმარება ღამით ორიენტირებაში. მტაცებელი ცხოველები უმეტესწილად სიბნელისა და სინათლის კონკრეტულ თანაფარდობაზე არიან დამოკიდებულნი. საკმარისად უნდა ბნელოდეს, რომ მტაცებელი დაუნახავად მიეპაროს მსხვერპლს და არც იმდენი სინათლე უნდა იყოს, რომ მსხვერპლმა საფრთხე იგრძნოს. მთვარის გაქრობის შემთხვევაშო მტაცებლებს ნადირობა გაუჭირდებათ, ახალ პირობებთან ადაპტირების გარეშე კი გადაშენდებიან.
შეიცვლება მიქცევა-მოქცევის პროცესიც. იმის გამო, რომ მთვარე ასე ახლოსაა დედამიწასთან, მისი გრავიტაციული ველი დიდ გავლენას ახდენს ოკეანესა და წყლის დონეზე. ნასას მკვლევარ მეტ სიგლერის შეფასებით, მთვარის გარეშე სანაპიროთა მიქცევა-მოქცევის ტემპი მნიშვნელოვნად, დაახლოებით 2/3-ით შემცირდება, თუმცა, არ შეწყდება. ოკეანის მიქცევა-მოქცევაზე გავლენა მზის გრავიტაციულ ველსაც აქვს, თუმცა მთვარე ამ პროცესში უფრო დიდ როლს თამაშობს. ამხელა ცვლილებამ შეიძლება მთლიანად გაანადგუროს სანაპირო ზოლის ეკოსისტემები.
ოკეანის მიქცევა-მოქცევა ოკეანურ დინებებს განსაზღვრავს, რომლებიც თავის მხრივ აკონტროლებენ კლიმატს დედამიწაზე. კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორის, ჯეკ ბერნზის შეფასებით, მთვარის გაქრობის შემთხვევაში ადგილობრივი ტემპერატურა გაცილებით უფრო ექსტრემალური გახდება. რამდენიმე საუკუნის შემდეგ კი ახალი გამყინვარების პერიოდებიც იქნება მოსალოდნელი.
პლანეტათა თანამგზავრები დიდ გავლენას ახდენენ პლანეტის კლიმატზე. სწორედ ამიტომ, ციურ სხეულზე სიცოცხლის შესაძლო არსებობის გამოკვლევისას მეცნიერები პირველ რიგში თანამგზავრს უყურებენ. თანამგზავრი საკმარისად დიდი უნდა იყოს იმისათვის, რომ პლანეტაზე სიცოცხლისათვის აუცილებელი სტაბილური კლიმატური პირობები შეიქმნას.
მთვარის გაქრობა გრძელვადიან პერიოდში ტემპერატურულ ცვლილებებთან ერთად, დედამიწის ღერძის უცილობელ ცვლილებასაც გამოიწვევს. პროფესორ ბერნზს საილუსტრაციოდ მარსი მოჰყავს. მარსზე კრიტიკული ტემპერატურა ფიქსირდება იმის გამო, რომ მას არ ჰყავს მისი კლიმატური პირობების მოსაწესრიგებისათვის საჭირო ზომის თანამგზავრი.
პროფესორი სიგლერი აღნიშნავს, რომ მთვარემ ძალიან ბევრი რამ გვასწავლა, მაგალითად, ჩვენი პლანეტის წარმოშობის ან დინოზავრების გადაშენების ამბავი. მთვარის გარეშე ძალიან ბევრი რამ ჩვენთვის დღემდე უცნობი იქნებოდა.
საბედნიეროდ, უახლოეს მომავალში მთვარის გაქრობის არ უნდა გვეშინოდეს. თანამგზავრი კვლავაც ჩვენთან ერთად იმგზავრებს.
-
საფრანგეთში სოციალურ ქსელ X-ის ოფისები გაჩხრიკეს — გამოკითხვაზე ილონ მასკიც დაიბარეს საფრანგეთში სოციალურ ქსელ X-ის ოფისები გაჩხრიკეს — გამოკითხვაზე ილონ მასკიც დაიბარეს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: უნდა ვიფიქროთ, როგორ შეიძლება ექსტრემისტული გამოვლინებების მოწესრიგება შალვა პაპუაშვილი: უნდა ვიფიქროთ, როგორ შეიძლება ექსტრემისტული გამოვლინებების მოწესრიგება
გადახედვა
-
ორსულობისას ნედლი რძის მოხმარებას ახალშობილის გარდაცვალება მოჰყვა ორსულობისას ნედლი რძის მოხმარებას ახალშობილის გარდაცვალება მოჰყვა
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილის თქმით, საქართველო აშშ-თან პოლიტიკურ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კვლავ მოლოდინის რეჟიმშია შალვა პაპუაშვილის თქმით, საქართველო აშშ-თან პოლიტიკურ ურთიერთობასთან დაკავშირებით კვლავ მოლოდინის რეჟიმშია
გადახედვა
-
მასწავლებელი, რომელმაც წიგნების აკრძალვა გააპროტესტა და ლიცენზია ჩამოართვეს მასწავლებელი, რომელმაც წიგნების აკრძალვა გააპროტესტა და ლიცენზია ჩამოართვეს
გადახედვა
-
ბორჯღალოსნები 2026 წელს რაგბი ევროპის ჩემპიონატით იწყებენ ბორჯღალოსნები 2026 წელს რაგბი ევროპის ჩემპიონატით იწყებენ
-
Human Rights Watch-ის 2025 წლის ანგარიში: საქართველოში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა Human Rights Watch-ის 2025 წლის ანგარიში: საქართველოში ადამიანის უფლებების მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის საკუთარ თავთან გზავნილის კამპანიის სუპერპრიზის გამარჯვებული გამოვლინდა საქართველოს ბანკის საკუთარ თავთან გზავნილის კამპანიის სუპერპრიზის გამარჯვებული გამოვლინდა
-
აშშ-ში ბეტმენივით ჩაცმულმა კაცმა საბჭოს ICE-თან თანამშრომლობის შეწყვეტა მოსთხოვა აშშ-ში ბეტმენივით ჩაცმულმა კაცმა საბჭოს ICE-თან თანამშრომლობის შეწყვეტა მოსთხოვა
გადახედვა
-
თსუ-ს და სტუ-ს წარმომადგენლები გივი მიქანაძეს 6 თებერვალს შეხვდებიან თსუ-ს და სტუ-ს წარმომადგენლები გივი მიქანაძეს 6 თებერვალს შეხვდებიან
გადახედვა
-
ოცნების ხელისუფლების საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ლაშა დარსალია სახდეპის თანაშემწეს შეხვდა ოცნების ხელისუფლების საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ლაშა დარსალია სახდეპის თანაშემწეს შეხვდა
გადახედვა
-
სტუდენტმა ლაბორატორიულ პირობებში კოსმოსური მტვრის ანალოგი შექმნა სტუდენტმა ლაბორატორიულ პირობებში კოსმოსური მტვრის ანალოგი შექმნა
გადახედვა
-
შექმნეს თერაპია, რომელმაც თაგვებში პანკრეასის კიბო სრულად და ხანგრძლივად გააქრო შექმნეს თერაპია, რომელმაც თაგვებში პანკრეასის კიბო სრულად და ხანგრძლივად გააქრო
გადახედვა
-
გამოავლინეს გარდამტეხი ასაკი, როცა კაცებში გულის შეტევის რისკები იზრდება გამოავლინეს გარდამტეხი ასაკი, როცა კაცებში გულის შეტევის რისკები იზრდება
გადახედვა
-
შექმნეს მოწყობილობა, რომელიც ჰაერს ბენზინად გარდაქმნის — როგორ მუშაობს ის შექმნეს მოწყობილობა, რომელიც ჰაერს ბენზინად გარდაქმნის — როგორ მუშაობს ის
გადახედვა
-
"ოცნების" პარლამენტმა "გრანტების შესახებ" კანონში ცვლილებები I მოსმენით მიიღო — რა შემთხვევაში ეკისრება გრანტის მიმღებს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა? "ოცნების" პარლამენტმა "გრანტების შესახებ" კანონში ცვლილებები I მოსმენით მიიღო — რა შემთხვევაში ეკისრება გრანტის მიმღებს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა?
გადახედვა
-
24 საათში მზეზე 27 ამოფრქვევა მოხდა 24 საათში მზეზე 27 ამოფრქვევა მოხდა
გადახედვა
-
ამერიკული ჰოსპიტალი — სტამბოლი — საუკუნოვანი მემკვიდრეობა, რომელიც მომავლის მედიცინას ქმნის ამერიკული ჰოსპიტალი — სტამბოლი — საუკუნოვანი მემკვიდრეობა, რომელიც მომავლის მედიცინას ქმნის
-
ევროსასამართლომ ადვოკატ მიხეილ რამიშვილის საქმეზე მისი უფლებების დარღვევა დაადგინა — სახელმწიფომ მას €10 000-მდე უნდა გადაუხადოს ევროსასამართლომ ადვოკატ მიხეილ რამიშვილის საქმეზე მისი უფლებების დარღვევა დაადგინა — სახელმწიფომ მას €10 000-მდე უნდა გადაუხადოს
გადახედვა
-
"დროს ნუ დახარჯავთ საქართველოში არარსებულ პრობლემებზე შფოთვაში და თქვენი სახელმწიფოს გამოწვევებზე იზრუნეთ" — ირაკლი კირცხალია შვედეთს "დროს ნუ დახარჯავთ საქართველოში არარსებულ პრობლემებზე შფოთვაში და თქვენი სახელმწიფოს გამოწვევებზე იზრუნეთ" — ირაკლი კირცხალია შვედეთს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი სერიალი ერთი კადრით ქვიზი: გამოიცანი სერიალი ერთი კადრით
კომენტარები