რა მოხდება, თუ მთვარე უბრალოდ გაქრება?
ფოტო: NASA
შეიძლება გააზრებული არ გვაქვს, თუმცა მთვარე უფრო მეტია, ვიდრე ლამაზი ციური სხეული ცაში, ან ნათურა, რომელიც ღამით გზას გვინათებს. მთვარე დიდ გავლენას ახდენს ოკეანურ დინებებსა და მიქცევა-მოქცევაზე, კლიმატზე, დედამიწის ატმოსფეროს მოძრაობასა და დედამიწის ღერძზეც კი.
რა დაემართება დედამიწას, მთვარე რომ უცბად გაქრეს? გადარჩება კაცობრიობა? სამწუხაროდ, ვერა.
მსგავსი სცენარის წარმოდგენის შემთხვევაში პირველივე, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, არის ის, რომ ღამე წყვდიადით მოცული იქნება. სავარაუდო სიბნელე უფრო ნაკლებად საგრძნობი იქნება ისეთ ადგილებში, სადაც ხელოვნურ განათებასთან გვაქვს წვდომა.
მთვარის გაქრობა ცხოველებსაც დააბნევს. ცხოველთა უმეტესობა (მათ შორის ჩვენც) გარესამყაროსთან ურთიერთობისათვის მთავარ შუამავლად მხედველობას იყენებს. მთვარე კი, როგორც სინათლის წყარო, მნიშვნელოვნად გვეხმარება ღამით ორიენტირებაში. მტაცებელი ცხოველები უმეტესწილად სიბნელისა და სინათლის კონკრეტულ თანაფარდობაზე არიან დამოკიდებულნი. საკმარისად უნდა ბნელოდეს, რომ მტაცებელი დაუნახავად მიეპაროს მსხვერპლს და არც იმდენი სინათლე უნდა იყოს, რომ მსხვერპლმა საფრთხე იგრძნოს. მთვარის გაქრობის შემთხვევაშო მტაცებლებს ნადირობა გაუჭირდებათ, ახალ პირობებთან ადაპტირების გარეშე კი გადაშენდებიან.
შეიცვლება მიქცევა-მოქცევის პროცესიც. იმის გამო, რომ მთვარე ასე ახლოსაა დედამიწასთან, მისი გრავიტაციული ველი დიდ გავლენას ახდენს ოკეანესა და წყლის დონეზე. ნასას მკვლევარ მეტ სიგლერის შეფასებით, მთვარის გარეშე სანაპიროთა მიქცევა-მოქცევის ტემპი მნიშვნელოვნად, დაახლოებით 2/3-ით შემცირდება, თუმცა, არ შეწყდება. ოკეანის მიქცევა-მოქცევაზე გავლენა მზის გრავიტაციულ ველსაც აქვს, თუმცა მთვარე ამ პროცესში უფრო დიდ როლს თამაშობს. ამხელა ცვლილებამ შეიძლება მთლიანად გაანადგუროს სანაპირო ზოლის ეკოსისტემები.
ოკეანის მიქცევა-მოქცევა ოკეანურ დინებებს განსაზღვრავს, რომლებიც თავის მხრივ აკონტროლებენ კლიმატს დედამიწაზე. კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორის, ჯეკ ბერნზის შეფასებით, მთვარის გაქრობის შემთხვევაში ადგილობრივი ტემპერატურა გაცილებით უფრო ექსტრემალური გახდება. რამდენიმე საუკუნის შემდეგ კი ახალი გამყინვარების პერიოდებიც იქნება მოსალოდნელი.
პლანეტათა თანამგზავრები დიდ გავლენას ახდენენ პლანეტის კლიმატზე. სწორედ ამიტომ, ციურ სხეულზე სიცოცხლის შესაძლო არსებობის გამოკვლევისას მეცნიერები პირველ რიგში თანამგზავრს უყურებენ. თანამგზავრი საკმარისად დიდი უნდა იყოს იმისათვის, რომ პლანეტაზე სიცოცხლისათვის აუცილებელი სტაბილური კლიმატური პირობები შეიქმნას.
მთვარის გაქრობა გრძელვადიან პერიოდში ტემპერატურულ ცვლილებებთან ერთად, დედამიწის ღერძის უცილობელ ცვლილებასაც გამოიწვევს. პროფესორ ბერნზს საილუსტრაციოდ მარსი მოჰყავს. მარსზე კრიტიკული ტემპერატურა ფიქსირდება იმის გამო, რომ მას არ ჰყავს მისი კლიმატური პირობების მოსაწესრიგებისათვის საჭირო ზომის თანამგზავრი.
პროფესორი სიგლერი აღნიშნავს, რომ მთვარემ ძალიან ბევრი რამ გვასწავლა, მაგალითად, ჩვენი პლანეტის წარმოშობის ან დინოზავრების გადაშენების ამბავი. მთვარის გარეშე ძალიან ბევრი რამ ჩვენთვის დღემდე უცნობი იქნებოდა.
საბედნიეროდ, უახლოეს მომავალში მთვარის გაქრობის არ უნდა გვეშინოდეს. თანამგზავრი კვლავაც ჩვენთან ერთად იმგზავრებს.
-
რუსეთის პატრიარქი კირილი შიო III-ეს პატრიარქად არჩევას ულოცავს რუსეთის პატრიარქი კირილი შიო III-ეს პატრიარქად არჩევას ულოცავს
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი: მე ვისურვებდი, რომ პატრიარქმა პირველი ნაბიჯი გადადგას იმით, რომ შეიწყალოს სინდისის ყველა პატიმარი სალომე ზურაბიშვილი: მე ვისურვებდი, რომ პატრიარქმა პირველი ნაბიჯი გადადგას იმით, რომ შეიწყალოს სინდისის ყველა პატიმარი
გადახედვა
-
მიტროპოლიტი ისაია: "ცუდად ხომ მაინც არ ჩაივლის ეს, განწირულის სულისკვეთება" მიტროპოლიტი ისაია: "ცუდად ხომ მაინც არ ჩაივლის ეს, განწირულის სულისკვეთება"
გადახედვა
-
ხვალ ევროვიზიაა — რა შედეგს გვიწინასწარმეტყველებენ ფანები და ბუქმეიკერები ხვალ ევროვიზიაა — რა შედეგს გვიწინასწარმეტყველებენ ფანები და ბუქმეიკერები
გადახედვა
-
"გვწამს, რომ თქვენი მოღვაწეობა სიმშვიდის, თანადგომისა და ეროვნული ერთიანობის საფუძვლად იქცევა" — ბიძინა ივანიშვილი შიო III-ს "გვწამს, რომ თქვენი მოღვაწეობა სიმშვიდის, თანადგომისა და ეროვნული ერთიანობის საფუძვლად იქცევა" — ბიძინა ივანიშვილი შიო III-ს
გადახედვა
-
შიო III-ის ინტრონიზაცია ხვალ, 10:00 საათზე, სვეტიცხოვლში გაიმართება შიო III-ის ინტრონიზაცია ხვალ, 10:00 საათზე, სვეტიცხოვლში გაიმართება
გადახედვა
-
საქართველოს 142-ე კათოლიკოს-პატრიარქი შიო III გახდა საქართველოს 142-ე კათოლიკოს-პატრიარქი შიო III გახდა
გადახედვა
-
ტესტი: შენ უკეთ იცი წყლის ქიმია თუ სკოლის მოსწავლემ? ტესტი: შენ უკეთ იცი წყლის ქიმია თუ სკოლის მოსწავლემ?
-
სამართლიანი არჩევნები: "ქართულმა ოცნებამ" 2025 წელს ყველა სხვა პარტიაზე მეტი შემოსავალი მიიღო სამართლიანი არჩევნები: "ქართულმა ოცნებამ" 2025 წელს ყველა სხვა პარტიაზე მეტი შემოსავალი მიიღო
გადახედვა
-
ანდრია ჯაღმაიძე: კრება მიმდინარეობს იმ რეგლამენტის მიხედვით, რომელიც იყო წინასწარ გაწერილი და შეთანხმებული ანდრია ჯაღმაიძე: კრება მიმდინარეობს იმ რეგლამენტის მიხედვით, რომელიც იყო წინასწარ გაწერილი და შეთანხმებული
გადახედვა
-
ჰანტავირუსის აფეთქების შემდეგ, ტენერიფეში მისული საკრუიზო გემიდან 150-მდე მგზავრის ევაკუაცია მოხდა ჰანტავირუსის აფეთქების შემდეგ, ტენერიფეში მისული საკრუიზო გემიდან 150-მდე მგზავრის ევაკუაცია მოხდა
გადახედვა
-
მიანმაში 11 000-კარატიანი ლალის ქვა აღმოაჩინეს მიანმაში 11 000-კარატიანი ლალის ქვა აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
ელინა ვალტონენი: მოდით, ერთად ვიმუშაოთ, რათა საქართველოს მთავრობამ უფრო მეტი ძალისხმევით იზრუნოს საკუთარი ხალხის თავისუფლებაზე ელინა ვალტონენი: მოდით, ერთად ვიმუშაოთ, რათა საქართველოს მთავრობამ უფრო მეტი ძალისხმევით იზრუნოს საკუთარი ხალხის თავისუფლებაზე
გადახედვა
-
იაპონელი მოგზაურს ქობულეთში ველოსიპედი მოჰპარეს, რომლითაც მსოფლიო შემოიარა იაპონელი მოგზაურს ქობულეთში ველოსიპედი მოჰპარეს, რომლითაც მსოფლიო შემოიარა
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი სლოვაკ კოლეგას, რიხარდ რაშის შეხვდა შალვა პაპუაშვილი სლოვაკ კოლეგას, რიხარდ რაშის შეხვდა
გადახედვა
-
ქართველი მეცნიერის ხელმძღვანელობით ბიოხელოვნური პანკრეასი შექმნეს ქართველი მეცნიერის ხელმძღვანელობით ბიოხელოვნური პანკრეასი შექმნეს
გადახედვა
-
EU უკრაინას €90 მლრდ-იანი სესხის ნაწილს, სავარაუდოდ, მომავალ კვირაში მისცემს EU უკრაინას €90 მლრდ-იანი სესხის ნაწილს, სავარაუდოდ, მომავალ კვირაში მისცემს
გადახედვა
-
შეიძლება მცდელობა იყოს ახალი 4 ოქტომბრის — გიორგი შარაშიძე 26 მაისის აქციაზე შეიძლება მცდელობა იყოს ახალი 4 ოქტომბრის — გიორგი შარაშიძე 26 მაისის აქციაზე
გადახედვა
-
ალდაგი თანამედროვე ხელოვნების საერთაშორისო ბაზრობის მხარდამჭერი და ოფიციალური მზღვეველია ალდაგი თანამედროვე ხელოვნების საერთაშორისო ბაზრობის მხარდამჭერი და ოფიციალური მზღვეველია
-
მეუფე ზენონი: არაფერი მაქვს სათქმელი, ყველა თავის სინდისით ირჩევს საქართველოს ეკლესიის მომავალს მეუფე ზენონი: არაფერი მაქვს სათქმელი, ყველა თავის სინდისით ირჩევს საქართველოს ეკლესიის მომავალს
გადახედვა
-
სამშენებლო ხარჯების ოპტიმიზაციის ახალი სტანდარტი MBG-ისგან სამშენებლო ხარჯების ოპტიმიზაციის ახალი სტანდარტი MBG-ისგან
კომენტარები