ალბათ გქონია დღეები, როცა მძიმე და ყოვლისმომცველი დაღლილობა გიგრძნია. აი, ისეთი, შენ გარშემო ყველაფერს ბალიშად და საბნად რომ წარმოგადგენინებს — არ აქვს მნიშვნელობა, კომპიუტერის კლავიატურას დაჰყურებ, წიგნის გადაშლას ცდილობ თუ უბრალოდ კედელს ეყრდნობი. გგონია, რომ როგორც კი ჰორიზონტალურ მდგომარეობას მიიღებ, იმწამსვე გაითიშები. მერე, როგორღაც, ეს დაუსრულებელი დღეც სრულდება, საწოლამდეც აღწევ და რომ გგონია, რამდენიმეთვიან ძილს უნდა მიეცე, თვალსაც ვეღარ ხუჭავ.

ნაცნობი ამბავია, არა? იქნებ სწორედ იმას აღვწერ, რაც არცთუ იშვიათად დაგმართვია.

რატომ ვფხიზლდებით, როცა ვიღლებით?

ამ ამბავს მარტივი, მაგრამ ოდნავ ირონიული ახსნა აქვს: როცა ჩვენი ორგანიზმი სტრესშია, ის გადარჩენის რეჟიმზე გადადის. სწორედ ეს ემართება სხეულს მაშინ, როცა დაღლილობა იმაზე მეტია, ვიდრე მასთან გამკლავების ძალა და უნარი.

მნიშვნელობა არ აქვს, დაღლილობა ფიზიკურია თუ ემოციური, ჩვენი ნერვული სისტემა მას მაინც საფრთხედ აღიქვამს. გონება ასკვნის: თუ ამხელა დატვირთვით ვმუშაობთ და მაინც არ ვიძინებთ, ესე იგი, რაღაც საშიშროება გველის და უნდა ვიფხიზლოთ. საპასუხოდ კი ორგანიზმი სტრესის ჰორმონების — კორტიზოლისა და ადრენალინის გამოყოფას იწყებს.

რა უნდა ვქნათ ასეთ დროს?

როცა იგრძნობ, რომ ეს დამღლელი უძილობა გეწყება, პირველი და ყველაზე მთავარი წესი ასეთია: თავს ძალა არ დაატანო. რაც მეტად ინერვიულებ იმაზე, რომ მეორე დღეს ადრე ხარ ასადგომი და ძალების აღდგენა გჭირდება, მით მეტად დასტრესავ ორგანიზმსაც. შედეგად, ის კიდევ უფრო მეტ კორტიზოლს გამოყოფს და ძილი საერთოდ აღარ მოვა.

უმჯობესია, თუ დანებდები და საკუთარ თავს ეტყვი, რომ არა უშავს; რომ უბრალოდ საწოლში წოლა და ფიზიკური დასვენებაც დიდი შვებაა. როგორც კი ძილის ვალდებულებას მოიხსნი, შფოთვაც დაიკლებს.

ერთ პრაქტიკულ რჩევასაც გაგიზიარებ: თუ საწოლში ბორგავ და ძილი მაინც არ გეკარება, ადექი. ასეთ დროს ცოტა ფეხით გავლა, სხვა, ნაკლებად განათებულ ოთახში გადასვლა და იქ რაიმე მარტივი საქმით დაკავება სხეულსაც და გონებასაც მიახვედრებს, რომ საფრთხემ გადაიარა და დასვენება უკვე შესაძლებელია.

ყველაზე მთავარი მაინც საკუთარი თავის მიმართ შემწყნარებლობაა. დაღლა და სტრესი, სამწუხაროდ, ჩვენი ყოველდღიურობის განუყოფელი ნაწილი გახდა. ამ ყველაფერთან გამკლავებისთვის კი მნიშვნელოვანია, სხეულსაც და გონებასაც დაეხმარო იმის გააზრებაში, თუ როდის სრულდება სამუშაო დღე და როდის დგება დასვენების დრო.