დაჰკვირვებიხარ, რას აკეთებ მაშინ, როცა დაძაბული ხარ, რამეზე შფოთავ ან უბრალოდ, ფიქრით იღლები? სრულიად გაუაზრებლად და ინსტინქტურად ხელს ისვამ დაჭიმულ კისერზე, საფეთქლებს ისრეს ან ცივ წყალს ისხამ სახეზე. საკუთარ სხეულზე ამ მარტივი ფიზიკური ზემოქმედების შედეგად, შვებას ვგრძნობთ ხოლმე.

ეს ქცევა თითქოს უმნიშვნელოა — ავტომატურად ვაკეთებთ და არც კი ვუფიქრდებით, რატომ. არადა, სხეული ამ დროს გადარჩენის საკმაოდ კონკრეტულ მექანიზმს რთავს — ისეთს, რომელიც მითითებებს არ ელოდება და პირდაპირ რეაგირებს.

შეხება (განსაკუთრებით საკუთარ სხეულთან) ნერვულ სისტემასთან ინფორმაციის გაცვლის ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი და პირდაპირი გზაა. როცა კანს ვეხებით, რეცეპტორები აქტიურდება და ტვინს უსაფრთხოების სიგნალს უგზავნის — მოდუნების საშუალებას აძლევს. ეს სიგნალი კი ხშირად უფრო სწრაფად მუშაობს, ვიდრე თავის დამშვიდების სხვა უფრო რაციონალური მცდელობა — მაგალითად, ფიქრი ან ლაპარაკი.

ამ პროცესში განსაკუთრებულ როლს პარასიმპათიკური ნერვული სისტემა თამაშობს — ორგანიზმის ის ნაწილი, რომელიც სხეულის დამშვიდებაზეა პასუხისმგებელი. შედეგად, გულისცემაც ნელდება და დაძაბულობაც თანდათან იკლებს. გარდა ამისა, კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი ისაა, რომ შეხება ყურადღებას ამიწებს — როცა ფიქრი არეული გვაქვს, სხეულზე შეხება რეალობაში გვაბრუნებს.

ფოტო: Giphy

სახეზე ცივი წყლის შესხმაც მსგავსად მუშაობს. მისი წყალობით ორგანიზმი ერთგვარ გადატვირთვასაც ახერხებს. ტემპერატურის მოულოდნელი და მკვეთრი ცვლილების გამო კი, ტვინს ყურადღება ფიზიკურ ზემოქმედებაზე გადააქვს.

საინტერესოა ისიც, რომ ამ მექანიზმს ბავშვობიდანვე ვიყენებთ — ბავშვი, რომელიც ტირის, ინსტინქტურად ეხება საკუთარ თავს ან მშობელს ეძებს, რომ შეეხოს. ზრდასრულობაში ეს ქცევა უბრალოდ უფრო ჩუმი და შეუმჩნეველი ხდება.

ჩვენი ყოველდღიურობა სტრესით და გადაღლითაა სავსე. ამიტომაა კარგი იმის ცოდნა, რომ საკუთარ თავთან დაბრუნება ასეთი მარტივი და ბუნებრივი გზით შეგვიძლია — შეხებით, ღრმა სუნთქვით ან უბრალოდ სახეზე ცივი წყლის შესხმით.