რა მოხდება, თუ მთვარე უბრალოდ გაქრება?
ფოტო: NASA
შეიძლება გააზრებული არ გვაქვს, თუმცა მთვარე უფრო მეტია, ვიდრე ლამაზი ციური სხეული ცაში, ან ნათურა, რომელიც ღამით გზას გვინათებს. მთვარე დიდ გავლენას ახდენს ოკეანურ დინებებსა და მიქცევა-მოქცევაზე, კლიმატზე, დედამიწის ატმოსფეროს მოძრაობასა და დედამიწის ღერძზეც კი.
რა დაემართება დედამიწას, მთვარე რომ უცბად გაქრეს? გადარჩება კაცობრიობა? სამწუხაროდ, ვერა.
მსგავსი სცენარის წარმოდგენის შემთხვევაში პირველივე, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, არის ის, რომ ღამე წყვდიადით მოცული იქნება. სავარაუდო სიბნელე უფრო ნაკლებად საგრძნობი იქნება ისეთ ადგილებში, სადაც ხელოვნურ განათებასთან გვაქვს წვდომა.
მთვარის გაქრობა ცხოველებსაც დააბნევს. ცხოველთა უმეტესობა (მათ შორის ჩვენც) გარესამყაროსთან ურთიერთობისათვის მთავარ შუამავლად მხედველობას იყენებს. მთვარე კი, როგორც სინათლის წყარო, მნიშვნელოვნად გვეხმარება ღამით ორიენტირებაში. მტაცებელი ცხოველები უმეტესწილად სიბნელისა და სინათლის კონკრეტულ თანაფარდობაზე არიან დამოკიდებულნი. საკმარისად უნდა ბნელოდეს, რომ მტაცებელი დაუნახავად მიეპაროს მსხვერპლს და არც იმდენი სინათლე უნდა იყოს, რომ მსხვერპლმა საფრთხე იგრძნოს. მთვარის გაქრობის შემთხვევაშო მტაცებლებს ნადირობა გაუჭირდებათ, ახალ პირობებთან ადაპტირების გარეშე კი გადაშენდებიან.
შეიცვლება მიქცევა-მოქცევის პროცესიც. იმის გამო, რომ მთვარე ასე ახლოსაა დედამიწასთან, მისი გრავიტაციული ველი დიდ გავლენას ახდენს ოკეანესა და წყლის დონეზე. ნასას მკვლევარ მეტ სიგლერის შეფასებით, მთვარის გარეშე სანაპიროთა მიქცევა-მოქცევის ტემპი მნიშვნელოვნად, დაახლოებით 2/3-ით შემცირდება, თუმცა, არ შეწყდება. ოკეანის მიქცევა-მოქცევაზე გავლენა მზის გრავიტაციულ ველსაც აქვს, თუმცა მთვარე ამ პროცესში უფრო დიდ როლს თამაშობს. ამხელა ცვლილებამ შეიძლება მთლიანად გაანადგუროს სანაპირო ზოლის ეკოსისტემები.
ოკეანის მიქცევა-მოქცევა ოკეანურ დინებებს განსაზღვრავს, რომლებიც თავის მხრივ აკონტროლებენ კლიმატს დედამიწაზე. კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორის, ჯეკ ბერნზის შეფასებით, მთვარის გაქრობის შემთხვევაში ადგილობრივი ტემპერატურა გაცილებით უფრო ექსტრემალური გახდება. რამდენიმე საუკუნის შემდეგ კი ახალი გამყინვარების პერიოდებიც იქნება მოსალოდნელი.
პლანეტათა თანამგზავრები დიდ გავლენას ახდენენ პლანეტის კლიმატზე. სწორედ ამიტომ, ციურ სხეულზე სიცოცხლის შესაძლო არსებობის გამოკვლევისას მეცნიერები პირველ რიგში თანამგზავრს უყურებენ. თანამგზავრი საკმარისად დიდი უნდა იყოს იმისათვის, რომ პლანეტაზე სიცოცხლისათვის აუცილებელი სტაბილური კლიმატური პირობები შეიქმნას.
მთვარის გაქრობა გრძელვადიან პერიოდში ტემპერატურულ ცვლილებებთან ერთად, დედამიწის ღერძის უცილობელ ცვლილებასაც გამოიწვევს. პროფესორ ბერნზს საილუსტრაციოდ მარსი მოჰყავს. მარსზე კრიტიკული ტემპერატურა ფიქსირდება იმის გამო, რომ მას არ ჰყავს მისი კლიმატური პირობების მოსაწესრიგებისათვის საჭირო ზომის თანამგზავრი.
პროფესორი სიგლერი აღნიშნავს, რომ მთვარემ ძალიან ბევრი რამ გვასწავლა, მაგალითად, ჩვენი პლანეტის წარმოშობის ან დინოზავრების გადაშენების ამბავი. მთვარის გარეშე ძალიან ბევრი რამ ჩვენთვის დღემდე უცნობი იქნებოდა.
საბედნიეროდ, უახლოეს მომავალში მთვარის გაქრობის არ უნდა გვეშინოდეს. თანამგზავრი კვლავაც ჩვენთან ერთად იმგზავრებს.
-
რეკორდულ ფასად გაყიდული T-rex-ის ნამარხები — რატომ არის ეს პრობლემა მეცნიერებისთვის რეკორდულ ფასად გაყიდული T-rex-ის ნამარხები — რატომ არის ეს პრობლემა მეცნიერებისთვის
გადახედვა
-
აქტივისტ ისაკო დევიძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა და 1 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა აქტივისტ ისაკო დევიძეს საპროცესო შეთანხმება გაუფორმდა და 1 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის ივლისის PLUS შეთავაზებები — დააგროვეთ მეტი PLUS ქულა ყოველდღიურ გადახდებზე საქართველოს ბანკის ივლისის PLUS შეთავაზებები — დააგროვეთ მეტი PLUS ქულა ყოველდღიურ გადახდებზე
-
"რიყის დოქების" დემონტაჟზე მერიამ ნებართვა გასცა "რიყის დოქების" დემონტაჟზე მერიამ ნებართვა გასცა
გადახედვა
-
მცირე ბიზნესის ჯაჭვი — საქართველოს ბანკი ახალი ინიციატივით ბიზნესებს შორის თანამშრომლობას აძლიერებს მცირე ბიზნესის ჯაჭვი — საქართველოს ბანკი ახალი ინიციატივით ბიზნესებს შორის თანამშრომლობას აძლიერებს
-
წყალდიდობის გამო ჩინეთის ფერმიდან 900-ზე მეტი გველი გაიქცა — ნახეთ ვიდეო წყალდიდობის გამო ჩინეთის ფერმიდან 900-ზე მეტი გველი გაიქცა — ნახეთ ვიდეო
გადახედვა
-
რა კავშირშია ბათუმში ხელოვნური კუნძულის მშენებლობა კუჭ-ნაწლავის ინფექციების ზრდასთან? — გიორგი კამკამიძის პროგნოზი რა კავშირშია ბათუმში ხელოვნური კუნძულის მშენებლობა კუჭ-ნაწლავის ინფექციების ზრდასთან? — გიორგი კამკამიძის პროგნოზი
გადახედვა
-
ევროკავშირმა და დიდმა ბრიტანეთმა კიბერშეტევების გამო რუსეთს ერთობლივი სანქციები დაუწესეს ევროკავშირმა და დიდმა ბრიტანეთმა კიბერშეტევების გამო რუსეთს ერთობლივი სანქციები დაუწესეს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: "თელავში ღვარცოფის დამცავი ნაგებობები 4 წლის წინ გაიწმინდა, ყველაფერი იყო მწყობრში" შალვა პაპუაშვილი: "თელავში ღვარცოფის დამცავი ნაგებობები 4 წლის წინ გაიწმინდა, ყველაფერი იყო მწყობრში"
გადახედვა
-
"ვერ გავჩუმდებით, როდესაც ქართველი ხალხის დემოკრატიული არჩევანი უგულებელყოფილია" — მაკა ბოჭორიშვილი კაია კალასის განცხადებაზე "ვერ გავჩუმდებით, როდესაც ქართველი ხალხის დემოკრატიული არჩევანი უგულებელყოფილია" — მაკა ბოჭორიშვილი კაია კალასის განცხადებაზე
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკი UNFPA-სთან თანამშრომლობას იწყებს საქართველოს ბანკი UNFPA-სთან თანამშრომლობას იწყებს
-
რატომ ჭრის ზოგიერთი ფეხბურთელი წინდებსა და ბუცებს? რატომ ჭრის ზოგიერთი ფეხბურთელი წინდებსა და ბუცებს?
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი ევროსაბჭოს და ევროპარლამენტის საპარლამენტო ასამბლეის სადამკვირვებლო მისიებს ეუთოს მისიაზე ზეწოლაში ადანაშაულებს შალვა პაპუაშვილი ევროსაბჭოს და ევროპარლამენტის საპარლამენტო ასამბლეის სადამკვირვებლო მისიებს ეუთოს მისიაზე ზეწოლაში ადანაშაულებს
გადახედვა
-
ჩინეთში მრავალჯერადი გამოყენების რაკეტა ფრენის შემდეგ წარმატებით დააბრუნეს ჩინეთში მრავალჯერადი გამოყენების რაკეტა ფრენის შემდეგ წარმატებით დააბრუნეს
გადახედვა
-
ევროკავშირი სომხეთში ჰიბრიდულ საფრთხეებთან ბრძოლის ახალ მისიას იწყებს ევროკავშირი სომხეთში ჰიბრიდულ საფრთხეებთან ბრძოლის ახალ მისიას იწყებს
გადახედვა
-
რატომ უნდა შეიძინოთ მატარებლის ბილეთები ონლაინ biletebi.ge-ზე? რატომ უნდა შეიძინოთ მატარებლის ბილეთები ონლაინ biletebi.ge-ზე?
-
როგორ გადაარჩინა ტყვედ ჩავარდნილი უკრაინელი ჯარისკაცი თანამესაკნეებისთვის ჰარი პოტერის მოყოლამ როგორ გადაარჩინა ტყვედ ჩავარდნილი უკრაინელი ჯარისკაცი თანამესაკნეებისთვის ჰარი პოტერის მოყოლამ
გადახედვა
-
ტესტი: რა იცი AI ჩატბოტების ტექნოლოგიაზე? ტესტი: რა იცი AI ჩატბოტების ტექნოლოგიაზე?
-
როგორი მაცივარი გჭირდებათ? დიდი არჩევანი მეგატექნიკაში, მაცივრის ტიპისა და ფასის მიხედვით როგორი მაცივარი გჭირდებათ? დიდი არჩევანი მეგატექნიკაში, მაცივრის ტიპისა და ფასის მიხედვით
-
როგორი ამინდია მოსალოდნელი საქართველოში 14-16 ივლისს? როგორი ამინდია მოსალოდნელი საქართველოში 14-16 ივლისს?
გადახედვა
-
"ნამდვილად არასწორად იყო გაცემული მშენებლობის ნებართვა" — ირაკლი კობახიძე თელავის სტიქიაზე "ნამდვილად არასწორად იყო გაცემული მშენებლობის ნებართვა" — ირაკლი კობახიძე თელავის სტიქიაზე
გადახედვა
კომენტარები