მოკლედ: ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI) შეისწავლა მუნიციპალიტეტების თანამდებობის პირების მიერ დეკლარაციაში ასახული საჩუქრების შესახებ ინფორმაცია.

• კვლევის ფარგლებში შესწავლილია 2021-2023 წლების დეკლარაციები.

დეტალები: IDFI-ის კვლევის მიხედვით, 2020-2022 წლებში:

• მუნიციპალიტეტების 224-მა თანამდებობის პირმა ან მისმა ოჯახის წევრმა მიიღო საჩუქარი, რომლის ჯამური ღირებულება შეადგენდა 9.8 მილიონ ლარს.
• აქედან, 7,3 მილიონი ლარის ღირებულების საჩუქარი მიღებული აქვთ უშუალოდ დეკლარანტ თანამდებობის პირებს, ხოლო 2,5 მილიონი ლარის საჩუქარი — მათი ოჯახის რომელიმე წევრს.
• მათ შორის, 4.8 მილიონი ლარის ღირებულის საჩუქარი მიღებული აქვთ ფულადი ფორმით, 4.5 მილიონი ლარის საჩუქარი — უძრავი ქონების სახით, ხოლო დანარჩენ, 472 ათასი ლარის ღირებულების საჩუქრებს შორისაა ავტომობილები და სხვადასხვა ფასიანი ნივთი.

აღსანიშნავია, რომ ყველაზე მეტი საჩუქარი მიიღეს:

• თბილისის მერიისა და საკრებულოს თანამდებობის პირებმა და მათმა ოჯახის წევრებმა;
• ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მერიის თანამდებობის პირებმა;
• ახალციხის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამდებობის პირებმა;
• ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამდებობის პირებმა.

მონიტორინგის ფარგლებში, თანამდებობის პირების მიერ საჩუქრების, სავარაუდოდ, კანონის დარღვევით მიღების 53 საეჭვო შემთხვევა გამოვლინდა.

• მათ შორის, 34 არის საკრებულოს თანამდებობის პირი, ხოლო 19 — მერიის. მაგალითად:
• 2020-2022 წლებში, ფოთის საკრებულოს თავმჯდომარეს, ალექსანდრე ტყებუჩავას მეგობრებმა აჩუქეს 64 ათასი ლარი და 8000 აშშ დოლარი;
• ქარელის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილეს, გიგა მამესწარაშვილს ნათესავმა აჩუქა 30,380 აშშ დოლარი და 98,000 რუბლი;
• ყაზბეგის საკრებულოს ფრაქციის თავმჯდომარეს, უჩა ხუციშვილს ნათესავმა აჩუქა 30,000 დოლარის ღირებულის მანქანა;
• თბილისის მერის მოადგილეს, ანდრია ბასილაის მეგობარმა აჩუქა ნაღდი ფული — 16,189 ლარი.

რატომ არის ეს პრობლემა: საჯარო მოსამსახურის მიერ საჩუქრის მიღება გარკვეულ რისკებს შეიცავს, რაც დაკავშირებულია:

• საჩუქრის სანაცვლოდ საჯარო მოსამსახურისგან სარგებლის მიღებასთან და საჯარო სამსახურის რეპუტაციის შელახვასთან.
• ასევე, საჯარო მოსამსახურის მიერ საჩუქრის მიღება შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს კორუფციულ სქემასთან, რომელიც მიზნად ისახავს უკანონო შემოსავლების დამალვას და მისი ძვირადღირებული საჩუქრის სახით ლეგალიზებას.
• საჯარო მოსამსახურეების მიერ საჩუქრის მიღებასთან დაკავშირებული რისკები წარმოადგენს საკანონმდებლო რეგულირების საგანს.
• კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ კანონის მიხედვით, საჯარო მოსამსახურეს ეკრძალება ნებისმიერი საჩუქრის ან მომსახურების მიღება, რომელმაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს მისი სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებაზე.

ასევე, კანონი აწესებს შეზღუდვებს საჯარო მოსამსახურის მიერ მიღებული
საჩუქრის ღირებულებაზე.

• წლის განმავლობაში მიღებული საჩუქრების ჯამური ღირებულება არ უნდა აღემატებოდეს მისი თანამდებობრივი სარგოს წლიური ოდენობის 15%-ს, ხოლო ერთჯერადად მიღებული საჩუქრის ღირებულება 5%-ს.