რა მოხდება, თუ მთვარე უბრალოდ გაქრება?
ფოტო: NASA
შეიძლება გააზრებული არ გვაქვს, თუმცა მთვარე უფრო მეტია, ვიდრე ლამაზი ციური სხეული ცაში, ან ნათურა, რომელიც ღამით გზას გვინათებს. მთვარე დიდ გავლენას ახდენს ოკეანურ დინებებსა და მიქცევა-მოქცევაზე, კლიმატზე, დედამიწის ატმოსფეროს მოძრაობასა და დედამიწის ღერძზეც კი.
რა დაემართება დედამიწას, მთვარე რომ უცბად გაქრეს? გადარჩება კაცობრიობა? სამწუხაროდ, ვერა.
მსგავსი სცენარის წარმოდგენის შემთხვევაში პირველივე, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, არის ის, რომ ღამე წყვდიადით მოცული იქნება. სავარაუდო სიბნელე უფრო ნაკლებად საგრძნობი იქნება ისეთ ადგილებში, სადაც ხელოვნურ განათებასთან გვაქვს წვდომა.
მთვარის გაქრობა ცხოველებსაც დააბნევს. ცხოველთა უმეტესობა (მათ შორის ჩვენც) გარესამყაროსთან ურთიერთობისათვის მთავარ შუამავლად მხედველობას იყენებს. მთვარე კი, როგორც სინათლის წყარო, მნიშვნელოვნად გვეხმარება ღამით ორიენტირებაში. მტაცებელი ცხოველები უმეტესწილად სიბნელისა და სინათლის კონკრეტულ თანაფარდობაზე არიან დამოკიდებულნი. საკმარისად უნდა ბნელოდეს, რომ მტაცებელი დაუნახავად მიეპაროს მსხვერპლს და არც იმდენი სინათლე უნდა იყოს, რომ მსხვერპლმა საფრთხე იგრძნოს. მთვარის გაქრობის შემთხვევაშო მტაცებლებს ნადირობა გაუჭირდებათ, ახალ პირობებთან ადაპტირების გარეშე კი გადაშენდებიან.
შეიცვლება მიქცევა-მოქცევის პროცესიც. იმის გამო, რომ მთვარე ასე ახლოსაა დედამიწასთან, მისი გრავიტაციული ველი დიდ გავლენას ახდენს ოკეანესა და წყლის დონეზე. ნასას მკვლევარ მეტ სიგლერის შეფასებით, მთვარის გარეშე სანაპიროთა მიქცევა-მოქცევის ტემპი მნიშვნელოვნად, დაახლოებით 2/3-ით შემცირდება, თუმცა, არ შეწყდება. ოკეანის მიქცევა-მოქცევაზე გავლენა მზის გრავიტაციულ ველსაც აქვს, თუმცა მთვარე ამ პროცესში უფრო დიდ როლს თამაშობს. ამხელა ცვლილებამ შეიძლება მთლიანად გაანადგუროს სანაპირო ზოლის ეკოსისტემები.
ოკეანის მიქცევა-მოქცევა ოკეანურ დინებებს განსაზღვრავს, რომლებიც თავის მხრივ აკონტროლებენ კლიმატს დედამიწაზე. კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორის, ჯეკ ბერნზის შეფასებით, მთვარის გაქრობის შემთხვევაში ადგილობრივი ტემპერატურა გაცილებით უფრო ექსტრემალური გახდება. რამდენიმე საუკუნის შემდეგ კი ახალი გამყინვარების პერიოდებიც იქნება მოსალოდნელი.
პლანეტათა თანამგზავრები დიდ გავლენას ახდენენ პლანეტის კლიმატზე. სწორედ ამიტომ, ციურ სხეულზე სიცოცხლის შესაძლო არსებობის გამოკვლევისას მეცნიერები პირველ რიგში თანამგზავრს უყურებენ. თანამგზავრი საკმარისად დიდი უნდა იყოს იმისათვის, რომ პლანეტაზე სიცოცხლისათვის აუცილებელი სტაბილური კლიმატური პირობები შეიქმნას.
მთვარის გაქრობა გრძელვადიან პერიოდში ტემპერატურულ ცვლილებებთან ერთად, დედამიწის ღერძის უცილობელ ცვლილებასაც გამოიწვევს. პროფესორ ბერნზს საილუსტრაციოდ მარსი მოჰყავს. მარსზე კრიტიკული ტემპერატურა ფიქსირდება იმის გამო, რომ მას არ ჰყავს მისი კლიმატური პირობების მოსაწესრიგებისათვის საჭირო ზომის თანამგზავრი.
პროფესორი სიგლერი აღნიშნავს, რომ მთვარემ ძალიან ბევრი რამ გვასწავლა, მაგალითად, ჩვენი პლანეტის წარმოშობის ან დინოზავრების გადაშენების ამბავი. მთვარის გარეშე ძალიან ბევრი რამ ჩვენთვის დღემდე უცნობი იქნებოდა.
საბედნიეროდ, უახლოეს მომავალში მთვარის გაქრობის არ უნდა გვეშინოდეს. თანამგზავრი კვლავაც ჩვენთან ერთად იმგზავრებს.
-
ქვიზი: მოგვიყევი შენს ჩვევებზე და გეტყვით, მზის რომელი ბინადარი ხარ! ქვიზი: მოგვიყევი შენს ჩვევებზე და გეტყვით, მზის რომელი ბინადარი ხარ!
-
კახა კალაძე: ევროკავშირი დაფუძნებული იყო ღირებულებებზე, რომელთა გამოც გვინდოდა გაწევრიანება, დღეს ეს ყველაფერი კითხვის ნიშნის ქვეშაა კახა კალაძე: ევროკავშირი დაფუძნებული იყო ღირებულებებზე, რომელთა გამოც გვინდოდა გაწევრიანება, დღეს ეს ყველაფერი კითხვის ნიშნის ქვეშაა
გადახედვა
-
მუსიკის შეკვეთასთან დაკავშირებით მარნეულში ორი კაცი დაჭრეს მუსიკის შეკვეთასთან დაკავშირებით მარნეულში ორი კაცი დაჭრეს
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი ალექსანდარ ვუჩიჩს შეხვდა მიხეილ ყაველაშვილი ალექსანდარ ვუჩიჩს შეხვდა
გადახედვა
-
დანა უაითის თქმით, ილია თოფურია თვალბუდის ძვლის სავარაუდო მოტეხილობით საავადმყოფოშია დანა უაითის თქმით, ილია თოფურია თვალბუდის ძვლის სავარაუდო მოტეხილობით საავადმყოფოშია
გადახედვა
-
როგორ მოწყვიტა FSB-მ რუსეთი ინტერნეტს როგორ მოწყვიტა FSB-მ რუსეთი ინტერნეტს
გადახედვა
-
გალტ & თაგარტის ექსკლუზიური მხარდაჭერით, ნუტრიმაქსმა სადებიუტო ობლიგაციები გამოუშვა გალტ & თაგარტის ექსკლუზიური მხარდაჭერით, ნუტრიმაქსმა სადებიუტო ობლიგაციები გამოუშვა
-
თბილისის საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალისთვის ბიუჯეტიდან 1 100 000 ლარი გამოიყოფა თბილისის საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალისთვის ბიუჯეტიდან 1 100 000 ლარი გამოიყოფა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: მივესალმებით აშშ-ისა და ირანის შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმის თაობაზე მიღწეულ შეთანხმებას ირაკლი კობახიძე: მივესალმებით აშშ-ისა და ირანის შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმის თაობაზე მიღწეულ შეთანხმებას
გადახედვა
-
ბევრი ვიშრომე — სიდნი სვინი Euphoria-დან ამოჭრილი ბოძზე ცეკვის სცენის გამოქვეყნებას ითხოვს ბევრი ვიშრომე — სიდნი სვინი Euphoria-დან ამოჭრილი ბოძზე ცეკვის სცენის გამოქვეყნებას ითხოვს
გადახედვა
-
რატომ ირჩევს ახალგაზრდა მყიდველი მშენებარე ბინას? რატომ ირჩევს ახალგაზრდა მყიდველი მშენებარე ბინას?
-
კინოდაჯილდოება ელისო 2026-ის გამარჯვებულები ცნობილია კინოდაჯილდოება ელისო 2026-ის გამარჯვებულები ცნობილია
-
100%-ით შემიძლია გითხრათ, რომ საეთეროში მყოფი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დაინახავდა ბავშვის დაცემას — სალომე გოგინაშვილის განმარტება საზმაუს ეთერში მომხდარზე 100%-ით შემიძლია გითხრათ, რომ საეთეროში მყოფი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დაინახავდა ბავშვის დაცემას — სალომე გოგინაშვილის განმარტება საზმაუს ეთერში მომხდარზე
გადახედვა
-
რა მსოფლიო ჩემპიონატი? აი, რას უნდა უყუროთ ამ ზაფხულს რა მსოფლიო ჩემპიონატი? აი, რას უნდა უყუროთ ამ ზაფხულს
გადახედვა
-
მეცნიერებმა აუტიზმის ორი განსხვავებული ქვეტიპი გამოავლინეს მეცნიერებმა აუტიზმის ორი განსხვავებული ქვეტიპი გამოავლინეს
გადახედვა
-
"მივედი მე თვითონ ამ ბავშვთან და როგორ ხარ-თქო და კარგადო, გამიღიმა" — ლიზა ბაგრატიონი 10 წლის ბავშვის ოჯახს ბოდიშს უხდის "მივედი მე თვითონ ამ ბავშვთან და როგორ ხარ-თქო და კარგადო, გამიღიმა" — ლიზა ბაგრატიონი 10 წლის ბავშვის ოჯახს ბოდიშს უხდის
გადახედვა
-
"ეთერში ბავშვის დავარდნის კადრი, სამწუხაროდ, ვერ მოხვდა" — რუსუდან მანჯგალაძე საზმაუს ეთერში სიმღერის ჩაწერის დეტალებს იხსენებს "ეთერში ბავშვის დავარდნის კადრი, სამწუხაროდ, ვერ მოხვდა" — რუსუდან მანჯგალაძე საზმაუს ეთერში სიმღერის ჩაწერის დეტალებს იხსენებს
გადახედვა
-
ჰუმანიტარული კატასტროფა ავღანეთში — მშობლები შვილებს გადასარჩენად ყიდიან ჰუმანიტარული კატასტროფა ავღანეთში — მშობლები შვილებს გადასარჩენად ყიდიან
გადახედვა
-
საია: ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტი საქართველოს შეკრების თავისუფლების კანონმდებლობის ფუნდამენტური რეფორმისკენ მოუწოდებს საია: ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტი საქართველოს შეკრების თავისუფლების კანონმდებლობის ფუნდამენტური რეფორმისკენ მოუწოდებს
გადახედვა
-
ქვეყანაში ძალიან სერიოზული პრობლემა გვაქვს ბავშვებთან დაკავშირებით — ელენე ჯაფარიძე საზმაუს ეთერში მომხდარზე ქვეყანაში ძალიან სერიოზული პრობლემა გვაქვს ბავშვებთან დაკავშირებით — ელენე ჯაფარიძე საზმაუს ეთერში მომხდარზე
გადახედვა
-
რამდენ ლარს გამოყოფს სოციალური კალათისა და ფასდაკლებული პროდუქტების ვებპლატფორმისთვის მთავრობა? რამდენ ლარს გამოყოფს სოციალური კალათისა და ფასდაკლებული პროდუქტების ვებპლატფორმისთვის მთავრობა?
გადახედვა
კომენტარები